سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە

ئەدەب – سێبەر و سایە

دایکم کاتێک یادی کاڵ دەبێتەوە

لەدووتووێی 285 لاپەڕەدا رۆمانی (دایکم کاتێک یادی کاڵ دەبێتەوە) چاپ و بڵاوکرایەوەو کەوتە بەردەستی خوێنەرانی. ئەم رۆمانە نووسینی (تاهیر بن جەللون)ەو هەڵکەوت عەبدوڵڵا کردوویەتی بەکوردی، یەکێکی ترە لەبڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم و ئێستا لە بەشی فرۆشتنی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمیش دەست دەکەوێت. لەبەشێکی رۆمانەکەدا هاتووە: دایکم لە کاتی نەخۆشکەوتنییەوە، گۆڕاوە بۆ بوونەوەرێکی سیسەڵەی بچکۆلەی یاد کاڵەوەبوو. ئەو ...

زیاتر »

گاڵتە هەمیشە ئازادی بەخشبووە، تەنانەت لە سەردەمی ستالینشدا

ستالینیزم. ئەم دەستەواژەیە زۆر شتمان بیردەهێنێتەوە، بەڵام ئاسایی «گاڵتە»مان بیرناهێنێتەوە. ئەم زاراوەیە ئەمڕۆ هاوتایە لەگەڵ كۆنترۆڵی دڕندانە و رەهای حكومەتێك كە بوارێك بۆ ژیانی شاد و بیركردنەوە بە شێوەیەكی دیكە ناهێڵێتەوە. لەگەڵ ئەمەشدا، بەپێی دەفتەری بیرەوەرییەكان و یاداشتە بێشومارەكان و تەنانەت ئەرشیفەكانی خودی حكومەت، تەنانەت لە زەمانی حكومەتی خوێنڕێژی ستالین و ژیانی تۆقێنەر لە ئۆردۆگای بێگار یان كاری زۆرەملێ كە ...

زیاتر »

مشتێك پەپوولەی باخچە شیعرییەكەی عەبدولعەزیم فنجان

عەبدوڵڵا تاهیر بەرزنجی مشتێك پەپوولە یەكێكە لە كۆمەڵە شیعرەكانی شاعیری عیراقی عەبدولعەزیم فنجان، هاوڕێی شاعیر و نووسەر تەیب جەبار وەریگێڕاوە، كارێكە دەبێت بەوەی تاڕادەیەك خوێنەر لە رێگەیەوە، لە ئەزموونی فنجان نزیكبێتەوە. هەرچەندە ئەم شاعیرە لە كۆتایی حەفتاكانی سەدەی رابردووەوە دەنووسێت، بەڵام زیاتر لە نەوەدەكانی هەمان سەدەدا دەركەوتووە و ئێستایش لە نێو شیعری عیراقیدا بێ‌ گویدان بە كۆدەنگیی، شیعر دەنووسێت و ...

زیاتر »

وەكو خوێن لە دەمارەكانمدا

گەلێك شاعیر و نووسەر هەن لە بەرانبەر ئەوینی ژناندا بەجۆرێك دەنوشتێنەوە كە خوێنەرەكانیان هیچ كات باوەڕ ناكەن، بەڵام دەردی ئەوینداری و تیری عەشق لەسەر دڵی هەر كەسێك چەقی بێت ژانی مەرگی بردووەتە دڵەوە، نەك هەر ئەدیب و نووسەران زۆرجار دیكتاتۆرەكانیش كەوتوونەتە داوی عەشقەوە بەجۆرێك بچووك بوونەتەوە، بەجۆرێك نوشتاونەتەوە، كە هەرگیز باوەڕپێكراو نەبووە. دەردی ئەوینداری گەلێك پیاوی مەزنی شێت و شەیدا ...

زیاتر »

دوو هاوینی گەرمی شانۆی كورد!

برایم فەڕشی هاوینی 2019 ی زاینی، حەفتاوشەش ساڵ بەسەر پێشكەشكردنی «نمایشی» دایكی نیشتمان، بەرهەمی لاوانی كۆمەڵەی ژیانەوەی كورد لە مەهاباد و چل ساڵ بەسەر شانۆنامەی «مانگرتن» بەرهەمی «تیپی شانۆی لاوی بۆكان» تێپەڕیوە. زۆربەی دەورگێڕان و كاربەدەستانی رووداوی یەكەم و تەنانەت بینەرانی «دایكی نیشتمان» و بەشێك لە شانۆگێڕانی شانۆی دووهەم نەماون و تۆزی مێژوویان لە سەر نیشتووە و رەنگە لە بیرچووبێتنەوە، ...

زیاتر »

گۆرانی زێڕنۆكێ، یەكێك لە شاكارەكانی محەمەدی ماملێ

لە سەردەمانی رابردوودا لە كاتی كار و فەرمانی رۆژانەدا كیژە شۆخ و شەنگەكانی كوردستان بەناز و كریشمەی فریشتەئاسا و ئاكاری جوان، سەرنجی لاو و كوڕە حەیرانی خۆیان راكێشاوە، لاوەكانیش سەرچاوەی ئیلهامی هەست و سۆزیان لەم جوانی و شۆخ و شەنگییەوە قەڵبەزەی بەستووە و لوزەوی هزر و ئەندێشەیان چەندین بەستە و گۆرانی خوڵقاندووە و بە ‌بەژن و باڵای یار و چاوی ...

زیاتر »

كۆتا خۆشەویستی

سەید شاڵاو -ئەمڕۆ ماچێكت دەكەم. -شەرم ناكەیت؟ -لە چی؟ -لەم هەموو مرۆڤەی لە چواردەورمانان لێمانەوە نزیكن. -نەخێر هەرگیز. ئێمە هیچ كارمان بەوانەوە نییە. -ئاخر ئەوان كاریان بە ئێمەوە هەیە! -وازبێنە… لە ئێستادا نامەوێت بیر لەو بابەتە بكەمەوە. -هەست دەكەم هەموو دونیا دژی ئەم خۆشەویستییەی نێوان من و تۆ بێت. -من هیچ هەستم بەوە نەكردووە… ئاخر خۆ خۆشەویستی بایكۆت ناكرێت؟ -ئاخر ...

زیاتر »

لێكۆڵینەوەیەكی ئەكادیمی لەسەر د.عیزەدین مستەفا رەسوڵ

ڕەخنەگر و ئەكادیمی پ.د.زاهیر لەتیف كەریم لێكۆڵینەوەیەكی ئەكادیمی لەسەر بەشێك لەنووسینەكانی پ.د.عیززەدین مستەفا ڕەسوڵ ئەنجامداوە بەنێوی « دراوسێیەتی نێوان ئایدیاڵیزم وڕیاڵیزم – عیززەدین مستەفا ڕەسوڵ بەنموونە –». ئەم لێكۆڵینەوەیە جەختی لەسەر دراوسێیەتی نێوان دوو چەمكی فەلسەفی دژ بەیەك كردووە،ئەوانیش ئایدیاڵیزم وڕیاڵیزم،ئەمە لەكاتێكدا نووسەر (عیززەدین) خاوەن نامە وپەیامێكی فەلسەفی (كۆمۆنیزم ) بوو،بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا نەیتوانیوە دەرباز بێت لەئایدیاڵیزمە ڕیاڵیزمەكەی ئەفڵاتۆن . ...

زیاتر »

سیمۆڵۆژیای پێرس بە نموونەی دەقەكانی سوارەی ئیلخانی زادە

پ.د.زاهیر لەتیف كەریم پ.د.نیان نەوشیروان مەستی بەشی دووەم 2- ئاستی بونیادی.دەقی ئەدەبی وشیعری لەسەر بنەمای پێكهاتە زمانی وڕەوانبێژی ووێنەییەكان بونیاد دەنرێن.زۆربەی هەرە زۆری شاعیرانی هاوچەرخ ،ناوەڕۆكی بابەتەكانیان لەسەر جەمسەرەكانی فیكر وسیاسەت وسۆسیۆڵۆژیا دەمەزراوە.دەقەكانی سوارە ئیلخانی زادە،لەدایكبووی گوندی «تورجان»سەربەناوچەی بۆكان (1937-1975)،ڕەنگدانەوەی ئەم جەمسەرانەیە. سوارە ئیلخانی زادە یەكێكە لەپێشەنگەكانی شیعری نوێی كوردی كوردستانی ڕۆژهەڵات لەپاڵ هەر یەك لەهاوار (عەلی حەسەنیانی ) وپشكۆ.وەك ...

زیاتر »

كورد هەمیشە لەبەردەم ترسی داگیركەردا

مەحمود نەجمەدین رۆژهەلاتی ناوەڕاست هەمیشە و بەدرێژایی مێژوو شوێنێك بووە بۆ خوێن رشتن و كوشتن و شەڕ و ماڵوێرانی، پتر لەچەندین سەدەیە لەم ناوچەیەدا ئیمپراتۆڕەكان لەشەڕ و ململانێی و خوێن رشتندان، شەڕەكەش لەسەر خاكی نەتەوەكانی كورد و ئەرمەن و نەتەوە كەمینەكانە، لەم نێوەندەداكورد بووە بەقەرەبرووت، سووتاوە، پتر لەچەندین سەدەیە دەچەوسێنرێتەوە بەدبەختیش لەوەدایە لەنێوان چوار دەوڵەتدا دابەش بووە و هەر چوار ...

زیاتر »