سەرەکی » زانست (پەڕە 2)

زانست

پەتای كۆرۆنا و كاریگەرییە باشەكانی لەسەر ژینگە

نه‌وزادی‌ موهه‌ندیس* ئاشكرایە لەسەرەتای سەرهەڵدانی پەتای كۆرۆناوە لەچیندا لەسەرەتای ساڵی 2020وە و بڵاوبونەوەی لەماوەیەكی كەمی 2-3 مانگیدا بەهەموو جیهاندا،ترس و دڵەڕاوكێیەكی گەورەی خستە نێو دڵ و دەروونی هەموو وڵاتان‌و كۆمەڵگاكانەوە بەهەژار‌و دەوڵەمەندەوە،بەپێشكەوتوو دواكەوتویانەوە ،و هەریەكە لەهەوڵی خۆپاراستن و چارەسەردا بوو بۆ خۆی نەك بۆ جیهان ،هەریەكە و بەتەنها نەك بە دەستەجەمعی ڕووبەڕووی ئەم پەتا جیهانیە ترسناكە دەبونەوە و كە تائێستاش ...

زیاتر »

پەیوەندی نێوان مرۆڤ و ژینگەکەی دەبێ چۆن بێت؟

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* دەربارەی پێناسەی ژینگە، دەتوانین بڵێین، ژینگە ئەو ناوەندە بایەلۆژیەیە کە مرۆڤ تیایدا نیشتەجێ دەبێ و پێداویستیه‌کانی خۆی بۆ ژیان تێدا ده‌ستده‌که‌وێت، هەردوولا واته‌ مرۆڤ و ژینگه‌ش کاریگەریان لەسەر یەکتر دەبێ، ئه‌و کاریگه‌ریه‌ش ده‌توانێ، ئه‌رێنی یا نه‌رێنی بێت. پەیوەندی نێوان مرۆڤ و ژینگەکەی، پەیوەندیەکی ئه‌زه‌لی و دێرین و ئاڵوگۆڕە و لەبەر ئەوەی سروشت هێزێکی لەبن نەهاتوو و ده‌وڵه‌مه‌ند ...

زیاتر »

ناوه‌ندی شار نا ئاسایی بۆوه‌

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان مه‌به‌ست له‌ ناوه‌ندی شار، ئه‌و بازاڕ و شه‌قامانه‌یه‌، كه‌ زۆرترین خه‌ڵكی شاره‌كه‌ و گه‌شتیار ڕوی تێده‌كه‌ن. بێگومان وه‌ك پێناسه‌یه‌ك وایه‌ بۆ ئاستی هوشیار و شارستانی خه‌ڵكی و سیستمی به‌ڕێوه‌ بردنی شاره‌كه‌، سه‌ركه‌وتنی به‌ڕێوه‌به‌رانی ئه‌وشاره‌، له‌وه‌دا به‌ده‌ر ئه‌كه‌وێ، كه‌ به‌جۆرێك ڕێكخرابێت، كه‌ خه‌ڵك ئاسته‌نگی بۆ درووست نه‌بێت و خاوێن و جوان بێته‌ به‌رچاو. وه‌ختێك ناوه‌ندی شار ئاساییه‌ كه‌ ...

زیاتر »

ئاژەڵی لاما و هاوشێوەكانی بۆ…

ئاژەڵی لاما و هاوشێوەكانی بۆ رووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا زاناكان ئاشكرایانكردوە جۆرە ئاژەڵێكی خێزانی لاما دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ لەناوبردنی ڤایرۆسی كۆڤید-19. زانایانی سەنتەری( ڤیب یو جنت)ی بلژیكی بۆ تەكنەلۆژیای پزیشكیی زیندەیی و زانكۆی تەكساسی ئەمریكا لە ئۆستن لە گۆڤاری (Cell)دا توێژینەوەیەكیان بڵاو كردووەتەوە و تێیدا ئاماژەیان بەوەداوە كە دەكرێت ئاژەڵی وینتەر كە لە خێزانی(لاما)یە بەسوود بێت لەو هەوڵانەی دەدرێت بۆ دۆزینەوەی ...

زیاتر »

كۆمپانیای(PHLIPIS) ئامێرێكی هەناسەدانی دەستكرد دروست دەكات

كۆمپانیای (PHLIPIS) ئامێرێكی هەناسەدانی دەستكرد دروست دەكات. لە درێژەی بەردەوامبوونی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و بە هۆی ئەوەی هێشتا لەجیهاندا ڕۆژانە حاڵەتی نوێی تووشبون بەو ڤایرۆسە تۆماردەكرێت كۆمپانیا بە ناوبانگەكانی جیهان هەریەكە و بەشێوازێك یارمەتی كەرتی تەندروستیی وڵاتەكانیان دەدەن. لەو چوارچێوەیەشدا كۆمپانیای(Philips) دەشتپێشخەرییەكی ڕاگەیاند بۆ زیاتركردنی بڕی بەرهەمهێنانی ئامێری هەناسەدانی دەستكرد و بڕیاریدا ئامێری هەناسەدانی دەستكردی جۆری(Philips Respironics E30)بەرهەم بهێنێت بۆ ...

زیاتر »

ئەپڵ،ئامێرێكی پێشكەوتووی (MacBook Pro)دەخاتەڕوو

كۆمپانیای (apple) ئامادەكاریی دەكات بۆ خستنەڕووی تازەترین و پێشكەوترین كۆمپیوتەری (MacBook Pro)ی تایبەت. ئەم ئامێرە نوێیە چەندین تایبەتمەندیی و تەكنیكی نوێی تێدا بەكارهێنراوە لەوانەش تەختەكلیكی نوێ لە جۆری (Magic Keyboard) تەختەكلیلی جادویی ، كە لەكاتی نوسیندا كەمترین دەنگی دێت و بە تەواوی لە پیسبوون و تۆزاوی بوون پارێزراو دەبێت. هەروەها ئەم ئامێرە نوێیە ڕووكاری زۆر ناوازەی دەبێت و بە تەواوی ...

زیاتر »

بەھێزترین زەمین لەرزە کەی روویداوە…

بەھێزترین زەمین لەرزە کەی روویداوە لە کوردستان د.زەردەشت ئەحمەد تەها* بەھۆی ئەوەی ناوچەی کورردستان دەکەوێتە سەر پلەیتی عەرەبی لەڕووی تیکتۆنییەوە، زۆر گونجاوە بۆ روودانی زەمین لەرزە. بە پێداچوونەوە بە ساڵانی رابردوودا، دەبینین بە دەیان جار زەمین لەرزە روویداوە و بۆتە ھۆی کەوتنەوەی زیانی گیانی و مادی و برینداربوون و ترسی زۆریشی خستۆتە ناو دڵی خەلکەوە. بەھێزترین زەمەین لەرزە کەی بووە ...

زیاتر »

چیرۆكی ئەو فەزاوانانەی كۆرۆنا خۆشیی…

چیرۆكی ئەو فەزاوانانەی كۆرۆنا خۆشیی گەڕانەوەی لێشێواندن بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی(كۆڤید-19)لە جیهاندا چەندین چیرۆكی سەرنجڕاكێشی لێكەوتووەتەوە لەوانەش چیرۆكی گەڕانەوەی سێ فەزاوانی وێستگەی فەزایی نێودەوڵەتییە. ئەو فەزاوانانەش بریتین لە ( ئۆلیگ سكریبۆچكا)ی ڕوسیی و ( جێسیكا مائیر)ی ئەمریكی كە لە ئەیلولی (2019)دا چوونەتە وێستگەی فەزایی نیودەوڵەتی ماوەی (205) رۆژ لەوێ ماونەتەوە و (ئەندرۆ مۆرگان)ی ئەمریكی كە لە تەمووزی (2019) دا چووەتە وێستگەی ناوبراو ...

زیاتر »

ژنێكی ئاسایی یەكەمین جۆری ڤایرۆسی كۆرۆنای دۆزیوەتەوە

هەرچەندە (كۆڤید-19) ڤایرۆسێكی تازەیە، بەڵام سەر بە خێزانی ڤایرۆسی كۆرۆنایە كە بۆ یەكەمین جار لە ساڵی 1964 و لە لایەن (جۆن ئەلمیدا)ەوە دۆزراوەتەوە. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی (كۆڤید -19) لە جیهاندا كە پێی دەوترێت كۆرنا یان ڤایرۆسی كۆرۆنای تازە، ئەو پرسیارە لای خەڵك دروست بوو كە بۆچی پێیدەوترێت كۆرۆنای تازە؟ چما كۆرۆنای تریش هەیە؟ ئەم پرسیارە لە لایەن پزیشكان و ناوەندە ...

زیاتر »

كۆڤید- 19 و رۆژی جیهانیی سەلامەتی و…

كۆڤید- 19 و رۆژی جیهانیی سەلامەتی و تەندروستیی شوێنی كار ئامادەكردنی: د. دیاری ئیبراهیم تۆفیق* لە زانكۆی سلێمانی لە ساڵی 2010ەوە خۆشبەختانە لەگەڵ هاوڕێیانم لە لیژنە سەرەتاییەكانی سەلامەتی و تەندروستیی زانكۆی سلێمانی كارمان كردووە بۆ بڵاوكردنەوەی هۆشیاریی و زانیاریی لەسەر سیستمی بەڕێوەبردنی سەلامەتی و تەندروستی لە شوێنی كاردا و بە بەردەوامی هەوڵمانداوە چەمكەكانی ئەم سیستمە بە خوێندكاران و فەرمانبەران و ...

زیاتر »