سەرەکی » ئاراستە (پەڕە 36)

ئاراستە

هه‌رێمی کوردستان و وڵاتانی ده‌ووروبه‌ری

نه‌جمه‌دین فارس (1-2) به‌شی یه‌که‌م کاریگەری ڕەوتی سه‌له‌فیه‌ت و ئیسلامی سیاسی لەسەر هەرێم ڕوون و ئاشکرایە، ڕەوتی سیاسیە ئیسلامیەکان کاریگەریان لەسەر ئەو ناوچانە هەیە کە زۆربەی خەڵکەکانیان (دانیشتوانەکانیان) بە ئاینزا ئیسلامن، کەلتووری ئیسلامی تیایدا پەیڕەوی ژیانیانە و باڵادەسته‌. ئەو وڵاتانە زیاتر وڵاتانی دواکەوتوون و هەلومەرجی ژیانی ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسیان لە ئاستی پشێویی و بێ نەوادایە. ئەو وڵاتانە پیشەسازی ...

زیاتر »

ئاڵۆگۆڕی نامه‌‌و نووسراوی نێوان چه‌رچڵ‌و كۆكس سه‌باره‌ت به‌ دروستكردنی ده‌وڵه‌تی عێراق،1921ــ1923

نووسینی: رۆبـه‌رت ئـۆڵـسـن مـحـەمەد حـەمـه‌ صـاڵـح تـۆفـیـق له‌ ئینگلیزییه‌وه‌ كردوویه‌تی به‌ كوردی به‌شی دووه‌م زۆربه‌ی بڕیاره‌كانی قاهیره‌ له‌ بنه‌ڕه‌تدا جێبه‌جێ نه‌كران‌و پشتگوێ خران. بیجگه‌ له‌وه‌ش، چه‌رچڵ نه‌یتوانی سه‌فه‌ره‌كه‌ی عێراقی بكات وه‌ك خۆی پێشتر نه‌خشه‌ی‌ بۆ كێشابوو. به‌زینی چه‌رچڵ له‌ به‌رانبه‌ر كۆكسدا مه‌سه‌له‌یه‌كه‌ پێده‌چوو هه‌به‌رت یانگ حه‌زی پێنه‌كردبێت، چونكه‌ ئه‌ویش داكۆكیی له‌ قه‌واره‌یه‌كی كوردیی جیاواز ده‌كرد‌و له‌جیاتی چه‌رچڵ ئه‌و نێردرا بۆ ...

زیاتر »

تورکمانێک لە تەلەڤزیۆنێکی کوردستانیدا بە عەرەبی راستییەکان دەلێ

میدیاكارێك سه‌ربوورده‌ی‌ كاری‌ خۆی‌ ده‌گێڕێته‌وه‌ نووسینگه‌ی كه‌ركوك هێمن ئه‌حمه‌د رۆژنامه‌نووس یه‌شار خالید ره‌ئوف، له‌دایكبووی 1966، دانیشتووی شاری كه‌ركوكه‌و ده‌رچووی كولێژی كارگێری‌و ئابووری موسڵه‌، ماوه‌ی سی ساڵه‌ كاری رۆژنامه‌نووسی ده‌كات له‌شاری كه‌ركوك، له‌چه‌ندین رۆژنامه‌و گۆڤار بابه‌تی به‌زمانی عه‌ره‌بی بڵاوكردووه‌ته‌وه‌، هه‌روه‌ها چه‌ندین پۆستی وه‌رگرتووه‌ وه‌كو به‌ڕێوه‌به‌ری كه‌ناڵی باوه‌گوڕگوڕ‌و سه‌رنوسه‌ری رۆژنامه‌و… هتد‌و تائێستاش به‌رده‌وامه‌ له‌كاره‌كانی، دوو كتێبی وه‌رزشی له‌سه‌ر ئه‌ستێره‌كانی كه‌ركوك به‌زمانی عه‌ره‌بی ...

زیاتر »

پێنج باشترین سیستمی‌ په‌روه‌رده‌ له‌ جیهاندا

ئه‌حمه‌د ئه‌لجه‌عفه‌ری‌* و: كورده‌وان محه‌مه‌د سه‌عید پێنج وڵات هه‌ن كه‌ وڵات هه‌ن كه‌ له‌سه‌ر ئاستی‌ جیهان له‌ په‌روه‌رده‌‌و فێركردندا له‌ رێزی‌ پێشه‌وه‌ی‌ وڵاتانی‌ ترن، بۆ ده‌ستنیشان كردنی‌ وڵاته‌كانیش پشت به‌ستراوه‌ به‌ راپۆرتی‌ ئاماژه‌پێكه‌ری‌ پێرسۆن-ی‌ تایبه‌ت به‌ فێركردن‌و لێهاتوویی زانستی‌‌و خوێندنی‌ باڵا، پێرسۆن-یش بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی‌ ئاستی‌ په‌روه‌رده‌‌و فێركردنی‌ ئه‌و وڵاتانه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای‌ چه‌ند تاقی‌ كردنه‌وه‌یه‌ك كاری‌ كردووه‌، له‌وانه‌: تاقی‌ كردنه‌وه‌ی‌ ئاستی‌ ...

زیاتر »

ئاڵۆگۆڕی نامه‌‌و نووسراوی نێوان چه‌رچڵ‌و كۆكس سه‌باره‌ت به‌ دروستكردنی ده‌وڵه‌تی عێراق،1921ــ1923

نووسینی: رۆبـه‌رت ئـۆڵـسـن مـحـەمەد حـەمـه‌ صـاڵـح تـۆفـیـق له‌ ئینگلیزییه‌وه‌ كردوویه‌تی به‌ كوردی به‌شی‌ یه‌كه‌م ئه‌م بابه‌ته‌ له‌ سه‌ر ئه‌و سیاسه‌ته‌ ده‌دوێ كه‌وا له‌ ئاڵۆگۆڕی ئه‌و نامه‌‌و نووسراوانه‌دا ده‌رده‌كه‌وێ كه‌ له‌ 2ی حوزێران تا 7ی كانوونی یه‌كه‌می ساڵی 1921 له‌ نێوان وینستن چه‌رچڵی وه‌زیری وڵاته‌ كۆڵۆنیه‌كانی به‌ریتانیا (موسته‌عمه‌رات)‌و پێرسی كۆكسی كۆمیسیۆنی باڵای به‌ریتانیا له‌ عێراق‌و ده‌ره‌نجامه‌كانی ئه‌م نامه‌‌و نووسراو گۆڕینه‌وه‌یه‌ له‌ ...

زیاتر »

رۆڵی‌ ئامرازه‌كانی‌ راگه‌یاندن له‌ قۆناغه‌كانی‌ گۆڕان به‌ره‌و دیموكراسیدا

میسر به‌ نموونه‌ أ.د. سه‌فوه‌ت ئه‌لعالم* و: كورده‌وان محه‌مه‌د سه‌عید كاتێك كه‌ناڵه‌ بینرا‌و‌و بستراوه‌كانی‌ راگه‌یاندنی‌ ده‌وڵه‌ت له‌ میسر به‌ شێوه‌یه‌كی‌ به‌رده‌وام متمانه‌ی‌ جه‌ماوه‌ر له‌ ده‌ست ده‌دات، كه‌ناڵه‌كانی‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ میسر، كاریگه‌ریی په‌یدا ده‌كه‌ن له‌ گواستنه‌وه‌ی‌ هه‌واڵی‌ تایبه‌ت به‌ كاروباری‌ ناوخۆی‌ میسر به‌ خودی‌ هاووڵاتیانی‌ ئه‌و وڵاته‌، ئه‌و شێوه‌یه‌ ئه‌و كه‌ناڵه‌ بیانیانه‌ ده‌بنه‌ كاركردی‌ سه‌ره‌كی‌‌و كاریگه‌ری‌ له‌سه‌ر رای‌ گشتی‌ میسر دروست ده‌كه‌ن. ...

زیاتر »

یادی 41 ساڵه‌ی شه‌هیدانی سێداره‌ به‌زێن

ئاوات كۆكه‌یی بۆ یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان رۆژێك نییه‌ یادی شه‌هیدبوونی پۆلێك له‌ سه‌ركرده‌كانی، له‌ فه‌رمانده‌ و پێشمه‌رگانه‌ی نه‌بێت، هیچ قۆناغێك نییه‌ كه‌ یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان به‌ پۆل شه‌هیدی تێدا نه‌به‌خشیبێت، شه‌هید بۆ رزگاریی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمان، شه‌هید بۆ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی هێرشی دوژمن، شه‌هید بۆ به‌رگرتن له‌ راگوێزانی گونده‌كان و بۆ جۆشدانه‌وه‌ی كوانووی خه‌بات و تێكۆشان، شه‌هید له‌ شه‌ڕی تیرۆریستان و دابینكردن ...

زیاتر »

بۆ سەلامەتی ژیانی هاوسه‌ریی ئاگاداری ئەم حاڵەتانە بە

و: د. فه‌ره‌یدون ئه‌حمه‌د ژیانی هاوسه‌رگیریی نێوان دوو مرۆڤ، ژیانێكی ساده‌‌و ئاسان نییه‌، به‌ڵكو پێكه‌وه‌ژیان‌و پێكه‌وه‌هه‌ڵكردنی دوو مرۆڤه‌ كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان له‌جیهانێكه‌وه‌ هاتوون‌و گه‌وره‌بوون‌و ئێستا له‌ژێر سه‌قفێكدا پێكه‌وه‌ كۆده‌بنه‌وه‌. له‌وانه‌یه‌ به‌م ژیانه‌، تووشی ته‌نگ‌وچه‌ڵه‌مه‌‌و ئه‌گه‌ری لێكهه‌ڵوه‌شان ببێته‌وه‌. چ هۆكارێك واده‌كات ژیانی هاوسه‌ریی هه‌ڕه‌شه‌ی جیابوونه‌وه‌ی له‌سه‌ر بێت؟ ئه‌مه‌، له‌م باسه‌دا وه‌ڵام ده‌درێته‌وه‌. ژن‌و مێرد هه‌میشه‌ سكاڵای ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ كه‌ ناتوانن ڕێگه‌یه‌كی لێكتێگه‌یشتنی ...

زیاتر »

ده‌رباره‌ی‌ باشترین ته‌مه‌ن بۆ هاوسه‌رگیری‌‌و وه‌چه‌خستنه‌وه‌

ئاكام حه‌مه‌ جه‌زا زۆرێك له‌ ئافره‌تان و پیاوان پرسیاری‌ ده‌رباره‌ی‌ ته‌مه‌نی‌ شیاو بۆ وه‌چه‌خستنه‌وه‌ ده‌كه‌ن؟ ئایا له‌ خوار بیست، یا دوای‌ سی‌، یان چل ساڵیه‌وه‌یه‌؟ ئایا ڕاسته‌ منداڵبوون دوای‌ ته‌مه‌نی‌ چل ساڵی‌ مه‌ترسی‌ له‌سه‌ر ژیانی‌ دایك و كۆرپه‌ دروست ده‌كات؟ پرسیار ده‌كه‌ین و وه‌ڵامه‌كانیشیان ده‌ده‌ینه‌وه‌. باشترین ته‌مه‌ن بۆ هاوسه‌رگیری‌ كچ: توێژینه‌وه‌ زانستیه‌كان ئه‌وه‌یان دووپات كردۆته‌وه‌ كه‌ هاوسه‌رگیریكردنی‌ زووی‌ كچ زۆر ...

زیاتر »

له‌ باره‌ی گرنگی دڵنه‌وایی كردن له‌ ژیانی هاوسه‌رییدا

ئا: زریان مه‌حمود زۆربه‌ی‌ خه‌ڵك وا بیر ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ لایه‌نی‌ به‌رامبه‌ری‌ خۆیان ده‌ناسن، به‌ڵام ڕه‌فتارو هه‌ڵسوكه‌وته‌كانیان نیشانیده‌دات كه‌ به‌و شێوه‌یه‌ نیه‌. ڕۆژانه‌ پیاوانێكی‌ زۆر به‌قسه‌و ڕه‌فتاره‌كانیان ژنه‌كانیان ده‌ڕه‌نجێنن، ژنانیش به‌وه‌ی‌ كه‌ ده‌یڵێن‌و ئه‌نجامی‌ ده‌ده‌ن، پیاوان توڕه‌و ڕقاوی‌ ده‌كه‌ن. به‌شێكی‌ زۆری‌ ئه‌و ئازارانه‌ی‌ كه‌ ژنان به‌ پیاوان، یان پیاوانیش به‌ژنانیان ده‌ده‌ن، ڕیشه‌كه‌ی‌ بێ‌ ئاگایی‌‌و نه‌بوونی‌ یه‌كتر ناسینه‌ له‌نێوان دوو هاوسه‌ردا. ئه‌و ...

زیاتر »