سەرەکی » ئابووری (پەڕە 60)

ئابووری

هاواری شەقامی ئەمریكایی و كاوبۆی هاوچەرخ

د. رزگار عەبدولكەریم عەبدولعەزیز* لە سەرەتای سەدەی شازدە، ئەو پیاوانەی لە ئەوروپاوە بە زەریای ئەتڵەسیدا پەڕینەوە ئەوبەری ئاو و لە خاكێكدا دابەزین، كە دواتر ناونرا ئەمریكا، هەر زوو بە وەحشیگەریترین شێواز كەوتنە رەشەكوژیی دانیشتوانی رەسەنی ئەو سەرزەمینە (هیندیە سورەكان). تەنها لەنێوان ساڵانی 1846 تا 1873، 120 هەزار لە كۆی 150 هەزار كەس لە دانیشتووانی رەسەنی كالیفۆرنیا كۆمەڵكوژكران‌و بەپێی هەندێك سەرچاوە، ...

زیاتر »

عیراق به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت كه‌م ده‌كاته‌وه‌

عیراق‌و گه‌وره‌ كۆمپانیاكانی بواری به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت كه‌ له‌كێڵگه‌ زه‌به‌لاحه‌كانی باشووردا كار ده‌كه‌ن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ رێكه‌وتن كه‌ له‌مانگی حوزه‌یراندا بڕی به‌رهه‌مهێنان كه‌مبكه‌نه‌وه‌. ئه‌وه‌ش له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و رێكه‌وتنه‌دایه‌ كه‌ عیراق‌و وڵاتانی ئۆپیك پلاس له‌باره‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی بڕی به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت له‌چه‌ند مانگی رابردوودا ئه‌نجامیاندابوو، عیراق پابه‌ند ده‌كات به‌كه‌مكردنه‌وه‌ی بڕی به‌رهه‌مهێنان. عیراق له‌گه‌ڵ كۆمپانیای (لۆك ئۆیلی) روسی رێككه‌وت كه‌ له‌ 13 ی حوزه‌یرانه‌وه‌ رۆژانه‌ بڕی 50 ...

زیاتر »

شارەزوور خەریکی قەرەخەرمانە

یەکەی ئابووری وەرزی دروستكردنی قەرەخەرمانە، ئەو خواردنە كوردەوارییەی كە رۆژگارێك خوانی هەژاران و ئێستاش خواپێداوەكانە، دروستكردنی قەرەخەرمان، ئەگەرچی رەنجێكی زۆری جووتیارانی دەوێت، بەڵام بەرهەمەكەی كەمە. لە ناوەڕاستی مانگی ئایاری هەموو ساڵێك، جووتیارانی سنوری دەشتی شارەزوور لە پارێزگای سلێمانی، پێش دروێنەی گەنمەكانیان، دەست بە دروستكردنی قەرەخەرمان دەكەن، یەكێكە لەو خواردنە كوردەوارییانەی كە هێشتا لەسەر سفرەی كوردەواری رەسەنایەتی خۆی لەدەست نەداوە. كارێكی ...

زیاتر »

كارگەی زەیتوونی كەلار بەرهەمی ناوخۆ ساغ دەکاتەوە

یەکەی ئابووری كارگەی زەیتونی كەلار كارگەیەكی ئەهلیە لەسنووری گەرمیان، بەمەبەستی ساغكردنەوەی بەرهەمی ناوخۆیی كە ساڵی رابردوو لەلایەن وەزیری كشتوكاڵی هەرێمی كوردستانەوە كرایەوە. رەخساندنی هەلی كار ئەم كارگەیە لە توانایدایە رۆژانە چەندین تۆن زەیتی زەیتونی ناوخۆیی وەربگرێت كە رۆژانە جووتیارانی ناوچەكە بەرهەمەكانی خۆیان لەو كارگەیە ساغ دەكەنەوە. حاجی نعمەت خاوەنی كارگەی زەیتونی كەلار، بە ماڵپەڕی (PUKmedia)ی راگەیاندوە: دوای ئەوەی بەهۆی كەمی ...

زیاتر »

ململانێی هەڵكشان

فەیسەل عەلی* دوای زیاتر لە 10 ساڵ لە روودانی گەورەترین قەیرانی دارایی لە جیهان، جیهان هێشتا لە گێژاوی ئابوورییدایە، (ئەگەرچی پێش دوو ساڵ زۆربەی دەوڵەتانی جیهان رایانگەیاند كە لەو قەیرانە دەرباز بوونە)، كە خۆی لە جەنگیی بازرگانیی نێوان ئەمریكا و چین لەلایەك و ئەمریكا دەوڵەتانی ئەوروپا لەلایەكی ترەوە دەبینییەوە، كە دروستبوونی بازاڕ و هاوپەیمانێتیی بۆ گرتنەدەستی سەركردایەتی جیهان لێكەوتەوە، ئەو ...

زیاتر »

عیراق پێویستی بە 38 ملیار دۆلار قەرز هەیە

لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق ئاشكرایدەكات، عیراق بۆ پڕكردنەوەی ئەو كورتهێنانەی دووچاری هاتووە پێویستی بەوەیە 38 ملیار دۆلار قەرز بكات. ئەحمەد سەفار بڕیاردەری لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق رایگەیاندووە، كە وەزیرانی دارایی‌و پلاندانان پێیان راگەیاندوون كە ئەو بڕە قەرزەی حكومەت پێویستی پێیەتی بۆ مووچەی فەرمانبەران‌و پڕكردنەوەی كورتهێنانی بودجەی گشتی 5 ملیار دۆلار قەرزی دەرەكیە لەگەڵ 40 تریلیۆن دینار لە قەرزی ناوخۆیی كە ...

زیاتر »

گه‌شتی ئاسمانیی عیراق و هەرێم بۆ توركیا

حکومەتی تورکیا سەرجەم دەروازە و دەرگاکانی بەڕووی وڵاتان کردەوە کە ئەمەیان گەشتیارانی هەرێم و عیراق بە گشتی دەگرێتەوە جگە لە ئێران و ئەرمینیا. بەپێی نووسراوێکی حەسەن جەنابی، باڵیۆزی عیراق لە تورکیا، تورکیا دەرگاکانی بەڕووی عیراق دەکاتەوە، بەمەبەستی گەشتوگوزاری و هەر هۆکارێکی دیکە بە مەرجی رەچاوکردنی رێنماییە تەندروستییەکان. هاوکات لە نووسراوەکەدا ئاماژە بەوە دراوە، لە ئەگەری بە دیارکەوتنی نەخۆشی، لەلایەن تورکیاوە ...

زیاتر »

هه‌ڵوێستی وه‌زیری دارایی عیراق له‌باره‌ی هه‌رێمه‌وه‌ ئاشكرا ده‌كرێت

راپۆرتی: ئه‌ركان جه‌بار په‌رله‌مانتارێكی عیراق ئاشكرایده‌كات، له‌ چه‌ند رۆژی داهاتوودا حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان داهاتی 250 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتی رۆژانه‌ راده‌ستی حكومه‌تی عیراق ده‌كات. هاوكات وته‌بێژی جێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێم رایده‌گه‌یه‌نێت، “دانوستانه‌كانمان له‌گه‌ڵ عیراق به‌رده‌وام ده‌بێت، له‌ داهاتوویه‌كی نزیكیشدا وه‌فدی هه‌رێم ده‌چێته‌ به‌غدا”. وه‌زیری دارایی عیراقیش گه‌شبینه‌ به‌ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی نێوان هه‌رێم‌و به‌غدا‌و رایده‌گه‌یه‌نێت، “له‌ رۆژانی داهاتوودا بۆ ده‌ستپێكردنی گفتوگۆ، وه‌ره‌قه‌ی ...

زیاتر »

گەشەی ئابووری لە زەمەنی كۆرۆنادا

فەیسەل عەلی* گەشەی ئابووری جیاوازی نێوان ژمارەكانی كۆی بەرهەمی ناوخۆیی ساڵ‌و ساڵێكی ترە، گەشە لە گەشەپێدان جیاوازە، گەشەپێدان پڕۆسەیەكی گشتگیر و پلان بۆ داڕێژراوی درێژ خایەنە، گەشەپێدان بە سودفە و لە مەودا كورتدا روو نادات. گەشەپێدانی ئابووری بە تێپەڕبوونی كات زیاتر جەخت لەسەر زیادبوونی داهاتی تاك‌و دووبارە بەشینەوەی داهات بە قازانجی چینە كەم داهاتەكان‌و كەمكردنەوەی بەردەوامی تێكڕای هەژاریی دانیشتووان دەكات. ...

زیاتر »

بەرهەمی پەتاتە لە شارەزوور

یەکەی ئابووری لەگوندی مەستەكانی دەشتی شارەزوور، كاتی هەڵكەندنی پەتاتەیە، وەك جووتیاران باسی دەكەن، ئەو پەتاتەیەی بەرهەمیان هێناوە جۆری سامتایە و بە تەواویی سروشتییەو لە خواردنیشدا تام و بۆنێكی خۆشی هەیە، دەشڵێن: «دەتوانن رۆژانە 100 تۆن پەتاتە بنێرنە بازاڕەكانەوە، بە مەرجێك هاوكارییان بكرێت». پەتاتە لەمانگی یەكەوە دەست دەكرێت بە چاندنی، لە هەموو زەوییەكیشدا ناكرێت، زەوییەكەی دەبێت فشۆڵ‌و شێ بێت‌و نەلكێت بەیەكەوە، ...

زیاتر »