سەرەکی » وتار » چرۆ شه‌هاب » كابینەی نوێ و هەیكەلێكی نوێ و پەیوەندییە گشتییەكان

فۆكەس پۆینت

كابینەی نوێ و هەیكەلێكی نوێ و پەیوەندییە گشتییەكان

لەسەر بواری زانستی پەیوەندیە گشتییەكان زۆر ئەڵێین و زۆر دەنوسین و زۆر باسی لێوە دەكەین ، من گەشتومەتە ئەو بڕوایەی ئەگەر لەڕوی ئەكادیمیەوە بابەتەكان و گرفت و كێشە و ناڕەزایەتیەكان بخەیتە ڕوو زۆر باشترە لەوەی بە پێچەوانەكەیەوە باس لە هەر بابەتێكی ڕۆژ بكەین، چونكە بەكارهێنانی دەستەواژەو وتاری تەندروست بە عەقڵانی ترین ڕێگامان دەگەیەنێت و زۆر بە ئاسانیش دەتوانین كەلێن و كەلەبەرەكان دیاری بكەین.
لە نێو سیستمی حوكمڕانی كوردیدا و لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوو و تا ئێستاشی لەسەر بێت نەتوانراوە لەنێو هەیكەلی ئیداری دامەزراوەكانی حكومەتدا بەشێوە زانستییەكەی بەشی پەیوەندیە گشتییەكان هەبێت، ڕەنگە بڵێن ئەم بەشە لە هەموو دامەزراوەكانماندا هەن، بەڵێ بەندەش دەزانێت لە هەندێك دامەزراوەدا ئەم بەشە هەیە بەڵام لەژێر ناوی بەشی ڕاگەیاندن و پەیوەندیە گشتییەكان، كە لەڕاستیدا و لەسەر بنەمای زانستی ناتوانێت ئەدای كاری وەزیفی خۆی بكات، چونكە كاری پەیوەندیە گشتییەكان زۆر بچوك و بەرتەسك كراوەتەوە بگرە سنورداریش كراوە، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی كە وەك زانستێكی سەردەمیانە نەتوانراوە ئیدارەی ئەو بەشە بكرێت و گرنگی تەواوی پێبدرێت، بەتایبەتی لەبونی سەرهەڵدانی قەیرانەكان.
هەموو زانایانی بواری پەیوەندیە گشتییەكان كۆكن لەسەر ئەوەی كە ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكا نیشتمانی پەیوەندیەگشتییەكانە ئەویش لەبەر ئەوەی دەركەوتن و گەشەسەندنی ئەم زانستە لەسەر دەستی ڕۆژنامەنوسی دیاری ئەمەریكی ئیفیلی بووە، ئەویش بە گرنگی دانی بە بواری پەیوەندیە گشتییەكان كە لە دەرئەنجامی ئەو ناڕەزاییەوە سەری هەڵدا كە لە نێوان كرێكار و خاوەن كار دروست بوو بەتایبەت لە سەرەتای سەرهەڵدانی ئەو قەیرانی ئابوریەی كە لە سەدەی بیستی ڕابردوو دەركەوت بەتایبەت قەیرانەكانی ئابوری ساڵی 1907 و 1929 ، لەو ماوەیەدا چینی كرێكارو چینی ناوەڕاست ئاستی بژێوی ژیانیان زۆر دابەزی هەر بۆیە لەنێو ئەو چینەدا توڕەیی و ناڕەزایی و هەڕەشە هەڵدەقوڵا تا گەشتە ئەوەی وێنەی خاوەن كار زۆر قێزەون نیشان دەدرا.
لەم ڕوانگەیەوە ئیفیلی تەئكیدی لەوە كردەوە كە پێویستە كاری پەیوەندیەگشتییەكان بە دوو ڕودا ئیش بكات كە یەكەمیان دیراسەی ژینگەی دەوروبەری دامەزراوەكە بكات لە پێناو زانینی پێداویستیە جۆراو جۆرەكانی بەكارهێنەر بە وێناكردنی سیاسەتی گشتی پەیوەست بە پێویستیەكان و تیركردنیان، لە ڕوەكەی كەیەوە دەرخستنی ڕوی ڕاستەقینەی دامەزراوەكە و ڕۆڵی لەنێو كۆمەڵگە بەشێوازێكی شەفاف.
لەبەر ئەوەی دونیا بینیەكەی ئیفیلی لەشوێنی خۆیدا بوو بۆیە توانی ببێتە هۆكاری چارەسەری لێك تێنەگەیشتنەكان بەو میكانیزمەی كردبویە بونیادی سەرەكی پەیوەندیە گشتییەكان.
بواری ئەم زانستە بەرفراوان و هەستیارە لە دونیابینی و پێشنیاری چارەسەریەكان، چونكە زانستی پەیوەندیە گشتییەكان بەرپرسیاریتی و چالاكی جۆراوجۆری نێو دامەزراوەكانی دەوڵەتە لە ڕوی سیاسی و ئابوری و كۆمەڵایەتی و سەربازی لە بەدەستهێنانی متمانە و پشتیوانیكردنی هەردوو ژینگەی نێوخۆیی و دەرەكی كە ئەمەش بە پێدانی زانیاری و هەواڵی ڕاست بەدەست دێن.
لەكاتێكدا وەك پێویستی بازاڕ و دامەزراوەكان و لەسەر ئەو بنەمایە چەند ساڵێكە لە زانكۆی سلێمانی و بەشێك لە زانكۆكانی كوردستان ئەم بەشە بونی هەیە وە چەندین خوێندكاری لێ دەرچوەو بێكارن، واباشترە ئەگەر بەشێوەیەكی ئیستسنائیش بێت بڕیاربدرێت بە دامەزراندنی ئەم پسپۆڕێتیە تاوەكو ئەو خەرجیەی حكومەت لە كردنەوەی ئەو بەشە و پێگەیاندنی خوێندكاران خەرجی كردووە، ببنە بەشێك لە ئیدارەدانێكی زانستیانەو وەك وڵاتانی پێشكەوتوو خواز گرنگی تەواو بەم بوارە بدەین.
كەواتە كاتی ئەوە هاتووە لە ڕوانگەی گرنگی دان بەم زانستە لەكابینەی نوێی حكومەتی هەرێمی كوردستاندا بڕیار بدرێت بە سەرلەنوێ داڕشتنەوەی هەیكەلیەتی نوێ بۆ سەرجەم دامەزراوە كان لە هەردوو كەرتی گشتی و تایبەت و جێكردنەوەی بەشی پەیوەندیە گشتیەكان لەوهەیكەلیەتە نوێیەدا وەك بەشێكی سەربەخۆ وە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە بەرپرسی دامەزراوەكەوە هەبێت بۆئەوەی بەشێوازێكی زانستیانەی سەردەم و ئەكادیمیانە بتوانێت كارەكانی بەڕیوە ببات .

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*