سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە

ئەدەب – سێبەر و سایە

فوئاد مه‌جید میسری: داهێنان جه‌وهه‌ری رۆشنبیرییه‌

سازدانی: محه‌مه‌د كه‌ریم 3-2 *ئایا نووسینی ده‌قی شانۆیی له‌ رۆمان قورستره‌، له‌ كاتێكدا كورد رۆمانی زۆره‌ و ده‌قی شانۆیی كه‌مه‌؟ چ نزیكایه‌تییه‌ك له‌ نێوان ده‌قی شانۆ و رۆماندا هه‌یه‌؟ -به‌ تاریفێكی زۆر ساكار: شانۆ ژانرێكی ئه‌ده‌بییه‌. نووسه‌ری ده‌ق به‌هۆی چنینی رووداوێكه‌وه‌ له‌ رێگای كاراكته‌ر و دیالۆگه‌وه‌، رووداو به‌ره‌و هه‌ڵكشان ده‌با و كۆتایی پێده‌هێنێت. ئه‌گه‌ر به‌ وردیی ته‌ماشا بكه‌یت ده‌بینیت په‌یوه‌ندی ...

زیاتر »

ئه‌ده‌ب وه‌ك رێگایه‌ك بۆ پیشاندانی ئازاره‌كانی گه‌لێك

چیرۆكه‌كانی ده‌میرتاش وه‌ك نموونه‌ شاخه‌وان سدیق زۆرجار مرۆڤ بۆ ئه‌وه‌ی گوزارشت له‌ دونیابینی یان په‌یامێكی دیاریكراو بكات، بیر له‌ چه‌ندین شێواز و رێگا ده‌كاته‌وه‌، هه‌ر خۆشی سروشتی ژیان وایه‌ و رێگاكانی گوزارشتكردن و ده‌ربڕین زۆر و فراوان و جۆراوجۆرن، به‌ڵام هه‌میشه‌ نووسین و له‌ناو ئه‌ویشدا ئه‌ده‌ب، ره‌نگه‌ باشترینی ئه‌و وه‌سیله‌ و رێگایانه‌‌بن، كه‌ مرۆڤ بتوانێت به‌قووڵی و به‌یارمه‌تی ئامڕاز و ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ ئاوازی خۆڵ-ی ده‌وه‌ن مه‌عروف

جه‌مال نوری ((ئاوازی خۆڵ حه‌قیقه‌تی من مردنه‌ نه‌ك ژیان ئه‌ی كه‌مانچه‌ژه‌ن ئاوازێك بۆ مردن بژه‌نه‌ ژیان تامی خۆڵی لێ دێت كتێبه‌كان فێریان كردم ئه‌شق مرۆڤ بۆ قووڵایی مردن ئه‌بات حیكایه‌ته‌كان پڕن له‌ ژیاننه‌وه‌ی مردن و ژیان!)) ئه‌م تێكسته‌ شیعرییه‌ی شاعیر ده‌وه‌ن مه‌عروف ئاوازی خۆڵ، وه‌ك ئه‌مانه‌تێكی ئه‌ده‌بی، پێشكه‌شی كردم،تاوه‌كو لای من بمێنێته‌وه‌ به‌په‌نهانی، به‌ڵام كاتێك ئه‌م تێكسته‌ هاته‌ به‌ردیده‌م، پێم ...

زیاتر »

چیرۆكی عیراقی داڕوخاو

مه‌حمود نه‌جمه‌دین له‌نێوه‌ندی ئه‌ده‌بی عیراقی دوای پرۆسه‌ی ئازادی و سه‌ره‌تای پرۆسه‌ی كاولكاری و به‌ربه‌رێتی و پاشاگه‌ردانیدا، كۆمه‌ڵێك چیرۆكنووس ورۆماننووس له‌نێوه‌نده‌كه‌دا ده‌ركه‌وتن، چیرۆكی ئه‌و هه‌راو تیرۆر و گه‌نده‌ڵییه‌یان نووسییه‌وه‌، به‌ڵام گێڕانه‌وه‌یه‌كی ئاسایی نا، به‌ڵكه‌ به‌شێوازێكی هونه‌ری و ده‌ستیان به‌نووسینی ئه‌و چیرۆك و رۆمانانه‌ كرد كه‌ گوزارشت له‌ژیانی سه‌ختی عیراقی پێش به‌عس و عیراقی نائارامی دوای به‌عس ده‌كه‌ن، له‌ نێوه‌ندی ئه‌ده‌بی عیراقی ...

زیاتر »

دوو كورته‌چیرۆك له‌ مه‌ریوانه‌وه‌

بێهزاد قادری – مه‌ریوان یه‌كه‌م: دانی پێدا نانێم! -بنووسه‌. كورته‌یه‌ك له‌ ژیاننامه‌ی خۆت بنووسه‌. رێك ئه‌و رسته‌یه‌ی به‌ زمانی فارسی پێ گوتم. له‌ ژوورێكی بچووكدا. چوارگۆشه‌یه‌كی سێ‌به‌ سێ بوو. مێزێك له‌ نێوانماندا بوو. كورسییه‌كه‌ی ئه‌و سی سانتیمه‌ترێك له‌ هی من به‌رزتر بوو. له‌ سه‌ره‌وه‌ بۆ خواره‌وه‌، هێڵی روانینی چاوی ئه‌و بوو بۆ من. قورسایی تاقی ژووره‌ ته‌نگه‌كه‌ و قورسایی روانینی ...

زیاتر »

حه‌سه‌ن زیره‌ك زایه‌ڵه‌ی‌ دڵێكی‌ غه‌مگین

ئەدەب و هونەر حه‌سه‌ن زیره‌ك ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ میللییه‌یه‌ كه‌ سه‌رانسه‌ر كوردستان ده‌یناسن كه‌م كه‌س هه‌یه‌ گۆرانییه‌كانی‌ نه‌بیستبێ و گوێی لێ نه‌گرتبن.ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ ره‌سه‌نه‌ی‌ كه‌ ژیانی‌ سه‌رانسه‌ر به‌ ناخۆشی و ئاواره‌یی و زیندان و لێدان و برسێتی‌ به‌سه‌ر بردووه‌، هه‌ر ئه‌و ژیانه‌ سه‌خته‌ش هانده‌ری‌ ئه‌و گه‌رووه‌ ئه‌فسوناوییه‌ بووه‌ تاوه‌كو گۆرانی‌ به‌و سه‌دا و ئاوازه‌ شیرینه‌وه‌ بێته‌ده‌رێ‌. وه‌ك كه‌ناری‌ قه‌فه‌ز چۆن له‌ ...

زیاتر »

سینەمای بولگاریا له‌ پاشایه‌تییه‌وه‌ به‌ره‌و كوێ‌؟

ئاماده‌كردنی‌: شوان عەباس بەدری مێژووی سەرەکی سینەمای بولغاری دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی 1910 بەدواوە ، واتە لە ساڵی 1910 تاکو ساڵی 1939 هونەری حەوتەم لەو ووڵاتەدا خولێکی مێژوویی بە خۆیەوە بینیوە و له ساڵی 1946 بە دواوە و دوای هاتنە کایەی دەسەڵاتی کۆمۆنیستی لەو ووڵاتەدا دۆخی فەرهەنگ و هونەر هەر وەک ووڵاتانی دیکەی بلۆکی ڕۆژهەڵات کەوتە ژێر کاریگەری ئایدیای کۆمۆنیستی و ...

زیاتر »

بە یادی کۆچکردووی 24 ی حوزیران.. زەیەڵەی کپ نەبوونی دەشتەکەی گەرمیان

سەربەست کەرکوکی بەشی سێیەم گەڕانەوەی یەکجارەکی عەلی مەردان بۆ بەغدا لەوە دەچێتلە هەموو ئەو ساڵانەدا، لە هەموو ئەو فێربوونانەدا، لەبۆ خەمڵاندنی تواناکانی عەلی مەردانی مەقام خوێن و گۆرانیبێژ، ژینگەی کەرکوک تینووێتی ئەوی نە شکاندبێت، بۆیە لە سۆنگەی چەندین هۆکار کە لەم دێڕانەی خوارەوەدا ئاماژەیان بۆ دەکەین، عەلی مەردان بۆ جارێکی تریش ویستوویەتی بازنەی جیوگرافی هونەرەکەی و هونەری کوردی فراوانتر بکات ...

زیاتر »

هەر زمانی کوردیی مابوو، بیشێوێنن؟!!

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (43) کۆتایی زۆر جێی داخە، هێندێ کەس وتار دەنووسن و چاوپێکەوتن دەکەن، سەبارەت بە زمانی کوردیی، زۆر بە ڕاشکاویی دەڵێن: (زمانەکانی کوردیی و هەورامانیی و زازۆکیی)، یا فەرهەنگی زمانی هەورامانیی و سۆرانیی بڵاودەکەنەوە، بێ ئەوەی بزانن، ئەو دوو خواردیالێکتە زمان نین، بەڵکوو بەشێکن لە زمانی کوردیی و هەر یەکەشیان سەر بە دیالێکتێکی جیاوازن.ئەمە ئەوە دەگەیەنێ، ئەو ...

زیاتر »

وشه‌ داتاشین و واتا هه‌ڵپاچین نا..گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ره‌سه‌نایه‌تی

ئەحمەد حسێن ئەحمەد ئێمه‌ هه‌ر به‌ گوێگرتن و بێده‌نگبوون به‌رامبه‌ر سه‌ركێشی هه‌ڵه‌ و هه‌ندێ هه‌ڵسوكه‌وتی دزێوانه‌ و بێ پێوانه‌، به‌ واتای سته‌مكردنه‌ له‌ خۆمان و ویژدانمان. ئه‌ڵبه‌ته‌ هه‌موو زمانێكی زیندوو به‌وه‌وه‌ ده‌مێنێته‌وه‌ و په‌ره‌ده‌سێنێ، كه‌ له‌گه‌ڵ قۆناغه‌ یه‌ك له‌ دوا یه‌كه‌كانی مێژوودا هه‌ڵبسووڕێ و به‌ پێشكه‌شكردنی زاراوه‌ی سه‌رده‌میانه‌، هه‌ڵقوڵاو له‌ ناخی زمانه‌كه‌وه‌ به‌ هه‌وڵی پسپۆڕان و زمانه‌وانانه‌وه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی گونجاو ...

زیاتر »