سەرەکی » راپۆرت » راپۆرتی، ته‌ها عه‌بدوڵلا‌ » زۆرترین ژمارەی سزادراون بە مادەی تیرۆرە

بەڕێوەبەری گشتی چاکسازییەکانی هەرێم:

زۆرترین ژمارەی سزادراون بە مادەی تیرۆرە

بەڕێوەبەری گشتی چاكسازییەكانی هەرێم باس لە رەوشی ئێستای چاكسازییەكانی هەرێم دەكات و رایدەگەیەنێت، لەگەڵ سەرهەڵدانی قەیرانی دارایی و ڤایرۆسی كۆڕۆنا چەندین كێشە‌ و گرفت بۆ چاكسازییەكان دروستبووە و پێویستیان بە چارەسەركردن هەیە.

ئاماژەبەوەش دەکات رۆژ بە رۆژ ژمارەی سزادراوان لە هەرێم لە زیادبووندایە، ئەمەش لە كاتێكدایە کە باڵەخانەی چاكسازییەكان هەروەك خۆیانن و فرەوان نەكراون، ئاشكراشیدەكات تاوانی تیرۆر و كوشتن لەسەر كێشەی كۆمەڵایەتی ‌و ماددەی هۆشبەر زۆرترین ژمارەی سزادراوی چاكسازییەكانی هەرێم پێكدەهێنن.

لە هەرێم شەش چاكسازی هەیە
ئەحمەد نەجمەدین بەڕێوەبەری گشتی چاكسازییەكانی هەرێمی كوردستانی سەر بە وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی زانیاری زیاتر لەسەر چاكسازییەكان دەخاتەڕوو و بە كوردستانی نوێی راگەیاند، لە هەرێمی كوردستان شەش چاكسازی هەیە، سێ لەوانە چاكسازی گەورانن، سێ دانەكەی دیكەش تایبەتە بە سزادراوانی ژنان و نەوجەوانان، ئەوانە بەسەر هەرسێ پارێزگای هەولێر و سلێمانی و دهۆک دابەشکراون، لە كۆی ئەو چاكسازیانە پێنج هەزار و سەد و پەنجا و شەش سزادراون هەن.

وتیشی: زۆرترین ئەو كەسانەی لە چاكسازییەكانی هەرێمی كوردستان سزادراون بە ماددەی تیرۆرە، ئەوان زیاتر خەڵكی ناوەڕاست و باشووری عیراقن، لە دوای ئەو تاوانی كوشتن دێت، كە لەم ماوەیە بە هۆی كێشەی كۆمەڵایەتی ‌و زەوی و زار ژمارەكەی زیادیكردوە، مادەی هۆشبەریش بە هەمان شێوە لە چاكسازییەكان ژمارەیان رووی لە زیادبوون کردووە و ئێستا هەشت سەد‌ و حەفتا و پێنج كەس لەسەر ئەو ماددەیە سزادراون‌ و رۆژانەش زیاتر دەبێت.

رەوشی چاکسازییەکان
سەبارەت بە رەوشی چاكسازییەكان‌و ئەو كەموكوڕیانە پێویستیان بە چارەسەر هەیە، وتی: بە گشتی چاكسازییەكانی هەرێم كەموكوڕیان هەیە و پێویستە چارەسەر بكرێن، بەتایبەتی ئەوەی پەیوەندی بە باڵەخانە و شوێنەوە هەیە، چونكە وەک ئاماژەم بۆکرد رۆژانە ژمارەی سزادراون زیاتر دەبێت، ئەمەش لە كاتێكدا قەبارەی باڵەخانەی چاكسازییەکان دیاریكراوە، بۆیە بەناچاری ژمارەی سزادراون لە یەك ژووردا زۆر زیاترە لە قەبارەی خۆی، ئەگەر ژوورێك شوێنی دە كەس بێت، ئێستا زیاتر لە بیست و سێ كەسی تێدایە.

روونیشیكردەوە، جگە لە باڵەخانە، ژمارەی كارمەندانی هێزی جێبەجێكردن لە چاكسازییەكان كەمە و لەو رووەوە كەموكوڕیمان هەیە، لەساڵی 2012ەوە هیچ دامەزراندێك نەبووە، بۆیە داوامانكردوە كارمەندمان بۆ دابمەزرێنن، بە تایبەتی بە شێوەی گرێبەست، ئەمە جگە لەوەی قەیرانی دارایی و كەمكردنەوە و دواكەوتنی مووچەی فەرمانبەران ‌و كارمەندان كاریگەریی نێگەتیفی كردۆتە سەر كار و چالاكییەكان.

سەبارەت بە ڤایرۆرسی كۆرۆنا ‌و رێوشوێنەكانی خۆپارێزی، بەرێوەبەری گشتی چاكسازییەكان وتی، هەرچەندە خۆشبەختانە تا ئێستا هیچ سزادراوێك لەهەرێم بە ڤایرۆسەكە گیانی لە دەست نەداوە، بەڵام هەر لە سەرەتای سەرهەڵدانی كۆڕۆنا رێوشوێنی پێویست گیراوەتەبەر، وەك قەدەغەكردنی سەردانیكردنی كەسوكارەكانیان و راگرتنی مۆڵەت بۆ سزادراوا‌ن و زۆربەی ئەو چالاكیانەی پێشتر لە ناوچاكسازییەكان ئەنجامدەدرا.

لە بارەی بڕیاری لێبوردنی گشتی، ئەحمەد نەجمەدین وتی: ئەو بابەتە تایبەتە بە پەرلەمانی كوردستان و پێویستە لە رێگەی یاساوە دەربچێت، ساڵی رابردوو لە كاتی تەشەنەسەندنی ڤایرۆرسی كۆڕۆنا لیژنەیەكی باڵا بۆ دیراسەكردنی لێبوردنی گشتی پێكهێندراوە و وەك بەرێوەبەری گشتی تێدا ئەندام بووین، بەڵام ئەنجامێكی ئەوتۆی نەبوو.

پێشیوابوو: راستە هەندێكجار ئەو بڕیار پێویستە، لەگەڵ ئەوەش لێكەوتەی خراپی لێدەكەوێتەوە، ئەویش بە هۆی دووبارە کردنەوەی تاوان ‌و خراپەكاری لە لایەن ئەو كەسانەی بە لێبوردنی گشتی ئازد دەكرێن، هەر ئەمەش وایكرد كە هەڵوەستە لەسەر دەركردنی یاسایەك بۆ ئەو مەبەستە بكەن ‌و كەمتر پەنای بۆ ببەن، لەگەڵ ئەوەش لێبوردنی تایبەت بۆ هەندێك حاڵەت بەردەوامە کە لە دەسەڵاتی سەرۆكی هەرێمی كوردستانە .

بەرێوەبەری گشتی چاكسازییەكانی هەرێم لە بارەی سزادی لە سێدارەدان وتی: لە هەرێمی كوردستان سێ سەد و شەست و هەشت سزادراو بە لە سێدارەدان هەیە، ئەوانە یەكێكن لە گرفتەكان ‌و كێشەی بۆ ئێمە دروستكردووە، چونكە چارەنووسیان نادیارە، لە لایەكی تر بەگوێرەی یاسا ناتوانین تێكەڵی بەرنامەكانی چاكسازییەکانی خۆمانیان بكەین، بۆیە داوامانكردووە چارەنووسی ئەوانە یەكلا بكرێنەوە، ئەمەش لە دەسەڵاتی پەرلەمانە، بەڵام لەكاتی سوڵحكردن لە نێوان دوولایەنی كێشەكە، دادگای تەمیز بۆی هەیە جارێكی تر پێداچونەوەی بۆ بكات و حوكمەكە بگۆڕێت بۆ هەتا هەتایی، بە تایبەت ئەو كاتانەی لێبوردنی گشتی دەردەکرێت‌ و رێژەیەك لەو لێبوردنە دەیانگرێتەوە.

دواجار لە بارەی ئاڵوگۆڕكردن لە نێوان سزادراوانی وڵاتانی بیانی و ناوخۆ وتی، پێشتر ئەو ئاڵوگۆڕە لە نێوان هەرێمی كوردستان و ئیران هەبووە، ئەویش لە چوارچێوەی رێكەوتنی هەردوو وەزارەتی دادی عیراق و ئێران، بەڵام لەبەر ئەوەی ماوەی رێكەوتنی ئەو دوو وڵاتە لەسەر ئەو بابەتە تەواو بووە ئێستا ناتوانرێ ئەو پڕۆسەیە بکرێت، بۆیە هەركاتێك رێكەوتنی لەو جۆرە لەگەڵ ئیران یان هەر وڵاتێكی تر هەبێت ئامادەین ئەو ئالوگۆڕە بکەین. ئێستاش نزیکەی سەد و سی و چوار سزادراوی بیانی لە چاکسازیەکانی هەرێم بە ماددەی جۆراوجۆر هەن و رۆژانی حوکمی خۆیان بەڕێدەکەن.

 122 جار بینراوە