سەرەکی » ئاراستە » چل مۆمی نەکوژاوە لە رۆحی هونەرمەندی شێوەکار ئاری بابان 1953 – 2021

چل مۆمی نەکوژاوە لە رۆحی هونەرمەندی شێوەکار ئاری بابان 1953 – 2021

ئا: تابلۆ

جێگای داخە کاتێك براو هونەرمەندو لێهاتوویەکی نیشتیمانەکەم لەدەست دەدەین بەتایبەتی هونەرمەندێکی چالاک و پڕ لە ئەزموون و بەهرەمەند و تێگەیشتوو لە مێژووی هونەری کوردستان و شاری کەرکووك . ئەو مرۆڤەی کەلە سەرەتای ژیان و خانەوادەییی یەوە ژیانێکیان هەڵبژاد کە نیشتیمان پەروەری و گیان فیداکاری و خەباتی ڕۆشنبیری و سیاسی و کەلتووری دیدەو تێڕوانینیان بێت ، کەسایەتی هونەرمەندی کۆچکردوو ئاری بابان چ لە کەرکووك چ لە سلێمانی ماڵ و ستیودیو و جێگای کارو پیشەکەی وێستگەی دیدارو چاوپێکەوتن و یەکتر ناسین و پلان و داهاتوو بووە ، وە یادگاریەکانی جوان و پیشەیی بوون ، زۆر لە هونەرمەندو ڕۆشنبیر هەبوون سەردانی ماڵ و جێگای کاری نەکردبێت وە چ لە کۆتایی شەقامەکان لەگەڵ هونەرمەند ئاری بابان گفتووگۆی هونەری و ئەدەبی وکەلتووری و فەلسەفەیی نەکردبێت ، مرۆڤێك پڕ لە حەز بەهاوکاری و یارمەتی هەموو کەسێکی ڕۆشنبیر و هونەرمەند و خەڵکی سادەی ژیانی نەکردبێت ، هەردەم بابەتی نوێ و هەنگاوی نوێی ی لا بووە ، من لەساڵی 1983 بەدواوە ناسیومە وەلەگەڕەکی ئازادی کەرکووك کە غل دەبوینەوە بەرەو یادگارو ئیمام قاسم و پردی خەبات و دواتر لە چایخانەکەی ئەبو عاسی لەگەڵ زۆربەی ڕۆشنبیرانی شاری کەرکووك باس وخواستی هونەرو پەرتووك گۆڕینەوە و تێڕوانین لەسەر تابلۆ وهونەرە جیهانی یەکان خەم و ئاخاوتنەکانمان بوو ، ئەو کاتەی کە قوتابی بووم لەپەیمانگای هونەرە جوانەکانی شاری سلێمانی جار جار سەردانی ماڵی کاك ئاری بابانم دەکرد و ئیدی ڕەوشی هونەرمەندانی شاری کەرکووکمان تاوتوێ دەکرد ، وە باسمان لە هەندێك شیکاری دەکرد بۆ هونەرە جیهانی یەکان و ناوەڕوەکی تابلۆکانی خۆی کە سوریالیزم و هێماخوازی و سروشتی ڕەنگەکان و سوسیالیستی ناوچەکەو سەرگووزشتەو بابەتە چاپکراوەکانی ئەو کات و شی کاریش بۆ ئەوکاتی هونەرمەندانی کوردو بەکارهێنانی کەرەستە جیاوزەکان و ڕێبازی قوتابخانەکانی هونەر ، وە هەر زوو زوو باس و هەواڵی مامی کۆچکردووم (غازی محمد ئەمین )ی دەپرسی کە چی دەکات وە وەزعی چۆنە ؟ ئەوەی کە بوو بەخەمێکی قووڵ و نەبڕاوە ئەو کارەساتە بوو کەلە ژیانی هونەری خۆیدا ڕووی دا کەلەم ساڵانەی دوایی ماڵەکەی بە هەموو تابلۆ و کتێبخانە وئەرشیفەکەیەوە کە کاری پتر لە چارەکە سەدەیەکی بوون سووتان ، ئەوە مایەی خەفەتێکی زۆر گەورە بوون بۆی ، بەڵام وەک پیشەی هەمیشەیی خۆی ، بە هێمنی و زەردەخەنە هەمیشەییەکەی سەر لێوانی ، کە ئێمەی لەسەر ڕاهێنابوو ، پێشوازی لەو ڕووداوە کرد و بە ئیرادەیەکی بە هێز و کۆڵنەدەرانەوە لەسەر کاری خۆی بەردەوام بوو ، خەونەکانی زۆر بوون بۆ ژیان و هونەرکەی بەتایبەتی کۆکردنەوەی هونەرمەندان و دروستکردنی دەستەو کۆکردنەوەی کارە بەتواناکان ، مۆزەخانەیەکی شایستە بۆ کوردستان و هونەرمەندانی کەرکووك بەتایبەتی ، هەروەك چۆن کتێبخانەی گشتی شاری سلێمانی رێکخستبوو ، ئا بەو شێوەیە دەیویست هەموو داتا و ئەرشیف و کۆکراوە هونەریەکان ودیکومێنتارییەکان لە نێو بیرێکی ئەلکترۆنیدا دابڕێژێت و وەکو پلانێك لەداهاتوودا جێ بەجێیان بکات .

چل مۆمی نەکوژاوە لە ڕووح و گیانی هونەرمەندی کٶچکردوو بۆ ئێمەی هونەرمەندان زۆر قورس و ئاستەمە ، چونکە لەدەست دانی کەسایەتی وەکو ئاری بابان وە ئەزموونەکانی و تێڕوانینەکانی بەهایەکی گرنگ و بەرزی هەبوو ، هەردەم پێشنیارو دیدەو بۆچوونەکانی لە ڕابردوودا سەبارەت بە هونەری شێوەکاری کوردی وە هونەرمەندانی کەرکووك گرنگی و تایبەتمەندێتی خۆی هەبوو ، هەروەك لە سەرەتای ساڵانی ١٩٨٠ کاندا سەرپەرشتیاری پێشانگای یەکەمی هونەرمەندانی کەرکووك بوو کەلە شاری سلێمانی نمایش کرا ، وە لەساڵی ١٩٨٦ بە ڕاوبۆچوون وەرگرتنی هونەرمەند ئاری بابان پێشانگای دووەمی هونەرمەندانی شاری کەرکووك لە هۆڵی هونەری نوێ لە شاری کەرکووك کرایەوە ، زۆر لە هونەرمەندان و ڕۆشنبیرانی شاری کەرکووك ڕاو بۆچوونەکانی هونەرمەند ئاری بابان یان بە گرنگ دەزانی بەتایبەتی بۆ ماوەیەك کەسەرۆکی سەندیکای هونەرمەندانی کوردستان لقی کەرکووك بوو ، لە قشڵەی کەرکووك لەساڵانی ٢٠١٠ هۆلێکی هونەری شێوەکاری نۆژەن کردبووەوە کە زۆر لە چالاکی و نمایشی هونەری تێدا ساز دەکرا ، من لە ساڵی ٢٠١١ لە قشڵەی کەرکووك بەسەرپەرشتی مامۆستا چالاك سدیق پێشانگایەکم ساز کرد وە لەگەڵ هونەرمەند ئاری بابان هەوڵی ئەوەمان دا لەگەڵ وەزیری ڕۆشنبیری حکومەتی هەرێمی کوردستان بەڕێز دکتۆر کاوە محموود بەشی ئینارەو ڕووناکی بۆ هۆڵەکەی قشڵە نۆژەن بکەینەوە . خەمخۆری هونەرمەند ی کۆچکردوو ئاری بابان ئەوە بوو کە ببێتە چرایەك و شاری کەرکووکی پێ ڕووناك بکاتەوە لە هونەرو کەلتوورو ڕۆشنبیری و سەنتەری هونەری ، لەهەمان کاتدا پەیوەندییەکی گرنگی هەبوو لەگەڵ ڕۆشنبیرانی کوردستان وە هونەرمەندانی شارەکانی کوردستان ، هەموو هەنگاوەکانی بۆ بەرەو پێشخستنی هونەری شێوەکاری بوو لەسەر ئاستی کەرکووك و کوردستاندا . جوانیەکانی هونەرمەندی کۆچکردوو ئاری بابان لە بیر ناکرێن .. مۆمەکانی ڕووحی هونەرمەند هەردەم گەشاوە دەبن لە مێژووی هونەری شێوەکاری کوردستان و شاری کەرکووك دا ، جێگە پەنجەکانی هونەرمەند لە ئەرشیف و بنکەڕۆشنبیری و کەلتووری کوردی و تابلۆ هونەریەکانی و کتێبخانەو گەلەریەکاندا وەکو ئەستێرەیەکی درەوشاوە دەمێنێتەوە ، ئەو کەسایەتی و کارو مرۆڤایەتی یەی هەردەم وێنەیەکی لەبیرنەکراوەیە بۆ نەوەو هونەرمەندانی لاو ڕۆشنبیران و ئەرشیفی کەلتووری کوردی ، وێستەکانی هونەرمەند دەبێتە فەرهەنگ و ببیبلۆگرافیایەکی تراژیدی و فیکری لەم سەدەیەی کە ئازارەکان کۆتاییان نەهاتووە سەرەڕای کێشانی سەدان تابلۆی هونەری کۆچکروو ، هەردەم ناوێك دەبێت بۆ نەوەکانی داهاتوو و وە بۆ مێژووی هونەری شێوەکاری لەکوردستاندا .

 148 جار بینراوە