سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 3)

ئەدەب – سێبەر و سایە

هه‌ڵسه‌نگاندنی ده‌ق یان قسه‌ی هه‌له‌ق و مه‌له‌ق؟

پێده‌چێت ناوه‌ندی رۆشنبیریی ئێرانیش وه‌كو لای خۆمان به‌ ده‌ست نه‌بوونی ره‌خنه‌گری ئه‌ده‌بییه‌وه‌ بناڵێنێت كه‌ لێكۆڵینه‌وه‌كانی له‌سه‌ر بنه‌ماكانی تیۆری ئه‌ده‌بی بنیاتنرابن. دیاره‌ ئه‌مه‌ش رێگه‌ خۆش ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سانێك كه‌ هیچ شاره‌زاییه‌كی ئه‌وتۆیان له‌ ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بیدا نییه‌ و هه‌روا به‌ناو كه‌وتوون، به‌پێی زه‌وق و سه‌لیقه‌ی خۆیان بكه‌ونه‌ حوكمدان له‌سه‌ر ده‌قه‌ ئه‌ده‌بییه‌كان و ده‌قێك بكه‌ن به‌ شاكار و ده‌قێكی دیكه‌ به‌ ناخی ...

زیاتر »

باوه‌توان و چه‌ند چیرۆكێكی‌ تر

ئه‌زموونی‌ ئه‌ده‌بی نووسه‌ری‌ نێوداری‌ فه‌ره‌نسی «مۆپاسان» كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ چیرۆكنووسه‌ جیهانییه‌كان و به‌ یه‌كێ له‌ پێشڕه‌وه‌ گه‌وره‌كانی‌ دنیای‌ چیرۆك داده‌نرێ، لای‌ ته‌واوی‌ گه‌لانی‌ دنیا به‌ گرنگ وه‌رگیراوه‌، به‌رهه‌مه‌كانی‌ بۆ سه‌ر زۆربه‌ی‌ زمانه‌كانی‌ دنیا وه‌رگێڕدراون و خوێندراوه‌نه‌ته‌وه‌ و قسه‌ی‌ له‌باره‌وه‌ كراوه‌، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ وه‌ك زۆرێك له‌ شاكاره‌ ئه‌ده‌بییه‌كانی‌ دنیا به‌شێكی‌ كه‌م له‌ به‌رهه‌مه‌كانی‌ ئه‌م نووسه‌ره‌ وه‌رگێڕدراون بۆ سه‌ر زمانی‌ كوردی‌، كه‌ ...

زیاتر »

شیعره‌كانی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان، خوێندنه‌وه‌یه‌كی ده‌روونشیكاریی

عه‌دنان ساڵه‌یی سێ به‌شی دووه‌م ته‌وه‌ری یه‌كه‌م ب/كاریگه‌ری ژینگه‌ی‌ رۆشنبیریی له‌سه‌ر شاعیر: زانایانی ده‌روونناسی له‌سه‌ر ره‌فتارو خه‌سڵه‌تی تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌، یان بیركردنه‌وه‌و چاكه‌و خراپه‌ لای‌ تاك، هاوڕاو هاوهه‌ڵوێست نین، به‌ شێكیان ده‌یگه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ سیفه‌ته‌ بۆماوه‌ییه‌كان، كه‌ له‌باوانه‌وه‌ بۆیان ده‌مێنێته‌وه‌، به‌ شێكی تریشیان ده‌یگه‌رێننه‌وه‌ بۆ ژینگه‌و ده‌ورووبه‌ر، له‌وانه‌ قوتابخانه‌ی‌ ره‌فتاری (المدرسة‌ السلوكیة‌)به‌ رابه‌رایه‌تی (جون واتسن) و هاوكاره‌كانی، له‌وته‌ به‌ناو بانگه‌كه‌یدا ده‌ڵێت: (ده‌) ...

زیاتر »

من له‌و نووسه‌رانه‌م، كه‌ بۆ ئه‌وانی دی ده‌نووسم

سازدانی: شاخەوان سدیق 2-2 نووسه‌ری ناسراوی عیراقی و خاوه‌نی رۆمانه‌كانی (دێڵه‌گورگی خۆشه‌ویستی و كتێب، وردوخاش و په‌رته‌وازه‌، باخچه‌كانی سه‌رۆك، خورمای سه‌ر په‌نجه‌كان) د. محسن ئه‌لڕه‌ملی): ئه‌م جاره‌و له‌م دیداره‌دا ده‌دوێنین، ئه‌و ئه‌زموونی نووسینی خۆی و تێڕوانینی له‌مه‌ڕ چه‌ند پرسێكی ئه‌ده‌بی و چۆنێتی ئاشنابوونی به‌ ئه‌ده‌بی كوردی، به‌وردی ده‌خاته‌ڕوو. *به‌درێژای مێژووی عیراق هه‌میشه‌ سیاسییه‌كان گه‌لی كوردیان له‌ رێگه‌ی سه‌ربازییه‌وه‌‌ ئازارداوه‌و هه‌وڵیانداوه‌ ...

زیاتر »

خودا له‌ رامانی شاعیراندا

جه‌مال نوری شه‌ن و كه‌وكردنی ئه‌م بابه‌ته‌ هه‌ستیاره‌، و دۆزینه‌وه‌ی نهێنییه‌ په‌نهانه‌كانی « خودا» له‌ ده‌ق و تێكستی شیعریدا و ته‌وزیفكردنی له‌لای هه‌ندێك شاعیر و وروژاندنی ئه‌و پرسیاره‌ جه‌وهه‌ریه‌یه‌ كه‌ بۆ خۆی كۆمه‌ڵێك ده‌لاله‌ت و واتاو كۆدی نوێت پێده‌به‌خشێ. هه‌ڵبه‌ته‌ وێناكردنی خودا له‌ناو ده‌قه‌ ئه‌ده‌بی و شیعرییه‌كاندا له‌شاعیرێك بۆ شاعیر و نووسه‌رێكی تر، فۆرمه‌كان ده‌گۆڕێن، واته‌ هه‌ر شاعیرێك، رامانی بۆ ...

زیاتر »

گـه‌ردیـلـه‌كــانـی تـاریـكی،رۆمانێكی‌ گه‌نجانه‌

«گه‌ردیله‌كانی تاریكی « ناوی ڕۆمانێكه‌ له‌ نووسینی په‌پوله‌ كوردی حسێنه‌، له‌ 218 لاپه‌ره‌ پێكهاتووه‌ و له‌ چاپخانه‌ی كارۆ چاپكراوه‌ ، نووسه‌ر و وه‌رگێڕ جه‌بار سابیر سه‌باره‌ت به‌م كتێبه‌ ده‌ڵێت : ئه‌م كتێبه‌ ڕۆمانێكی گه‌نجانه‌یه‌، به‌و مانایه‌ی هه‌م گه‌نجێك نووسیوێتی هه‌م ته‌وه‌ری باسه‌كه‌ی گه‌نج و كێشه‌كانی گه‌نجانه‌، زۆرینه‌ی كه‌سایه‌تییه‌كانی نێو ئه‌م ڕۆمانه‌ گه‌نج یاخود هه‌رزه‌كارن و ده‌یانه‌وێت له‌ ڕێگای دروستكردنی په‌یوه‌ندییه‌كی ...

زیاتر »

نووسینه‌ فه‌لسه‌فییه‌كانی خانمێكی كوردكران به‌دۆكیۆمێنت

بۆ یه‌كه‌مجاره‌ كه‌ نوسین و بیركردنه‌وه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی فه‌رمی/فۆرماڵ و ئه‌كادیمی ژنێكی كورد، د.ساماڵ مانیی، به‌ زمانی كوردی له‌ دوو كتێبی (هه‌گبه‌ی زانین ی یه‌كه‌م) و (هه‌گبه‌ی زانین ی دووه‌م) دا له‌ بازنه‌ی فه‌لسه‌فه‌دا دۆكیومێنت بكرێت و به‌مه‌ش بناسێنرێت وه‌ك فه‌لسه‌فه‌ی فه‌رمی / فۆرماڵی ئه‌كادیمی ژنێكی كورد به‌ زمانی كوردی. هه‌ردوو كتێبی هه‌گبه‌ی زانین كه‌ پارساڵ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان و ئه‌مساڵ ...

زیاتر »

بە یادی کۆچکردووی 24 ی حوزیران..زایەڵەی..

بە یادی کۆچکردووی 24 ی حوزیران.. زایەڵەی کپ نەبوونی دەشتەکەی گەرمیان به‌شی‌ پێنجەم بەم پێداچوونەوە کورتە دەردەکەوێت کە عەلی مەردان لە کاروانی هونەری خۆیدا، مامەڵەی هونەری و پەیوەندی رووحی لە گەڵ زیاتر لە ١٢٠ شاعیری کورد هەبووە، هەر لە ئەحمەدی خانیەوە بیگرە تا دەگاتە دوا هەڵبەستوانی ساڵانی هەفتاکانی سەدەی رابردوو. بە داخەوە ئەوەی بە تۆمارکراوی لە کتێبی عەلی مەردان و ...

زیاتر »

ئازاد هەورامی:سەركردەیەکی روناکبیرو هونەرپەروەر

خەلیل عەبدوڵڵا ئازاد هەورامی سەركردەیەكی سیاسی دیارو ناسراوی كوردستان‌و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و کەسایەتییەکی روناكبیر‌و هونەرپەروەر بوو. من یەكجار بەدیداری ئەو سەركردە مەزنە گەیشتم ، ساڵی 1987 كەپێشمەرگە بووم لە بارەگای رادیۆی دەنگی گەلی كوردستان لەبەرگەڵو، بەرێكەوت لەرێی هاوڕێی پێشمەرگەم رزگار مەحمود لەبەرگەڵو ئەو سەركردەیەم ناسی‌و دیدارێكی كورت‌و راگوزاری روویدا، بەڵام ئەوەی لەودیدارە كورتەدا سەرنجی راكێشام‌و لام مایەوە سادەیی‌و خاكەڕایی ...

زیاتر »

شیكاری شیعری نوێی كوردی بە میتۆدی هەڵوەشاندنەوە

شیكاری شیعری نوێی كوردی بە میتۆدی هەڵوەشاندنەوە ( فەرەیدون عەبدول بەرزنجی و ئەنوەر قادر جاف و شێركۆ بێكەس و عەبدولڵا پەشێو) وەك نموونە ژینۆ عه‌بدوڵڵا لە ماوەی ڕابردودا لە هۆڵی گفتوگۆی ئەكادیمی لە كۆلێژی زمان لە زانكۆی سلێمانی گفتوگۆی تێزی دكتۆرای خوێندكاری خوێندنی باڵا دكتۆرا ( ئاوارە فەریدون قادر)، بەسەركەوتوویی و بە پلەی زۆرباشەی باڵا وەرگیرا. هەڵوەشاندنەوەگەرایی ڕێبازێكی ڕەخنەیی هاوچەرخە ...

زیاتر »