سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 60)

ئەدەب – سێبەر و سایە

ڤیدا قادری: له‌ منداڵییه‌وه‌ عاشقی چیرۆك و رۆمانم

ڤیدا قادری خه‌ڵكی شاری سنه‌یه‌، له‌ گه‌رمه‌ی جه‌نگی هه‌شت ساڵه‌ی عیراق- ئێراندا له‌ناو راكه‌ڕاك و شار و دێكردن و په‌نا بۆ ژێرزه‌مین بردن له‌ ترسی فڕۆكه‌ جه‌نگییه‌كان له‌ دایك بووه‌. هه‌ر له‌ سنه‌ش گه‌شه‌ی كردووه‌ و قۆناغه‌كانی خوێندنی بڕیوه‌ و له‌ زانكۆ قوتابی به‌شی ژمێریاری بووه‌ كه‌ خۆشه‌ویستی و شووكردنێكی ناوه‌خت له‌ خوێندنی دابڕیوه‌ و نه‌یتوانیوه‌ زانكۆ ته‌واو بكات، دوای ...

زیاتر »

شیعری تۆ مه‌چۆ بۆ شه‌ڕ-ی ماردین ئیبراهیم

محه‌مه‌د عه‌زیز به‌ زمانیكی شیعری ناسك و به‌ ئیستاتیكا و هونه‌ری داڕشتنێكی به‌رزه‌وه‌ له‌ شیعری تۆ مه‌چۆ بۆ شه‌ر دا برینه‌كانمان ده‌كولێته‌وه‌ و بێ مه‌به‌ست بێ یا بێ ئاگا زامه‌كان هه‌ڵده‌درێنه‌وه‌ و خوێی پێدا ده‌ڕژێ. ئه‌وه‌ی ئه‌م شیعره‌ به‌ منی وت كه‌ وه‌ك تابلۆیه‌كی هونه‌ری قه‌شه‌نگ به‌ ره‌نگ و بۆیه‌ی سه‌رنجڕاكیش مامۆستایه‌ك یا باوكێك ئه‌تمۆسفیرێكی شه‌ڕ ئه‌خوڵقێنێ و دنیایه‌كی تاریك ...

زیاتر »

نوێكردنه‌وه‌ی زمان، یان له‌ چاوه‌ڕوانییه‌كی به‌رده‌وامدا

دانا ڕه‌ئووف ده‌زگای (مۆدانیسته‌)، كه‌ ده‌زگایه‌كی چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌یه‌ و گرنگی ده‌دات به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی شاكاره‌ كلاسیكییه‌كانی جیهان، سه‌رله‌نوێ و به‌ وه‌رگێڕانێكی نوێوه‌، شانۆنامه‌ به‌نێوبانگه‌كه‌ی ساموێل بێكێت 1906-1989 (به‌ده‌م چاوه‌ڕوانیی گۆدۆوه‌) له‌ به‌رگێكی جواندا بڵاوده‌كاته‌وه‌. پێنج ده‌ستنووسی ئۆرگیناڵی ئه‌م ده‌قه‌ی بێكێت هه‌یه‌، ئه‌مه‌یش كاری وه‌رگێڕه‌كان ئاسان ناكه‌ن و بۆ ئه‌وه‌ی وه‌رگێڕانێكی ته‌واو و نزیك له‌ ده‌قه‌ ئۆرگیناڵه‌كه‌ی بێكێت-ه‌وه‌ بكه‌ین، پێویستمان به‌ ...

زیاتر »

ریپۆرتاژی مه‌رگی نووسه‌رێك

ئه‌سعه‌د عه‌زیز محه‌مه‌د له‌و رۆژنامه‌یه‌ی كارم لێ ده‌كرد راسپێردرام ریپۆرتاژێك له‌سه‌ر مه‌رگی نووسه‌رێكی ناودار بكه‌م. (ح، ه) ئه‌دیب و نووسه‌ر ته‌مه‌نی په‌نجاو چوار ساڵ بوو، نووسه‌رێكی ناسراو بوو، خاوه‌نی (نۆ) كتێبه‌، له‌ زۆر بواردا نووسینی هه‌یه‌، سێ رۆمانی هه‌یه‌، دوا كتێبی رۆمانی (چیرۆكی ته‌واو نه‌بوو) بوو، من كاتێك كاره‌كه‌م پێ راسپێردرا نووسه‌ره‌كه‌ هێشتا له‌ ژیاندا مابوو، به‌ڵام به‌هۆی نه‌خۆشییه‌كی كوشنده‌وه‌ ...

زیاتر »

گوڵ نیسا خه‌ڵاتی فیلمی داهێنه‌رانه‌ی سویسرای برده‌وه‌

مه‌نسوور جیهانی فیلمی سینه‌مایی «گوڵ نیسا» ده‌رهێنانی «ستار چه‌مه‌نی گوڵ» خه‌ڵاتی باشترین فیلم و باشترین ئه‌كته‌ری كچی فێستیڤاڵی فیلمی «داهێنه‌رانه‌»ی سویسرای به‌ده‌ستهێنا. فیلمی سینه‌مایی «گوڵ نیسا» Golnesa یه‌كه‌مین فیلمی بڵندی سینه‌ماكاری كورد «ستار چه‌مه‌نی گوڵ»، نووسینی سیناریۆی سینه‌ماكاری كورد «ڤیدا ساڵحی»، به‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی وێنه‌گرتنی «محه‌مه‌د فه‌كووری» و به‌ رۆڵبینینی سه‌عید داخ، عه‌لی محه‌مه‌د رادمه‌نێش، یه‌گانه‌ ره‌جه‌بی، ساقی زینه‌تی، مه‌سعود محه‌مه‌دی، ...

زیاتر »

له‌ ژانی ژنه‌وه‌ بۆ ژانی گه‌ل

(یاده‌وه‌رییه‌كانی كچی گوڵ عه‌نبه‌ر) كتێبێكی (گوڵزار حه‌مه‌ فه‌ره‌جه‌) له‌ دوو توێی (164)لاپه‌ڕه‌دا به‌ تیراژی (500) دانه‌ ئه‌مساڵ (2019) له‌ چاپخانه‌ی سه‌رده‌م چاپكراوه‌. ئه‌م كتێبه‌ یاده‌وه‌رییه‌ تاڵ و شیرینه‌كانی نووسه‌ره‌ له‌گه‌ڵ شارۆچكه‌كه‌ی واته‌ شارۆچكه‌ی خورماڵ، كه‌ به‌زمانێكی ئه‌ده‌بیی نووسراوه‌، نووسه‌ر هه‌ر به‌وه‌وه‌ ناوه‌ستێ یاده‌وه‌رییه‌كانی سه‌رده‌می مناڵیی و لاویی و دواتری خۆی بگێڕێته‌وه‌، به‌ڵكو به‌سه‌رهاتی خۆش و ناخۆشی هاوڕێ و ده‌سته‌خوشكه‌كانیشی ئاوێته‌ی ...

زیاتر »

1984ه‌كه‌ی جۆرج ئۆروێڵ

لاس لوقمان ڕۆمانی 1984ی جۆرج ئۆروێڵ، ڕۆمانێك كه‌ 35 ساڵ به‌ر له‌ ساڵی ناونیشانی كتێبه‌كه‌ نوسراوه‌. ڕۆمانه‌كه‌ ده‌چێته‌ قاڵبی پێشبینیكردنی داهاتوو، هه‌روه‌ها وه‌ك ڕۆمانێكی ئاگاداركه‌ره‌وه‌ داده‌ندرێت بۆ مرۆڤایه‌تی، ڕۆمانه‌كه‌ زیاتر له‌وه‌ی ڕۆمانێكی ئه‌ده‌بی ساده‌ بێت، ڕۆمانێكی ئه‌ده‌بی سیاسیه‌، له‌ ڕۆمانه‌كه‌دا ئۆروێڵ نه‌خشه‌یه‌كی نوێی بۆ جیهان دروست كردوه‌ كه‌ له‌ سێ هه‌رێمی سه‌ره‌كی پێك دێت و ته‌واوی جیهان دابه‌شده‌بن به‌سه‌ر ئه‌و ...

زیاتر »

ئازاد بەرزنجی، باسێك له‌باره‌ی مێژووی وەڕگێران و سەلیقەی وەڕگێڕانەوە

سەر لە بە یانی ڕۆژی پێنچ شەمە(28\2\2019)، لە هۆڵی پ.د. عزەدین مستەفا ڕەسوول، لیژنەی ڕۆشنبیری كۆلێژی زمان لە زانكۆی سلێمانی بە هاوكاری ڕێكخراوی كۆبیر بۆ گەشە پێدانی لاوان كۆڕێكی بۆ نووسەر و وەڕگێڕ ی بە ئەزموون ئازاد بە رزنجی دەربارەی ئەزموونی كاری خۆی و هونەری وەڕگێڕان ڕێكخست. لە دە ستپێكی كۆڕەكەدا، پ. د. قادر محەمەد ئەمین ڕاگری كۆلێژی زمان، وتەیەكی ...

زیاتر »

مێژوو و دابه‌شبوونی‌ زمانی‌ كوردی‌، له‌دیدی‌ رۆژهه‌ڵاتنناس و توێژه‌رانی‌ ئه‌كادیمییه‌وه‌

سالم حه‌سه‌ن عه‌زیز* به‌شی سێیه‌م له‌ ڕاستیدا به‌و جۆره‌ نییه‌، چونكه‌ قسه‌پێكه‌رانی ئه‌م دوو زاره‌ خۆیان له‌ نه‌ته‌وه‌ی كورد و زمانی كوردی جیاناكه‌نه‌وه‌، چونكه‌ ئایینیان یه‌كێكه‌و ژیانی سیاسی و ئابوری و كومه‌ڵایه‌تیان پێكه‌وه‌ گرێدراوه‌، یه‌ك چاره‌نووسیان هه‌یه‌. ڕاوبۆچونی هه‌ندێك له‌ روژهه‌لاتناسه‌كان سه‌باره‌ت به‌ زمانی كوردی یان هه‌ندێك له‌ دیالێكته‌كانی، كه‌ سه‌ر به‌ زمانی فارسی بن، ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌م هۆكارانه‌: 1-ئه‌و ...

زیاتر »

ماڵی پڕ له‌ ته‌نیایی

د.كه‌یفی ئه‌حمه‌د سەرۆکایەتی بەشی شانۆی پەیمانگەی هونەرە جوانەکانی شەهید جه‌عفه‌ر ـ کۆیە ، بۆ ساڵی خوێندنی 2018 ـ 2019 دوا کارنامەی خوێندكارانی نمایشکرد، كه‌ بریتی بوو له‌ شانۆیی (ماڵی پڕ له‌ ته‌نیایی)، نووسینی ( دڵشاد حوسێن) دەرهێنانی (ئاران ئه‌حمه‌د) ، كه‌ وه‌كو کارنامەی ئه‌و قوتابییه‌ی‌ قۆناغی پێنجه‌می ده‌رهێنان بوو، نواندنی (داناس محه‌مه‌د، سیداد نوره‌دین)، كاره‌ هونه‌رییه‌كان، دانانی مۆسیقا (سه‌ردار ئه‌كره‌م)، ...

زیاتر »