سەرەکی » دۆسێ (پەڕە 5)

دۆسێ

بنیاتنانی شوناس

سربیەکانی بۆسنیا و کوردانی عیراق   زەینەب کایا (خوێندنگەی لەندەن بۆ زانستی ئابووری و سیاسی – بەریتانیا) ئۆتی کەرانێن (کۆڵێجی زانکۆیی لەندەن – بەریتانیا) لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق کورتەیەک ئەم بەشداریکردنە چاوخشاندنەوەیەکە بەو پرسیارەدا کە تێیدا مرەکەبێکی زۆر بەکارهاتووە بۆ لێکۆڵینەوەی مافی چارەنووسی نیشمانی کەوا کێن ئەو کەسانە و بە دەسنیشانکراوی نووسەرانی بابەتەکە پرسیار لە چۆنێتیی بنیاتنانی ناسنامەی نیشتمانی ...

زیاتر »

ئەو گۆڕانكارییانەی روو دەدەن پێشتر وێنەیان نەبووە و كاریگەرییەكەشیان بۆ هەزاران ساڵی داهاتوو دەمێنێتەوە

نەتەوە یەكگرتووەكان لە بارەی گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا راستییەكان دەخاتەڕوو راپۆرتێكی نەتەوە یەكگرتووەكان لە بارەی گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا بڵاودەكرێتەوە و پێشهاتەكانی ئەو بوارە بە مەترسیدار ناو دەبات كە كاریگەرییەكەی بۆ هەزاران ساڵی داهاتوو دەمێنێتەوە. لیژنەی شارەزایانی سەر بە رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان راپۆرتێكیان لەم هەفتەیەدا لە بارەی گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا بڵاوكردەوە. شارەزایان دەڵێن، ئەو گۆڕانكارییانەی لە كەشوهەوادا روودەدەن پێشتر وێنەیان نەبووە و كاریگەرییەكەشیان بۆ هەزاران ...

زیاتر »

شوێنە گەرمەكان گەرمتر و لە شوێنە ساردەكانیش لافاو دروست دەبێت

ئەوەی لە ناوچە جیاجیاكانی جیهان لە بارەی گۆڕانكاری كەشوهەوا روودەدات بەدیاریكراوی چییە؟ ئەو گۆڕانكارییەكانە ئیتر بوون بە راستی و كاریگەریی خۆیان لەسەر مرۆڤ و مرۆڤایەتی و ئەو ژینگەیەی تیای دەژین، روون و ئاشكرا دەردەكەوێت؟ لە شوێنێك بۆ شوێنێكی تر جیاوازە لەو بارەیەوە، د.ئاكۆ رەشید ئەندازیاری ژینگە لە زانكۆی كۆمار رایدەگەیەنێت، ئەو گۆڕانكارییەی لە كەشوهەوای جیهان روودەدات كاریگەرییەكەی لە شوێنێك بۆ ...

زیاتر »

وڵاتانی جیهان هەوڵەكانیان چڕكردۆتەوە بۆ بەرگرتن لە قەتیسبوونی گەرمی و گۆڕانكاریی كەشوهەوا

رێكخراوەكانی بواری ژینگە و پاراستنی سروشت و كەشوهەوای زەویی دەڵێن، گۆڕانكاریی كەشوهەوا، كەمبوونەوەی باران لە هەندێ ناوچە و بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی رەنگە لە ماوەیەكی دوور مەودادا گۆڕانكارییەكی تەواو بەسەر گۆی زەویدا بهێنێت و سروشتەكەی بگۆڕێت. بەدواداچوونی رۆژنامەوانی بریكاری وەزارەتی ژینگەی عیراق رایدەگەیەنێت، خۆیان بۆ گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا ئامادە دەكەن كە لەڕێكەوتننامەی پاریس ئیمزای لەسەر كراوە. د.جاسم عەبدولعەزیز بریكاری وەزارەتی ژینگەی عیراق ...

زیاتر »

گۆڕانكاریی كەشوهەوا و ژینگە بەرەو قووڵبوونەوەی زیاتر دەڕوات

چەند هەفتەیەكە كەشوهەوایەكی نا ئاسایی لە كوردستان و خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و وڵاتانی دەوروبەر و هەندێك ناوچەی تر هاتۆتە كایەوە، ئەوەش دەرگای مشتومڕی كردۆتەوە بۆ قسەكردنی جددی لەبارەی گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا و چارەنووسی زەوی بەشێوەیەكی گشتی. تەنانەت هەندێك ناوەندی پەیوەندیدار پێشبینی دەكەن ئەوەی ئێستا روودەدات، سەرەتایە و گۆڕانكاری و دیاردە و پێشهاتی ژینگەیی قووڵتر و روونتر روودەدات كە هەموویان پێكەوە ئاماژەدەبن بۆ ...

زیاتر »

زیادەی ساڵانەی داهاتی نەوتی عیراق دەگاتە 20 ملیار دۆلار

ئەندامێكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، پێشبینی دەكات، زیادەی دارایی عیراق بگاتە 20 ملیار دۆلار لە كۆتایی ئەمساڵ، هۆشداریش دەدات لە پەنابردنە بەر قەرزی دەرەكی كە بە وتەی ئەو «بۆ مەبەستی تر بەكاردەهێنرێت». محەمەد شیاع سودان، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند»بەپێی زانیارییەكانی كۆمپانیای بەبازاڕكردنی نەوتی عیراقی (سۆمۆ)، كۆی گشتی داهاتی نەوت بۆ حەوت مانگی رابردوو (لە كانوونی یەكەوە بۆ ...

زیاتر »

عیراقییەكان روو لە وەرگرتنی ڤاكسین دەكەن

لەم ماوەیەی دواییدا ژمارەی تووشبوونی رۆژانە بە ڤایرۆسی كۆرۆنا رووی لە زیادبوون كرد و بەربەستی 13 هەزاری حاڵەتی تووشبوونی تێپەڕاند، ئەمەش وایكرد هاووڵاتیان روو لە سەنتەرەكانی خۆكوتان بكەن بە ڤاكسینەكانی دژ بە «پەتاكە» كە تادێت مەترسییەكانی روو لە زیادبوون دەكەن. بەپێی راپۆرتێكی ئاژانسی (فرانس پرێس)، لە یەكێك لە نەخۆشخانەكانی بەغدا، سەربازێك چاوەڕوانی وەرگرتنی ڤاكسین دەكات، هاوڕێكانیشی لەولاوە بە كامێرای مۆبایلەكانیان ...

زیاتر »

هەڵبژاردنی عیراق بەبێ‌ سەدرییەكان

هەر لەگەڵ رایگەیاندنەكەی موقتەدا سەدر رابەری رەوتی سەدر بۆ بەشداریی نەكردن لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی كە وابڕیارە لە 10ی تشرینی یەكەمی داهاتوو سازبكرێت و دەستهەڵگرتنی لە پشتیوانی سیاسی بۆ حكومەتی ئێستا و داهاتوو، بازنەی ئەو هێزە سیاسیانەی بەشدارینەكردنیان لە هەڵبژارندا راگەیاند رووی لە فراوانبوون كرد، ئەمەش بەلای هەندێكەوە وەك دوایین هەل وێناكرا لەبەردەم سیستمی سیاسی كە گەلی عیراق كینەلەدڵە بەرامبەری بەهۆی ...

زیاتر »

250 چاودێری نێودەوڵەتی دەگەنە عیراق

وەزارەتی دەرەوەی عیراق گەیشتنی 250 چاودێری نێودەوڵەتی بەمزیكانە بۆ عیراق رادەگەیەنێت، تا وەك چاودێری هەڵبژاردنی پێشوەختە كاربكەن كە واچاوەڕوان دەكرێت لە دەی تشرینی یەكەمی داهاتوو بەڕێوەبچێت، لەكاتێكدا هەندێك لە هێزە سیاسییەكان هێرش دەكەنە سەر رۆڵی نێودەوڵەتی لە عیراق و بە «دەستوەردان» لە كاروباری هەڵبژاردندا وەسفی دەكەن. ئەمە لەكاتێكدایە هەندێك لە فراكسیۆنە سیاسییەكانی عیراق لە پێشبڕكێی هەڵبژاردن پاشەكشەیان كرد، لەنێوەندی بزواوتنی ...

زیاتر »

بەرکوڵێک لە مێژووی شۆڕشی سەربەخۆیی و شەڕی ناوخۆی ئەمریکا

هەڵۆ بەرزنجەیی «شۆڕشی ئەمریکا سەرەتایەک بوو،هێشتا تەواو نەبووە». W.Wilson ھاتنی کۆلۆنی ئینگلیز و پەیوەندییان بە وڵاتی دایکەوە بەرلەوەی ساڵی 1492 Christoph Colombosکیشوەری ئەمریکا بدۆزێتەوە، ئەمریکای باشوور و مەکسیک 100 ساڵ زیاتر بوو لەژێر چنگی ئیسپانی و پورتوگالییەکاندا بوون. ھەر ئەمەش وایکرد ئینگلیز و فەرەنسی لە ئەمریکای باکووردا بەدوای دۆزینەوەی پێگەیەک بۆ خۆیاندا بگەڕێن. فەرەنسییەکان لەسەرەتاوە ئامانجییان بریتیی بوو لەوەی ھاوردەی ...

زیاتر »