سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 60)

ئەدەب و هونەر

منداڵ و مردن و مردن له‌ ئه‌ده‌بی منداڵاندا

ره‌زا شوان 2-2 دایكان و باوكان به‌ ره‌مه‌كی ده‌یانه‌وێت منداڵه‌كانیان بپاڕێزن، له‌ هه‌موو زیان و ئازار و ناخۆشی و كه‌سه‌ر و خه‌مێك دووریان بخه‌نه‌وه‌، نه‌ك ته‌نیا له‌ ئازاره‌ جه‌سته‌ییه‌كان، به‌ڵكو له‌ ئازاره‌ ده‌روونییه‌كانیش. گه‌لێ له‌ راستییه‌كان و رووداو و كاره‌ساته‌كانیان لێده‌شارنه‌وه‌، یان به‌ شێوازێكی هه‌ڵه‌ هه‌واڵه‌كانیان تێده‌گه‌یه‌نن. بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و هه‌واڵه‌ ناخۆشانه‌، نه‌بنه‌ هۆی ناخۆشی و خه‌م و دڵته‌نگی و ...

زیاتر »

مێرووله‌یه‌ك لاسایی دیكتاتۆر ده‌كاته‌وه‌

نه‌جات نوری چه‌ند نه‌خۆشم ئه‌مڕۆژانه‌ مێرووله‌یه‌ك هه‌میشه‌ به‌شوێنمه‌وه‌یه‌ له‌وه‌ده‌چێت لاسایی دیكتاتۆر بكاته‌وه‌ پێ ده‌چێت بیه‌وێت سه‌رم بكاته‌ شاره‌كه‌ی خۆی چه‌ند لێی ده‌ترسم. رۆژێك بۆ خۆم ده‌بێت من هه‌بم، ده‌بێت رۆژێك بۆ من هه‌بێت له‌م ژیانه‌دا، ئاخر ئه‌گه‌ر من نه‌بم ژیانیش نابێت، ئه‌گه‌رچی ژیان بۆ من ده‌كاته‌ كه‌لاوه‌یه‌كی كۆن به‌ڵام تێیدا منیش چیرۆكی خۆم هه‌یه‌، پێش ئه‌وه‌ی بڕۆم ‌و روبكه‌مه‌ پانتایی ...

زیاتر »

ته‌وزیفكردنی ده‌ست له‌ بونیادی شیعردا

جەمال نوری ئه‌مڕۆ له‌ناو دنیای مۆدێرنه‌ و جیهانگیری سه‌رده‌مدا، ده‌ست ئامڕازێكه‌ بۆ ناسینه‌وه‌ی شێوه‌ی مرۆڤه‌ كه‌ له‌ رێگای خه‌تی سه‌ر په‌نجه‌كانه‌وه‌ (په‌نجه‌مۆر)ی مرۆڤه‌كه‌ وه‌رده‌گیرێ له‌ كاتی هه‌ر رووداو و مامه‌ڵه‌یه‌كی مرۆڤه‌كان له‌ ژیاندا بۆ ناسینه‌وه‌ی كه‌سه‌كه‌، ده‌ست ئامڕازێكه‌ له‌لایه‌ن مرۆڤه‌وه‌، زه‌مینه‌ی پرۆسه‌ی ئاشتی له‌ نێوان دوو لایه‌نی ناكۆكدا ده‌بینێ، كه‌ سه‌ره‌تا به‌ هێنانی ده‌ستی هه‌ردوولا له‌ ته‌وقه‌كردنه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات، هه‌ر ئه‌و ...

زیاتر »

سیمۆڵۆژیای پێرس بە نموونەی دەقەكانی سوارەی ئیلخانی زادە

پ.د.زاهیر لەتیف كەریم پ.د.نیان نەوشیروان مەستی بەشی یەکەم دەق،بەشێوەیەكی گشتی،پێكهاتووە لەچەندین پەیوەندی دەرەكی وناوەكی كەناوەڕۆكی ئەو پەیوەندیانە بریتین لەبابەتە هەستیارەكانی ژیان بەتایبەتی لەڕووی سۆسێوڵۆژیا وسایكۆڵۆژیا وفیكر وسیاسەتەوە.لەسەر ئەم بنەمایە سۆسێر ڕژێمێكی زمانەوانی داناوە ئەویش بەمەبەستی دۆزینەوەی پەیوەندییە سۆسێۆڵۆژییەكانی كۆمەڵگا (سعید بنكراد (ب:30 ).لەبەرامبەردا،گەورە زانای سیمۆڵۆژیای ئەمریكی شارڵ ساندرس پێرس (1839 – 1914)جەختی لەسەر ڕێبازە پراگماتیكەكان دەكات،بەوەی هیچ زانیارییەكی پێش وەخت ...

زیاتر »

كتێبه‌وان

راستێكەی،(بێ سەرپەرشتی) راستەقینە كتێبخانەی كوردییە ناوەڕاستی هەشتاكانی سەدەی رابردوو، دروست لە ساڵی 1985 رۆمانێكی فارسی بە ناوی (بێ سەرپەرشتان) بە وەرگێرانی مامۆستا محەمەدی شەلماشی كەوتە كتێبخانەی كوردییەوە لە عیراق. چاپی كتێبەكە وەك هەموو كتێبی كوردی ئەو سەردەمە چاپێكی هەژارانە بوو كە خەتای وەرگێران ‌و نووسەرانی تێدا نییە ‌و هەر ئەوە ئاستی چاپ ‌و چاپەمەنی بوو، نەخاسمە كتێبی كوردی. كتێبی (بێ ...

زیاتر »

چیرۆكی گەڕانەوەی شاكارێكی زەمانی سوڵتان موزەفەرەددینی گۆگبۆرو بۆ باوەشی سەرای – قەڵای هەولێر

خەسرەو پیرباڵ القصاب ساڵانێكی زۆرە لە هەندێك لێكۆڵینەوە و كتێبی ئاینی و مێژووی شاری هەولێر و قەڵا سەركەشەكەیدا، ناوی كتێبێك و دەستنووسێكی كۆنم بیستبوو، لە مەولودنامەی- كوردیدا و لە هەندێك سەرچاوە عەرەبیەكاندا، بیستبووم, كە ساڵی 604 هیجری, كاتێك سوڵتان موزەفەرەددینی عەلی كچوك ناسراو بە ( سوڵتان موزەفەرەدینی گۆگبۆرو) میر و سوڵتانی ئیمارەتی اربل, ئەو كاتەی كە بۆ یەكەمین جار لە ...

زیاتر »

گەوهەر لە هونەری مۆسیقادا

ئا : ئازاد مەعروف 25 خاسییەت هونەرمەند كە دەروونێكی سیستەماتیكی هەیە ئەگەر شانسی تەمەن درێژی هەبوو ئەگەر چی زۆر بەدەگمەنە بەڵام زۆر بەئاسانی بەرگەی ڕەنجی پیری دەگرێت. بەڵام بۆ ئەو كەسانەی دەرونێكی ناڕێك و تێكئاڵاویان هەیە سەردەمی پیری و لاویەتیان وەك یەك نائارامە. هونەرمەند زۆر دڵنیایە كە بەرهەمە سەركەوتووە پڕ داهێنانەكانی زۆر لە ئازارو نەخۆشی و نەهامەتییەكانی كەم دەكاتەوە، كەچی ...

زیاتر »

گوتاری شیعری بە میتۆدی هەڵوەشانەوەگەرایی لە شیعرەكانی مەحمود دەروێش

د. ژینۆ عەبدوڵڵا * بەم دواییە لە بەشی عەرەبی كۆلێژی زمان لە زانكۆی سلێمانی و بەسەرپەرشتی پ.د. زاهیر لە تیف كەریم گفتوگۆی تێزی دكتۆرا خوێندكاری خوێندنی باڵا دكتۆرا «جەمال سلێمان مستەفا» مامۆستا لە بەشی پەروەردەی بنەڕەت لە بەشی عەرەبی زانكۆی سەلاحەدین بە ناونیشانی «گوتاری شیعری بە میتۆدی هەڵوەشانەوەگەرایی لە شیعرەكانی مەحمود دەروێش» بەسەركەوتوانە ئەنجامدراو بە پلەی نایاب پە سەندكرا. گرنگی ...

زیاتر »

كورد زمانی عەرەبی بۆ پاراستنی پێكەوە ژیان بەرز رادەگرێت

هێمن كاكەیی وەك نەریتێكی ساڵانە بەشی عەرەبی، یادی ڕۆژی جیهانی زمانی عەرەبی كردەوە، بە هاوكاری لیژنەی ڕۆشنبیری كۆلێژی زمان لە زانكۆی سلێمانی بە دروشمی» كورد زمانی عەرەبی بۆ پاراستنی پێكەوە ژیان بەرزرادەگرێت» ، ڕۆژی 18/12/2019 لە هۆڵی پ.د.عیزەدین مستەفا ڕەسوول لە كۆلێژی زمان لە زانكۆی سلێمانی. دكتۆر ژینۆ عەبدولڵا لە لیژنەی ڕۆشنبیری كۆلێژی زمان لە زانكۆی سلێمانی لە لێدوانێكدا بۆ ...

زیاتر »

له‌ نێوان و ته‌نیایی و بێكه‌سیدا

دۆناڵد هۆڵ (Donald Hall)، (20/9/1928-23/7/2018) شاعیر و نووسه‌ر و ره‌خنه‌گرێكی ئه‌مریكایی بوو. نووسه‌ری زیاتر له‌ (په‌نجا) كتێبه‌ له‌ ژانره‌ جیاوازه‌كاندا، له‌وانیش ئه‌ده‌بی مناڵان، بیره‌وه‌ریی، خۆبیره‌وه‌ریی، په‌خشان، هه‌روه‌ها (22) به‌رگ شیعر. خوێندكاری زانكۆی (فیلییس و هارڤارد و ئۆكسفۆرد) بوو. له‌ سه‌ره‌تای ئیشكردنیدا بوو به‌ ئه‌دیتۆری شیعر له‌ وه‌رزنامه‌ی (پاریس ریڤیو) ساڵانی (1953-1961)، له‌ رێگه‌ی ئه‌و چاوپێكه‌وتنانه‌وه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ شاعیران و نووسه‌ران ...

زیاتر »