سەرەکی » زانست (پەڕە 10)

زانست

دۆزه‌ره‌وه‌ی (نیوهۆرایزۆن) له‌ لێواری جیهان ده‌كۆڵێته‌وه‌

دوای گه‌شتێكی دورودرێژی دۆزه‌ره‌وه‌ی (نیوهۆرایزۆن)ی سه‌ر به‌ ئاژانسی ناسا له‌ هه‌سارۆكه‌یه‌ك نزیك ده‌بێته‌وه‌ كه‌ به‌ لێواری جیهان ناسراوه‌ . ( ئالن ستێرن)ی سه‌رپه‌رشتیاری زانستیی تیمی (نیوهۆرایزۆن)ی ئه‌مریكی ئاشكرایكردووه‌ «ئه‌و دۆزه‌ره‌وه‌یه‌ به‌ سه‌ركه‌وتوویی له‌ هه‌سارۆكه‌ی (2014 MU69) نزیك بووه‌ته‌وه‌‌و ده‌ستی كردووه‌ به‌ ئه‌ركه‌كه‌ی» ئه‌و لێپرسراوه‌ نووسیویه‌تی» سه‌نته‌ری به‌ڕێوه‌بردنی تیمی دۆزه‌ره‌وه‌ی (نیوهۆرایزۆن) ئاماژه‌یه‌كی له‌ دۆزه‌ره‌وه‌كه‌وه‌ پێگه‌یشتووه‌ كه‌ ده‌ریده‌خات نیوهۆرایزۆن كه‌وتووه‌ته‌ كار بۆ ...

زیاتر »

چۆن بناغه‌كانی په‌روه‌رده‌كردنی منداڵه‌كانت له‌سه‌ر شێوازی ژاپۆنی فێر ده‌بیت؟

وه‌رگیراوه‌ له‌ وفا‌ء خیری وه‌رگێڕانی: شه‌رمن سالار ژاپۆن یه‌كێكه‌ له‌و وڵاتانه‌ی شارستانیه‌تێكی دوورودرێژی هه‌یه‌ و ئێستاشی زۆر پێشكه‌وتووه‌ و داهاتووشی زۆر گه‌شه‌، كه‌واته‌ په‌روه‌رده‌كردن له‌سه‌ر شێوازی ژاپۆنی شتێكه‌ ده‌بێت تێی بڕوانین و لێی بكۆڵینه‌وه‌، وه‌ ئایا گه‌لی ژاپۆن چی ده‌كه‌ن تا خه‌ڵكه‌كه‌یان گه‌شتۆته‌ ئه‌م ئاسته‌ له‌ ژیری، لێره‌دا ئاشنا ده‌بین به‌ په‌روه‌رده‌ له‌ ژاپۆن و هه‌ندێك ورده‌كاریی سه‌رنجڕاكێش. یه‌كێك له‌و ...

زیاتر »

توێژینه‌وه‌یه‌ك: زه‌وی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ چاخی (بیلۆسینی)

توێژه‌ره‌وه‌كان پێشبینی ده‌كه‌ن كه‌شوهه‌وا له‌ساڵی 2030دا وه‌ك كه‌شوهه‌وای سێ ملیۆن ساڵی ڕابردووی لێبێته‌وه‌. توێژه‌ره‌وه‌كانی زانستی زه‌مینناسی له‌زانكۆی (ویسكۆنسن)ی ئه‌مریكا پێشبینی ده‌كه‌ن ئه‌و گۆڕانكارییه‌ ژینگه‌ییه‌ی ڕوویداوه‌ و به‌رده‌وامه‌ وا ده‌كات ئاووهه‌وای زه‌وی به‌ره‌و وشكساڵیی بڕوات و تا ساڵی 2030 پله‌ی گه‌رما (1.8) تا (3.6) پله‌ی دیكه‌ به‌رزده‌بێته‌وه‌ و ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی ئاووهه‌وا بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ 3 ملیۆن ساڵ به‌ر له‌ ئێستا. ...

زیاتر »

با كوردوستان نه‌بێته‌ سه‌ره‌نوێلكی كۆمپانیاكان

ئێستا له‌و وڵاتانه‌دا كه‌ خه‌ڵك ئاستێكی ڕۆشنبیری باشیان هه‌یه‌ سه‌باره‌ت ژینگه‌ ، له‌سه‌ر سندوقی نامه‌كانیان ده‌نوسن ( تكایه‌ پڕوپاگانده‌ی كۆمپانیاو كارگه‌كان مه‌خه‌نه‌ ناو سندوقه‌كه‌مانه‌وه‌ ) مه‌به‌ستیش ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و چاپه‌مه‌نیانه‌ له‌سه‌ر كاغه‌ز چاپده‌كرێن و له‌ دروستكردنی كاغه‌زیشا له‌لایه‌ك ته‌خته‌ی دره‌خت و له‌لایه‌ك كلۆر به‌كاردێت بۆ سپی كردنه‌وه‌ی كه‌هه‌ردووكیان زیانی زۆر له‌ ژینگه‌ ده‌ده‌ن . بێگومان خه‌ڵكێكی ئاوا زۆر به‌ وریای مامه‌ڵه‌ی ...

زیاتر »

شارێكی ئه‌مریكا 65 ڕۆژ تاریك ده‌بێت

شاری ئۆكیجفیكی ئه‌مریكا به‌ درێژایی 65 ڕۆژ ده‌بێته‌ شه‌و و خه‌ڵكه‌كه‌شی له‌گه‌ڵ ئه‌و دۆخه‌ ڕاهاتوون شاری ئۆكیجفیك كه‌ شارێكی دووره‌ ده‌ستی ویلایه‌تی ئه‌لاسكایه‌ له‌ ئه‌مریكا بۆ ماوه‌ی 65 ڕۆژ ده‌بێته‌ شه‌و و خۆریان لێ دیار نابێت و دانیشتوانه‌كه‌شی خۆیان بۆ ئه‌و دۆخه‌ ئاماده‌ ده‌كه‌ن. به‌پێی ده‌سه‌ڵاتدارانی ناوچه‌كه‌ ئه‌و شاره‌ به‌ هۆی هه‌ڵكه‌وته‌ جوگرافییه‌كه‌ی كه‌ ده‌كه‌وێته‌ جه‌مسه‌ری باكوره‌وه‌ و ساڵانه‌ و ...

زیاتر »

هه‌ساره‌یه‌كی بریسكه‌دار له‌ نزیك زه‌وییه‌

پسپۆڕانی گه‌ردونناسیی هه‌ساره‌یه‌كی ده‌گمه‌نی بریسكه‌داریان ئاشكرا كردووه‌ كه‌ 21 ساڵی تیشكیی له‌ زه‌وییه‌وه‌ دووره‌ و ده‌كه‌وێته‌ كه‌لووی (Cassiopeia) ، ئه‌مه‌ش وێنایه‌كی نوێ ده‌به‌خشێته‌ هه‌ساره‌ ده‌ره‌كییه‌كانی كه‌ بۆ ژیان گونجاون. زانایانی گه‌ردوونیی ده‌ڵێن»ئه‌م هه‌ساره‌ دۆزراوه‌یه‌ كه‌ به‌ (HD219134 b)ناسراوه‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی زه‌وییه‌وه‌ بڕێكی زۆری ئاسنی نییه‌، به‌ڵام ده‌وڵه‌مه‌نده‌ به‌ كالیسیۆم و ئه‌له‌منیۆم، ئه‌مه‌ش وایلێده‌كات ده‌وڵه‌مه‌ند بێت به‌ به‌ردی به‌نرخ. (كارۆلین درون) ...

زیاتر »

دۆزه‌ره‌وه‌ نوێكه‌ی ناسا له‌سه‌ر مه‌ریخ كه‌وته‌ سێڵفی گرتن

ئاژانسی ناسا یه‌كه‌مین سێلفی دۆزه‌ره‌وه‌ نوێیه‌كه‌ی بڵاوكرده‌وه‌ كه‌ له‌سه‌ر ڕووی هه‌ساره‌ی مه‌ریخ گرتویه‌تی. وه‌ك دیاره‌ ته‌نانه‌ت ڕۆبۆت و دۆزه‌ره‌وه‌كانیش كه‌ ده‌گه‌نه‌ سه‌ر ڕووی مه‌ریخ وه‌ك هه‌ر گه‌شتیارێكی ئاسایی ده‌كه‌ونه‌ سیلفی گرتن له‌و شوێنه‌ی كه‌ بۆی چوون. دۆزه‌ره‌وه‌ی (InSight) كه‌ ڕۆبۆتێكی نوێی ئاژانسی ناسایه‌ و یه‌كه‌مین وێنه‌ی سێلفی خۆی له‌سه‌ر هه‌ساره‌ سووره‌كه‌وه‌ ڕه‌وانه‌ی ئاژانسه‌كه‌ كردووه‌، ئه‌مه‌ش بووه‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ تێروانینێكی ...

زیاتر »

زاناكان بۆ ڕۆحی مرۆڤ ده‌گه‌ڕێن

له‌هه‌نگاوێكی نوێدا و به‌مه‌به‌ستی گه‌ڕان به‌ دوای ڕۆحی مرۆڤدا، زانایانی چین سه‌رقاڵی گه‌شه‌پێدانی گه‌وره‌ترین ئامێری وێنه‌گرتنن كه‌ به‌له‌رینه‌وه‌ی موگناتیسیی كارده‌كات و به‌ گه‌وره‌ترین ئامێری له‌و جۆره‌ داده‌نرێت له‌ جیهاندا. ئه‌و ئامێره‌ كه‌ خه‌رجییه‌كه‌ی ده‌گاته‌ 100 ملیۆن جونه‌یهی ئیسته‌رلینی له‌ ناو قوڵایی مێشكی مرۆڤدا ده‌گه‌ڕێت بۆ ئه‌وه‌ی زیاتر له‌ پێكهاته‌ ئاڵۆزه‌كه‌ی تێبگات. له‌ ڕاپرسییه‌كی پێشوه‌خته‌دا كه‌ زانا چینییه‌كان له‌ ناو خه‌ڵكی ...

زیاتر »

به‌كارهێنه‌رانی ده‌رمان نابێت ئه‌م میوانه‌ بخۆن

ئا: هێدی جه‌مال عه‌بدوڵڵا – هۆلاند پسپۆڕان هۆشداری ده‌ده‌ن به‌و كه‌سانه‌ی به‌ هه‌ر هۆیه‌ك بێت و بۆ چاره‌سه‌ركردنی نه‌خۆشییه‌كانیان ده‌رمان به‌كارده‌هێنن ، نابێت له‌گه‌ڵ ده‌رمانه‌كانیان ئه‌م میوانه‌ بخۆن : مۆز : ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌رمانی چاره‌سه‌ری ڕێكخستنی لێدانی دڵ و گیران و ته‌سكبوونه‌وه‌ی بۆرییه‌كانی خوێن به‌كارده‌هێنن نابێت مۆز بخۆن، چونكه‌ مۆز بڕێكی زۆری پۆتاسیۆمی تێدایه‌ كه‌ ده‌بێته‌ هۆی تێكچوون و خێرا ...

زیاتر »

توێژینه‌وه‌یه‌ك :دایناسۆره‌كان مادده‌ی هۆشبه‌ریان به‌كارهێناوه‌

دۆزینه‌وه‌ و ئاشكراكردنی ئێسكه‌ به‌به‌رد بووه‌یه‌ك كه‌ مێژووه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ نزیكه‌ی 100 ملیۆن ساڵ پێش ئێستا زۆر نهێنیی نوێی ده‌رخستووه‌ سه‌باره‌ت به‌ ژیانی دایناسۆره‌كان له‌ كۆندا و جۆری ئه‌و خواردنانه‌ی كه‌ خواردویانه‌. زانایانی زانكۆی ئۆریگۆنی ئه‌مریكا ئه‌و ئێسكه‌ په‌یكه‌ری دایناسۆرانه‌ی ماوه‌یه‌ك به‌ر له‌ ئێستا له‌ نزیك كانێكی میانمار دۆزراونه‌ته‌وه‌ به‌ دۆزینه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ داده‌نێن نه‌ك ته‌نها له‌بواری شوێنه‌واره‌وه‌، به‌ڵكو له‌بواره‌ زانستییشدا ...

زیاتر »