سەرەکی » وتار » سیستمی پەروەردە و بەرپرسیارێتی حكومەت

سیستمی پەروەردە و بەرپرسیارێتی حكومەت

نسار مستەفا

لە رێگەی پەروەردەوە كۆمەڵگە نەوەی نوێ‌ بۆ داهاتوو ئامادە دەكات، ئامانجی دایكان و باوكان گەیشتنی منداڵەكانیانە بە دوا پلەی خوێندن و بەدەست هێنانی هەلی كار و رەخساندنی ژیانێكی شایستە، كە ئەمە بۆتە خەونی بەدی نەهاتووی ئەم چەند ساڵەی دواتری گەنجان و دایك و باوكە ماندووەكان.

گەنجان لە پەراوێزی حكومەت و دامەزراوەكانیدا لە چاوەڕوانیی دەست خستنی هەلی كار و دامەزراندن و خستنەکاری ئەو زانستەی بەدەستیان هێناوە ماونەتەوە، تا لە پەنایدا كەمێك بە ئارامی خۆزگەكانی بچنێتەوە و سێبەری ئەم حكومەتەی پێبگات و هەستی دادپەروەری بەبێ دەستوەردانی حزبی و واستەکردن بیانگرێتەوە، ئەمە لە كاتێكدا لە ماوەی ساڵانی رابردوو دامەزراندن و بە دەستهێنانی هەلی كار لەسەر بنەمای خزم خزمێنە بووە، هەربۆیە كەرتی پەروەردە گەورەترین زیانی بەركەوتووە، ئەم زیانەش تەنها لەسەر سیستمی پەروەردە نەوەستاوە بەڵكو بوارەكانی تریشی گرتۆتەوە، چونكە تاكە بنەمای گەیشتنە بۆ رەخساندنی ژیان و ژینگەیەكی لەباری ئابووری و كۆمەڵایەتی تەنانەت تەندروستی و سیاسیش.

بۆ بنیادنانی كۆمەڵگەیەكی تەندروست و لەباری ئابووری و كۆمەڵایەتی پێویستی بەكارایی سیستمی پەروەردە و هێزی مرۆیی هەیە، بەتایبەت هەرێمی كوردستان، هەرچەندە سروشتی كوردستان لەڕووی نەوت و سەرچاوەكانی تری سروشتەوە و بەپیتیی زەویە كشتوكاڵیەكانیش دەوڵەمەندە، بەڵام بەداخەوە لەئەنجامی نەبوونی سیستمێكی گونجاوی پلان بۆ داڕێژراو لەلایەن حكومەتەوە نەتوانراوە ئەم دوو سەرچاوە بەهێزەی گەشەپێدانی ئابووری بخرێتە كار و خزمەتی خەڵك و هاووڵاتیانی پێبكرێت و کۆمەڵگەیەكی شارستانی بەرهەم بهێندرێت و تاكەكان لەسەر پێی خۆیان راوەستن.

ئەمە هەڵەی سیستمی حکومڕانیە كە گەشەی پەروەردە و سەرجەم بەشەكانی تری كۆمەڵگەی دووچاری قەیرانی یەك لە دوای یەك كردووە، قەیرانی دانەمەزراندنی دەرچووان و و زۆربونی رێژەی بێكاری وەك دەبینین رۆژ لە دوای رۆژ لە هەڵكشاندایە، كۆچی گەنجان دیارترین ئەو پرسانەن كە حكومەت خۆی بە بەرپرسیار نەزانیوە لە ئاستیاندا.

كەواتە زنجیرەی كێشەكان لە نەبوونی سیستمێکی كارای پەروەردەوە سەرهەڵدەدات بۆ سەرجەم لایەنەكانی تری ژیان، كەواتە سیستمی پەروەردە لەهەر وڵاتێكدا نیشانەی گرنگیی ئەو حكومەتەیە بۆ لایەنی پەروەردە و گەشە و پێشكەوتنی كۆمەڵگە، بەخەمەوە هاتنی لایەنە پەیوەندیدارەكان و چارەسەركردنی گرفتەكانی لایەنی پەروەردە و ئەزموونكردنی سیستمی پێشكەوتووی وڵاتان لە رووی پەروەردەوە لە بنیادنانەوەی كۆمەڵگە گرنگە بەوشێوەی لەگەڵ سیستمی ئابووری و كۆمەلایەتی بگونجێندرێت.

سیستمی پەروەردە پێویستە سیستمێکی مەودا درێژ بێت وەها نەخشەی بۆ كێشرا بێت بتوانرێت لە دۆخێكی نەخوازراودا هاوسەنگی خۆی لەدەست نەدات وەك ئەم دوو ساڵەی روبەڕووبونەوە بە پەتای كۆرۆنا، خاوبوونەوەی سیستمی خوێندن لە هەرێمی كوردستان بەتایبەتی خوێندكارانی زەرەرمەند و بێ‌ بەرهەم كردووە، روون نیە ئەم ساڵی داهاتوو سیستمی خوێندن چۆن دەگوزەرێت و بیر لەو بۆشاییە زەمەنیە كراوەتەوە كە خوێندكاران پێیدا تێدەپەرن بەتایبەتی قۆناغی سەرەتایی و دوا قۆناغی خوێندن وەك دوو پرسی گرنگ.

 

 150 جار بینراوە