سەرەکی » مانشێت » حیكایەتەكانی نەبەردی‌و نەبەزین لە گەرمەسێری كوردستان

حیكایەتەكانی نەبەردی‌و نەبەزین لە گەرمەسێری كوردستان

گەرمەسێر ناوچەیەكی خۆشەویستی كوردستانە كە هەمیشە هۆرەی ئازادی بۆ كوردستان چڕیوە ‌و قوربانی زۆریشی بۆ داوە، لە سەردەمی دەسەڵاتی دیكتاتۆری سەدامدا زۆرێك لە دانیشتوانەكەی ڕاگوێزراون ‌و ناوچەكە بەر شاڵاوی تەعریب كەوتوە، خێڵە عەرەبە شۆڤێنیەكانیش بە تایبەتی هۆزی (كروی ) و توندڕەوە ئیسلامیەكان لە دوای ساڵی 2003 وە هەمیشە لە ناوچەكانی گەرمەسێری كوردستاندا دژی كورد كاریان كردوەو دەستیان بە خوێنی خەڵكی كوردی گەرمەسێر سوور بووە، لە شارۆچكە‌ و گونەكاندا ماڵی كوردەكانیان دەسووتاند‌ و دەتەقانەوە‌ و خەڵكەكەیان لە سەر زێدی باب‌ و باپیرانیان ئاوارە و دەربەدەر دەكرد، بۆیە هێزی پێشمەرگەی سەر بە یەكێتی نیشتمانیی كوردستان دەچوونە ناوچەكە بۆ رێگە گرتن لەو تاوانكاریانە، مەحمود سەنگاوی فەرماندەی میحوەری گەرمەسێر لەمبارەیەوە دەڵێت

سەڵاح رەنجدەر

(ئێمە لە پێش شەڕی داعشەوە‌ و لە دوای (2008) وە بەردەوام چوینەتە مەندەلی ‌و سەعدیە ‌و جەلەولا .. هەمیشە هەڕەشەمان كردووە‌ و پێمان وتوون: ئەگەر كورد بكوژن لێتان قوبوڵ ناكەین، ئێمە تیرۆرمان نەكردووە، بەڵام تیرۆریستەكان‌و عەرەبە هاوردەكان (657) كادری ئێمەیان لەم ناوچەیە تیرۆر كردووە، بۆیە لەم شەڕەدا زیانی زۆرمان بەركەوتووە، بەڵام توانیمان پێش ئەوەی هێزە عیراقییەكان یان هێزی پێشمەرگە لە هەر ناوچەیەكی تر ناوچەكەی خۆی ڕزگار بكات ئێمە ڕزگارمان كردووە، دیارە لەم شەڕی ڕزگاركردنەدا لیواكانی بیتوێن ‌و بەرگری ‌و فریاكەوتن‌ و ئاسایش ‌و پشتیوانی‌ و ئەوانی تریش، دەورێكی قارەمانانەیان بینیوە، لە قەرەتەپە و لە دوزخورماتووەوە هەتا دێتە لای ئێمە ئەو ناوچەیەمان هەندێك پاككردەوە ‌و هێزی عیراقییش بە هاوكاری ئێمە توانی بێتە ئەو ناوچەیە ئەگینا لە پێشدا ئێمە داوامان لە هێزی عیراقی كرد وتمان ئەگەر ئەكشێنەوە سەربازگەی كوبرامان رادەست بكەن بۆ ئەوەی ئێمە نەیەڵین داعش ئەو ناوچەیە داگیر بكەن، نەك رادەستیان نەكردین بەڵكو تەنانەت لە كاتی كشانەوەشیاندا تۆپ بارانیشیان كردین ‌و پێشمەرگەشیان شەهید كردین‌ و هەلی كۆپتەرەكانیشیان لێیان داین).

دۆزەخی تیرۆر

لە دوای كۆنترۆڵكردنی شاری موسڵ لە لایەن تیرۆریستانی دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامیەوە لە مانگی حوزەیرانی 2014 وە وردە وردە دەستە چەكدارەكانی ئەم هێزە ئیسلامیە توندڕەوە لە ناوچەكانی سەعدیە‌ و گوڵاڵە ‌و قەرەتەپە دەركەوتن‌و بڵاوبوونەوە، ئیدی ناوچەی گەرمەسێر بۆ كوردان بوو بە دۆزەخی تیرۆر كە ژیانی تیادا مەحاڵ بوو. بۆیە هێزی پێشمەرگە بەرەو ناوچەكە لە بیتوێن‌و كۆیەو چەمچەماڵ‌و سلێمانی‌و شارەزوورەوە تا دەگاتە دوز‌و كفری بەرەو رووی تیرۆریستانی ئیسلامی بەڕێ‌ كەوتن، (عەمید مستەفا بۆڵی) فەرماندەی فەوج لە لیوای 118 ی باڵەك لە بارەی جووڵەی لیواكەیان بۆ ناوچەكە وتی: (لە مانگی حوزەیرانی 2014 دا هێزەكانی داعش هاتنە ئەم ناوچەیە‌و زۆر بێ‌ ڕەحمانە پەلاماری خەڵكیان داو شاری گوڵاڵەیان وێران كرد، ئێمەش وەك هێزی پێشمەرگە بۆ دیفاع كردن لە خەڵك هێزەكانمان برد بۆ ئەو ناوە، ئەو سەردەمە ئاسایشی گەرمیان یەكەم هێز بوو شەڕەكەی دەست پێكرد ‌و دوای ئەو ساتە هێزەكانی لیوای (3)ی پیادە و لیوای (5) و هێزەكانی پشتیوانی‌ و هێزی دژە تیرۆر و هێزی سكرتاریەتی سەرۆک (مام جەلال) و ئەوانە هەموو چوونە ئەو ناوچەیە بۆ دیفاع كردن لە ناوچەكە. دیارە كاتێك داعش هات ئەو هێزانەی كە چوونە پاڵیان هەموو هێزی مەشق پێكراو بوون).

سەربازەكانیش چوونە پاڵ داعش بۆ شەڕی كورد

عەمید مستەفا بۆڵی هەروەها وتی: (لە ناو شاری گوڵاڵە (1200) ئەفسەر لە فەرماندەیی فەیلەقەوە تیای بوو هەتا نایب زابت ‌و سەربازە كۆنەكان. ئەمانە هەموو مەشق پێكراوی شەڕی ئێران – عیراق و شارەزا لە شەڕی ناوشار‌ و هەموو جۆرێكی شەڕەكان بوون. كاتێك ئەو شەڕە دەستی پێكرد فەوجێكی بەرگری‌و فریاكەوتنی عیراق لە ناو شاردا بوون، هەموو فەوجەكەش چوونە ریزی داعشەوە‌ و دەستیان كرد بە شەڕ لەگەڵ هێزی پێشمەرگە، لە هەمان كاتدا هێزی پێشمەرگەش ئەوكاتە هەم توانای سەربازیی كەم بوو، هەمیش تەقەمەنی ‌و كەرەستەی جەنگی كەمی هەبوو، بەڵام بەرگری قارەمانانەی دەكرد).
چەتەكانی داعش تا دەهات سەنگەری بە هێزێتریان لێ‌ دەدا‌ و پەلاماری هێزە بەرگریكارەكەی پێشمەرگەیان دەدا، ئیدی ڕۆژ نەبوو گەرمەسێر خوێنی لێ‌ نەچۆڕێت. عەمید (محەمەد ئیسماعیل) فەرماندەی فەوج لە لیوای 118 ی باڵەك باسی شەڕێكی بەرگری سەختی بۆ كردین ‌و وتی:
(رۆژی (20/10/2014) بوو، ئێمە تووشی شەڕێكی سەخت بووین لە قەرەتەپە كە تیرۆریستەكان لە لیواكەی كاك كوردەیان دا ، ئێمەش یەك فەوج بووین لە گوندی نارین بووین هەڤاڵانی پێشمەرگەی خانەنشینیش لەوێ‌ بوون. شەڕەكە یەكەم جار لەگەڵ ئێمە نەبوو دواتر كاك مەردان چاوشین كاتژمێر شەش و دە دەقیقە تەلەفۆنی بۆ ئێمەكرد ‌و پێیوتین: هەر ئێستا بچن بۆ یارمەتی هەڤاڵانی خانەنشین و منیش هێزتان بۆ ئەنێرم، لەوێ‌ دەستمان كرد بە شەڕ لەگەڵ چەكدارانی داعش، شەڕێكی قارەمانانەمان كرد و برادەرانی خانەنشین بە راستی ڕۆڵی كاریگەریان هەبوو، شەڕێكی باشیان كرد تاكو ئێمە گەیشتینەوە كاك مەردان هێزێكی بۆ ناردین، ئەو شەوە لەوێ‌ ماینەوە بەردەوام لە شەڕدا بووین).
هەروەها ئێمەش كە فەوجی (3) بووین ئەو كاتە من جێگر فەوج بووم كاكە شێخ فەرماندەمان بوو لە ماڵەوە بوو، بە هەمان شێوە بە رێكەوتن لەگەڵ كاك شەهید سەڵاح دیلمانی و كاك كوردە پەیوەندییان بە منەوە كرد كاكە شێخ وتی: لە شوێنی خۆتان خۆڕاگر بن ئێمە هێزی ترتان بۆ ئەنێرین، منیش وتم هیچ خەمتان نەبێت ئەوە ئێمە لێرەین و شەڕ دەكەین هەتاكو ئێوەیەن، بەڵام بە داخەوە لای ئێوارەوە پێشمەرگەیەكی خانەنشینێكمان لەگەڵ بوو بە ناوی حاجی عەلی كە خەڵكی كفری بوو، فیشەكی قەناسێك پێكای‌ و شەهید بوو، پاشان كە شەهید بوو تەرمەكەیمان ناردەوە، بۆ بەیانی شەهید سەڵاح و كاك شێخ كە ئەوكاتە فەرماندەی فەوج بوو لەگەڵ مام هێدی هاتنە لامان و دوای ئەوە شەو داعش تێكشا و بەرگەی نەگرت و هێرشەكەیان تێكشكا و شەڕەكە بە سەركەوتنی پێشمەرگە كۆتایی هات).

لە ناوچەی باڵەكەوە بۆ ناحیەی جەبارە‌ و بەرزاییەكانی بایزە

(هەموو بستە خاكێكی كوردستان كە هەڕەشەی داگیركەر‌ و تیرۆریستانی لەسەر بێت بۆ ئێمە پیرۆزە‌ و دەڕۆین ‌و بەرگری لێدەكەین) بەم وتانە عەمیدی پێشمەرگە مام هێدی قارەمان گوزارشت لەو هەستە شۆڕشگێرییە دەكات كە لە ناخی پێشمەرگەدا دەبێتە پاڵنەری تێكۆشان ‌و خۆبەخت كردن. عەمید مام هێدی باسی گیانفیدایی كوڕانی باڵەك دەكات ‌و دەڵێت:
(لە سەرەتای سەرهەڵدانی داعش فەرمان بە لیواكەی ئێمە لە فەرماندەی هێزەكانی (70) وە كرا كە هێزەكانمان بجوڵێنین، لە سەرەتاوە چووین لە ناحیەی جەبارە نیشتەجێ‌ بووین، ئەركەكانمان لە سنووری جەبارە و بەشێكمان لە قەرەتەپە پێ‌ سپێردرا، بەڵام شەڕ لە جەلەولا زۆر گەرم بوو، داعشی زۆر لێ‌ بوو. بۆ پاككردنەوەی جەلەولا لیواكەی ئێمە بەشداری كرد كە فەرماندەی لیوامان شەهید سەڵاح دیلمانی و كاك رەسول قەندەش ئەو كاتە جێگری فەرماندەی لیوا بوو لەگەڵ بەشێكی لیوای فەوجی (2) كە كاك خالید ئەوكاتە فەرماندەی فەوج بوو. بەشداریی شەڕیان كرد، لە (24/7/2014) ئێمە فەرمانمان پێكرا بەرزاییەكانی پشتی بایزە و پشتی جەلەولا بگرین و ئازادی بكەین، هێزەكانیشمان لەوێ‌ ڕۆڵێكی باشیان بینی‌ و توانییان ئەركەكانیان بەباشی بەجێ‌ بێنن).
تیرۆریستەكان تا دەهات بە دەم بەرگری سەرسەختانەی پێشمەرگەوە ماندوو دەبوون‌و ئیدی كاتی ڕاماڵین هاتبوو، عەمید روكن زاتیار فەرماندەی لیوای 7ی تایبەت تیشك دەخاتە سەر دوا شەڕی لیواكەیان لەگەڵ داعش لە گوڵاڵە‌وە دەڵێت:
(هەر لە ئێوارەی یەكەمەوە دوورە تەقە لە نێوان هێزەكانی ئێمە و هێزەكانی داعشدا دەستی پێكردا، بەیانییەكەی كاتژمێری سفرمان هەیە و هێرش بەرین بۆ ناو جەلەولا، لە ئێوارەی ڕۆژی یەكەمەوە، ئەوان ئەهاتن تەقەیان لە ئێمە ئەكرد بە دەنگی بەرز (الله اكبر) هاواریان ئەكرد، ئەركی لیواكەی ئێمە لە گەڕەكی تەجنید بوو كە دانیشتوانی هەموو لە عەرەبە شۆڤێنیەكان بوو، ئەم گەڕەكە بۆ ئێمە دانرابوو، ئێمە لە ڕێگای (كوباشی)یەوە بە دەستە ڕاست هاتوینەتەوە سەر گردۆڵكەكان‌و ئەو بەرزاییانەی بەرامبەر گەڕەكی تەجنیدن، لەوێ‌ هێزەكەمان دانا و بەرزاییەكانمان هەمووی گرت، دواتر دابەزینەوە خوارەوە بۆ ناو گەڕەكی تەجنید‌و پاكمان كردەوە، هاتینەوە سەر ڕێگای جەلەولاو سەعدیە لەو شوێنە هێزەكانمان جێگیر كرد، هەتا هێزەكانی تریش هەموویان هاتن. ئێمە زووتر گەیشتینە شوێنەكانی خۆمان، هێشتا داعش لە ناو جەلەولا مابوو، هێشتا مابوو بگەنە هاوشانی ئێمە كە گەیشتین داعشەكان لە بەرامبەرمان هەڵ ئەهاتن، خۆیان بەناو ئاو و ڕوبارەكەدا ئەدا، هێزەكەی ئێمەو پێشمەرگەكانمان تەقەیان لێدەكردن، بە راستی زەرەرێكی زۆرمان لێدان، دیاربوون لە بەر چاوی ئێمە ئەكەوتنە خوارەوە و خۆیان بە ئاوەكە دا ئەدا، هێزەكانی لیواكانی ئێمە دەورێكی زۆر باشیان بینی لەو شوێنە. لە فەرماندەكانی لیواكەی ئێمە من بووم، كاك ئەیوب، كاك شینە، فەرماندەی فەوجەكان (كاك سەلیم، كاك فەریق) بوون ئەمانە هەموویان لەوێ‌ سەرپەرشتی شەڕیان ئەكرد، هەروەها سەرجەم ئەفسەر ‌و پێشمەرگەكان ڕۆڵی زۆر كاریگەریان هەبوو، ئەو كاتە ئێمە یەك لیوا بووین كە لیوای (3) بووین، بەڵام دواتر بووین بە دوو لیوا لیوای (3،7)، بەڵام هەموو ئەو پێشمەرگانەی كە لە لیوای (3،7)ن ئەوانە ئامادەییان هەبووە، هەموومان بەشداری ئەو شەڕانەمان كرد تا شەڕی كۆتاییش لە 23-11-2014.)

كەس هاوكاری نەكردووین‌و بە چەكەكانی خۆمانەوە بەرگریمان كرد

دەربارەی پشت بەخۆبەستنی هێزی پێشمەرگە عەمید زاتیار وتی: ڕاستیەك هەیە لەو شەڕانەی باسمان كرد، هەم لە شەڕەكەی جەلەولا و هەم شەڕی مەلا عەبدوڵڵا نە فڕۆکەی هاوپەیمانانمان لەگەڵ بووە، نە هیچ هاوكارییەك كراوین، تەنها پێشمەرگە خۆی و چەكەكەی بوو، ئەو چەكەی كە لە بەر دەستیدا بووە. شەهید لیوا حسێن مەنسور ‌و هێزەكانی ئەوان زۆر دەورێكی باشیان هەبوو بۆ ئێمە، ئەو هێزانەی هێرشیان كرد بۆ جەلەولا لە قۆڵی ئێمەوە، لە قۆڵی ناوەڕاستەوە، لە قۆڵی ڕێگای نەقشبەندییەوە هەموویان هێزی پێشمەرگە بوون، بەو چەك و پێداویستیانەی كە پێمان بووە و لەبەر دەستمان بووە بە پاڵپشتی هێزی پشتیوانی (دوو) كە ئەو كات شەهید لیوا حسێن مەنسور سەرپەرشتی ئەكرد، خۆی لە سەر دەبابەكان بوو، جگە لە هێزی پێشمەرگە هیچ كەسی ترمان نەبینیوە هاوكاریمان بكات.

دۆخی ناوچەكە نائارامە

دوای ئەوەی سوپای عیراق گەڕایەوە بۆ زۆربەی شوێنەكانی جارانی لە گەرمەسێر، ئێستا دۆخی ناوچەكە نا ئارامە ‌و جارێكی تر مەترسی گەڕانەوەی داعش لە ئارادایە. لە سایەی ئەو بارودۆخە تازەیەدا هاووڵاتیان لە ئاسایش ‌و خزمەتگوزاری بێبەشن، ئەمەش مەترسی گێڕانەوەی ناوچەكە بۆ سەروەختی پێش ئازادكردنی لە دەسەڵاتی تیرۆریستان لە لایەن هێزی پێشمەرگەی كوردستانەوە زیاتر دەكات، كە وا چاوەڕوان دەكرا بە نەمانی تیرۆریستانی داعش پرۆژەكانی ئاوەدانكردنەوە بكەونەوەگەڕ ‌و ئاوارەكان بگەڕێنەوە سەر زێدی خۆیان ‌و قەرەبوو بكرێنەوە، بەڵام لەم هەل‌ومەرجەدا كێشەكان بەرەو ئاڵۆزی زیاتر دەچن.

رۆژگار ڕێگا نادات داگیركەران لە خاكی كوردا بمێننەوە

لە كۆتاییدا مەحمود سەنگاوی وتی: دەسەڵاتدارانی عیراق هەرچی لە گەرمەسێردا هەیە تەعریبیان كردووە، پێویستە ئەمانە هەمووی بكرێتە دیكۆمێنت‌ و بمێنێتەوە بۆ ئەوەی ئێمە بزانین ئەمانە لە هاتنیانەوە بۆ ئەو ناوچەیە هەوڵیان داوە مۆركی نەتەوەیی كورد لەو ناوچەیە بسڕنەوە بەڵام ناسڕێتەوە تازە لەسەر ئەوەی ئەو هەموو پارەیە سەرف كرا‌و ئەو هەموو كوشت‌و كوشتارە كرا، ئەنفالیان بەسەر هێناین بە یەك ڕۆژ چووینەوە جێگەكەی خۆمان.
من لە قسە و وتارەكانمدا هەمیشە دەڵێم ئومێد دەكەم كاربەدەستانی ئێستای عیراق وەكو ئەوانی پێشووتر بیر نەكەنەوە لەبەر ئەوەی هەر ڕێستێ‌ بكەن پاش ماوەیەك دەبێتەوە بەخوری، لەبەر ئەوە ڕۆژگار ڕێگە نادا كە داگیركەرەكان لەسەر خاكی نەتەوەكانی تر بمێننەوە، پێویستە حكومەتی عیراق بە زوویی هەنگاو بنێت بۆ جێبەجێ‌ كردنی ماددەی 140ی دەستوور و كۆتایی هێنان بەم كێشانە.

گەڕانەوەی پێشمەرگە

لە ئێستادا هێزەكانی هاوپەیمانان‌و بە تایبەتیش ئەمریكییەكان و زۆرێك لە كەسایەتی‌و ناوەندە عیراقییەكان لە سەر ئەوە یەكدەنگن كە دەبێ‌ پێشمەرگە بگەڕێتەوە بۆ ناوچە جێناكۆكەكان ‌و دۆسیەی ئەمنی ئەم ناوچانە بە هاوبەشی بەڕێوەببرێت. ئەوەش جگە لەوەی لە گەڵ دەستووری هەمیشەیی عیراقدا كۆكە، زامنی ڕێگە گرتنیشە لە دووبارە دروستبوونەوەی كێشەكان‌و سەرهەڵدانەوەی داعش لەو ناوچانەدا كە تا دێ‌ شانە نووستوەكانیان چالاكتر دەبن‌و سەرگەرمی خۆرێكخستنەوەن. دەبێ‌ هەمووان كار بۆ گەڕانەوەی پێشمەرگە‌و دابینكردنی ئاسایشی ئەم ناوچە گرنگەی كوردستان بكەن كە هەمیشە پێشەنگ بوە لە قوربانیدان‌و لە ئاییندەشدا هەر وادەبێت.

print

 113 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*