سەرەکی » زانست » كه‌شتی نوح (پەڕە 2)

كه‌شتی نوح

شۆڕشی ژینگە بەردەوامە

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* ( بەشى دووەم) یەکێك لە جوانیەکانی پەیڕەوکردنی سیاسەتی ژینگە ئەوەیە، کە تەنها سیاسەتە، نەك هەر لە پێناوی مرۆڤایەتیدا، بەڵکو لە پێناوی تەواوی زیندەوەری سەر گۆی زەویدا دەکرێ، سیاسەتێکە کە بەرەو ئامێزی سروشت و بەرەو پاراستنی ئەو جوانیەی سروشتەت دەبات کە بەداخەوە وا تاڵان دەکرێ، تاڵان کردنی سروشت؛ واتە دروستکردنی هەڕەشەیەك دژ بە مرۆڤایەتی خۆی و دژ بە ...

زیاتر »

من وژینگه‌ و كۆمه‌ڵه‌ی كوردستانێكی سه‌وز

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان (به‌شی یەکەم) ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی ئێمه‌ تێیدا مناڵ بووین ، هێشتا نه‌ته‌له‌فزێۆن و نه‌ڕادێۆ ، بگره‌ چاپه‌مه‌نیش وا نه‌بوو كه‌ به‌ ئاسانی ده‌ست بكه‌وێت . وه‌ كاره‌باش گه‌رچی به‌رده‌وام له‌ شاردا هه‌بوو ، به‌ڵام نه‌بوونی پرۆجگته‌رو گڵۆپی به‌شه‌وقی وه‌ك ئێستا ، وای كردبوو زۆربه‌ی كوچه‌و كۆڵان تاریك بێت ، ئاسایشێكی ئه‌وتۆش به‌رقه‌رار نه‌بوو ، كه‌ خه‌ڵك بتوانێ وه‌ك ...

زیاتر »

نه‌بوونی هه‌وا گۆڕكێ له‌ پۆله‌كانی خوێندندا..

نه‌بوونی هه‌وا گۆڕكێ له‌ پۆله‌كانی خوێندندا به‌زیانه‌ بۆ ته‌ندروستی و ئاستی فێربوون ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان پۆلی خوێندن ژماره‌یه‌كی زۆر خوێندكاری تیایه‌ ، كه‌ پێویستیان به‌ بڕێكی گونجاوی هه‌وای پاكی پڕله‌ ئۆكسجینه‌ ، ، هه‌ر مرۆڤێك له‌كاتی هێمنیدا ، له‌ ‌ده‌قیقه‌یه‌كدا نزیكه‌ی 12 لیتر هه‌وا ده‌چێته‌ ناو سیه‌كانیه‌وه‌ ، پاش كه‌مكردنی ئۆكسجینه‌كه‌ی و زیاد بوونی دوانه‌ ئۆكسیدی كاربۆن تیایدا ، ده‌یكاته‌ ...

زیاتر »

زاناكان هۆكاری به‌سته‌ڵه‌كی زه‌ویی له‌…

زاناكان هۆكاری به‌سته‌ڵه‌كی زه‌ویی له‌ ئاسمانه‌وه‌ بووه‌ دوای لێكۆڵینه‌وه‌ی زانایان ده‌ركه‌وتووه‌ دوو هه‌سارۆكه‌ هۆكار بوون بۆ دروستبوونی چاخی به‌سته‌ڵه‌ك له‌سه‌ر زه‌ویی. توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێی زانایانی زانكۆی شیكاگۆ ده‌یسه‌لمێنێت، به‌ر له‌ (466) ملیۆن ساڵ زه‌وی چووه‌ته‌ قۆناغی چاخی به‌سته‌ڵه‌كه‌ه‌وه‌، له‌و قۆناغه‌دا ، چینێكی سه‌هۆڵ زۆربه‌ی به‌شه‌كانی زه‌وی گرته‌وه‌ و كه‌شوهه‌وای سه‌ر ڕووی زه‌وی گۆڕیووه‌. زاناكانی زانكۆی شیكاگۆی ئه‌مریكا ده‌یسه‌لمێنن به‌رپرسیاری سه‌ره‌كی ئه‌و ...

زیاتر »

ئه‌مریكا فێڵه‌كانی سپایده‌رمان له‌ بری ده‌مانچه‌ی كاره‌بایی

كۆمپانیایه‌ك فێڵه‌كانی سپایده‌رمان له‌ فیلم كارتۆن و فیلمی سینه‌ماییه‌وه‌ ده‌كاته‌ ڕاستیی و بۆ مه‌به‌ستی ده‌ستگیركردنی تۆمه‌تباران و گومانلێكراوان ده‌یخاته‌ به‌رده‌ستی پۆلیس. به‌م دواییه‌ پۆلیسی ئه‌مریكا سه‌رقاڵی تاقیكردنه‌وه‌ی ئامێرێكن كه‌ بڕیاره‌ ببێته‌ جێگره‌وه‌ی ده‌مانچه‌ی كاره‌بایی و ئامڕازه‌كانی دیكه‌ی ده‌ستگیركردنی تۆمه‌تباران و گومانلێكراوان. ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ دێت كه‌ ڕاپۆرته‌ ته‌ندروستییه‌كانی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مریكا ئه‌وه‌یان ئاشكرا كردووه‌ كه‌ له‌ چه‌ند ساڵی ڕابردوودا ژماره‌یه‌ك ...

زیاتر »

ته‌قینه‌وه‌ ئه‌تۆمییه‌كان مه‌ترسی‌ گه‌وره‌ن بۆ سه‌ر مرۆڤایه‌تی‌

نه‌وزادی‌ موهه‌ندیس* به‌شی‌ دووەم به‌ڵام ئایا ئه‌م ڕاگه‌یاندن و گوتانه‌ تا چه‌ند ڕاستن؟ ئایا بۆ دڵنیاكردنه‌وه‌ی‌ دانیشتوانی‌ ناوچه‌كه‌یه‌ یان بۆ خۆده‌ربازكردنه‌ له‌ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی‌ ژیان و پاكڕاگتنی‌ ژینگه‌ی‌ ناوچه‌كه‌یه‌؟ به‌ڵام شاره‌زا ڕوسی‌ و ڕۆژئاواییه‌كان ده‌ڵێن له‌ ڕاستیدا ئه‌و تاقیكردنه‌وه‌یه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ ڕۆكێتی‌ 9 ئێم730 پۆریفیستنیك كه‌ به‌ڕوسی‌ مانای‌ ((باڵنده‌ی‌ نوئه‌ دێت كه‌ بچوكترین باڵنده‌ی‌ ده‌ریاییه‌)). پێشتریش سه‌رۆك پۆتین له‌ساڵی‌ 2018دا و ...

زیاتر »

وازهێنان له‌ جگه‌ره‌كێشان چی له‌ له‌ش ده‌كات؟

پاش وازهێنان له‌ خووی جگه‌ره‌كێشان له‌شی كه‌سه‌كه‌ چه‌ندی ده‌وێت تا ده‌چێته‌وه‌ دۆخی جارانی؟ هه‌موو ئه‌و هۆشداریی و ڕێنماییانه‌ كه‌ له‌سه‌ر پاكه‌ته‌كانی جگه‌ره‌ نوسراون و دانراون بۆ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ گوزارشت له‌و واقیعه‌ بكات كه‌ جگه‌ره‌كێشان زیان به‌ ته‌ندروستی ده‌گه‌یه‌نێت، كه‌واته‌ چی ڕووده‌دات كه‌ یه‌كێك واز له‌ جگه‌ره‌ كێشان بێنێت؟ كه‌ی له‌ شوێنه‌واره‌ زیانبه‌خشه‌كانی جگه‌ره‌كێشان ڕزگاری ده‌بێت و له‌شی پاكده‌بێته‌وه‌؟ ئه‌وه‌ی جێگه‌ی ...

زیاتر »

دیواری سه‌وزی مه‌زن له‌ ئه‌فریقیایه‌

به‌ به‌شداریی 20 وڵاتی ئه‌فریقیی و بۆ ڕێگرتن له‌ دیارده‌ی به‌ بیابانبوون دیواری سه‌وزی مه‌زن له‌ ئه‌فریقیا دروست ده‌كرێت. بیابانی گه‌وره‌ له‌ كیشوه‌ری ئه‌فریقیادا به‌ هێواشیی و به‌ به‌رده‌وامیی به‌ره‌و ناو ئه‌و وڵاتانه‌ ده‌كشێت كه‌ له‌ باشوری كیشوه‌ره‌كه‌دان و به‌ وڵاتانی كه‌نار ناسراون، ئه‌م درێژبوونه‌وه‌ی بیابانه‌ش له‌ چوارچێوه‌ی دیارده‌ی به‌ بیابان بووندایه‌ و چه‌ند هۆكارێكیش له‌ پشت دیارده‌یه‌وه‌، له‌وانه‌ش چه‌ند ...

زیاتر »

شۆڕشی ژینگە بەردەوامە

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* ( بەشى یەکەم) یەکێك لە جوانیەکانی پەیڕەوکردنی سیاسەتی ژینگە ئەوەیە، کە تەنها سیاسەتە، نەك هەر لە پێناوی مرۆڤایەتیدا، بەڵکو لە پێناوی تەواوی زیندەوەری سەر گۆی زەویدا دەکرێ، سیاسەتێکە کە بەرەو ئامێزی سروشت و بەرەو پاراستنی ئەو جوانیەی سروشتەت دەبات کە بەداخەوە وا تاڵان دەکرێ، تاڵان کردنی سروشت؛ واتە دروستکردنی هەڕەشەیەك دژ بە مرۆڤایەتی خۆی و دژ بە ...

زیاتر »

شۆڕشی سپی كیسه‌ی خام، هه‌وڵێكه‌ بۆ پاراستنی ته‌ندروستی خه‌ڵك و ژینگه‌یه‌كی خاوێنتر

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان عه‌لاگه‌ی نایلۆن ، كه‌ چه‌ند ساڵێكه‌ به‌كارهێنانی له جیهاندا ته‌شه‌نه‌ی سه‌ند ، به‌هۆی هه‌رزانی ، ڕۆژانه‌ ملیاره‌های لێ فڕێ ده‌درێته‌ ژینگه‌وه‌ ، به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌ كه‌ له‌ ماده‌یه‌كی نامۆ به‌ سروشته‌ و شی بونه‌وه‌شی ساڵانێكی ده‌وێت ، به‌ پیسكه‌ری ژینگه‌ ناسرا ، هه‌رچۆن ده‌ركه‌وت كه‌ زیانی بۆته‌ندروستی خه‌ڵك هه‌یه‌ كاتێك خۆراكی تێده‌كرێت . بۆیه‌ له‌جیهاندا هه‌ڵمه‌تێكی به‌رفراوان بۆ ...

زیاتر »