سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 3)

ئەدەب – سێبەر و سایە

دانهاخ

کاروان عومەر وەبیرهێنانە و باسکردنی ئەو رۆژگارە تاڵ و سەختانە، وەک رژاندنی تامی تاڵییە بەناو ناخی خۆت و جۆرێکە لە خۆکوژی، با ئەو سەردەمە لە بازنەی زەمەندا مردووشبێت و گەڕابێتەوە ناوکی گەردوون. بەڵام هاوکات بۆ وەرگرتنی پەند و عیبرەت لێی دەبێت جارجار وا راڤە بکرێت کە چەند مەترێک لەبەر ماڵەکەتان دوورە لەهەرکات و ساتێکدا خۆی دەکات بەژووردا. خانووەکەمان دوو دەستە ...

زیاتر »

كەڵەداهێنەر

ساڵێك زیاترە كەڵەداهێنەری گەلەكەمان! سەرقاڵی نووسینەوەی یاداشتەكانێتی، ئاخری بەرگی یەكەمی تەواو دەكات. بەپێی ئەم بەرگە بێت بیرەوەرییەكانی هێندەی دیواری چین درێژ دەبێتەوە؛ چونكە ناونیشانەكەی وشەنامەیە و بەنیازە تا وشە لە هەگبەكەیدا بێت درێژی بكاتەوە «لێرە تا چین»، ئەوەندەش ورد شتەكانی نووسیوەتەوە، لە شار و شاخ ئەگەر قەنداخێكی خواردبێتەوە، وەكو بەیتی بلە یاداشتی كردووە، بە برای خۆشم بڵێم، هەر ئەم بەرگە ...

زیاتر »

لیدیا دیڤیس: گرنگ ئه‌وه‌یه‌ ده‌ق به‌ چ جوانییه‌ك نووسراوه‌

نووسه‌ری ئه‌مریكایی لیدیا دیڤیس له‌ ساڵی (1947) له‌ (نۆرسهامپتۆن)ی (ماساچوست) له‌ دایكبووه‌. دایك و باوكی هه‌ردووكیان ئه‌ده‌بدۆست بوون. له‌ بواری ئه‌ده‌ب و زمانی ئینگلیزی و هونه‌ری نووسیندا خوێندوویه‌تی و به‌ شێوه‌یه‌كی جدی ده‌ستیكردووه‌ به‌ وه‌رگێڕان. ساڵی (1974) شووی كردووه‌ به‌ (پۆل ئه‌سته‌ر) نووسه‌ری ئه‌مریكایی. (1978) له‌یه‌ك جیابوونه‌ته‌وه‌. به‌ قسه‌ی خۆی له‌ نووسیندا زیاتر ئیلهامی له‌ سامویل بیكیت و كافكا وه‌رگرتووه‌. ...

زیاتر »

بۆ زامه‌ سارێژ نه‌بووه‌كانی هه‌ڵه‌بجه‌

گۆریان هه‌ڵه‌بجه‌یی 1-2 په‌یكی شاره‌زا رۆژێك دلاوه‌ری برده‌وه بۆ هه‌ڵه‌بجه‌ سه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت ئاماژه‌ بۆ ئه‌و راستییه‌ بكه‌م كه‌ زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری ئه‌و ده‌قانه‌ی بۆ هه‌ڵه‌بجه‌ و كاره‌ساته‌كه‌ی نووسراون به‌ پێنووسی هۆزانڤانه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌ڵه‌بجه‌، كێشه‌یه‌كیان هه‌یه‌، ئه‌ویش نه‌ناسینی رابردووی هه‌ڵه‌بجه‌ و مێژووه‌كه‌ی و ژینگه‌ و فه‌رهه‌نگ و كه‌لتوور و هونه‌ره‌كه‌ی نه‌ڕۆیشتووه‌ته‌ ناو شاده‌ماری خوێنیانه‌وه‌. له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌دا هه‌ڵه‌بجه‌ كاره‌ساتێكی به‌سه‌ردا هاتووه‌ ...

زیاتر »

ماریۆن كۆتیار

ماریۆن كۆتیار ئه‌كته‌ری فه‌ره‌نسی جگه‌ له‌ كاری نواندن موزیكژه‌نه‌، گیتار و پیانۆ ده‌ژه‌نێ. ژینگه‌پارێز و ئاشتیخوازێكی چالاكه‌. یه‌كه‌م ده‌ركه‌وتنی ماریۆن له‌سه‌ر شاشه‌ له‌ ته‌مه‌نی شانزه‌ ساڵیدا بوو له‌ زنجیره‌ درامای های لانده‌ردا. ئه‌م خانمه‌ به‌هۆی‌ به‌شداریكردن و كاركردنی له‌گه‌ڵ ده‌رهێنه‌ره‌ جیهانییه‌كانی وه‌كو تیم بیرتۆن و ریدلی سكۆت و كریستۆڤه‌ر نۆلان ودی ئالانه‌وه‌ له‌سه‌ر ئاستی جیهان ناوبانگی ده‌ركردووه‌. تاوه‌كو له‌ ساڵی ...

زیاتر »

كه‌شتییه‌كان ناگه‌ڕێنه‌وه‌

كامۆ حه‌وێزیی‌ كه‌شتییه‌كان ناگه‌ڕێنه‌وه‌. تازه‌ترین رۆمانی‌ ئه‌حمه‌دی‌ مه‌لایه‌، له‌م رۆژانه‌دا كه‌وته‌ به‌ردیدی‌ خوێنه‌ران. ئه‌م رۆمانه‌ به‌ تیراژی‌ هه‌زار دانه‌ له‌ ناوه‌ندی‌ رۆشنبیریی‌ ئه‌ندێشه‌ چاپ و بڵاوكراوه‌ته‌وه‌. ئه‌م رۆمانه‌ وێڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ فه‌زایه‌كی‌ گوندی هه‌یه‌، لێ‌ په‌یامێكی‌ ره‌خنه‌گرانه‌ی‌ هه‌ڵگرتووه‌، زه‌مینه‌ی‌ حیكایه‌ته‌كانی‌ كه‌شێكی‌ ده‌ره‌به‌گایه‌تی‌ كشتوكاڵیی‌ هه‌یه‌، چه‌قی‌ شوێن له‌م رۆمانه‌دا گونده‌، به‌ڵام نووسه‌ر فه‌زای‌ رۆمانه‌كه‌ی‌ به‌سه‌ر پێنج گونددا دابه‌ش كردووه‌، هه‌ر گوندێك هه‌ڵسوكه‌وت ...

زیاتر »

هونه‌ر و پۆلینی هونه‌ر

ته‌یب جه‌بار هونه‌ر چییه‌؟ و چۆن پۆلین ده‌كرێت؟ وه‌ڵامی ئه‌م دوو پرسیاره‌ تاكو ئێستا جێگای مشتومڕه‌. سه‌دان ساڵه‌ چه‌ندین بیرمه‌ند و فه‌یله‌سوف له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ مشتومڕیانه‌ و نه‌گه‌یشتوونه‌ته‌ دوا وه‌ڵامی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌. هه‌ریه‌كه‌ و به‌پێی بیروبۆچوون و ئیجتیهادی خۆی رای له‌سه‌ر ده‌ربڕیوه‌. بۆیه‌ ئێمه‌ش له‌م نووسینه‌دا هه‌وڵده‌ده‌ین هه‌ندێ پێناسه‌ و جۆری پۆلینی هونه‌رتان پێشكه‌ش بكه‌ین له‌ كۆتاییشدا راو بۆچوونی خۆمانتان بۆ ...

زیاتر »

به‌یانییه‌كی سارد

تارا فارس سپێده‌یه‌، به‌ده‌م ته‌قه‌و ره‌قه‌ی قۆری و پیاڵه‌كه‌ی دایكمه‌وه‌ خه‌به‌رم ده‌بێته‌وه‌، له‌گه‌ڵ باوكم لای ئاگردانه‌كه‌ دانیشتوون و سه‌رگوزشته‌ی رابردوو ده‌گێڕنه‌وه‌. گوایه‌ شه‌وی رابردوو به‌فرێكی زۆر باریوه‌. گوێم لێیه‌ باوكم ده‌ڵێت: « به‌ ناشكوری نه‌بێت ئه‌مه‌ كه‌ی زستانه‌، زستانی ساڵان فریای به‌فر ماڵین نه‌ده‌كه‌وتین، دار و به‌رد ده‌بوو به‌ شه‌خته‌. من كه‌ هێشتا له‌ جێگه‌كه‌م نه‌هاتوومه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ جوان گوێم شل ...

زیاتر »

هزرخانه‌

عەلی مستەفا ده‌مه‌و ئێواره‌یه‌كی دره‌نگ گه‌ڕامه‌وه‌ لادێ، لادێیه‌كی نه‌شمیل و سه‌رنجڕاكێش، هه‌میشه‌ باوه‌شی بۆ رۆژئاوابوون كراوه‌یه‌، له‌ چوار وه‌رزی ساڵدا به‌رده‌وام به‌ده‌م باخچه‌ و چه‌می ئاواییه‌وه‌ پێده‌كه‌نێت. ئه‌م لادێیه‌، پاڵی وه‌گردۆلكه‌یه‌كه‌وه‌ داوه‌ و له‌وه‌ته‌ی هه‌یه‌ یاده‌وه‌ری ده‌نووسێته‌وه‌، ئارمه‌وانی سه‌روو له‌وه‌ته‌ی هه‌یه‌ پێده‌كه‌نێت و ژیان ده‌به‌شێته‌وه‌. سه‌روبه‌ندی رۆژئاوابوونێكی دره‌نگ بوو گه‌یشتمه‌وه‌ لادێ، هێدی هێدی به‌ رێگای گۆمگێدا شۆڕ بوومه‌وه‌، به‌ده‌م خه‌یاڵ ...

زیاتر »

قەرەقۆز

محەمەد کەریم خۆت بابایەكی كەلەپوورییت، تا هەمیشە لە یادی ئەم گەلە بێباكەدا بمێنیتەوە. بە گەڵ و گیپاڵێكەوە كە لە ورچە قوڕینە دەچیت. كەوا و سەڵتە لەبەر دەكەیت و مشكی و جامانە تێکەڵ دەکەیت، جاشكەوش لەپێدەكەیت و كەناڵە و كەناڵ دەكەیت. لە جیاتی تەزبیح قەڵەمێكت بە دەستەوەیە و سەرومڕ میوانی بەرنامەیت. قەرەقۆزی، كەچی خۆت كردۆتە سیاسی و كۆمەڵناس، لە جیاتی بارودۆخ، ...

زیاتر »