سەرەکی » کەلتوور (پەڕە 9)

کەلتوور

هەندێک لە کەلتورەکان گەندەڵن

جانی تامسۆن و. کوردستانی نوێ پوختە کاتێک لە ئاست ئەخلاق پێوانەی گەردوونیت هەبێت، ئەوە بەو مانایەیە کە بۆ لێکدانەوەی چاکە و خراپە خاوەنی ستانداردێکی گشتگیریت و ئینجا دەتوانیت هەندێک لە رەفتارەکان رەت بکەیتەوە یان بە هەڵە و بەدخوازی ناوزەندیان بکەیت و هەروەها دەتوانیت پێناسەی گەندەڵ و بێڕەوشت بوون بخەیتە پاڵ هەندێک لە کەلتورەکانەوە. ئایا چاکە و خراپە بابەتێکی ناو کەلتورییە؟ ...

زیاتر »

بایەخی دروستکردن و دانانی پەیکەر لە کەرکوک

ئا: هێمن ئەحمەد دانانی پەیكەر و دروستكردنی یان داتاشینی كۆتەڵێك، مێژوویەكی دوور و درێژی هەیە و لە شارستانییەتە کۆنەکاندا گرنگییەکی زۆری هەبووە، بەتایبەت پەیکەری خوداوەندەکان نموونەی هەرە بەرچاوی ئەو مێژووەن. لە شارستانییە جیاوازەکاندا بەتایبەتی لە شارستانییەتی رۆمانی و میسری و میزۆپۆتامیادا گرنگی و بایەخێكی زۆر بە دروستكردنی پەیكەر دراوە و لە پەرستگا و كۆشكی پاشایەتی و شوێنە گشتییەكان دانراوە و ...

زیاتر »

بێ مەوعیدەکان

ئەحمەد خالید تۆفیق  و: دڵان سامان  سەبارەت بەیەکێکی دەمارگیری وەکو من، کە هەمیشە لە سترێسدام و رەنگە تا گوێچکەکانم خۆم بخۆمەوە و تەنیا ناسینی یەکێک لەو کەسانە تاقیکردنەوەیەکی کوشندە بێت بۆ من. ئەوان کێن؟ ئەوانەن هەمیشە دوا دەکەون ئەو کەسانەی نە گرنگی بەکات دەدەن نە بە درەنگ کەوتن لە مەوعیدەکان، هەروەها پلەیەکی زۆر ناشیرین و ئابڕووبەریان لە ئاشتی ناوەکیی هەیە. ...

زیاتر »

شۆڕشی بێ پێشینەی جووتیارانی هیندستان

دیلفین سیڤێت و جۆڵ کابالینۆ لە فارسییەوە: ئەرسەلان حەسەن حکومەتی هیندستان لە جەرگەی قەیرانی کۆرۆنا سێ یاسای پەسند کرد، کە ناسەقامگیری زۆری سیستمی خۆراکی گشتی و کشتوکاڵی لێکەوتەوە. کاتێک ئەم یاسایانە لە ناوەڕاستی ئەیلوولی ساڵی 2020 پەسندکران، جوڵانەوەیەکی ناڕەزایی بێوێنە لە وڵات سەری هەڵدا، کە کۆتایی پەیمانی ئەخلاقی نێوان حکوومەت و جووتیاران بوو. لە کۆتایی تشرینی یەکەمی ساڵی2020، سەدان جووتیاری ...

زیاتر »

رۆمانی دۆن کیشۆت کتێبە ئەفسوناوییەکەی جیهان

ئەردەڵان عەبدوڵڵا 2-2 کۆتایی خودناسین لەهەمووشی سەیرتر سانشۆی خزمەتکاریشی تووشی هەمان نەخۆشی «میر»ەکەی دەبێت، کاتێک دۆن کیشۆت بەڵێنی پێدەدات کە هەموو ئیسپانیای لە پیاوخراپان پاکردەوە، بیکاتە والی دوورگەیەکی ئیسپانیا، ئەویش لەم خەونەدا دەژی. تا دەگەنە لای میرێک و کاتێک بەم حیکایەتەیان دەزانێت بە درۆوە سانشۆ دەیکەنە والی دوورگەیەک، سانشۆش زۆر دڵی خۆشدەبێت، بەڵام دواتر پیلانێکی بۆ دادەنێن و گوایە لەشكری ...

زیاتر »

رۆمانی دۆن کیشۆت کتێبە ئەفسوناوییەکەی جیهان

ئەردەڵان عەبدوڵا 1-2 یەکێک لە کتێبە ناسراوەکانی جیهان رۆمانی «دۆن کیشۆت» لە نووسینی نووسەری ئیسپانی «میگێل دی سێرڤانتس»ە، ئەم کتێبە بە دایکی رۆمان دادەنرێت لە مێژوودا، لێرەوە ژانری رۆمان خۆی خستە ناو ئەدەبیاتی جیهانەوە. وا بۆ سەروو 400 ساڵ دەچێت بەسەر چاپبوونی ئەم کتێبەدا، لەپاش ئەم رۆمانەش هەزاران رۆمانی تر چاپبوون، لێ هێشتا ئەم رۆمانە وەکو خۆرێکی پرشنگدار لەناو کتێبخانەی ...

زیاتر »

لەبەر تیشک و نیگای وتاری ״بیرەوەری، مێژوو، فەرامۆشی״ـی پۆل ریکۆر(*)

بەختیار حەمەسوور «رابردوویەک هەیە نایەوێت راببرێ.» دەکرێت ئەم پەندە ئەڵمانییە باشترین دەربڕین و پێناسە بێت بۆ بیرەوەری. بیرەوەری بە تەنیشت ژیان و ئەزموونکردنەوە شکڵ و شێوە دەگرێت و وەک توونێلێک، لە ناخی هەر یەکێکماندا، درێژ و بێ بن، تا ئەوسەری تەمەن لێدراوە. گەرچی لە روانینی سەرەتادا بیرەوەری وەک ئەزموونی تاکەکەسی دەردەکەوێت، بەڵام وەک مۆریس هالبواکس دەڵێت: «بیرەوەری هەمیشە لەگەڵ ئەوانی ...

زیاتر »

دەربارەی توندوتیژیی

هانا ئارێنت وەرگێڕانی: حەمە رەشید ئامادەكردنی: كامۆ حەوێزیی سەدەی بیست، سەردەمی توندوتیژیی و شۆڕشەكان بوو، لەمبارەیەوە هانا ئارێنت لە بەشی یەكەمی كتێبەكەیدا دەڵێ‌: ئەو رووداو و كێشمەكێشانەی لەچەند ساڵی رابردوودا لە باكگراوندی سەدەی بیستەمەوە روویاندا، ئەو روانینەی لەلا وروژاندم، كە ئەو سەدەیە وەك لینین پێشبینی دەكرد، سەدەی جەنگ و شۆڕشەكان بوو، سەدەی ئەو توندوتیژییە بوو، كە بەگشتی خاڵی هاوبەشی نێوان ...

زیاتر »

شاری كەربەلا

كوردستانی نوێ‌ كەربەلا شارێكی عەرەبی عیراقییە و لە رووی ئیدارییەوە سەر بە پارێزگای كەربەلایە، لە رووی جوگرافییەوە دەكەوێتە بەری باشووری خۆرئاوای شاری بەغدای پایتەخت، بەدیاریكراویش خۆرئاوای فورات لەسەر رۆخی بیابان، شارەكە لەسەر ئاستی رووی دەریاوە 30 كیلۆمەتر بەرزە. سیماكانی شاری كەربەلا گردی زەینەبیە: گردی زەینەبیە دەكەوێتە نزیك نزرگەی حسێنی و پێنج مەتر لە حەرەمی حسێنی بەرزترە و رووبەرەكەی 175 مەتر ...

زیاتر »

لە گوندەوە بۆ جیهانی رۆژنامەگەریی و ئەدەب

ئیدریس جەبار شمران یوسف موحسین یاسری (شمران یاسری ئەبو گاتع)، لە هەندێك لە بەرهەمەكانیدا بە خەڵەف دەواح دەناسرێت، نووسەر و رۆمانووس و ئەدیبی عیراقی، لە سەرەتای نووسینەكانیدا بە شێوازێكی گاڵتەجاڕیی و رەخنەگرانە لە حكومەتە یەك لە دوایەكەكان دەردەكەوێت و شێوازی تێگەیشتنیشی ئاسان و بەچێژە بۆ خوێنەر و بە شێوەزاریی (عامی ریفی) بوو. شمران لە ساڵی 1926 لە ریفی محێرجە (ناحیەی ...

زیاتر »