سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 60)

ئەدەب – سێبەر و سایە

خۆشویستن و كوشتن له‌ رۆمانی دكتۆر گلاس-دا

ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا به‌گشتی ئێمه‌ی كورد ئاشنایی زۆرمان له‌گه‌ڵ ئه‌ده‌بیاتی سویدی نییه‌، ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا كه‌ ئه‌ده‌بی سویدی پێگه‌و شوێنێكی گرنگی له‌ناو ئه‌ده‌بیاتی جیهاندا هه‌یه‌. جگه‌له‌وه‌ش هه‌میشه‌ ئه‌م وڵاته‌ وه‌كو په‌ناگه‌یه‌ك وابووه‌ بۆ كورد و ماوه‌ی چل ساڵێكیش ده‌بێت، كورد به‌ كولتووری سویدی ئاشنایه‌. كاتێك گه‌یشتمه‌ ئه‌ڵمانیا، كه‌ ده‌چوومه‌ كتێبخانه‌كان، ناوی كۆمه‌ڵێك نووسه‌ری ناوداری سویدیم به‌رچاو ده‌كه‌وت، كه‌ كتێبه‌كانیان بۆ زمانی ئه‌ڵمانی ...

زیاتر »

بۆ شه‌هیدی نه‌مر ئاسۆی ده‌لاك

سه‌ڵاح جه‌لال له‌ سیبریای شه‌وه‌زه‌نگی زه‌مه‌نه‌وه‌ كه‌وتینه‌ڕێ ئێسكو پروسك مۆسیقای (مان نه‌مان) یان خسته‌ لێدان مه‌ل و دڵدار به‌ گیژه‌ڵووكه‌ی مه‌رگه‌وه‌ كه‌وتنه‌ سه‌ر كۆچ خۆڵ و جه‌سته‌ بوون به‌ كافرۆشی گه‌ردوون فه‌زا به‌ ئه‌تۆمی هه‌ناسه‌وه‌ ببووه‌ تابلۆ ده‌سرازه‌ و گه‌ڵای مه‌رگ نیشانه‌ بوون ئاسمانی بوون به‌ خوێن چڕان شه‌فه‌قی گرت رۆح دۆژه‌ تونێلی بوونی ده‌بڕی لق و چڵی دره‌خت به‌ ...

زیاتر »

مامۆستا فاتیحی‌ مەلا عەبدولکەریمی‌ مودەڕیس نووسەرێکی‌ گەورەو مێژوویەکی‌ لەبیرکراو

د.ئاراس محه‌مه‌د سالح مامۆستا فاتیحی‌ مودەڕیس لە بنەماڵەیەکی‌ زانستی‌ ئەدەب پەروەر لەدایک بووە، ئەم مامۆستا لە خێزانێکدا چاوی کردووەتەوە پڕبووە لە ئەدەب و شیعری‌ جوان، گوێچکەی‌ بە خرچەی‌ قەڵەمێکی‌ گەورە زرنگاوەتەوە، قەڵەمەکەی‌ مامۆستای‌ مودەڕیس کە کێوەکانی‌ کوردستان لە ئاست گەورەییدا شەرم دەکەن، مامۆستا فاتیح لە ژینگەیەکی‌ عیرفانی‌ و لە سرشتی‌ پڕ لە جوانی‌ سەراسیمەی‌ بیارەی‌ بوکی‌ هەوراماندا چاوی‌ کردووەتەوە، ئەو ...

زیاتر »

ئاکار، مەعریفە و جوانی

هەرێم عوسمان کتێبی مێژووی سێکسوالیتە، لە سێ بەرگ پێکهاتووە، کە دەبوایە بەرگی دیکەشی بۆ بنووسرایەتەوە، بەڵام بەهۆی مەرگی لەناکاوی فۆکۆوە نەتوانراوە کۆی پرۆژەکە کۆتایی پێبێت. لە بەرگی یەکەمدا نەخشەیەکی گشتی و وردی کارکردن و میتۆدەکەی، لەگەڵ ئاوڕدانەوە لەو جیاوازییانەی سێکس و چەمکە پەیوەستکراوەکانی بەپێی سەردەم و سەدە جیاوازەکان، کە زیاتریش جەختکردنە لەم سەدانەی دوایی، باسکراوە. لە بەرگی دووەم و سێیەمدا ...

زیاتر »

ئه‌زموونێكی نوێی ڕزگار حه‌مه‌ڕه‌شید له‌ كه‌نه‌دا

ئا: ته‌ها سلێمان شانۆگه‌ری (سۆڵجه‌رلاند)، له‌نووسینی شانۆكارو ده‌رهێنه‌رو نووسه‌ری ناسراوی كورد ڕزگار حه‌مه‌ ڕشیده‌ به‌زمانی ئنگلیزی، دوای نووسین و زیاتر له‌پێنج مانگ ئاماده‌كاری و پرۆڤه‌و ماندووبوون، به‌ستافێكی كاراوو شاره‌زاوه‌، له‌ڕۆژانی 18-25/5/2018 له‌شاری ڤانكۆڤه‌ری كه‌نه‌دا له‌یه‌كێك له‌هۆڵه‌ شیاوه‌كان نمایش كرا. ئه‌م شانۆگه‌رییه‌ ده‌رباره‌ی سێ سه‌ربازه‌، كه‌ له‌ جه‌نگ ڕزگاریان بووه‌، به‌ڵام فریای دوایین شه‌مه‌نده‌فه‌ر نه‌كه‌وتن، تا بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌و. هه‌روه‌ك له‌تێكسته‌كه‌و ...

زیاتر »

بایەخی زمان لە ژیانی نەتەوەكاندا

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (16) پێناسە و بایەخی زمان، بەپێی بۆچوونە ئایدۆلۆژیی و فەلسەفییەكان دەگۆڕێ‌. بەپێی ئایدۆلۆژیا و فەلسەفەی ناسیۆنالیزم بێ، زمان بە یەكێ‌ لە مەرجە هەرە سەرەكییەكانی درووستبوونی نەتەوە و بە ژێرخانی كۆمەڵ دادەنرێ‌. گومانی تێدا نییە، هیچ نەتەوەیەك لە ئەم جیهانەدا، هەرگیز بێ‌ زمان نەبووە، نییە و ناشبێ‌. جا هەر لە تیرە و هۆزە دواكەوتووە دڕندە و كێویلەكانی، ...

زیاتر »

گه‌مه‌ ئاڵۆزه‌كه‌ی ئه‌مبرتۆ ئیكۆ له‌ گۆڕستانی پراگدا

ئه‌مبرتۆ ئیكۆ فه‌یله‌سوف و توێژه‌ر و رۆماننووسێكی ئیتالییه‌ (5/1/1932 له‌ دایك بووه‌-19/ 2/2016 كۆچی دوایی كردووه‌.) توێژه‌ری سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاسته‌ و وه‌كو رۆماننووسیش زیاتر به‌ رۆمانی (ناوی گوڵه‌باخ) ناوی ده‌ركردووه‌. ئه‌م بابه‌ته‌ی خواره‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ رۆمانی گۆڕستانی پراگ-ه‌. لە فارسییەوە: محەمەد کەریم له‌ دوای كتێبی «ته‌قریبه‌ن یه‌كسان»ی ئه‌مبرتۆ ئیكۆ كه‌ ساڵی 2007 ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی گراسێ بڵاوی كرده‌وه‌، رۆمانی «گۆڕستانی ...

زیاتر »

چه‌مكی‌ ئازادی‌ له‌ رۆمانی‌ جۆناسانی‌ نه‌وڕه‌سدا

پشتیوان هه‌ڵه‌بجه‌یی سه‌ره‌تا ده‌توانین بڵێین گرنگی‌ ئه‌م ڕۆمانه‌ له‌وه‌دایه‌ كه‌ به‌زمانێكی‌ زۆر ئاسایی له‌زاری‌ باڵنده‌ی‌ نه‌وڕه‌سه‌وه‌ نوسراوه‌ كه‌ خودی‌ گێڕه‌ڕه‌وه‌و كاره‌كته‌ری‌ یه‌كه‌می‌ ڕۆمانه‌كه‌ و كاره‌كته‌ره‌كانی‌ دیكه‌ش هه‌ر باڵنده‌ی‌ نه‌وڕه‌سن و نوسه‌ر له‌زاری‌ نه‌وڕه‌سه‌وه‌ ده‌دوێت و په‌یام و مه‌به‌سته‌كانی‌ له‌زاری‌ ئه‌و باڵنده‌یه‌وه‌ گه‌یاندۆته‌ خوێنه‌ر. ڕوداوه‌كان به‌ ساده‌یی و ئاسایی وه‌ك ژیانی‌ باڵنده‌ ده‌ستپێده‌كات و هێدی‌ هێدی‌ تێده‌په‌ڕن و به‌جۆرێ كه‌ خوێنه‌ر ...

زیاتر »

قالۆنچه‌ی‌ كوڕی‌ قالۆنچه‌

مه‌حمود نه‌جمه‌دین « بیست و حه‌وت ساڵه‌ چاوه‌ڕێی مردنی ئه‌و قالۆنچه‌یه‌م، كه‌چی ئه‌و مه‌لعونی‌ نابه‌ڵه‌ده‌ ده‌یه‌وێت به‌ دوو قسه‌ی ته‌ڕ هه‌موو شتێك ئاوه‌ژوو بكاته‌وه‌، دایكیشم خۆشباوه‌ڕه‌، زوو باوه‌ڕی‌ پێده‌كات و ئه‌و چه‌تڵه‌مه‌زه‌ش سووك و باریك به‌ فشه‌ ده‌ستی‌ به‌سه‌ردا ده‌گڕێت و… چیم گوت به‌ هه‌وادا چوو، نا له‌ هه‌وادا ونبوو، قسه‌كانی‌ من به‌ هه‌ند وه‌رنه‌گیرا.. دووكه‌ڵێكی‌ ره‌ش به‌ری‌ ئاسمانی‌ گرتووه‌ ...

زیاتر »

شیعره‌كانی كه‌ژاڵ گه‌مه‌ له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویستیدا ده‌كه‌ن

تاهیر مشی له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: لوقمان مه‌نسور سه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت ئه‌وه‌ بڵێم شیعره‌كانی ئه‌م شاعیره‌، سه‌رنجیان زۆر ڕاكێشاوم، بۆیه‌ كاروانی ئه‌ده‌بی ئه‌م شاعیره‌ هیما و جوانی ده‌به‌خشێت و ئه‌و واتاو مانا تایبه‌تیه‌ی كه‌ خۆی له‌سه‌ر بنیات ناوه‌ به‌رهه‌مه‌ پرشنگداره‌كانی ده‌گاته‌ خوێنه‌ر بۆیه‌ كاتێك شیعر ده‌خوێنینه‌وه‌ ئاوێنه‌ و په‌نجه‌ره‌ی ئه‌و شاعیره‌مان له‌ به‌رده‌ستدایه‌ كه‌ بڵاوی كردوونه‌ته‌وه‌. كه‌ژاڵ هه‌موو تواناو ئیلهامی خستۆته‌گه‌ڕ، بۆ پاكژكردنه‌وه‌ی ...

زیاتر »