سەرەکی » راپۆرت » عیراق پابەند دەبێت بە رێکەوتنەکەی لەگەڵ ئۆپیک پڵەس؟

عیراق پابەند دەبێت بە رێکەوتنەکەی لەگەڵ ئۆپیک پڵەس؟

راپۆرتی ، ئیدریس جەبار

ئیحسان عەبدولجەبار وەزیری نەوتی عیراق، تەئکید لەسەر پابەندبوونی وڵاتەکەی دەکاتەوە بە رێکەوتنی لەگەڵ (ئۆپیک پڵەس) کە پەیوەستە بە کەمکردنەوەی بەرهەمەوە، چونکە بەوتەی ناوبراو “بەرژەوەندییەکانی عیراق وادەخوازن و ئێستاش کاردەکرێت بۆ جێبەجێکردنی دوو پڕۆژەی گەورە بۆ هەناردەی دەریایی کە یەکێکیان بە رێژەی نزیکەی 85% تەواوکراوە”.

وەزیری نەوتی عیراق رەتیشیدەکاتەوە کە ئەزموونی مۆڵەکان “خراپ بن، بەڵام هەندێک شکستییان بەخۆوە بینیووە کە کار بۆ چارەسەرکردنیان دەکرێت.

ئیحسان عەبدولجەبار لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا لە رایگەیاندووە کە وەزارەتەکەی سی ئامانجی سەرەکی بۆ سیاسەتەکانی نەوت و پەرەپێدانی لە وڵاتدا داناوە کە بریتیین لە:

*کەمکردنەوەی تێچووی بەرهەمی نەوت و وەبەرهێنان لەو کێڵگە نەوتییانەی تێچوویان کەمە و لە بازاڕی جیهانی نەوتدا بەهایان گرانە کە لە نەوتی سوک پێکدێت، ئەمەش بە مەبەستی دەستبەرکردنی زۆرترین داهاتی دارایی بۆ وڵات.

*چڕکردنەوەی پرۆسەی وەبەرهێنان لە بواری وەبەرهێنانی غاز، ئەمەش خێراکردنی رێکارەکانی تەواوکردنی پڕۆژەکانی کۆکردنەوەی غاز لە کۆمپانیای نەوتی بەسرە و رێککردنەوەی رەوشی هەموو پڕۆژەکانی وەبەرهێنانی غاز لەخۆدەگرێت و (پرۆژەی غازی ئەرتاوی لە بەسرە و پرۆژەی غازی ناسریە و عوکاز و مەسنوریە) لەخۆدەگرن”.

*هەڵسەنگاندنەوەی توانای پاڵاوتن لە پاڵاوگە عیراقییەکان و ئامادەکردنیان بۆ گەیشتن بە توانا دیزاینکراوە دڵنیاکەرەوەکان، هەروەها کۆتایی هێنان بە مۆڵەکانی وەبەرهێنان لەگەڵ کۆمپانیا ناکارامەکان و رێکرن بەرەو هەموارکردنەوەی یاسای پاڵاوگەکان بەمەبەستی هێنانەدیی ئامانجە خوازراوەکان لە مامەڵەکردن لەگەڵ وەبەرهێنە راستەقینەکان لە بواری پاڵاوگەکاندا”.

گەڕەکانی بەخشینی مۆڵەت بە کۆمپانیاکان

بە بۆچوونی وەزیری نەوتی عیراق، “گەڕەکانی بەخشینی مۆڵەت ئەزموونێکی خراپ نییە، هەرچەندە لە قۆناغێکی دیاریکراودا شکستی بەخۆوە بینیووە، بەڵام هاوبەش بوو لە پەرەپێدانی پیشەسازی نەوت لە وڵات و زیادکردنی توانای وڵات لە پرۆسەکانی بەرهەم و هەناردە و راهێنانی کادرە عیراقییەکان، هەندێک تێبینی هەن کار بۆ چارەسەرکردنیان دەکەین”.

وەزیری نەوت راشیگەیاندووە کە وەزارەتەکەیان دیدێکی هەیە بۆ کردنەوەی دەرگای دانوستان لەگەڵ کۆمپانیاکان و دەستکردن بە تاوتوێکردنی هەندێک لە گرێبەستە نەوتییەکان، وەزارەتی نەوت بەرەو پێداچوونەوە دەچێت بەو کێڵگە نەوتیانەی تێچووی بەرهەمییان زۆرە (ئایا بەرژەوەندییەکان وادەخوازن لەسەر ئەو گرێبەستانە بەردەوامبین یان دەستکارییان بکەین، یان رەنگە هەنگاو بەرەو راگرتن و هەڵوەشاندنەوەشیان هەڵبنێین لەگەڵ کۆمپانیاکان)، هەموو ئەمانە گفتووگۆیان لەسەر دەکرێت و تاوتوێ دەکرێن بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ کۆمپانیاکانی خزمەتگوزاریی کە لە عیراق کاردەکەن بۆ پەرەپێدانی بەرهەم لە کێڵگە نەوتییەکان، ئێستاش هەڵسەنگاندن و پێداچوونەوە هەیە بۆ هەندێک لەو گرێبەستانە نەک هەموویان.

سەبارەت بە توانای زیادکردنی نرخی بەرمیلێک نەوت کە بە پاڵاوگەکانی نەوت دەفرۆشرێن بۆ دەوڵەمەندکردنی خەزێنەی دەوڵەت بە داهاتی زیاتر، وەزیری نەوت دەڵێت: “ئەو پێشنیازە هێشتا گفتوگۆی لەسەر دەکرێت و تاوتوێ دەکرێت، رەنگە پێویستیش نەکات ئەو پێشنیازە بەهەند وەربگرێت و جێبەجێ بکرێت.

تەئکیدیش لەوە دەکاتەوە کە وەزارەتەکەیان کار لەسەر تاوتوێکردنی سود و قازانجی ئابووریی دەکات، بەر لەدەرکردنی هەر بڕیارێک لەو بارەیەوە”.

رێکەوتنەکەی ئۆپیک

لەبارەی میکانیزمی مامەڵەکردن لەگەڵ رێکخراوی ئۆپێکەوە بۆ درێژکردنەوەی ماوەی کەمکردنەوەی بەرهەم، کاریگەریی کەمکردنەوەی بەرهەم لەسەر عیراق و مەودای هاوئاهەنگیی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەگەڵ ئەو دۆسێیەدا، وەزیری نەوتی عیراق دەڵێت: “بەردەوام لە بەرژەوەندیی عیراقدایە کە هاوئاهەنگی لەگەڵ رێکخراوی وڵاتانی هەناردەکردنی نەوت (ئۆپیک+) بکات و پێکەوە کار بکرێت بۆ بەرزکردنەوەی بەهای سامانی نەوت لە بازاڕ”.

ئیحسان عەبدولجەبار تەئکیدی لەسەر پابەندبوون کردۆتەوە بەو خشتە کاتییەی کە رێکەوتنی لەسەر کراوە بۆ پاشماوەی مانگەکانی داهاتووی ئەمساڵ لەگەڵ رێکخراوی ئۆپیک، و ئاستی بەرهەم کەمکردنەوەیەکی زۆری بەخۆوە بینیووە لە کێڵگەکانی باشوور و ناوەڕاست، وەک جێبەجێکردنی پابەندبوونەکان”.

بە وتەی وەزیری نەوتی عیراق “گفتووگۆکان بەردەوامن لەگەڵ هەرێمی کوردستانیشدا بۆ تەئکیدکردنەوە لەسەر پێویستیی پابەندبوونی هەرێمیش بە دیاریکراوەکان و بڕیارەکانی ئۆپێک، کە دەبێت بەرهەمی نەوتی هەرێم رۆژانە لە 370 هەزار بەرمیل تێنەپەڕێت، حکومەتی عیراقیش بڕوای تەواوی هەیە بە پێویستی یەکتر تەواوکردنی نێوان حکومەتی فیدراڵ و هەرێم لە بڕیار و سیاسەتە گشتییەکاندا”.

عەبدولجەبار ئاماژەشی بە بەردەوامیی گفتووگۆکان داوە بۆ چاککردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان ناوەند و هەرێم و نەهێشتنی ناکۆکییەکان، کە “دەبێت هەموو کێڵگە نەوتییەکانی وڵات لەژێر سایەی یەک سیاسەتی نەوتیدا بێت و سامانەکان لە چوارچێوەی سیاسەتی فیدراڵیدابن، لەگەڵ رەچاوکردنی ماف و شایستە داراییەکانی هەرێم کە لە دەستووری عیراقدا ئاماژەیان پێکراوە”.

print

 171 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*