سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە

ئەدەب – سێبەر و سایە

داهات و ژوورێكی تایبه‌ت بۆ نووسه‌ری ژن

ئه‌وه‌ی لێره‌دا ده‌یخوێنینه‌وه‌ به‌شی دووه‌می دیدارێكه‌ له‌گه‌ڵ ڤێرجینیا وۆڵفدا كه‌ لە گۆڤاری (كه‌مبات-Combat) له‌ ساڵی (1930) و پاشانیش له‌ كتێبی (ژوورێكی تایبه‌ت به‌ خۆت)دا بڵاوبۆته‌وه‌. نازنین عرب لە فارسییەوە: محەمەد کەریم 2-2 كه‌مبات: تۆ رێك دوو مه‌رجی نا مادی دیاری ده‌كه‌یت: ترادسیۆن و ره‌وایه‌تی ئه‌خلاقی. (به‌م پێیه‌) ده‌توانم تۆ به‌ ماركسی له‌ قه‌ڵه‌م بده‌م. ڤێرجینیا: هه‌ر چۆنێكت پێخۆشه‌ ئاوا لێكی ...

زیاتر »

باسێک لەبارەی ئاوات حەسەن ئەمین و شیعرەکانییەوە

زۆراب-سوید لێدوان له‌ شیعری كوردی ئاسان نییه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زۆربه‌ی كات كه‌ باس له‌ شاعیرێكی كورد یان له‌ شیعره‌كانی ئه‌و شاعیره‌ ده‌كرێت، باس له‌ بوون و پێگه‌ی ئه‌و له‌ ناو شاعیره‌ كورده‌كانی تردا ده‌كرێت، ئه‌مه‌ پرۆسه‌یه‌كه‌ خۆ لێلادانی ئاسان نییه‌. په‌یجی ئه‌ده‌بستان دوو بژارده‌ی له‌به‌ر ده‌مدایه‌ بۆ دووان له‌سه‌ر رۆمانێك، دیوانێك یان نووسینێك، ئه‌وانیش په‌یره‌وكردنی لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستییه‌ (به‌و مانایه‌ی رێگه‌ی ...

زیاتر »

تاكه‌ و تاك

زویا پیرزاد هه‌ندێ به‌یانی كه‌ له‌ خه‌و هه‌ڵده‌سام. حه‌زم ده‌كرد به‌ جلی خه‌وی كۆن و قژی دانه‌هێنراو و گۆره‌وی تاكه‌ و تاكه‌وه‌ له‌به‌رده‌می ته‌له‌فزیۆندا دابنیشم و سه‌یری فیلم كارتۆن بكه‌م. حه‌زم له‌ فیلم كارتۆنه‌كانی واڵت دیزنی بوو. حه‌زم ده‌كرد ترێی كشمیشی له‌به‌رده‌مما دانێم و له‌ دنیای سه‌ندرێلا، جوانی خه‌وتوو و سپی به‌فرین و حه‌وت قه‌زه‌مه‌كه‌دا نغرۆ بم. پڕ به‌دڵ حه‌زم ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌ی ماڵی پشیله‌كان-ی هیوا قادر

شیرین. ك له‌م ماوه‌یه‌دا چه‌ند كتێبێكی جوانم خوێنده‌وه‌ كه‌ چێژێكی زۆریان پێبه‌خشم، یه‌كێك له‌وانه‌ كتێبی ماڵی پشیله‌كان-ی هیوا قادره‌ كه‌ رۆمانێكی 315 لاپه‌ڕه‌ییه‌ و ناوه‌ندی رۆشنبیری و هونه‌ریی ئه‌ندێشه‌ چاپ و بڵاویكردۆته‌وه‌، ئه‌مه‌ دووه‌م رۆمانی هیوا قادری شاعیره‌ كه‌ من بیخوێنمه‌وه‌، ساڵی 2007 رۆمانی مناڵێك له‌سه‌ر مانگ-م خوێنده‌وه‌ و له‌ ئه‌ده‌ب و هونه‌ری كوردستانی نوێ خوێندنه‌وه‌یه‌كم بۆ كرد، هیوا قادر ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌ی حوشتر و حه‌مام

هه‌ندرێن خۆشناو هه‌وڵده‌ده‌م له‌م نووسینه‌دا كورته‌ خوێندنه‌وه‌یه‌ك‌ بۆ كتێبی حوشتر و حه‌مام بكه‌م كه‌ كۆمه‌ڵه‌ چیرۆكێكه‌ نووسینی كامه‌ران خۆشناو بریتییه‌ له‌ كتێبێكی 117 لاپه‌ڕه‌یی، له‌ هه‌ولێر 2018 بڵاوكراوه‌ته‌وه‌، كامه‌ران خۆشناو نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس و هه‌روه‌ها كاریكاتێریستێكی به‌ توانایه‌، خاوه‌نی چه‌ندین به‌رهه‌می له‌ چاپدراوه‌، دوایین به‌رهه‌می چاپكراوه‌ی ئه‌م كتێبه‌یه‌، كتێبه‌كه‌ بریتییه‌ له‌ حه‌وت چیرۆك به‌ ناوی (شاری ته‌نه‌كه‌، به‌ته‌ڵ ئیبۆ، كه‌ریم ...

زیاتر »

رەوشی‌ سلێمانی‌ لە نیوەی‌ دووەمی‌ سەدەی‌ نۆزدەدا لە چامەیەکی‌ سالم دا

د.ئاراس محه‌مه‌د سالح (بەشی یەکەم) یەکێک لە چامە شیعریەکانی‌ سالم کە بەدرێژی باسی ڕەوشی‌ سلێمانی‌ دەکات لەدوای‌ ڕوخانی‌ میرایەتی‌ بابانەوە، چامەی‌ (لێم گەڕێن با گۆشەگیر بم)ـە، لەم چامەیەدا وەک لە ناوەرۆکی‌ شیعرەکەوە دەردەکەوێت شاعیر لە دۆخێکی‌ دەروونی‌ زۆر خراپدایە، تەنانەت داوای‌ گۆشەگیری‌ و دوور کەوتنەوە لە کۆمەڵ دەکات بەهۆی‌ ئەو هەموو نالەباری‌ و ئەو دۆخە خراپەوە لە نیوەی‌ دووەمی‌ سەدەی‌ ...

زیاتر »

شاعیری‌ بێ‌ ناز، پایز ده‌رباز

ره‌هبه‌ر سه‌ید برایم ژیان كاتێك چاكتره‌ له‌ مردن، ناو وناوبانگت هه‌بێ‌ له‌ چاكه‌كردن، له‌هه‌ر شوێنێك خه‌ڵك ترسا له‌ده‌سه‌ڵات، واته‌ زوڵم وسته‌م فه‌رمانڕه‌وایی ده‌كات، له‌هه‌ركاتێك ده‌سه‌ڵات له‌خه‌ڵك ترسا، واته‌ ئازادی‌ حوكم ده‌كات ئه‌مه‌ وته‌ی‌ زانای‌ مه‌زن(ترماس)ه‌. ئه‌و مرۆڤه‌ی‌ ده‌روونی‌ ئارامه‌، بیر وكرده‌وه‌ی‌ جوان و وته‌ی‌ به‌تامه‌، ڕوخساری‌ مرۆڤ كتێبێكه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌، گوڵی‌ زیندوو هه‌رگیز بێ‌ ئاو ناگه‌شێته‌وه‌، گوڵه‌كان، بۆ گه‌نجه‌كان گه‌شاونه‌ته‌وه‌، دڕكه‌كان، ...

زیاتر »

پاسكیل دزراو.. هەر خۆی دەبێتە پاسكیل دز

ستران عەبدوڵڵا هیچ فیلمێك بە قەدەر فیلمی پاسكیل دز ناتوانێت گوزارشتێكی جوان بێت لەم فیلمەی ئێستای كوردستان فیلمی پاسكیل دز كە بە گوێرەی هەڵسەنگاندنی ئەهلی حەلوعەقدی سینەمای جیهانی یەك لە باشترین سەد فیلمی سەدەی بیستەم دەژمێردرێت ، بەمەزەندەی بەندە باشترینە لە وەسفی حاڵمان لەسەرەتای سەدەی بیستویەكدا بیتاقەی ناساندن فیلمی پاسكیل دز بەرهەمهێنراوی ساڵی 1948 سەعات ‌و نیو (93) دەقیقە رەش ...

زیاتر »

مازیاری‌ شه‌نگالی‌ تراژیدیای‌ ئێزیدییه‌كان له‌ نێوان ته‌ختێكی‌ بێ گیان و په‌رستارێكی‌ به‌ سۆزدا

مه‌سعودی‌ مه‌لا هه‌مزه‌ شاراوه‌ نییه‌و كه‌م كه‌س هه‌یه‌ نه‌یزانێ، له‌مێژووی‌ دوور و درێژی كوردو له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و هه‌موو نه‌هامه‌تی‌ و چه‌رمه‌سه‌ری‌ و كاره‌ساته‌ی‌ به‌سه‌ر كورددا هاتووه‌، هه‌میشه‌ مێژوو غایب بووه‌و ژانره‌ ئه‌ده‌بییه‌كان و هونه‌ر رۆڵێكی‌ یه‌كجار كز و لاوازیان هه‌بووه‌و بۆ به‌شێك له‌ سه‌رده‌م و رووداوه‌كانیش به‌هیچ شێوه‌یه‌ك رۆڵیان نه‌بووه‌و كاره‌ساتی‌ زۆر گه‌وره‌ هه‌ن به‌سه‌ر كورددا هاتوون، كه‌چی ناتوانی‌ تێكستێكی‌ ...

زیاتر »

سیمنارێك بۆ كاریگه‌ری شانۆی وێنه‌یی له‌نمایشی شانۆی كوردیدا

له‌ سه‌ره‌تای‌ هه‌فته‌ی‌ رابردوو، له‌ مه‌راسیمێكدا، (ماڵی كتێب) له‌ شاری‌ هه‌ولێر راگه‌یه‌نرا و یه‌كه‌م به‌رهه‌می خۆی بڵاوكرده‌وه‌ كه‌ دیوانێكی شیعری ژماره‌یه‌ك له‌ ئه‌ندامانی ماڵ بوو به‌ ناونیشانی (ئه‌لف). ماڵی كتێب، یه‌كه‌مین كتێبی‌ چاپكراوی خۆی به‌ ناوی (ئه‌لف) بڵاوكرده‌وه‌ و هه‌ریه‌ك له‌ شاعیران: ئیسماعیل به‌رزنجی، ئه‌سكه‌نده‌ر زرار، سه‌روین ده‌روێش، محه‌مه‌د قادر، ئاریانا ئیبراهیم، هاوژین حه‌سه‌ن، نیازی حه‌مه‌ عه‌زیز و ئاورینگ شێخ ...

زیاتر »