سەرەکی » راپۆرت » گەنج و گەڕانەوە بۆ کەلەپوری كوردی

گەنج و گەڕانەوە بۆ کەلەپوری كوردی

کوردستانی نوێ

تێكەڵبوون بە کەلەپور و فەرهەنگی وڵاتانی بیانی نەك پاشەكشێ و دواكەوتن نییە، بەڵكو ئەگەر ئەو تێكەڵبوونە لەسەر حیسابی کەلەپوری كوردی و لە بیركردنی هەموو جوانییەكانی کەلەپوری كوردی نەبێت، كارێكی باش و پێویستە بۆ بەرەوپێشچوون و سوود وەرگرتنی كەلتورەكان لە یەكتر.

خوێندكارێكی زانكۆی سلێمانی تەمەن 20 ساڵ لە قۆناغی دووەمی راگەیاندن كە هاوكات گەنجە و گەنجانەیش بیر لە گۆڕانكارییە سەردەمییەكان دەكەنەوە دەڵێت: باوەڕ ناكەم گەنجی كوردستان رقیان لە کەلەپوری خۆیان بێت و بەلایانەوە گرنگ نەبێت، بەڵام گۆڕانكارییە سەردەمییەكانیش لە هەر كات و شوێنێكدا بێت گرنگە و دەبێت بایەخیان پێبدرێت.

لەگەڵ كرانەوەیەكی خێرای باشووری كوردستان بە رووی دەرەوەدا و ئاشنابوونی تاكی كورد بە كرانەوە جیهانی و پێشكەوتنە سەردەمییەكان، گەنجانی كوردستان بە جۆرێك لە جۆرەكان تووشی دابڕانێكی گەورە لەگەڵ کەلەپوری كوردیدا بوونەتەوە و تاكو ئەندازەیەك ئاشنایەتیان نییە بە کەلەپوری كوردی.

کەلەپوری كوردی لە رۆحماندا نامرێت
دانا محەمەد ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد: ئێمە چەندە بمانەوێت مۆدێرن و سەردەمیانە بژین لە دواجاردا شتێك لە رۆحماندا هەیە و نامرێت ناوی «کەلەپوری كوردی» یە و هەموو تاكێكی كورد لەگەڵ گۆڕانكارییە سەردەمییەكانیشدا هێشتا هەوڵیداوە بیپارێزێت و ئێستا هەست دەكەم تاكی كورد وردە وردە بەرەو زیندووكردنەوەی كەلتوری كوردی دەگەڕێتەوە بە تایبەت جل و بەرگی كوردی.

هاووڵاتی هیوا ئیبراهیم-ی تەمەن 30 ساڵیش بۆ كوردستانی نوێ، وتی: گەنجانی كورد تووشی جۆرێك لە لادان و دووركەوتنەوە لەگەڵ کەلەپوری خۆیاندا بوون، ئەمەش بە زیانی ئایندەی نەتەوەیی دەشكێتەوە و لە ئایندەدا كاریگەری نەرێنی لەسەر کەلەپور و فەرهەنگی كوردی دەبێت، چونكە رەنگە لە ئایندەدا گەنجێكی كورد پێبگات كە هیچ ئاشنایەتی و شارەزاییەكی لەگەڵ کەلەپورەكەی خۆی نەبێت و تێگەیشتنی نەبێت بۆ گرنگی و بایەخی کەلەپور، گەنجانی ئێمە هێشتا بە ئەندازەیەك دوورن لە کەلەپوری خۆیان و هێشتا بایەخ و گرنگی کەلەپور نازانن و تووشی بازدانێكی گەورە بوون بەسەر کەلەپوری كوردیدا.

تێكەڵی کەلەپوری میلەتانی تر بین
ئەو خوێندكاری زانكۆیە وتیشی: لە زانكۆكانی ئێمەدا لێكۆڵینەوەی گەورە و بە بایەخ نییە بۆ ئاشنایەتی بە کەلەپور و گرنگی کەلەپور لەلای تاكی كورد، واتە لە رێگای ناوەندە زانستیی و پەروەردەیی و تیڤی و ناوەندەكانی راگەیاندنەوە گەنجی ئێمە ئاشنا نەكراوە بە کەلەپورەكەی خۆی تاكو بیپارێزێت و بەرگری لە فەوتان و لەناوچوونی بكات، ئەمەش بەو مانایە نایەت ئێمە تێكەڵی کەلەپوری بیانی نەبین و دوورە پەرێزبین لە تەواوی ئەو زانیاری و پێشكەوتن و شێوە ژیان و ژیارییەی لە کەلەپوری میللەتانی دیكەدا هەیە، بە پێچەوانەوە تێكەڵبوونی کەلەپورەكانی دیكە گرنگە بەو مەرجەی کەلەپورە رەسەنەكەی خۆمان ون نەكەین.

حەبیبە كەریم كە خاتوونێكی تەمەن شەست ساڵانە لەم بارەیەوە دەڵێت: گەنج و كوڕ و كاڵی ئێستا وەك جاران نین، گەنجان لە كۆندا بەردەوام خەریكی ئەو ئیشوكارانە بوون كە باب و باپیرانیان دەیانكرد و لە شێوەی جل و بەرگیشدا جلێكیان نەدەكردە بەریان كە دژی داب و نەریتی كۆمەڵگە و ئاین بێت، بەڵام ئێستا وانییە و گەنجەكانمان بە كچ و كوڕەوە نە ئاشنایەتییان هەیە لەسەر رابردووی خۆیان نە جلەكانی ئەمڕۆش هیچی لەو جلانە دەچێت كە جاران خەڵكی لەبەریان دەكردو جلی شین و شایی خەڵكی ئەوسا بوو.

حەبیبە دەڵێت: من دەورانم زۆر دیووە، بەڵام هیچ كاتێك هێندەی ئەمڕۆ وەچەی كورد لای نەداوە لە بۆن و بەرامەی كوردەواری، ئەو جل و بەرگەی ئەمڕۆ رۆڵەكانمان دەیپۆشن هی كوردەواری جاران نییە و دوای مۆدێل و چاولێكەری دەكەون، هەر گەنجێكی ئێستا جلی كۆنی كوردەواری بكاتە بەری پێی عەیبە و شەرمی لێدەكات و خەڵكی و هاوڕێكانی تەعلیقی لێدەدەن، ئەمەش وادەكات نەزانن جلی كوردی چۆنە.

ئەو خاتوونە وتیشی: ئەم مۆدیلانەی جل و بەرگ ئێستا هەیە وایكردووە خەڵك بەدوای مۆدێلات بكەوێت و كەس بیر لەوە نەكاتەوە ئایا ئەم مۆدێلانە لەگەڵ كۆمەڵگەی خۆمان دەگونجێت یان نا، دەبێت گەنج و وەچەكانی ئەم سەردەمە فێربكرێن جلی كوردییان خۆش بوێت و بەدوای شتێك نەكەون لەگەڵ خێزانی كورد نەگونجێت.

 166 جار بینراوە