سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 3)

ئەدەب و هونەر

ئه‌ده‌بی دیجیتاڵی چییه‌؟

ری رولاند له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم پوخته‌: ئه‌ده‌بی دیجیتاڵی یان ئه‌ده‌بی ئه‌له‌كترۆنی، له‌و ژانرانه‌یه‌ كه‌ تازه‌ ده‌ركه‌وتووه‌ و له‌م چه‌ند ده‌یه‌ی رابردوودا هاتۆته‌ ئاراوه‌. ئه‌گه‌ر هۆگری ئه‌ده‌بی باو بیت، به‌لاته‌وه‌ سه‌یره‌ كه‌ بۆ نموونه‌ چیرۆكێكی كورت كورتی توێته‌ری (ڤیدیۆ یان شیعر)ێك له‌ یوتوب وه‌كو به‌شێك له‌ قه‌ڵه‌مڕه‌وی ئه‌ده‌ب له‌ قه‌ڵه‌م بدرێن. له‌وانه‌یه‌ خوێندنه‌وه‌ی كورتیله‌چیرۆكێك له‌ تویته‌ر یان ته‌ماشاكردنی (ڤیدیۆ یان ...

زیاتر »

ئه‌وه‌ی پێویسته‌ ڕۆماننووس بیزانێت

ره‌وه‌ز جه‌بار له‌ نێوه‌ندی ئه‌ده‌بی كوردیدا، له‌م رۆژگاره‌دا ئازادی نووسین گه‌یشتووه‌ته‌ ئه‌و ئاسته‌ی هه‌موو كه‌س ده‌توانێ له‌هه‌ر بوارێكدا حه‌زی لێ بێت بنووسێ. هه‌ڵبه‌ت مرۆڤ ئازاده‌ له‌هه‌ر بوارێك كه‌ دڵی بییه‌وێت بنووسێ، به‌ڵام به‌ مه‌رجێ شاره‌زایی هه‌بێ و نووسین یان كتێبه‌كه‌ی سوودی هه‌بێ بۆ ئه‌وانه‌ی له‌و بواره‌دا ده‌خوێننه‌وه‌. نووسین، به‌تایبه‌ت له‌ بواری ئه‌ده‌بدا كارێكی ئاسان نییه‌، هه‌روا هه‌ڕه‌مه‌كی ملی پێوه‌بنێی ره‌خنه‌ی ...

زیاتر »

موجته‌با میرزاده‌، زایه‌ڵه‌ی كوردبوون

ئاكار نه‌جم كورد له‌ بواری هونه‌ردا زۆر له‌ نه‌ته‌وه‌كانی ده‌وروبه‌ری ده‌وڵه‌مه‌نتره‌، به‌ڵام نه‌بوونی ده‌وڵه‌ت و ژێرده‌سته‌یی وای كردووه‌ به‌شێكی زۆری ئه‌و سه‌ره‌وه‌ته‌ هونه‌رییه‌ی كه‌ هه‌یبووه‌ له‌ ده‌ستی بدات و له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌وه‌ دزراوه‌. گه‌لێك ئاوازی كوردی هه‌یه‌ كه‌ هی كوردبووه‌ و نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ به‌ قه‌رزبردوویانه‌ و نه‌یانهێناوه‌ته‌وه‌، لێزانانه‌ كردوویانه‌ به‌موڵكی خۆیان. جێی داخه‌ نه‌وه‌ی تازه‌ش سه‌رسامن له‌ ئاستی هونه‌ری بیانی ...

زیاتر »

تاكه‌ پێڵاوه‌كه‌ی چیرۆكنووس سه‌میره‌ عه‌ززام

عه‌بدوڵڵا تاهیر به‌رزنجی سه‌میره‌ عه‌ززام نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووسێكی فه‌له‌ستینیه‌، ساڵی 1927 له‌ شاری عه‌كا له‌دایكبووه‌. سه‌ره‌تا له‌ قوتابخانه‌ی راهیبان خوێندنی ته‌واوكردووه‌، چونكه‌ له‌ خێزانێكی مه‌سیحیدا په‌روه‌رده‌بووه‌. به‌كالۆریۆسی له‌ زمان و ئه‌ده‌بی ئینگلیزیدا هێناوه‌، ساڵی1948 له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌یدا فه‌له‌ستین به‌جێدێڵێ و ئاواره‌ی وڵاتان ده‌بێت، له‌ به‌یروت و عیراق بووه‌ به‌ مامۆستا. چه‌ندین به‌رنامه‌ی ئه‌ده‌بیی بۆ رادیۆ ئاماده‌كردووه‌. له‌گه‌ڵ به‌در شاكیر سه‌یابدا رۆژنامه‌ی ...

زیاتر »

رێزلێنانی‌ 100 ساڵه‌ی‌ شانۆ له‌ هه‌ولێر كێ‌ كردی‌ و بۆ كێ‌ بوو ؟!

مه‌ریوان مه‌سعود له‌م رۆژانه‌ی‌ رابردوودا، بۆنه‌یه‌كی‌ هونه‌ریی له‌ شاری‌ هه‌ولێر به‌ڕێوه‌چوو، كه‌ هه‌م دڵخۆشیی كردم و هه‌میش خه‌مبار و شۆكی‌ كردم !، به‌ڵام مادام ئه‌م ستوونه‌م نووسیی كه‌واته‌ رێژه‌ی‌ خه‌مبارییه‌كه‌م زیاتره‌!. بۆنه‌كه‌، 100 ساڵ تێپه‌ڕبوون بوو به‌سه‌ر نمایشكردنی‌ یه‌كه‌م شانۆگه‌ری‌ له‌ شاری‌ هه‌ولێر (شانۆیی سه‌ڵاحه‌دینی‌ ئه‌یوبی‌) بوو، یادكردنه‌وه‌ و رێزلێنانی‌ هونه‌رمه‌ندان و بایه‌خدانی‌ ئیداره‌ی‌ شاره‌كه‌ به‌ هونه‌ر و هونه‌رمه‌ندان حه‌تمه‌ن ...

زیاتر »

پشیله‌ نه‌وسنه‌كانی تاران

عومه‌ر كه‌ریم به‌رزنجی له‌ درزی ده‌رگاكه‌وه‌، هاژه‌ و گڤه‌ گڤی با دێت و ته‌واو هه‌راسانم ده‌كات، به‌تانییه‌كه‌ له‌ خۆمه‌وه‌ ده‌ئاڵێنم و خۆم گرمۆڵه‌ ده‌كه‌م، تا دێت ته‌وژمی باكه‌ زیاتر ده‌بێت، ته‌قه‌ ته‌ق و زرمه‌ زرمی چینكۆ و ته‌نه‌كه‌ی گوێسوانه‌كه‌ و خشه‌ خشی په‌ل و پۆی سنه‌وبه‌ره‌كه‌ی حه‌وشه‌كه‌مان تا دێت زیاتر ده‌بێت، له‌ هه‌واكێشه‌كه‌وه‌ تارماییه‌ك خۆی ده‌كات به‌ ژووردا؛ هه‌موو ساڵێك ...

زیاتر »

با ئێمه‌ش خۆش بژین

كاروان عومه‌ر له‌گه‌ڵ لێدانی زه‌نگی پشووی یه‌كه‌مدا، هه‌موو له‌ پۆله‌كه‌ چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ و به‌ڕاكردن به‌ره‌و حانووته‌كه‌ رایان كرد، وه‌ك هه‌نگ له‌به‌ر په‌نجه‌ره‌كه‌ كۆبوونه‌وه‌ هه‌ریه‌كه‌ خواستی له‌سه‌ر شتێك بوو، ئه‌ویش به‌ پێچه‌وانه‌ی هاوڕێكانی رووه‌و ته‌والێته‌كان رایكرد و به‌ په‌له‌ خۆی كرد به‌ یه‌كێك له‌ ته‌والێته‌كاندا، ده‌رگاكه‌ی داخست. خۆی به‌و نووسین و وێنانه‌وه‌ سه‌رقاڵ كرد، كه‌ له‌سه‌ر دیوار و ده‌رگاكه‌ بوون. هه‌ندێ ...

زیاتر »

ته‌نیایی

امید شعبانی لە فارسییەوە: محەمەد کەریم ده‌ ده‌قه‌ پێش ئێستا قه‌ڵه‌مێكی لێوم دزی. له‌ جانتای كچێك كه‌ بڕیار نییه‌ بیبینم. یه‌كسه‌ر هات و له‌سه‌ر كوشنی پێشه‌وه‌ دانیشت. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه‌ دواوە چۆڵ بوو، له‌ پێشه‌وه‌ دانیشت. جوان بوو، هه‌ر كه‌ كه‌وتمه‌ڕێ سه‌ری نا به‌ پشتی كوشنه‌كه‌وه‌ و چاوانی داخست. جوان بوو. به‌ لاچاو سه‌یرم ده‌كرد. جانتاكه‌ی كرابۆوه‌. جانتاكه‌ی لای گێڕه‌كه‌وه‌ ...

زیاتر »

رایان گۆسلینگ ئەکتەری فیلمە سەرکەوتوەکان

ره‌وه‌ز جه‌بار رایان تۆماس گۆسلینگ ئه‌كته‌ره‌ به‌له‌باریك و قۆزه‌كه‌ی سینه‌مای كه‌نه‌دی، به‌هۆی رۆڵه‌ جوان و سه‌ركه‌وتووه‌كانییه‌وه‌ له‌ دنیای سینه‌مادا ناوناوبانگی گه‌یشتووه‌ته‌ لووتكه‌. ئه‌كته‌ری فیلمه‌ سه‌ركه‌وتووه‌كانی جیهانی سینه‌مایه‌، رایان له‌ مێردمنداڵییه‌وه‌ سه‌ری بۆ هونه‌ره‌كه‌ خوراوه‌ و حه‌زی له‌ ده‌ركه‌وتن بووه‌ له‌ شاشه‌. به‌ڵام له‌ ته‌مه‌نی گه‌نجێتیدا ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ی بۆ هه‌ڵكه‌وتووه‌ و توانیوێتی له‌ فیلمێكدا رۆڵ ببینێ و به‌ ده‌ركه‌وتنی ناوی چووه‌ ...

زیاتر »

كچانی به‌فر

كچانی به‌فر، لادۆن سیلا یه‌كێكه‌ له‌ به‌رهه‌مه‌كانی نووسه‌ر و شاعیر سه‌ڵاح جه‌لال، ئه‌م كتێبه‌ له‌ كۆمه‌ڵێك سیناریۆی فیلم پێكدێ. كتێبه‌كه‌ بریتییه‌ له‌م ده‌قانه‌ كه‌ سیناریۆی فیلمن : كچانی به‌فر لادۆن سیلا، هه‌وره‌ فیلم، كه‌ خوێندنه‌وه‌یه‌كی جیاوازه‌ بۆ كتێبی سلێمانی و خاكی كه‌ به‌رهه‌مێكی هونه‌رمه‌ندی كۆچكردوو ئاسۆ عومه‌ر سواره‌یه‌، نووسه‌ر ئه‌م كتێبه‌شی پێشكه‌ش به‌ هونه‌رمه‌ندی ناوبراو كردووه‌. فیلمی ماكبێس یه‌كێكی دیكه‌یه‌ ...

زیاتر »