سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە

ئەدەب – سێبەر و سایە

مەرزییەی فەریقی؛دەنگێکی ئەفسوناوی!

خەلیل عەبدوڵڵا مەرزییەی فەریقی خانمە هونەرمەندێكی دیاری كوردستانە و لەرێی هونەری گۆرانییەوە خزمەتێكی زۆری بەگەل ‌و نیشتمانەكەی كردووە. مەزرییە شەهاب عەبدوڵڵا ناوی تەواوی ئەو هونەرمەندەیە ‌و لە دنیای هونەردا بەمەرزییەی فەریقی ناسراوە. رۆژی 22ی ئایاری 1958 لەشاری مەریوانی خۆرهەڵاتی كوردستان لەدایك بووە.بەڵام بەرەچەڵەك خەڵكی شاری سنەن. لەشارەكانی مەریوان ‌و سنە قۆناغەكانی خوێندنی تەواو كردووە‌ و بڕوانامەی دبلۆمی پەروەردەیی بەدەستهێناوە ‌و ...

زیاتر »

ئەوەی کەژاڵ دەیبینێ

عەلی شەبیب ئەلوەرد وەرگێڕانی: نیازی حەمە عەزیز لە میانی پڕۆژە ئەدەبییەکەم (کۆلاژی لێکدانەوە)دا، هەوڵدەدەم کۆلاژێکی لێدانەوە و هەڵسەنگاندن بۆ کۆشیعری (باخەکانی ئیشق)ی شاعیری کۆچکردوو خاتوو « کەژاڵ ئیبراهیم خدر» بکەم. کە لەلایەن یەکێتیی گشتیی ئەدیب و نووسەرانی عیراقەوە لە 2019 چاپکراوە. هەڵسەنگاندنەکەم لەم دوو بوارەی خوارەوەدا بەدیهێناوە: یەکەم / شکڵ و شێوە و ناوەرۆک دووەم / کنەکردنی پشکنەرانە یەکەم / ...

زیاتر »

ئارام حه‌مه‌:له‌ داهاتوویه‌كی دووره‌وه‌ رووداوه‌كان ده‌گێڕمه‌وه‌

ئارام حه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌و رۆماننووسه‌ گه‌نجانه‌ی‌ ئه‌مڕۆ، كه‌ چه‌ند به‌رهه‌مێكی‌ نووسیوه‌، له‌ رابردوودا سێ‌ رۆمانی بڵاوكردۆته‌وه‌ و ناو به‌ ناویش بابه‌ت و نووسین و لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی ده‌نووسێت، شیعری نووسیوه‌، كۆمه‌ڵه‌ چیرۆكێكیشی نووسیوه‌، ده‌رباره‌ی پرسی نووسینی گه‌نجانه‌ له‌م دیداره‌دا به‌م جۆره‌ وه‌ڵامی پرسیاره‌كانی دایه‌وه‌. سازدانی: شاخه‌وان سدیق *رۆمان و رۆماننووسین به‌تایبه‌تی مێژوویه‌كی زۆر كۆنی به‌نیسبه‌ت ئێمه‌وه‌ نییه‌، به‌تایبه‌ت نووسینی رۆمان به‌قه‌ڵه‌می ...

زیاتر »

مۆسیقاناسانی كورد له‌ روانگه‌ی ره‌خنه‌وه‌

كاوه‌ فه‌قیەزاده‌: مه‌هاباد نازانم تاكه‌ی مۆسیقاناسان، ژه‌نیاران و گۆرانیبێژانی كورد هه‌ر ده‌ڵێن ئه‌وه‌ مه‌قامی فارسه‌ یا مه‌قامی عه‌ره‌به‌، ئه‌وه‌ ئێرانییه‌ یا عیراقی، تورك یا ئازه‌رییه‌. كورد له‌ دنیادا 40 ملیۆن كه‌سه‌، تا ئێستا ره‌سمولخه‌تێكی یه‌كگرتووی بۆ خۆی نییه‌. شێوه‌زاری سۆرانی له‌ فۆنتی عه‌ره‌بی وه‌رگیراوه‌ و شێوه‌زاری كرمانجی له‌ ئینگلیزی یا فه‌ره‌نسی. سه‌دان ساڵه‌ شاعیر، نووسه‌ر و چیرۆكنووسانی كورد له‌ به‌شی ...

زیاتر »

له‌باره‌ی كتێبی شاسوارێك به‌سه‌ر پشتی باوه‌

گوڵزار حه‌مه‌ فه‌ره‌ج خۆشییه‌كانی پاشا وه‌ك ئه‌ستێره‌یه‌كی گه‌شاوه‌ی تیژڕه‌و به‌ره‌و تاریكی كشاوه‌، به‌و چاوانه‌ی كه‌ له‌خۆشیدا ئه‌دره‌وشایه‌وه‌ و نیگای خۆشی و سه‌روه‌ت و سامان و شه‌هوه‌ت، له‌ نێو تاریكیدا خۆی بینییه‌وه‌، ئه‌و سه‌ركێشییانه‌ی كه‌ ده‌ینواندن، له‌ نێو زێڕ و ئه‌ڵماس و ژنهێناندا، دواتر وه‌ك سیمایه‌ك بوو له‌ نێو چڕی ته‌ڵخ و ته‌مدا، وه‌ك هه‌ورێكی تیژ به‌لایدا گوزه‌ری كرد، چووه‌ دنیای ...

زیاتر »

بۆنی خۆشی جگه‌ره‌

ئه‌لبا دی سیسپیدیس له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم له‌ به‌هاری (1944)دا له‌گه‌ڵ هه‌ندێك له‌ هاوڕێیانمدا كه‌ ئه‌وانیش دوورخراوه‌بوون له‌ (ناپۆلی) بووین. پاره‌مان پێ نه‌بوو، كه‌ممان ده‌خوارد و جل و به‌رگی هه‌ژارانه‌مان له‌به‌ر ده‌كرد. تاكه‌ دڵخۆشیی ئێمه‌ مۆڵه‌تی چوونه‌ده‌ره‌وه‌ی عه‌سران بوو، له‌ كاتێكدا ئه‌وانی تر به‌هۆی قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆوه‌ ناچاربوون له‌ ماڵه‌وه‌ بن، هه‌ڵبه‌ته‌ چوونه‌ده‌ره‌وه‌ی ئێمه‌ به‌هۆی ئیشه‌كانمانه‌وه‌ بوو. ئێمه‌ له‌سه‌ر قادرمه‌كانی مه‌یدانی ...

زیاتر »

رەشاد موفتی:زانای مەزن‌و وڵاتپەروەری دڵسۆز

خەلیل عەبدوڵڵا بەو زمانی كوردییە شیرین زمان بەحسی گەورەی هەردوو عالەم كەم بەیان یان نەڵێن كوردی نیە مەدحی نەبێ‌ من وەهام نووسی كە كەس قەدحی نەبێ‌ بنەماڵەی موفتی یەكێك لەبنەماڵە دێرین‌و ناسراوەكانی شاری هەولێرن ، مێژووی ئەوان ئاوێزانی مێژووی قەڵا بووە، ئەم بنەماڵە ناودارە خاوەنی چەندین كەسایەتیی نیشتمانی‌و ئاینی‌و زانستی‌و ئەدەبی‌و كۆمەڵایەتین ، كە لەقۆناغە جیا جیاكاندا خزمەتی زۆریان بە ...

زیاتر »

ره‌هه‌نده‌كانی‌ تری‌ غوربه‌ت،له‌ تێكستێكی‌ شیعریی كه‌ساندا

شیروان حسێن خۆشناو هەمیشە ئەو تێکستانەی‌ لە غوربەتدا لە دایک دەبن هەست و سۆز تێیاندا زاڵترە، بەڵام ئەوەی‌ باوە، سنوری‌ غوربەت هەمیشە ئەو دیو سنوورەکان و تاراوگە بووە. بۆیە هەمیشە بۆ دیاریکردنی‌ غوربەت بەدوای‌ تێکستەکانی‌ تاراوگەدا گەڕاوین. بەڵام ئەمە مەرج نییە، چونکە زۆرجار دەشێت لە نزیکترین چەقی‌ بونەوە، غەریب بین و ئەو خاڵەی‌ کە تێدا دەژین، یان لە زادگەو شوێنی‌ ...

زیاتر »

خەوی مەحمود زامدار لەبەغداوە تا هەولێر

نازم دڵبەند سبەینێیەکی ساڵی 1981 بوو بە تەنها لە هەولێرەوە ئۆتۆمۆبێلم لێخوڕی چێشتانێ گەیشتمە بەغدا و ئیشوکارەکانم تەواو کرد. دەبوایە بگەڕێمەوە، بەڵام گۆتم با (زامدار) و برادەران ببینم چاییەکیان لەگەڵ بخۆمەوە و ئینجا ووردە ووردە بەڕێکەوم، چونکە ئێمەش گەنجی خوێن گەرمی نووسەربووین و بە ئاواتەوە بوین زوو بگەینە چایخانەی (پەرلەمان) لە شەقامی (رەشید) بەرامبەر مزگەوتی (حەیدەرخانە) تا بچینە مەجلیسی نووسەرانی ...

زیاتر »

بۆچی ده‌نووسیت؟

ئەمە ئەو پرسیارەیە كە چەندان جار لە ئەدیبان و نووسەران كراوە و چەندان وەڵامی جیاوازیشیان داوەتەوە، بەڵام لەم بابەتەدا بەشێوەیەكی جیاواز هەم پرسیارەكە ئاراستە كراوە و هەم وەڵامەكانیش بە ئاراستەیەكی جیاوازدا دەڕۆن و تینووێتی ئەو كەسە ناشكێنن كە پرسیارەكە ئاراستە دەكات. ئەوەی مایەی سەرنجە پرسیارەكە ئاراستەی نووسەرێكی خەیاڵیی كراوە و ئەویش هەرچی دەكات ناتوانێت لە وەڵامی نووسەرانی دیكە دەربازبێت، لەلایەكی ...

زیاتر »