سەرەکی » زانست (پەڕە 10)

زانست

پلاستیك هەڕەشە لە هەنگیش دەكات

كەشتی نوح توێژینەوەیەكی دانیماركی دەریخستووە هەنگەكان بەهۆی وردە مووی سەر لەشیانەوە دەتوانن گەردیلەی پلاستیك كۆبكەنەوە و پلاستیك بە هەڕەشەی جدی بۆ سەر ژیانی هەنگەكان دایە قەڵەم. لەو توێژینەوەیەی زانا دانیماركییەكاندا كە ئەنجامەكەیان لە وەرزنامەی (Science of the Total Environment) دا بڵاوكردۆتەوە ئاماژە بەوە دراوە بە هۆی ئەو وردە مووەوە هەنگ لە درێژەی گەشتە رۆژانەییەكەیدا دەتوانێت بڕێك پلاستیك لەگەڵ خۆیدا هەلگرێت ...

زیاتر »

هۆکاری زیادبوونی گۆڕان لە ڤایرۆسی کۆرۆنادا و کاریگەریی لەسەر بەرهەمهێنانی ڤاکسین

د.ژاڵە ئازاد* کاریگەریی پەتای کۆرۆنا لە جیهاندا پەتای کۆرۆنا، کە بە کۆڤید19ش بەناوبانگە، بەهۆی ڤایرۆسی سارس- کۆڤ2 (SARS-COV-2) ەوە بڵاوبۆتەوە و بەپێی زانیارییەکانی ماڵپەڕی رێکخراوی تەندروستیی جیهان WHO، زیاتر لە 170 ملیۆن کەسی تووشکردووە و 3.53 ملیۆن کەسیشی کوشتووە . کۆرۆنا لە هەموو جیهاندا گوشارێکی زۆری خستۆتە سەر سیستم و پەیڕەوی تەندروستی، بەتایبەتی لە هیندستان، کە لەبەر زۆریی تووشبووان، کەرتی ...

زیاتر »

ناسا لە زوهرەدا بۆ ئاماژەی ژیان دەگەڕێت

كەشتی نوح ئاژانسی ناسای تایبەت بە بۆشایی ئاسمان بەنیازە لە داهاتوویەكی نزیكدا لە رێگەی دوو ئەركییەوە لە ناو بۆشایی ئاسماندا لێكۆلینەوەكانی دەربارەی هەسارەی زوهرە دەست پێبكاتەوە. بەر لە 30 ساڵ ئاژانسەکە چەند زانیارییەكی لەسەر هەسارەی زوهرە كۆكردەوە، بەڵام هەندێك هۆكار رێگربوون لە بەردەوامیدان بەو لێكۆلینەوانە و دوای ئەوەی زاناكانی گەردونناسی باسییان لە چەند ئاماژەیەكی ژیان كرد لەسەر ئەو هەسارەیەی دراوسێی ...

زیاتر »

گۆڕە نامۆكەی دبلن، شوێنەوارناسانی سەرسامكردووە

تارا شێخ عوسمان گۆڕستانی (نیوگرانگ) لە هەرێمی (میس)ی دبلنی پایتەختی ئێرلەندای باشوور كە لە شوێنەوارەكانی ستۆنهێنگ و هەرەمەكانی میسر كۆنترە، سەرنجی شوێنەوارناسانی راكێشاوە. ماوەیەكی زۆرە ئەو گۆڕستانە لەو هەرێمە مێژووییەی سەربە دبلنی پایتەختی ئێرلەندا دۆزراوەتەوە، بەڵام هێشتا بەلای شوێنەوارناسانەوە شتێكی نامۆ و جێگەی سەرنجە، چونكە بە گوێرەی لێكۆڵینەوە سەرەتاییەكان ئەو گۆڕستانە مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ 3200 ی پێش زایین، واتە شەش ...

زیاتر »

ئەو پردە سەرسوڕهێنەرەی دروستکردنەکەی نزیکەی نۆ دەیەی خایاند

ئامادەکردنی: بورهان ئەمین پردی ئاوی Magdiburg یەکێکە لە پردە هەرە بەناوبانگ و سەرسوڕهێنەرەکانی جیهان و بەشێوازێکی مۆدێرن و پڕ بەهای جوانی و کوالێت دروستکراوە. پردی Magdiburg بریتییە لە بەردەبازی سەر رووبارێکی گەورە کە رێڕەوی پەڕینەوەی بەلەم و پاپۆڕە و بەسەر رووباری Elbe دا کشاوە لە شاری ماگدیبۆرگ-ی نزیک لە بەرلینی پایتەختی ئەڵمانیا. ئەو پڕۆژەیە لە ساڵانی بیستەکانی سەدەی رابردوودا دیزاینی ...

زیاتر »

داهێنانی مادەیەكی چەسپ کە ئاو كاری تێناكات

تارا شێخ عوسمان زانایانی زانكۆی تافتس لە ویلایەتی ماساچۆستسی ئەمریكا جۆرە مادەیەكی چەسپێنەریان لە ئاوریشم و چەند مادەیەكی تر دروست كردووە كە لەناو ئاویشدا خاسێتەكانی خۆی لەدەست نادات. زانایان ماوەیەكی زۆرە بیریان لە دروستكردنی مادەیەك كردۆتەوە كە زۆر لە مادەی سروشتی بچێت و زۆر لەو مادانەش باشتر بێت كە تائێستا دروستكراون. بۆ نموونەش جۆرە ئاوریشمێكیان لە تەونی جاڵجاڵۆكە دروستكردووە كە ...

زیاتر »

لە رۆژی جیهانیی ژینگەدا، با ژینگەی…

لە رۆژی جیهانیی ژینگەدا، با ژینگەی هەسارەكەمان بپارێزین سەردار عەبدولڕەحمان (سەحەری)- رانیە هەسارەی زەوی تاكە شوێنی ناو كۆمەڵەی خۆرە كە شیاو و گونجاوە بۆ ژیان، ئێمەی مرۆڤ لەسەر پشتی ئەم هەسارەیە گشت پێداویستییەكانی ژیانی خۆمان بەدەستدەهێنین، زەوی بێوچان چەندین سەردەمی جیۆلۆجیی بەسەردا تێپەڕیووە، تا توانیوێتی خوانی دەرامەتە سروشتییەكانی بۆ ئێمە فەراهەم بکات، ئاشكرایە هەسارەی شین لانكەی چەندین شارستانی مێژوویی مرۆڤایەتی ...

زیاتر »

چۆن لە هاویندا جەستەمان بپارێزین

ئا: ئالان رەئوف لە وەرزی هاویندا كاتێك پلەكانی گەرما بەرز دەبنەوە كاریگەری لەسەر جەستەی مرۆڤ دروست دەكات. وشك بونەوەی پێستی مرۆڤ ئارەق كردنەوەی زۆر لە رۆژدا بەهۆی بەرزی پلەی گەرما‌و بەتینی تیشكی خۆر یەكێكە لە كاریگەرییە سلبییەكان لەسەر جەستەی مرۆڤ. بۆ ئەمەش پسپۆڕانی بواری خۆراك ئامۆژگاری مرۆڤ دەكەن كە هەندێك رێنمایی جێبەجێ بكەن بۆ دووركەوتنەوە لە مەترسییەكانی ووشك بونی پێست‌و ...

زیاتر »

كۆمپانیایەكی ئەمریكی خانوو بە پرنتەری (3D) دروست دەكات

تارا شێخ عوسمان بۆ روبەڕوبوونەوەی كێشەی نیشتەجێبوون، كۆمپانیای (ئایكۆن)ی ئەمریكایی خانووی هەرزارن بە پرنتەری (3D) دروست دەكات و بەنیازە لەگەڵ ناساش رێكبكەوێت بۆ دروستكردنی خانوو لەسەر رووی مانگ و مەریخ. تائێستا ئەو خانووە هەرزانانەی كە كۆمپانیای ئایكۆن بە پرنتەری (3D) دروستیكردووە، توانێتی كێشەی نیشتەجێبوون لە ناوچەی تەكساسی ناوەند و گوندەكانی مەكسیك كەمبكاتەوە، بەڵام كۆمپانیاكە بەوەوە نەوەستاوە، بەڵكو ئامانجی گەورەتری هەیە ...

زیاتر »

ئەگەر شەكر نەخۆین چی روودەدات؟

كەشتی نوح مرۆڤ رۆژانە بە تێكرایی 300 كالۆری گەرمی لە خواردن و خواردنەوە شیرینەكانەوە وەردەگرێت كە ساڵانە دەكاتە (35) كیلۆ شەكر، بەڵام پزیشكان و پسپۆڕانی تەندروستی ئاماژە بەوە دەدەن ئەگەر مرۆڤ رۆژانە بڕێكی كەمی شەكر بخوات بەسێتی بۆ پڕكردنەوەی (٪50)ی هەموو پێداویستییەكانی لەشی بۆ كالۆری. ئەمەش مانای ئەوەیە كەسێكی پێگەیشتوو پێویستە بەلایەنی زۆرەوە رۆژانە 25 گرام شیرینی بخوات، ئەوەش بریتیە ...

زیاتر »