سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 138)

ئەدەب – سێبەر و سایە

سیمۆڵۆژیای وێنه‌ دیده‌ییه‌كان ده‌وه‌ن مه‌عروف به‌ نموونه‌

پ.د.زاهیر له‌تیف كه‌ریم به‌شی‌ دووه‌م و كۆتایی له‌ده‌قێكی تردا به‌نێوی» شه‌وق « ده‌ڵێت: شه‌وانه‌ كه‌»مانگ» هه‌ڵدێت له‌سه‌ر سنگی ڕووتو قووتی به‌رده‌كان سه‌رخه‌و ده‌شكێنێت به‌رده‌كانیش به‌شه‌وقه‌وه‌ به‌ده‌م ده‌ستبازی شه‌پۆله‌كانه‌وه‌ تا سپێده‌ بێدارن ئه‌م ده‌قه‌ش،هاوشێوه‌ی ده‌قه‌كه‌ی پێشوو،له‌سه‌ر بنه‌مای وێنه‌یه‌كی ستاتیكی دامه‌زراوه‌ وخاوه‌ن ده‌ق، كه‌له‌هه‌مان كاتدا ڕۆڵی گێڕه‌وه‌رێك ده‌بینێت،خۆی له‌نێو وێنه‌ ئاڵۆز وشاراوه‌كاندا ده‌بینێته‌وه‌ وله‌سه‌ره‌تادا نازانێت هۆكاری ئه‌م گه‌مه‌ی مانگه‌ چیه‌!واته‌ ته‌نها گێڕانه‌وه‌كه‌ی ...

زیاتر »

تایبه‌تمه‌ندی گۆرانی هه‌ورامان له‌وه‌دایه‌،كه‌ ریتم‌و ئه‌داكردنی جیاوازه‌

هونه‌رمه‌ند دارا عوسمان یه‌كێكه‌ له‌ گۆرانیبێژه‌ ناسراوه‌كانی ناوچه‌ی هه‌ورامان و هه‌رێمی كوردستان، ماوه‌ی زیاتر له‌ چل ساڵێك ده‌بێت، له‌بواری گۆرانی هه‌ورامیدا كارده‌كات. ئه‌و جگه‌له‌وه‌ی كه‌ ‌شاره‌زاییه‌كی زۆری له‌باره‌ی هونه‌رو گۆرانی هه‌ورامی هه‌یه‌، له‌هه‌مانكاتیشدا به‌ ‌شێوه‌یه‌كی ئه‌كادیمیش هه‌وڵیداوه‌،ئه‌م سامانه‌ گه‌وره‌ییه‌ی هونه‌ری كوردی له‌ناوچه‌ی هه‌ورامان بپارێزێت‌و له‌ دووتوێی كتێبێكی قه‌باره‌ گه‌وره‌ی دوو به‌رگیدا له‌ژێر ناونیشانی « مێژووی موزیكی هه‌ورامان» بڵاوبكاته‌وه‌‌. بۆیه‌ پێمانشبوو ...

زیاتر »

زمان‌و شیعریه‌ت،ئه‌زموونی‌ 11 شاعیری‌ كورد

سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی به‌شێكی زۆر له‌نه‌وه‌ی نوێی ئێمه‌، ئه‌وانه‌ی ده‌نووسن و له‌ دوای ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ ده‌ستیان به‌ نووسین كردووه‌، به‌شیعر ده‌ستیان پێكردووه‌و كه‌متر له‌ ژانڕه‌كانی دیكه‌ی ئه‌ده‌بی، به‌ تایبه‌تیش ڕه‌خنه‌و ڵێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی ده‌نووسن. بێگومان ئه‌مه‌ په‌یوه‌ندی به‌وه‌وه‌ هه‌یه‌، كه‌ نووسین له‌ بواری شیكردنه‌وه‌و خوێندنه‌وه‌ی ده‌قی ئه‌ده‌بیدا، پێویستی به‌ باكگراوه‌ندێكی فراوانی ڕۆشنبیری هه‌یه‌. پێویستی به‌ دنیابینییه‌كی قوڵ‌و سه‌رچاوه‌ی ڕۆشنبیری هه‌مه‌جۆر له‌ هه‌موو ...

زیاتر »

سه‌مفۆنیا له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا: ئازاد مه‌عروف 8 پێویسته‌ براهمسی { 7 May 1833 – 3 April 1897) Johannes BrHMS} ئه‌ڵمانییه‌مان له‌بیر نه‌چێت له‌وچوار سه‌مفۆنیایه‌ی كه‌ ئاماده‌ی كردبوو كه‌ به‌ده‌روازه‌ی ڕۆمانێكی كلاسیكی ده‌ژمێررێت ، ته‌نانه‌ت به‌سه‌مفۆنیای یه‌كه‌می ده‌وترێت نۆهه‌می بتهۆڤن ئه‌ویش به‌هۆی گه‌وره‌یی كاره‌كه‌ی كه‌په‌یامی بتهۆڤن ته‌واوده‌گه‌یه‌نێت له‌ڕووی به‌هێزی ئاوازه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ داڕشتنی بته‌وی سه‌مفۆنیاكه‌. له‌هه‌مان كات به‌رلیوزی فه‌رنسی { Berlioz1803-1869}پێشكه‌وتنێكی گه‌وره‌ی دا به‌ ئۆركستراو ...

زیاتر »

هەوار تاقانەی راگەیاندن و هونەری شانۆیە لە کەرکوک

ئا – رێزان خانمان لە ئێستادا بەڕێژەیەکی بەرچاو دێنە بواری راگەیاندن و جێ پەنجەی خۆیان لە میدیای کوردیدا دیاری دەکەن، بەڵام لە شاری کەرکوک ئەو ڕێژەیە بە شێوەیەک کەمە کە نازناوی کچە ڕۆژنامەنووسە تاقانەکەی کەرکوک دراوە بە کچێک بەهۆی ئەوەی تەنها خانمە لە مییدیای بینراودا وەک ڕۆژنامەنووس دەردەکەوێت. ئەو کچەش هەوار فارسە کە لە ساڵی 1992 لە شاری کەرکوک لەدایکبووە ...

زیاتر »

بەشوودانی کچانی ٩ ساڵ لە رووی شەرع و قانون و تەندروستیەوە

ئا– رێزان محەمەد لە ئێستادا هەوڵێکی زۆرهەیە بۆ هەموارکردنەوەی یاسای بەشوودانی کچانی تەمەن ٩ ساڵ، کە بە پێی لێدوانی مامۆستایانی ئاینی و پارێزەران و پزیشکان لە ڕووی قانونی و شەرعی و تەندروستییەوە گونجاو نیە و دژی دەوەستنەوە. هەوڵدان بۆ هه‌موارکردنه‌وه‌ی‌ یاسای‌ باری‌ که‌سێتی‌ عێراق کاردانه‌وه‌ی‌ نێوخۆیی‌ و نێوده‌وڵه‌تی‌ لێکه‌وتووەته‌وه‌ کە لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقەوە خوێندنەوەی یەکەمی بۆ کراوە، که‌ هەموارەکە ...

زیاتر »

ژاڵه‌ محه‌مه‌د په‌یامنێر ئه‌زموونی‌ كاری‌ رۆژنامه‌نووسی‌ خۆی‌ بۆ ژنۆرناڵ‌ ده‌گێڕێته‌وه‌

ئا – ژنۆرناڵ له‌سه‌ره‌تادا باسی‌ ده‌ستپێكی‌ كاركردنی‌ ده‌كات، كه‌ له‌ رۆژنامه‌ی رێبازی ئازادیه‌وه‌ كه‌ رۆژنامه‌یه‌كی حزبی بووه‌ ده‌ستی‌ به‌ كاری رۆژنامه‌نووسی كردوه‌، ئه‌گه‌رچی خۆی‌ حزبی نه‌بووه‌و به‌ئێستاشه‌وه‌ ، دواتر بۆ چه‌ند شوێنێكی تر و چه‌ند رۆژنامه‌یه‌كی تر چاوپێكه‌وتن و راپۆرتی‌ ئاماده‌ كردوه‌، به‌ڵام دوای چوار ساڵ كاركردنی‌ له‌ میدیای نووسراودا یه‌كه‌م ئه‌زموونی كاری رۆژنامه‌نووسی بینراوی‌ له‌ ئێن ئاڕ تی یه‌وه‌ ...

زیاتر »

فلاش فیكشن یان كورتیله‌چیرۆك چییه‌؟

فرشته‌ مظفری فلاش فیكشن (Flash Fiction) یان كورتیله‌چیرۆك، جۆره‌ ژانرێكی ئه‌ده‌بییه‌ كه‌ له‌م رۆژانه‌دا له‌ناو چیرۆكنووساندا خۆشه‌ویست بووه‌ و هه‌ر كه‌سه‌ لای خۆیه‌وه‌ هه‌وڵیداوه‌ پێناسه‌یه‌كی بكات. سه‌باره‌ت به‌وه‌ی ده‌بێ فلاش فیكشن چه‌ند وشه‌ بێت، نووسه‌ران هاوڕا نین و له‌ په‌نجاو سێ وشه‌وه‌ هه‌تا هه‌زار وشه‌ پێی ده‌ڵێن كورتیله‌چیرۆك. كورتیله‌چیرۆك یان فلاش فیكشن مایكرۆ (Micro) چیرۆك، یان مایكرۆ گێڕانه‌وه‌، چیرۆكی كورت ...

زیاتر »

ئه‌فسانه‌ی زیندان و شه‌ڕی بوون به‌ پاڵه‌وان، ئه‌شیلۆس و میتا چه‌مك

شرۆڤه‌ و خوێندنه‌وه‌یه‌كی تیۆریی و ره‌خنه‌یی بۆ رۆمانی خۆر هه‌ڵاتی ده‌ریای ناوه‌ڕاست-ی عه‌بدولڕه‌حمان مونیف نه‌به‌ز محه‌مه‌د 1-2 سه‌ره‌تایه‌ك بۆ تێگه‌یشتن له‌ رۆمانه‌كه‌: رۆمانی (خۆرهه‌ڵاتی ده‌ریای ناوه‌ڕاست) رۆمانێكی فه‌لسه‌فییه‌ نه‌ك به‌و واتایه‌ی ئه‌م رۆمانه‌ پڕ بێت له‌ چه‌مك و زاراوه‌ی لاتینی و داتاشراو و رسته‌ی وشك و ره‌قوته‌ق، نه‌ك پڕ بێت له‌ پرسیاری گیرخواردو بێ وه‌ڵام و قورس و پڕگرێ یان ...

زیاتر »

چۆن بنووسین؟

مه‌حمود نه‌جمه‌دین له‌ دنیای‌ نووسین و وه‌رگێڕانی‌ نێوه‌ندی‌ رۆشنبیریی كوردیدا به‌ تایبه‌تی‌ ئه‌ده‌بیات، له‌م ساڵانه‌ی‌ دواییدا جۆرێك له‌ خێرایی یان تیژڕه‌وی‌ به‌دی‌ ده‌كرێت، چالاكییه‌كی‌ زۆر له‌ نێوه‌نده‌كه‌دا ده‌بینین، زۆر كه‌س ده‌ستیان داوه‌ته‌ نووسین و وه‌رگێڕان له‌ ته‌واوی‌ بواره‌كاندا نووسه‌ر و وه‌رگێڕمان زۆرتربووه‌ به‌تایبه‌ت له‌ ئه‌ده‌بیاتدا. ئه‌مه‌ش جێگای‌ دڵخۆشییه‌، پڕۆسه‌كه‌ كارێكی‌ باشه‌ و جۆرێك له‌ بزوتن ده‌بینین له‌ نێوه‌نده‌كه‌دا، به‌رهه‌می‌ زۆر ...

زیاتر »