سەرەکی » زانست (پەڕە 26)

زانست

دوای چوار سەدە مشتەری و زوحەل یەكیان گرت

دوا دیاردەی ناوازەی گەردوونی ئەمساڵ دیاردەی ناسراو بە (یەكگرتنی زوحەل و مشتەری) بوو، كە ڕۆژی دووشەممەی ڕابردوو ڕوویدا. ئەم دیاردەیە لە ساڵی (1632)دا ڕویداوە واتە بەر لە كە هەردوو هەسارەی زەبەلاحی كۆمەلەی خۆر موشتەریی و زوحەل هێندە لەیەك نزیكدەبنەوە وەك ئەوەیە ببنە یەك هەسارە، بەڵام لە ڕاستیدا لەو كاتەدا دووریی نێوان ئەو دوو هەسارەیە (730)ملیۆن كیلۆمەترە. زانایانی گەردوونیی ئاشكرایانكرد لەسەعات ...

زیاتر »

پشیلە زەبەلاحەكەی پیرۆ تەمەنی 2100 ساڵە

زانایانی شوێنەوارناس وێنەی پشیلەیەكیان دۆزییەوە كەلەسەر گردێكی باشوری پیرۆ كێشراوە. بەپێی شوێنەوارناسەكان مێژووی ئەو نیگارە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی (200-100) بەرلە زایین كە درێژی نیگارەكە (37) مەترەو لەسەردەمی شارستانیەتی پاراكاس دا كێشراوە. پشیلەش یەكێكە لەو شێوە و هێڵكارییانەی كە ئەو شارستانییەتە زۆر بایەخیان پێداوە‌و لە هێڵەكانی(نازكا) ی چیاكانی ئەندێز دروستیان كردووە و زۆر بەكاریانهێناوە لە نیگارەكانیاندا بە تایبەت لە دروستكردنی دەفر ...

زیاتر »

ئۆتۆمبیلێكی كارەبایی بە چاپی سێ دووریی

كۆمپانیایەكی تازەكاری بەریتانیی بە ناوی(Scaled Limited)ئۆتۆمبیلێكی كارەبایی بەرهەمهێناوە و ناویناوە ( حەربا ). وتەبێژی كۆمپانیای(Scaled Limited)لە لێدوانێكیدا بۆ ڕۆژنامەنوسان ئاشكرایكردووە، ئەو ئوتۆمبیلە(حەربا ) كە جۆرە خشۆكێكە بە چاپی سێ دووری دروستكراوە و خێراییەكەی دەگاتە (72) كیلۆمەتر لە سەعاتێكدا و كێشەكەی (150) كیلۆگرامە. وتەبێژەكە ئاماژەی بەوەشداوە كە ئەو ئۆتۆمبیلە بەرهەمێكی نوێی كۆمپانیاكەیانە و دەتوانن ئۆتۆمبیل لەسەر خواستی كڕیارەكانیشیان دروست بكەن، لەوانەش ...

زیاتر »

بۆ دەبێت ئەوانەی فیلەریان كردووە لە ڤاكسینی كۆرۆنا بترسن؟

پزیشكەكان ئاماژە بەوەدەدەن ئەوانەی فیلەریان كردووە تووشی هەندێك پاشهات دەبن كاتێك ڤاكسینی كۆرۆنا بەكاردەهێنن. پزیشكەكانی لیژنەی ڕاوێژكاریی سەر بە (ئیدارەی خۆراك و دەرمان)ی ئەمریكا ئاشكرایانكردووە ئەوانەی دەرزی فیلەریان بەكارهێناوە بۆ جوانكاریی ڕوخسارییان، لەكاتی وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنادا ڕووبەرووی چەند پاشهاتێك دەبنەوە. ئەو لیژنە زانستییە ئاماژەیان بەوەداوە ئەو پاشهاتە لاوەكییانە بریتین لە ئاوسان و هەوكردی زۆر، ژمارەیەك لەو خۆبەخشانەی ڤاكسینەكەی كۆمپانیای (مۆدیرنا)ی ...

زیاتر »

ئەم خواردنانە چالاكیی جەستە كەم دەكەنەوە

بۆ ئەوەی مرۆڤ هەمیشە جەستەیەكی چالاكی هەبێت باشترە چەند جۆرە خواردنێك هەیە نەیانخوات. بە پێی پسپۆڕانی خۆراك هەندێك خواردن هەیە كە ڕۆژانە دەخورێن ئاستی وزەی لەشی مرۆڤ كۆنترۆڵ دەكەن و هەندێكیان چالاكیی دەكەن و هەندێكیشیان مرۆڤ تەمەڵ و بێ وزە و توانا دەكەن. ئەو پسپۆڕانە ئاماژە بەوە دەدەن كاتێك كەسێك هەست بە ماندوێتی و تەمەڵی دەكات بە هۆی ئەو خواردنانەوەیە ...

زیاتر »

جیف بیزوس چۆن (amazon)ی دامەزراند؟

بەشی چوارەم و كۆتایی هەموو ئەو هەوڵ و تێكۆشانەی جیف بیزوس لە ساڵی (1994) بەدواوە داویەتی ئەنجامی گەورەی لێكەوتووەتەوە و وایكردووە كۆمپانیاكەی ڕۆژ بە ڕۆژ لە گەشەكردندا بێت بە جۆرێك لە ساڵی (2017) دا سامانەكەی گەیشتە(100) ملیار دۆلاری ئەمریكی و بەوە بەسەر( بیل گەیتس)ی خاوەنی كۆمپانیای (مایكرۆسۆفت) دا سەركەوت و بووە دووەم باشترین بەرێوەبەری جێبەجێكار لە جیهاندا. جیف بیزوس یەكەم ...

زیاتر »

هاووڵاتییەكی دەستڕەنگین ئۆتۆمبێلێك بەدار دروستدەكات

نووسینگەی كەركوك، هێمن ئەحمەد بۆ یەكەمجار لەشەقامەكانی شاری كەركوك ئۆتۆمبێلی لەدار دروستكراو لەسەر شەقامەكانی كەركوك بیندرا كە تائێستا هاوشێوەی لەعیرق‌و هەرێمی كوردستان بەو دیزانە جوان‌و مۆدێرە نەبینراوە. بەڕێوەبەری پۆلیسی هاتووچۆی ناوشاری كەركوك رایدەگەیەنێت؛ هەر ئۆتۆمبێلێك لەسەر شەقامەكان بسوڕێتەوە دەبێت بەڵگەنامەی ئۆتۆمبێلەكەی هەبێت. كەرەنتینە هۆكاری دروستكردنی ئۆتۆمبێلەكە بوو لەوبارەیەوە هاووڵاتی عەبدوڵڵا ئەحمەد، لەدایكبووی 1976 گەڕەكی تەپەی شاری كەركوكەو پیشەی دارتاشە، سەبارەت ...

زیاتر »

پسپۆڕان باشترین كات بۆ ددان شتن دیاریدەكەن

پزیشكان جەخت لەوە دەكەنەوە لەگەڵ چوونە تەمەنەوە پێویستە زیاتر گرنگیی بەددان بدرێت و پاكوخاوێن ڕابگیرێت، بەڵام هەندێ كەس بە هەڵە ددانەكانیان دەشۆن و زیانیان پێدەگەیەنن. پێگەی (Health Line)ی تایبەت بە كاروباری تەندروستیی ئاشكرایكردووە، شتنی ددان دوای نانی بەیانی بە شێوەیەكی ڕاستەخۆ كارێكی زۆر مەترسیدارە، بۆیە لە ڕووی تەندروستییەوە پێویستە كەسەكان ماوەیەك چاوەڕێ بكەن و دواتر ئەو كارە بكەن. ئەو پێگەیە ...

زیاتر »

هەندێك لەدایك‌و باوكان بۆ بێدەنگكردنی منداڵەكانیان مۆبایل دەدەنە دەستیان

نوسینگەی كەركوك منداڵ زۆر هێمن‌و لەسەرخۆ‌و ژیرە كەچی هەندێكجار درۆ دەكات‌و هەندێك جاریش چیرۆكی ئەفسانەیی‌و خەیاڵی دەگێڕێتەوە‌ واینیشاندەدات كە بەڕاستی ڕویداوە تاوەكو بەرامبەرەكەی متمانەی پێبكات. توێژەێكی كۆمەڵایەتیش رایدەگەیەنێت؛ بۆ ئەوەی دیاردەی درۆكردن لای منداڵ نەبێتە بنەمایەكی سەرەكی دەبێ وەك هاوڕێ‌‌و هاوتەمەنی خۆی مامەڵەی لەگەڵدا بكەیت‌و پێویستە لەسەر دایك‌و باوك مناڵەكانیان ناچار بكەن ئەو شتانەی لەخەیاڵ‌و ئەندێشەیاندا هەن بەڕاستی بیانگێڕنەوەو ڕاستگۆیی ...

زیاتر »

كامیان باشترە؟ میوە یان ئاو میوە؟

زانایان دەڵێن» هەرگیز ئاو میوە هێندەی خودی میوەكە سوودی نییە ، نەك هەر ئەوەندە، بەڵكو زۆر جاریش زیانی هەیە». زۆربەی كەس لەو بڕوایەدان كە خواردنەوەی شەربەتی میوە شتێكی ئاساییە و سودی هەیە بۆ تەندروستیی، بە تایبەت بۆ ئەوانەی نایانەوێت شەكر بكەنە شەربتەوە، بەڵام زانا و پسپۆڕانی تەندروستی دەڵێن» شتەكە بەو شێوەیە نییە، ئەو نەریتە لە زیان بە دوور نییە». (كریستوڤەر ...

زیاتر »