سەرەکی » زانست (پەڕە 2)

زانست

مادەیەك رێگریی لە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەكات

زانا ئەڵمانی و سویدییەكان دۆزینەوەی ماددەیەك ئاشكرادەكەن كە ڕێگری لە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەكات. زانایانی ئەڵمانی‌و سویدیی ئاشكرایانكردووە، دەرمانی (فلۆفاستاتین) كە بۆكۆنترۆڵكردنی كۆلیسترۆڵی خوێن بەكاردێت دەتوانێت ڕێگریی لە خۆگۆرێنی ڤایرۆسی كۆرۆنا بكات. لە توێژینەوەی ئەو زانایانە كە ئەنجامەكەیان لە پێگەی (MedRxiv)دا بڵاوكردووەتەوە ئاماژەیان بەوە داوە كە دەرمانی فلۆفاستاتین كاردەكاتە سەر خانە توشبووەكان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا و ڕێگریی دەكات لەخۆگۆرینی ڤایرۆسەكە و ...

زیاتر »

چیرۆكی عەشقێكی مێژوویی لە پشدەر

پشدەر، جێگر خدر شێخ فەرخ، یەكێك لە سەیرانگە دڵڕفێنەكانی دەڤەری پشدەرە، شێخ فەرخ و خاتوون ئەستی-ش بۆ ناوچەكە دوو ناوی نامۆ نین، بەتایبەت بۆ ئەڤینداران. چیرۆكی عاشقبوونی شێخ فەرخ و خاتوون ئەستی مێژوویەكی دێرینی هەیە، كە بەوتەی شوێنەوارناسان و ئەو بەڵگانەی كەهەن سەدان ساڵ دەبێت، بەڵام هێشتا ئەڤینداران سەردانی گۆڕ و مەزارگەی ئەو دوو عاشقە دەكەن و راز و نیاز-ییان ...

زیاتر »

گرنگترین دەستكەوتە زانستییەكان لە ساڵێكی جیاوازدا

هەرچەندە ساڵی (2020) بە پەتای كۆرۆناوە پەیوەست كرا، لەگەڵ ئەوەشدا ڕەوتی داهێنانە زانستییەكان لە هەموو بوارەكاندا هەر لە پێشكەوتندا بوو. دەستكەوتەكان لە بواری ڕووبەرووبونەوەی پەتای كۆڤید-19 دوای ئەوەی لە مانگی كانونی دووەمی ساڵی (2020) دا چین بە ڕەسمیی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرنای نوێی ڕاگەیاند كە بە(كۆڤید -19) ناسرا، چونكە لە مانگی كانوونی یەكەمی ساڵی (2019) دا بۆیەكەم جار لە شاری وهانی ...

زیاتر »

ئەو ئاژەڵانەی بەر لە مرۆڤ لەسەر گۆی زەوی ژیاون

گۆی زەوی نزیكەی 4 ملیارد ساڵە پێكهاتووە و هیچ جێی سەرسوڕمان نییە كە ئاژەڵی جۆراوجۆری تێدا ژیابێت و یەكێك لەوان ئێمەی مرۆڤین. بەم حاڵەوە مرۆڤ دێرینترین بوونەوەری سەر گۆی زەوی نییە. لەو بوونەوەرانەی سەر گۆی زەوی، هیشتاش هەندێكیان ماون كە دایناسۆڕەكانیان بینیوە و تەنانەت لەو 5 لەناوچوونە بەكۆمەڵەی بەسەر زەویدا هاتووە زرگار بوون و تۆرەمەیان درێژەی بووە. لەدرێژەدا لەگەڵ ئەو ...

زیاتر »

قشڵەی مەخمور شوێنەوارێکی مێژوویی…

b شوێنەوارناسان: قشڵەی مەخمور گوزارشت لە دەوڵەمەندی سنوورەكە دەكات لەرووی پێداویستەكانی بیناسازی وەك گەچ و چەندین جۆر بەرد راپۆرتی، تەها عەبدوڵڵا، هەولێر قشڵەی مەخموور دەكەوێتە ناوەراستی قەزای مەخموور لە باشوری رۆژئاوای پارێزگای هەولێر، لەسەرەتای سەدەی رابردوو لەلایەن دەوڵەتی عوسمانی لەبەرد و گەچی سنورەكە دروستكراوە، دوو نهۆمە ورووبەرەكەی نزیكەی 900مەترچوار گۆشە دەبێت، بەگوێرەی سەرچاوە مێژوویەكان بونیاتنانی قشڵەی مەخموور و قشڵەی شوێنەكانی ...

زیاتر »

بازدان یان گۆڕانی ڤایرۆسی كۆرۆنا چییە؟

ماوەیەكە جیهان سەرقاڵی سەرهەڵدانی نەوەیەكی گۆڕدراوی ڤایرۆسی كۆرنان كە لە بەریتانیا دەركەوت و بە شێوەیەكی خێرا بڵاو دەبێتەوە. ئەم گۆڕانكارییەی ڤایرۆسەكەش وای لە (بۆریس جۆنسۆن)ی سەرەك وەزیرانی بەریتانیا كردووە كە ڕێوشوێنەكان توندتر بكات بەتایبەت لەكاتی پشووەكانی كریسمس و سەری ساڵی نوێدا و لێپرسراوانی چەند وڵاتێكی تریشی ناچار كردووە گەشتی هاوڵاتیانیان بۆ بەریتانیا و بە پێچەوانەشەوە ڕابگرن. (مات هانكوك)ی وەزیری تەندروستیی ...

زیاتر »

دوای چوار سەدە مشتەری و زوحەل یەكیان گرت

دوا دیاردەی ناوازەی گەردوونی ئەمساڵ دیاردەی ناسراو بە (یەكگرتنی زوحەل و مشتەری) بوو، كە ڕۆژی دووشەممەی ڕابردوو ڕوویدا. ئەم دیاردەیە لە ساڵی (1632)دا ڕویداوە واتە بەر لە كە هەردوو هەسارەی زەبەلاحی كۆمەلەی خۆر موشتەریی و زوحەل هێندە لەیەك نزیكدەبنەوە وەك ئەوەیە ببنە یەك هەسارە، بەڵام لە ڕاستیدا لەو كاتەدا دووریی نێوان ئەو دوو هەسارەیە (730)ملیۆن كیلۆمەترە. زانایانی گەردوونیی ئاشكرایانكرد لەسەعات ...

زیاتر »

پشیلە زەبەلاحەكەی پیرۆ تەمەنی 2100 ساڵە

زانایانی شوێنەوارناس وێنەی پشیلەیەكیان دۆزییەوە كەلەسەر گردێكی باشوری پیرۆ كێشراوە. بەپێی شوێنەوارناسەكان مێژووی ئەو نیگارە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی (200-100) بەرلە زایین كە درێژی نیگارەكە (37) مەترەو لەسەردەمی شارستانیەتی پاراكاس دا كێشراوە. پشیلەش یەكێكە لەو شێوە و هێڵكارییانەی كە ئەو شارستانییەتە زۆر بایەخیان پێداوە‌و لە هێڵەكانی(نازكا) ی چیاكانی ئەندێز دروستیان كردووە و زۆر بەكاریانهێناوە لە نیگارەكانیاندا بە تایبەت لە دروستكردنی دەفر ...

زیاتر »

ئۆتۆمبیلێكی كارەبایی بە چاپی سێ دووریی

كۆمپانیایەكی تازەكاری بەریتانیی بە ناوی(Scaled Limited)ئۆتۆمبیلێكی كارەبایی بەرهەمهێناوە و ناویناوە ( حەربا ). وتەبێژی كۆمپانیای(Scaled Limited)لە لێدوانێكیدا بۆ ڕۆژنامەنوسان ئاشكرایكردووە، ئەو ئوتۆمبیلە(حەربا ) كە جۆرە خشۆكێكە بە چاپی سێ دووری دروستكراوە و خێراییەكەی دەگاتە (72) كیلۆمەتر لە سەعاتێكدا و كێشەكەی (150) كیلۆگرامە. وتەبێژەكە ئاماژەی بەوەشداوە كە ئەو ئۆتۆمبیلە بەرهەمێكی نوێی كۆمپانیاكەیانە و دەتوانن ئۆتۆمبیل لەسەر خواستی كڕیارەكانیشیان دروست بكەن، لەوانەش ...

زیاتر »

بۆ دەبێت ئەوانەی فیلەریان كردووە لە ڤاكسینی كۆرۆنا بترسن؟

پزیشكەكان ئاماژە بەوەدەدەن ئەوانەی فیلەریان كردووە تووشی هەندێك پاشهات دەبن كاتێك ڤاكسینی كۆرۆنا بەكاردەهێنن. پزیشكەكانی لیژنەی ڕاوێژكاریی سەر بە (ئیدارەی خۆراك و دەرمان)ی ئەمریكا ئاشكرایانكردووە ئەوانەی دەرزی فیلەریان بەكارهێناوە بۆ جوانكاریی ڕوخسارییان، لەكاتی وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنادا ڕووبەرووی چەند پاشهاتێك دەبنەوە. ئەو لیژنە زانستییە ئاماژەیان بەوەداوە ئەو پاشهاتە لاوەكییانە بریتین لە ئاوسان و هەوكردی زۆر، ژمارەیەك لەو خۆبەخشانەی ڤاكسینەكەی كۆمپانیای (مۆدیرنا)ی ...

زیاتر »