سەرەکی » کەلتوور » دەنگە هاوشێوەكانی حەسەن زیرەك بۆ ئەرشیفكردنی هونەری کوردی

دەنگە هاوشێوەكانی حەسەن زیرەك بۆ ئەرشیفكردنی هونەری کوردی

راپۆرتی: هێمن ئەحمەد

كە باس لە گۆرانی و هونەری كوردی دەكرێت دەنگە زووڵاڵەكەی هونەرمەند حەسەن زیرەك دێتەبەر گوێمان و ئەو هونەرمەندەی توانی بەدەنگ و هۆنراوەكانی خۆی گۆرانی ‌و فۆلكلۆری كوردی دەوڵەمەند بكات، هونەرمەندانی ئێستا زۆربەیان بە هونەری لاساییكردنەوە دەستیان بە گۆرانی وتن كردووە، حەسەن زیرەك یەكێكە لەوانەی كە هونەرمەندانی ئێستا بە رێچكەیدا دەڕۆن و گۆرانییەكانی دەڵێنەوە.

خاوەن سەدایەكی خۆی بوو
خوالێخۆشبوو حەسەن زیرەك یەكێكە لەو هونەرمەندە بە توانایانەی كوردستان كە خاوەنی قوتابخانەیەكی مێژووی هونەری مۆسیقا و گۆرانییە، خاوەنی دەنگێکی تایبەت بوو كە سەدایەكی فراوان و تۆنێكی بە توانای مۆسیقی هەبوو كە دەیتوانی لە هەموو بارێكی هونەریدا ئەسپی خۆی تاو بدات و سەركەوتوو بێت. مەخابن ماوەیەكی كورتی هونەری هەبوو لە ژیانیدا و نەخۆشی رێگەی نەدا لە كاروانی هونەری بەردەوام بێت ‌و لە ساڵی 1972دا لە نەخۆشخانەی شاری بۆكان ماڵئاوایی لە زێدو نیشتمانەكەی کرد.

هاوشێوە دەنگییەكان
تائێستا لە كوردستاندا نەتوانراوە دەزگایەكی ئەكادیمی هونەری دابمەزرێت و لێكۆڵینەوە لە بەرهەمە هونەرییەكانی حەسەن زیرەكدا بكات یان بتوانێت بەرهەمەكانی ئەرشیف بكات و لە ناوچوون بیانپارێزت.

ئەوەی جێی خۆشحاڵییە ئێستا لە سەرتاپای كوردستاندا، ژمارەیەكی زۆر لە گۆرانیبێژی بە توانا هەیە كە هەڵگری دەنگە رەسەنەكەی حەسەن زیرەكن لەڕووی سەدا و تۆنی هونەرییەوە، یان هەیانە لاساییكەرەوەیەكی بەتوانای دەنگی هونەری حەسەن زیرەكە كە دەتوانرێت بڵێین ئەو هونەرمەندانە ئەرشیڤێكی گەورەن گەر بێت‌ و راهێنانی هونەری و پێگەیاندنیان پێ بكرێت بۆ ئەوەی بتوانرێت ئەو سەدا و دەنگەی حەسەن زیرەك دووبارە بكەنەوە.

هاوشێوە دەنگییەكانی هونەرمەند حەسەن زیرەك دەتوانین بەكاری بهێنین و بە دووبارە تۆماركردنەوەی گۆرانییەكانی حەسەن زیرەك لەسەر شێوازی ئامێر و دەنگی نێو باو كە بتوانێت سیما بنەڕەتییەكەی حەسەن زیرەك لە دەستنەدات و بەشێوازێكی جوان بیپارێزت.

هاوشێوەی دەنگت وەكو حەسەن زیرەكە، هەوڵتداوە خزمەت بەو دەنگە یكەیت؟

هونەرمەند ئیحسان زیرەك، كە دەنگی هاوشێوەی حەسەن زیرەكە، بەكوردستانی نوێی راگەیاند، بەردەوام هەوڵیداوە وەكو شاگردێكی مامۆستا حەسەن زیرەكی نەمر خزمەت بەو دەنگە و بە خۆشم بكەم، بۆ ئەوەی ئەو دەنگە نەمرە لە زاكرەی تاكی كوردا بمێنێتەوە، بۆیە لە زۆربەی بۆنەو ئاهەنگ و یاد و ساڵیادی ئەو كەڵە هونەرمەندا گۆرانییەكانی بڵێمەوە و هەموومان قەزاری مامۆستا حەسەن زیرەكین.

هیچ لایەن و رێكخراوێك هاوكاریان كردووی؟
ئەو هونەرمەندە وتیشی: هیچ رێكخراوێك و لایەنێكی هونەری هاوكاریان نەكردووم گرنگ ئەوەیە كەسانی پسپۆری وەك مامۆستا ئەنوەر قەرەداغی و هونەرمەند ناسری رەزازی دەستخۆشیان لێكردووم كە لە زمانی ئەوانەوە من گۆرانییەكانی مامۆستا حەسەن زیرەك بە باشی دەڵێمەوە و دەنگیشم نزیكە لە دەنگی مامۆستا حەسەن زیرەكەوە.

بەرهەمی نوێت هەیە؟
باسی لەوەشكرد،هۆكاری نەبوونی بەرهەمی نوێی هونەری بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە وەزارتی رۆشنبیری وەك پێویست هاوكارییان نەكردووە، بۆیە گەر هاتوو هاوكاری بکرێت لە بەرنامەیدایە چەند بەرهەمێك لە رۆژهەڵاتی كوردستان تۆمار بكات، بەڵام ئەو بڕە پارەیەی وەزارەتی رۆشنبیری كە ملیۆنێك و500 هەزار دیناری عیراقیە كلیپی پێ تۆمار ناكرێت، بۆیە ئێستا دەستەوەستان چاوەڕێی رێكخراوێكی هونەرییم هاوكاریم بكات تا زیاتر خزمەت بەو دەنگە نەمرە بكەم.

هاوشێوەی دەنگی حەسەن زیرەك
لەو بارەیەوە میوزسیسان رزگار حەمە رەئوف، بە كوردستانی نوێی راگەیاند: لێرەدا دوو لایەن هەیە بۆ ئەرشیفكردنی گۆرانیی و میلۆدییەكان، ئەمەش بەو مانایە نایەت كە هەر كەسێك بێت ‌و رێك وەكو هونەرمەندان حەسەن زیرەك و عەلی مەردان گۆرانی بیڵێتەوە، گرنگ ئەوەیە تۆ بێیت سەر لەنوێ و بە تەكنیكی نوێ یاخود بە موزیكی تازە و ئامادەكردن و دابەشكردنێكی مۆدێرنەوە گۆرانییەكە بڵێتەوە، بەڵام بەو مەرجەی دەستكاری میلۆدی گۆرانی هونەرمەندە رەسەنەكان نەكرێت.

لە زاكیرەی گوێگردا چەسپیووە
وتیشی: بۆ ئەو سەردەمانە ئامێری دەنگ و تەكنیكی مۆسیقی پێشكەتوو نەبووە، بەڵام ئێستا بۆ تەكنیكی دەنگ و ئامێری پێشكەوتوو هەیە كە دەتوانین ئەو میلۆدیانە نوێ بكەینەوە و خزمەتی هونەرەكەی پێبكەین، بۆیە ناكرێ بە هیچ شێوەیەك دەستكاری میلۆدی بكرێت، چونكە ئەوە لە زاكیرەی گوێگردا چەسپیووە هەر دەستكارییەك دەبێتە هۆی شێواندنی گۆرانی و میلۆدییەكە.

حەسەن زیرەك قوتابخانەی هونەری گۆرانی كوردی
مامۆستا چالاك سدیق، موزسیسان و بەڕێوەبەری پەیمانگای هونەرە جوانەكانی كەركوك، بەكوردستانی نوێی راگەیاند: حەسەن زیرەك خۆی خەرمانێكی گەورەی بواری هونەر و گۆرانی كوردیە، ئەو دەنگانەی كە هاوشێوەی دەنگی حەسەن زیرەكن لە ئاهەنگ و بۆنەكان گۆرانییەكانی زیرەكیان لەمسەری میللیەوە بۆ ئەو سەری ئۆركێسترا وتۆتەوە.

وتیشی: گرنگی دەنگە هاوشێوەكانی حەسەن زیرەك لەوەدایە ئەو گۆرانییانە لە یادەوەری نەوەی نوێدا دەمێنێتەوە.

 75 جار بینراوە