سەرەکی » مانشێت » گەڕانەوە بۆ لایەنە پرشنگدارەکانی مێژوو

گەڕانەوە بۆ لایەنە پرشنگدارەکانی مێژوو

خەبات و تێکۆشانی گەلی کورد و کوردستان بە قۆناغی جیاجیاو سەخت و دژواردا تێپەڕیوە، زۆرجار بەرەنگار بوونەوەی سەخت و خوێناوی لەگەڵ دوژمنانی کورد روویداوە و لە دواییدا لە رێگەی گفتوگۆ و راوێژ تا ئەو قۆناغە رۆیشتووە کە بەرەو رێککەوتن بڕوات و لە دواییدا ناحەزانی کورد چ دەرەکی و چ ناوخۆیی لەباریان بردووە.
هەڵبەتە ئەم دوژمنایەتی و کۆسپانەی هاتوونەتە پێش شۆڕش و جووڵانەوە و خەباتی گەلی کورد کە لە ناو ریزەکانی گەل و لایەنە سیاسیەکانیشدا روویداوە، زۆر کێشە و ململانێی خوێناوی کەوتۆتە نێو ریزەکانی هێزە سیاسیەکان، گەلی کوردیش بۆ ماوەیەکی درێژ خوێن بەربوون لە جەستەی شۆرش و جووڵانەوەکەی داوە. لە دواییدا بەهۆی دڵسۆزان و پەرۆشانی گەلی کورد ئاشتبوونەوە و تەبایی دروست بووە و سەرکەوتنی گەورە هاتۆتە ئاراوە و گەلی کوردی لە قۆناغی شەر و پێکدادانەوە گواستۆتەوە بۆ قۆناغی ئارامی و تەبایی و بەدیهێنانی دەستکەوتی گەورە.
لێرەدا دەمەوێت دوو نمونەی زیندوو لە تەمەندا بهێنمەوە، کە سەروەريیەکەی بۆ بەرێز مام جەلال و یەکێتيی نیشتیمانيی کوردستان دەگەڕێتەوە:
یەکەم:
بەهۆی سەختی و ناخۆشیەکانی شۆڕشی نوێی گەلی کورد دەبوو یەکێتیی نیشتیمانيی کوردستان پشوویەک بدات بۆ خۆرێکخستنەوە و بەهێزکردنی هێزی پێشمەرگەی کوردستان، لەساڵی ١٩٨٤ گفتوگۆیەکی کرد بە ناوبژیوانی دۆستان و دڵسۆزەکانی کورد لەگەڵ رژێمی بەعسدا..
بەرێز مام جەلال لە کۆبوونەوەیەکی دەیان هەزار کەسیدا لە نەورۆزی ساڵی ١٩٨٤ لە ئاهەنگێکی پڕ شکۆ لە سورداش رایگەیاند با هەموومان ئاشتبوونەوەی گشتی رابگەیەنین یەک ریزو یەک هەڵوێست بین بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی گەلی کورد، کە پێموایە هەنگاوێکی گرنگ بوو بۆ هاتنەکایەی تەبایی و ئاشتی و دوایی رێککەوتن و دروست بوونی بەرەی کوردستانی.
دووەم:
کاتێک بەرەی کوردستانی لەسەر بنەمای ئاشتبوونەوەی گشتی و ئاشتەوایی درووست بوو، قۆناغی دوایی لە خۆئامادەکردن بۆ راپەرین، کە کەسانێک زۆر پێیان وابوو دەبێت لێبوردنی گشتی رابگەیەنین بۆ ئەوەی هەموو لایەنگرانی چەکدارانی رژێم بێنە ریزی هێزی پێشمەرگە و بەشداری لە راپەریندا بکەن، لێرەدا جارێکی تر یەکێتیی نیشتمانيی کوردستان و بەرێز مام جەلال داوایان کرد با لەبریتی لێبوردنی گشتی با ئاشتبوونەوەی گشتی بکرێت و هەموو بەشدار بن، بەم دروشمە مەزنە راپەرین سەرکەوت و هەموو هێزە چەکدارەکان و لایەنگرانی رژێم پشتیوانيی پێشمەرگەیان کرد، کە ئەمڕۆ دەستکەوتەکەی دەچنینەوە.
قۆناغی ئێستا
لەدوای ئەنجامدانی ریفراندۆم کە شێوازێکی تری خەبات بۆ بەدەستهێنانی مافەکانی گەلی کورد، بەداخەوە نەکرا ئەنجامەکەی بەدیبهێنین و بوو بەهۆی ئەم شێوەیە کە ئەمرۆ هەرێمی کوردستانی تێکەوتووە.
هەڵبژاردنی عيراق ئەنجامدراو کورد بەهێزو لایەنە سیاسیيەکانەوە بەشداربوو و بۆتە خاوەنی ٥٩ کورسی. لەبەرئەوەی کورد لەم قۆناغەدا بڕوای بە یەکپارچەیی خاکی عبراق هەیە و پابەندی دەستووری هەمیشەیی عيراقە و خەبات و هەوڵدان بۆ بەدەستهێنانی ئامانجەکانی، ئەوەندەی پێویستی بە یەکریزيی و و تەبایی و کاری سیاسی و دپلۆماسی هەیە ئەوەندە بە هێزی پێشمەرگەوە نیيە تەنها بۆ پشتیوانيی و پارێزگاری نەبێت.
چۆن دەبێت ئەم تەباییە و ئاشتەواییە دروست بکەین؟ تەنها هەنگاو بۆ ئایندە ئاشتبوونەوەی گشتیيە و یەکڕیزيی و یەکهەڵوێستييە و رێبگرین لە هەموو درز و دەریچەیەک کە رێگا بۆ دوژمن خۆشدەکات جیاوازيی و ناکۆکی بخاتە ناو ماڵی کوردەوە. بەداخەوە دوای ئەم هەنگاوە پیرۆزەی یەکێتيی نیشتیمانيی کوردستان ناویەتی بە سەردانی بارەگای لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆنی ناوچەی سەوزو هەوڵدان بۆ ئەم ئاشتبوونەوە گشتیيەی ناو ماڵی کورد، هەندێ دەنگی نەشازو کادرو سیاسەتمەدار، کە ئایندە لەناو تونێلێکی تەسک و تاریکدا سەیردەکەن و دەبینن، لە هەموو لایەنەکاندا پەیدابوون بۆ رێگرتن لەو ئاراستەیە، لێرەدا پێویست دەکات هەموولایەک بەخۆیاندا بچنەوە چ دەسەڵات و چ ئۆپۆزسیۆن، پێموایە بەم لێکدانەوەیە کە چۆن دەبێت پێشوازيی لە شاندی یەکێتی بکرێت، دەبێت بە هەمان شێوە بۆ ئەوانی تریش حساب بکرێت کە چۆن یەکێتی سەردانی ئەولایەنانە دەکات کە ئەو هەموو رەخنە و پەلامار و ناوزراندنەیان داوەتە پاڵ، هەموومان هەڵەمان هەیە، ناکرێت بە هەڵەیەک چ گەورە چ بچووک بە درێژایی تەمەنی خەبات ماندوبوون و خەبات و دەستکەوتەکان بخەینە چاڵەوە.
ئەگەر لەپێناوی کورد و گەیشتن بە ئامانجەکان خەبات دەکەین نابێت کارە گەورەکان بکرێتە قوربانی ئەم جۆرە هەڵە و رووداوانە، بەڵکو کار لەسەر پابەندبوون بە پاراستنی یەک ریزی و ئاشتەوایی بکەین، بنەمایەک بۆ دڵسۆزيی لە خوێنی شەهیدەکان دیاری بکرێت، با لەپێناو دەستکەوتی کەسیی و پلەوپایە نەبینە تێکدەری هەوڵ و کۆشش بۆ ئاشتەوایی گشتی و سەرخستنی پڕۆژەی دیالۆگی نیشتیمانی، نەوەکو بەشێوەیەکی ناڕەوا جگە لە دڵخۆشکردنی دوژمنان نەبێت ئەو ئاوازە هیچی تری تێدا نابینم.
سەرکەوتن بۆ هەموو ئەوانەی لە پێناوی ئاشتبوونەوە و یەک پرۆژەیی نیشتیمانی کار دەکەن.

 202 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*