سەرەکی » زانست (پەڕە 10)

زانست

ڤایرۆسی تاجدار زیاتر لە شەمشەمە کوێرەدا

کەشتیی نوح زاناکانی ئەمریکا (6) ڤایرۆسی تاجداری هاوشێوەی (کۆڤید-19) یان لە چەند شەمشەمەکوێرەیەکی ناوچەیەکی میانماردا دۆزییەوە. زاناکانی دامەزراوەی(Smithsonian) سمیسسونیانی جیهانیی دەڵێن” ئەو ڤایرۆسانە سەربە خێزانی (SARS- CoV-2) ن کە ئێستا لە جیهاندا بڵاوە، بەڵام لە ڕووی جیناتەوە پەیوەست نین بە ڤایرۆسەکانی وەک (MERS و SARS) ەوە. بە گوێرەی لێکۆڵینەوەکانی ئەو زانایانە: تا ئێستا شەمشەمەکوێرە ئەو گیاندارەیە کە گومانی لێدەکرێت ڤایرۆسی ...

زیاتر »

شیری دایک بۆ چارەسەری کۆرۆنا

کەشتی نوح پزیشکەکانی ئەمریکا لە هەوڵی ئەوەدان لە شیری دایک چارەسەر بۆ کۆرۆنا بدۆزنەوە. پزیشکێک بە ناوی (ریبیکا پاوڵ) داوای لەو ژنانە کردووە کە تازە منداڵیان بووە بڕێک لە شیرەکەیان ببەخشن بۆ ئەوەی توێژینەوەی لەسەر بکرێت بەو هیوایەی لەو شیرەدا چارەسەرێک بدۆزنەوە بۆ ڤایرۆسی (کۆڤید-19). پاوڵ کە زانای بواری ماددە بەرگریی بەخشەکانی ناو شیری دایکە، لەو رووەوە لە لاپەڕەی خۆی ...

زیاتر »

هه‌ڕه‌شه‌ی سروشت و ده‌سته‌وه‌ستانی…

هه‌ڕه‌شه‌ی سروشت و ده‌سته‌وه‌ستانی مرۆڤایه‌تی *د. مه‌دیحه‌ سۆفی- ئەڵمانیا سروشت، ئه‌و سامانه‌ پڕ له‌ داهاته‌یە، کە هه‌ر چی پێداویستی بوونه‌وه‌ر هه‌یه‌، به‌ مرۆڤ و ئاژه‌ڵ و ڕووه‌که‌وه‌، دابینی ده‌کات، وەرز و کەشوهەوا بە پێی چاندن و دروێنە ڕادەگرێت، سەرجەم زیندەوەر بە مایکرۆزیندەوەرەکانەوە، له‌ ئیکۆسیستیمی شیاوی خۆی جێنشین ده‌کات، مرۆڤ و ژینگەی لە هەرەشەی دژ بەیەك دەپارێزێت، ئەوەندەی دەرامەت بە بوونەوەرەکەی ...

زیاتر »

كۆرۆنا بووەتە هۆی كەمكردنەوەی لەرینەوەکانی توێكڵی زەوی

كەشتیی نوح زاناكانی جیولۆجی لە چەند وڵاتێكی جیهان ئاشكرایانكردووە، كەمبوونەوەی چالاكییەكانی مرۆڤ بووەتە هۆی كەمبوونەوەی لەرینەوەكانی توێكڵی زەوی و دوا جاریش كەمبوونەوەی بومەلەرزەکان. زانا جیۆلۆجییەكان لە چەند وڵاتێكی جیهان پاش زنجیرەیەك توێژینەوە، هەموویان لەسەر ئەوە كۆكن كەمبوونەوەی چالاكییەكانی مرۆڤ لە سەرانسەری جیهاندا بە هۆی مانەوەیان لە ماڵ و خۆپارێزییان لە ڤایرۆسی (كۆڤید-19) بووەتە هۆی ئەوەی چالاكیی لەرینەوەی توێكڵی زەویش تا ...

زیاتر »

هەناسەدانی دەستكرد درووستدەکات

كۆمپانیای (تێسلا) دروستكردنی ئامێری هەناسەدانی دەستكرد لە پارچەی یەدەگی ئۆتۆمبێل درووستدەكات. (تێسلا) کە كۆمپانیاییەکی بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبیلی كارەباییەو خاوەنەكەی (ئیلۆن مۆسك)ی ملیاردێری بەناوبانگی جیهانییە، دروستكردنی ئامێرێکی هەناسەدانی دەستكردی ئاشكراكرد كە بۆ یارمەتیدانی توشبوانی ڤایرۆسی كۆرۆنا بەکار دێت، ئەو هەنگاوەی کۆمپانیاکەش بۆ پڕكردنەوەی ئەو کەم و کوڕییەیە كە زۆربەی نەخۆشخانەكانی ئەمریكا بە دەستییەوە دەناڵێنن. لە گرتەیەكی ڤیدیۆییدا كۆمپانیاكە لەسەر چەناڵی تایبەتی خۆی ...

زیاتر »

بلاوبوونەوەی ڤایرۆسی SARS-CoV-2 پەیوەندی بە جوگرافیاوە:

د.زەردەشت احمد تەها مامۆستا لەکۆلێژی زانست بەشی جیۆلۆجی شارەزا لە پالیۆبایۆلۆجی بلاوبوونەوەی ڤایرۆسی SARS-CoV-2 پەیوەندی بە جوگرافیاوە: ئەم ڤایرۆسە کە بۆ یەکەم جار دەرکەوت لە ولاتی چاینا لە کۆتا مانگی دوانزەی ٢٠١٩ وە پاش ئەوەی دکتۆر لی (Dr. Li Wenlinany) تەمەن ٣٤ سال لە نەخۆشخانەی یۆھان (Wuhan Central Hospital) وە کاری دەکرد بۆی دەرکەوت حەوت توشبووی ھەلگری ئەم ڤایرۆسەن تەندروستیان ...

زیاتر »

ڤارگۆنی شەمەندۆفێر دەكرێنە…

هیندوستان:ڤارگۆنی شەمەندۆفێر دەكرێنە یەكەی كەرەنتینە  كەشتیی نوح بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی (كۆڤید- 19) لە هیندوستان، جگە لە وەستاندنی زۆربەی گەشتەكانی شەمەندۆفێر، ڤارگۆنی ئەو شەمەندۆفێرانە دەكرێنە یەكەی كەرەنتینە كردن.   بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناوە لە هیندوستان، حكومەتی ئەو وڵاتە زنجیرەیەك ریوشوێنی گرتۆتەبەر لەوانەش قەدەغەكردنی هاتوچۆ بۆ ماوەی (٢١) رۆژ كە ئەم رێوشوێنە راگرتنی هێڵەكانی شەمەندۆفێریشی گرتۆتەوە كە ماوەی (١٦٧) ساڵە لەو وڵاتە ...

زیاتر »

روسیا دەمامكێك بۆ خۆپاراستن لە هەموو بەكتریا و ڤایرۆسێك دروستدەکات

كەشتیی نوح كۆمپانیای (روستیخ)ی روسیا دەستیكردووە بە بەرهەمهێنانی دەمامكێك كە چەندین شێوازی بەركاهێنانی هەیە و كەسەكان لە هەموو جۆرە بەكتریا و ڤایرۆسێك دەپارێزێت. وتەبێژێک بەناوی كۆمپانیاكەوە لە لێدوانێكیدا بۆ ئاژانسەكانی هەواڵ ئاشكرایكرد: كارگەی ناسراو بە(رامینسكۆی) بۆ بەرهەمهێنانی ئامڕازە وردەكان، یەكەمین بەشی ئەزموونیی ئەو دەمامكانەی بەرهەمهێناوە. ئەو وتەبێژە ئەوەشی راگەیاندووە کە لە دروستكردنی ئەو ماسكەدا پشت بە تەكنەلۆژیای (TIOKRAFT) بەستراوە كە ...

زیاتر »

COVID-19 Terminology

*د.زەردەشت ئەحمد طە چەندزاراوەیەکی زانستی بەکاردێت بۆ نەخۆشی کۆرۆنا ….. COVID-19 ناوی نەخۆشی کە یە کە لەسالی٢٠١٩بلاوبۆتەوەوەکورتکراوە CO (Corona) VI(Virus) D(Disease) 19(2019). SARS-CoV-2 ناوی ڤایرۆسەکەی نەخۆشی کۆڤید ١٩ یە.. Epidemic واتە بلاو بوونەوەی نەخۆشی یەکە لە شوێنێکی دیاری کراو چاینابوو بە جیھاندا بلاو نەبوو بووە. Pandemic واتە بلاوبوونەوەی نەخۆشی کە لە زۆر بەی وولاتانی جیھان . Quarantine واتەدوورخستنەوەی کەسانی ھەلگری ...

زیاتر »

ڤاكسینێكی 100ساڵە دەكات بەگژ كۆرۆنادا

كەشتیی نوح لە چوارچێوەی هەوڵی ناوەندە تەندروستییەكانی جیهاندا بۆ دۆزینەوەی ڤاكسینێك بۆ روبەڕوبوونەوەی (كۆڤید -19)، زانایەكی ئەڵمانی پێیوایە ڤاكسینی سیل دەبێتە چارەسەرێكی گونجاو و كاتیی. لە میانەی پێشبڕكێی زانایان و ناوەندەكانی توێژینەوەی جیهان بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێكی خێرا بۆ ڤایرۆسی كۆرۆنا، زانایەكی ئەڵمانی بە ناوی ( ستیڤان كۆڤمان) لەو بڕوایەدایە كە ڤاكسینی سیل دەبێتە چارەسەرێكی گونجاو و كاتیی و دەكرێت یارمەتیدەربێت ...

زیاتر »