سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 3)

ئەدەب – سێبەر و سایە

خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ فیلمی دژه‌ مه‌سیح

بێهزاد قادری دژه‌ مه‌سیح (Antichrist) فیلمێكه‌ لارس فۆن ترییه‌ر ده‌رهێنه‌ره‌كه‌یه‌تی‌. به‌رهه‌می ساڵی 2009 ه‌ و یه‌كه‌مین ئه‌ڵقه‌ له‌ سێ به‌شی خه‌مۆكیــی فۆن ترییه‌ره‌ كه‌ دوو ئه‌ڵقه‌كه‌ی تری بریتین له‌: ماخۆلان و نیمفۆمانیاك. شارلۆت گینزبه‌رگ، بۆ ئه‌م فیلمه‌ خه‌ڵاتی باشترین ئه‌كته‌ری ژنی له‌ فێستیڤاڵی فیلمی كان پێ به‌خشراوه‌. دژه‌ مه‌سیح فیلمێكی ئایینییه‌ كه‌ فۆن ترییه‌ر له‌و فیلمه‌ وه‌كو رێزگرتنێك له‌ ئه‌ندری ...

زیاتر »

پێراندێللۆ و ژیاندۆستی

گوڵزار حەمە فەرەج پێراندێللۆ چیرۆکنووس و رۆمانووس و شانۆنووسی ئیتالی، لە نووسەرە مەزنەکانی سەدەی بیستە، لەکارەکانیدا بەشێوازێکی سەیر واقیع و وەھم تێکەڵ بە یەک دەکات، بە رادەیەک کە خوێنەر ناتوانێ لە یەکیان جیابکاتەوە، پیڕاندێللۆ قووڵایی دەروونی مرۆڤەکان دەجووڵێنێ و وەک ھەموو نووسەرێکی مەزنی ئەم سەردەمەمان موخاتەبەی خوێنەری وەک برا دەکرد و بەشداری ھەموو خۆشییەک و ناخۆشییەکانی ژیانی دەکردن، ئەمەش بۆ ...

زیاتر »

دلاوه‌ر قه‌ره‌داخی:هه‌رچی خۆشه‌ویستییه‌ك له‌ دڵمدا شك ببه‌م به‌ وه‌رگێڕانی ده‌به‌خشم

دلاوه‌ر قه‌ره‌داخی شاعیرێكی داهێنه‌ر و ناوێكی دره‌وشاوه‌یه‌ له‌ كه‌لتووری كوردیدا، پیاوێكی مه‌نگ و ئارامه‌ كه‌ به‌ كاوه‌خۆ شیعر ده‌نووسێت و هێدی هێدی به‌ چاوێكی دووربینانه‌وه‌ له‌ شاكاره‌كانی بواری ئه‌ده‌بیات ده‌ڕوانێت و خه‌مخۆرانه‌ ته‌رجه‌مه‌یان ده‌كات. ئه‌گه‌رچی هه‌ندێ جار له‌م لاو له‌و لاوه‌ په‌لاماری ده‌ده‌ن و ده‌یانه‌وێ گۆمی مه‌نگی میزاجی شلوێ بكه‌ن، له‌ ئیش و كاری هه‌نگ ئاسای بكه‌ن و بیخه‌نه‌ ناو ...

زیاتر »

پرسی دراماتۆرگ و كاری دراماتۆرگی

بورهان قه‌ره‌داخی ماوه‌یه‌كه‌ چه‌مكی دراماتۆرگ و كاری دراماتۆرگی له‌ نێوه‌نده‌ شانۆییه‌كه‌ماندا بۆته‌ باس و جێگه‌ی گفتوگۆ، به‌پێویستی ده‌زانم رووناكییه‌ك بخه‌مه‌ سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ و ره‌نگ و بۆی له‌ نێو ره‌وتی شانۆی خۆماندا ئاشكرا بكه‌م. سه‌ره‌تا پێمباشه‌ پێناسه‌ی Dramaturg بكه‌ین و بزانین ئه‌م تێرمه‌ واتای چییه‌ و له‌ كوێوه‌ هاتووه‌!؟ زاراوه‌ی دراماتۆرگ له‌ وشه‌ی Dramaturgein ی یۆنانیه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌، كه‌ به‌واتای نووسه‌ر، ...

زیاتر »

هونه‌ری نووسین،ته‌وژمی ریالیزمی جادوویی جوداخوازیی له‌ كۆمه‌ڵه‌ چیرۆكی-دنیا سی پیته‌-دا

دانا عه‌سكه‌ر هه‌ر نووسه‌رێك به‌ پاشخانێكی فیكریی یا مه‌عریفی یا ئایدیۆلۆجی تایبه‌ت و چێوه‌یه‌كی مه‌عریفی ئیستاتیكی و فه‌نتازیی ئه‌ده‌بی و رۆشنبیریی پێش خۆی ده‌ست به‌ نووسین ده‌كات، كه‌ ده‌رهاویشته‌ی قۆناغه‌كانی كلاسیك و رۆمانتیك و ریالیزم و دواجاریش ریالیزمی جادوویی، واتا هه‌ر قوتابخانه‌یه‌كی ئه‌ده‌بیی فیكریی درێژكراوه‌ی قۆناغی پێش خۆیه‌تی، ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ له‌ دنیای ئه‌ده‌بیی ئێمه‌دا كاریگه‌ریی به‌سه‌ر مه‌عریفه‌ و دنیابینی و ...

زیاتر »

نه‌خێر بۆ هونه‌ری بێ ناسنامه‌

كۆسار ئه‌مین فه‌تاح هونه‌ر ناسنامه‌ی هه‌موو نه‌ته‌وه‌ و زمانێكی هاوبه‌شه‌ كه‌ هه‌موو گه‌لان ده‌توانن ده‌نگ و په‌یامی خۆیانی پێ بگه‌یه‌نن. كوالێتی و به‌رزی هونه‌ر پێناسه‌ی ئه‌و نه‌ته‌وه‌یه‌ ده‌كات كه‌ هونه‌ره‌كه‌ی تێیدا به‌رهه‌م هاتووه‌، بۆیه‌ ده‌وترێ مێژووی راسته‌قینه‌ی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك بریتییه‌ له‌ هونه‌ره‌كه‌ی. له‌م روانگه‌یه‌وه‌ و به‌ سه‌رنجدان له‌ مێژوو ئه‌و راستییه‌ ده‌بینین كه‌ هونه‌ری نه‌ته‌وه‌ی كورد خاوه‌نی پله‌ و پایه‌یه‌كی ...

زیاتر »

چاپه‌مه‌نی‌ مانگ:زیاتر له‌ 200 كتێبی چاپكراومان هه‌یه‌

ئا/ ئه‌ده‌ب و هونه‌ر ساڵانێكه‌ ده‌زگای چاپ و ناوه‌ندی رۆشنبیریی له‌ رۆژهه‌ڵاتی كوردستان له‌ بره‌ودان، چه‌ند ده‌زگایه‌ك هه‌ن كه‌ به‌رده‌وام و چالاكانه‌ كارده‌كه‌ن و به‌رهه‌می نووسه‌رانی كورد چاپ و بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌، ده‌زگای مانگ یه‌كێكه‌ له‌و چاپه‌مه‌نییانه‌ كه‌ ساڵانێكه‌ به‌رهه‌می نووسه‌رانی كورد چاپ و بڵاوده‌كاته‌وه‌، له‌م به‌سه‌ركردنه‌وه‌یه‌دا سه‌رپه‌رشتیارانی‌ چاپه‌مه‌نی‌ مانگ له‌ بانه‌ سه‌باره‌ت به‌كار و چالاكییه‌كانیان زانیاریمان پێده‌ده‌ن و به‌م شێوه‌یه‌ بۆمان ...

زیاتر »

ژان پۆڵ سارتەر و ریمۆن ئارۆن

ئیتیان بارلیی جەیمس . د. فلیكنسۆن شوان ئەحمەد كردوویەتی بەكوردی – بەشی دووەم – لەمانگی ئەیلولی 1939دا، سارتەر و ئارۆن بانگهێشتی خزمەتی سەربازی دەكرێن. ئەو دەستەیەی پەیوەندی پێوەدەكەن، لە هێرشی ئەڵمانەكاندا بۆ سەر فەرەنسا لە حوزەیرانی 1940دا، دووچاری شكست و دۆڕانێكی گەورە دەبێت. لەپای ئەوەدا ڕیمۆن ئارۆن هەڵدێت بەرەو شاری لەندەن، تا لەوێ پەیوەندی بەو گروپە بچوكەی فەرەنسیەكانەوە بكات كەپشتیوانیان ...

زیاتر »

عەبدوڵڵا شارباژێڕی: شاعیرو باوكی شەهید

خەلیل عەبدوڵڵا ناوم شەهیدە، باوكم نیشتمان خۆم بەخت كردووە، لە بۆ كوردستان خوێنم رشتووە، لەسەر ئەم خاكە بۆیە ئەیبینیت، سورو رووناكە تۆ وەكو داستان، ئەمەت لەیاد بێ‌ ئەو خوێنە گەشەم،پشت‌و پەنات بێ‌ ناوچەی شارباژێڕ سروشتێكی جوان‌و رەنگین‌و دڵگیری هەیە، هەر بۆیەش دیمەنە قەشەنگەكانی بۆتە ئیلهامبەخشی شاعیران‌و ئەدیبان‌و هونەرمەندان‌و لەبەرهەمەكانیاندا رەنگی داوەتەوە. عەبدوڵڵا مەلا ساڵح خۆی رۆڵەی ئەو ناوچەیە‌و لەئامێزیدا لەدایك ...

زیاتر »

رێنیسانس،لە دایکبوونێکی نوێ

خالید مەجید فەرەج (2-2) پیترارکا فەیلەسوف وشاعیری گۆرانی کەبەیەکەمین سەرکردەی ئەو بزوتنەوەیەو بەباوکی مرۆڤایەتی دادەنرێت دەڵێ : (دەبێ مرۆڤ بەپلەی یەکەم گرنگی بەژیانی سەر زەوی بدات ژیانی دوایی واتا پاش مردن بیرو هۆشی داگیر نەکات) .دەکرێ بڵێین ئەوە فەلەسەفەی قۆناغی نوێی رێنیسانس بوو کە بوو بەپەیرەوێک هەموو ئەوروپای گرتەوەو لەبری چاوەڕوانی ژیانی خۆشی دوای مردن ژیانی سەرزەویان بە زانست پیش ...

زیاتر »