سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە

ئەدەب – سێبەر و سایە

‎یاقوت-ه‌كه‌ی‌ د.عیزه‌دین

د. عیزەدین مستەفا رەسول ئاماژە بۆ ئەوە دەکات بەهۆی ئەوەی لە بنەماڵەیەکی مەلازادە بووە، هەر زوو چاوی بەکتێب کەوتووە و ئاشنای خوێندنەوە بووە» من لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار بووم، باوکم مەلا بوو، بەڵام لە ڕاستیدا مەلایەکی کراوە بوو، هەموو بابەتێکی دەخوێندە وە و کتێبخانەیەکی چاکیشی هەبوو». ـ ساڵی چەند یەکەم کتێبت خوێندەوە؟ ئەوەی کە بیرم بێت یەکەم کتێب لە پۆلی پێنجەمی ...

زیاتر »

گۆران و ئەدەبی ئینگلیزی

د. ژینۆ عەبدوڵـڵا * لە ساڵیادی شاعیری گەورە و ڕێچكەشكین و پێشەنگی شیعری نوێی كوردی مامۆستا گۆران (1904-1962)، یەكێك لەو كتێبە گرنگ و دەوڵەمەندانەی ئاوڕێكی جددی و ئەكادیمی و زانستیی لەم شاعیرە ناسراوەی گەلەكەمان داوەتەوە، كتێبی «گۆران و ئەدەبی ئینگلیزی» لێكۆڵینەوەیەكی بەراوردكاری، مامۆستا عومەر مەعروف بەرزنجی-یە. هەر لە قۆناغی بەكالۆریۆس و پاشان كۆرسەكانی ماستەر و دكتۆرا، لە وانەی ئەدەبی بەراوردكاریی، ...

زیاتر »

بیروڕاو باری سه‌رنج سه‌باره‌ت شیعرو دنیای شیعر

عه‌بدوڵڵا عه‌باس یان ئه‌وه‌ته‌ باوه‌ڕیان به‌ مه‌سه‌له‌ی‌ پێشكه‌وتن و گۆڕانكاری‌ ژیان نیه‌ و ناتوانن خۆیانی‌ له‌گه‌ڵدا بگونجێنن… من ئه‌و كه‌سانه‌م وه‌ك ئه‌و جۆره‌ باوكانه‌ دێته‌ به‌رچاو كه‌ ده‌بن به‌ باوك و خاوه‌ن ماڵ و مناڵ وا مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ جگه‌ر گۆشه‌كانیاندا ده‌كه‌ن هه‌روه‌ك بڵێیت خۆیان هه‌رگیز به‌ ته‌مه‌نی‌ مناڵیدا تێنه‌په‌ریون . ئێمه‌ ئه‌م قسه‌ ساكارانه‌ی‌ له‌ نیه‌تی‌ پاكه‌وه‌ هه‌ڵقوڵاون و له‌ ...

زیاتر »

خیام كارگەچی،درەختێکی فرە بەرھەم

خەلیل عەبدوڵڵا خیام كارگەچی ئەستێرەیەكی گەش‌و پرشنگداری ئاسمانی ئەدەب‌و هونەری كوردەوارییە، ئەو لەرشتەكانی شیعرو هونەرو نیگاركێشان‌و میدیا‌و ژینگە‌و وەرزش خزمەتی زۆری بەكوردستانەكەی كردووە‌و شوێن پەنجەی رەنگینی دیارە. ساڵی 1951 لەگەڕەكی كانێسكانی شاری سلێمانی لەدایك بووە، لەئامێزی خانەوادەیەكی هونەری پەروەردە بووە. كوڕی هونەرمەندی دەنگخۆش ساڵح كارگەچییە. باوكی لەخۆشەویستی خیامی شاعیری گەورەی فارس ناوی ناوە(خیام). خیام كارگەچی قۆناغەكانی خوێندنی سەرەتایی‌و ناوەندی‌و ئامادەیی ...

زیاتر »

ن .ئاری

نەجمەدین مەلا رەسوڵی دێڵێژە كە نازناوی شاعیری (ن .ئاری)یە، شاعیرێكی ناوداری كوردستانە. ساڵی 1910 لەبنەماڵەیەكی روناكبیرو ئەدەبدۆست لەشاری سلێمانی لەدایك بووە. لەحوجرە‌و خوێندنی ئاسایی خوێندویەتی. دواتر وەك فەرمانبەر دامەزراوە‌و خزمەتی كردووە. ن. ئاری شاعیرێكی نیشتمانپەروەر بووە‌و چەندین شیعری نەتەوەیی‌و نیشتمانی هەیە‌و ساڵی 1946 شیعریكی‌ بۆ كۆماری مەهاباد نوسیوە‌و ستایشی ئەو كۆمارەی كردووە، بەهۆی ئەو شیعرەوە لەلایەن دەسەڵاتدارانی عیراقەوە دەستگیر كراوە‌و ...

زیاتر »

وزه‌ی‌ سپی،لای‌ دڵشاد عه‌بدوڵڵا

وزه‌ی‌ سپی دیوانه‌ شیعرێكی‌ شاعیر دڵشاد عه‌بدوڵڵایه‌ له‌ دووتوێی 160 لاپه‌ڕه‌دا بڵاو بووه‌ته‌وه‌، ئاكار جه‌لیل كاری نه‌خشه‌سازی بۆ كردوه‌، و له‌ چاپخانه‌ی‌ تاران چاپ بووه‌، ئه‌م دیوانه‌ شیعره‌ له‌ كۆمه‌ڵێك شیعر پێكدێن له‌وانه‌رێگای‌ گشتی‌، خه‌ونی‌ شین، دوای‌ نیوه‌شه‌و، ستایشی خاك، سه‌فه‌ر له‌گه‌ڵ كۆمپانیایه‌ك، پاسپۆرت، ئوتێل سندباد، گۆرانیبێژی‌ ئێواره‌، دره‌خشانه‌وه‌ی‌ فرمێسك، رۆژی په‌سڵان، كورته‌ی‌ تۆفانی‌ نوح وچه‌ندین شیعری دیكه‌ له‌ دووتوێی ...

زیاتر »

ژن وه‌ك قه‌ڵای مه‌ردایه‌تی‌

مه‌حمود نه‌جمه‌دین گێڕانه‌وه‌ی‌ چیرۆكی ئه‌شكه‌نجه‌ و ئازار و به‌سه‌رهاتی سه‌خت و ناخۆشی هه‌ر میلله‌تێك گرنگترین كاره‌ كه‌ ده‌بێ میلله‌تانی‌ بن ده‌سته‌ و سته‌مدیده‌ وه‌ك پرۆژه‌یه‌كی‌ جددی‌ ده‌ستی‌ بۆ ببه‌ن، جا ئه‌م كاره‌ ئه‌گه‌ر بۆ میلله‌تانی‌ بن ده‌سته‌ی‌ دیكه‌ جارێك پێویست بێت بۆ كورد سه‌د جار پێویسته‌، چونكه‌ كوردی چل ملیۆنی‌ هێشتا بن ده‌سته‌ی‌ چوار ده‌وڵه‌ته‌ و له‌و سه‌دان ده‌وڵه‌ته‌ زلهێزه‌ی‌ ...

زیاتر »

سروودی سلێمانی*

باست حه‌مه‌غه‌ریب سەردەمانێک بووی بە هیوا لە چاوی گشت کوردستانا یەکەم گۆرانیی ئازاد بووی مانگێکی گەش لە ئاسمانا ئاوەدانیی پاش رووخان بووی نرکەی بەرزی تێکۆشان بووی یەکەم وانەی سەرهەڵدانی (گوڵدانی گشت رەنگەکانی پارێزراو بیت سلێمانی) – سەرای رۆژی شەشی رەش بووی لانەی ژین، ژیانی گەش بووی یەکەم تیشکی گەلاوێژ بووی مەکۆی پێکەنین و چێژ بووی ئاوازی دەنگی ڕەشۆڵ بووی نەوای ...

زیاتر »

له‌ناو كه‌ژاوه‌ی عه‌شقا دوا رسته‌ت پێ ئه‌ڵێم..!

دڵشاد ئه‌حمه‌د ماوه‌یه‌كه‌ ژیان لای من چ مانایه‌ك نابه‌خشێ، وێرانم وێران شاره‌كه‌م وێرانه‌ بێ تۆ گه‌ڕه‌كه‌كان ڕه‌شپۆش، جاده‌كان هه‌واری چۆڵه‌ بێ تۆ دره‌خته‌كان ڕووته‌ڵه‌، گه‌ڵاكانیش له‌ خه‌زانا وه‌ك شێوه‌ی تۆ، پایز به‌ ته‌نها بوو به‌ موڵكی من، سیمای زه‌رد هه‌ڵگه‌ڕانووم چاوم مه‌لێكی ته‌ڕ بوو، په‌نجه‌كانم وا هه‌ڵ ئه‌وه‌رێ، ڕوحی تۆرانوم دڵم شه‌قار شه‌قار، سه‌رم سپی ئه‌م دابڕانه‌، جه‌سته‌ی ڕزانوم ته‌مه‌ن ...

زیاتر »

بێ ناونیشان

فەرەیدوون سامان سڵاو گوڵی غوربەت لەدوورەوە بۆنت دەکەم بۆنی عیشق هەناسەی ئاسوودەگی ژیان خەمی نەگەیشتن بە دیدارت بە دیداری ئەو چاوانەی پڕن لە سۆزی عاشقێکی سەرگەردان لەخەمی باوەشی گەرمی میهرەبانی تۆ… کوانووی گڕی عیشقی ئاگرینم لەنێو سەهۆڵبەندانی چاوەروانیدا دەبن بە خۆڵەمێش… جار جار دەبیتە بارانی رەحمەت جارجاریش گێژەلووکەی نەفرین کە پشت لە یاسای عیشق دەکەی مەرگ دەبێتە ناسنامەی ژین… کەی ...

زیاتر »