سەرەکی » ئابووری » رێكەوتنی ئەمریكا و روسیا، ئاراستەیەكی دیپلۆماسی لە نەوتی جیهانیدا

رێكەوتنی ئەمریكا و روسیا، ئاراستەیەكی دیپلۆماسی لە نەوتی جیهانیدا

ئایا دەتوانێت جەنگی نرخ هێور بكاتەوە؟

ئامادەكردنی: یادگار عەلی

(كۆشكی كرملین) بڵاویكردەوە كە هەردوو سەرۆك (پوتین) و (ترەمپ) لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنیدا رێكەوتون لەسەر (گفتوگۆ لەنێوان وەزیرانی وزەی هەردوو وڵات لەسەر پرسی داكشانی نرخی نەوت لەجیهان و كاریگەرییەكانی) كە هەژدە ساڵیش دەبێت ئەو سامانە سروشتییە بەوشێوەیە بەهاكەی لەدەستنەداوە.

رێكەوتنەكە بەگۆڕانكارییەكی نوێ‌ لەدیپلۆماسییەتی نەوتی جیهانی ئەژماردەكرێت، بەتایبەت دوای ئەوەی لەماوەی ڕابردوودا (وڵاتانی ئۆپیك) و (روسیا) لەسەر كەمكردنەوەی بڕی بەرهەمهێنان ڕێكنەكەوتن و ئاگری شەڕەكە لەنێوان روسیا و (ئۆپیك) -بەسەرۆكایەتیی عەرەبستانی سعودیە هەڵگیرسا.
كۆشكی كرملین لەبەیانێكدا ئەوەی خستوەتەڕوو، لەمیانی ئەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا بیروڕا لەسەر بازاڕی ئێستای جیهانی نەوت ئاڵوگۆڕ كراوە، هەروەها هەردوو سەرۆك كۆكبوون لەسەر ئەوەی گفتوگۆی نێوان روسیا و ئەمریكا لەسەر ئەو پرسە لەڕێگەی وەزیرانی وزەی هەردوو وڵاتەوە ئەنجامبدرێت.

هەروەها (جاد دیر وتەبێژی كۆشكی سپی)، رایگەیاند: (هەردوو سەرۆك كۆكبوون لەسەر گرنگیی سەقامگیریی لەبازاڕی جیهانیی وزەدا).
بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا بەجیهاندا پشكی لەو كشانەوە مێژووییەدا هەیە كە نرخی نەوت تۆماریكردووە، هەندێك لە كۆمپانیا گەورەكانی بواری نەوت كە نەوتی ناوچە بەردەڵانەكان لە ئەمریكا و چەندین جێگەی تری جیهان دەردەهێنن و بەتێچووی زۆر لەسەریان دەكەوێت، هەڕەشەی ئیفلاسبوونی خۆیان دەكەن لەئەگەری بەردەوامی ئەو بارودۆخەی بەسەر نرخی نەوتدا هاتووە.
لەلایەكی ترەوە (شایلین هاینس وتەبێژی وەزارەتی وزەی ئەمریكا)، ڕایگەیاند: (دان برویلیت وەزیری وزەی ویلایەتەیەكگرتووەكانی ئەمریكا)، بەم نزیكانە لەگەڵ (ئەلیكسەندەر نۆڤاگی وەزیری وزەی روسیا) لەسەر ئەو میكانیزمانە قسەدەكات كە دەكرێت وڵاتانی گەورەی وەبەرهێنی نەوت لەو دۆخە هەڵگەڕاوەی لەبەهای نەوت لەبازاڕی جیهانی ڕوویداوە، بیگرنەبەر.

بەیاننامەكەی (كۆشكی كرملین) ئاماژەی بەكاتی گفتوگۆی نێوان وەزیرانی وزەی وڵاتەكەی و ئەمریكا نەكردووە، بەڵام لەماوەی پێشوودا ئامادەیی روسیای بۆ كاركردنی هاوبەش لەگەڵ زۆرترین وڵاتانی بەرهەمهێنی نەوت بۆ هێنانەدی هاوسەنگی لەنرخی ئەو سامانە سروشتییە لەبازاڕی جیهانی دەربڕیبوو.
كەمێك پێش گفتوگۆ تەلەفۆنییەكەش لەگەڵ هاوتا روسییەكەی، (دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ویلایەتەیەكگرتوەكانی ئەمریكا)، بە رۆژنامەنووسانی ڕاگەیاند: (سعودیە و روسیا تووشی شێتی بوون لەجەنگی نرخی نەوت دا).
هەروەها لەمیانی چاوپێكەوتنێكی تەلەفزیۆنیدا (ترەمپ)، وتی: (لەگەڵ سەرۆك (پوتین) گفتوگۆی دووبارە گەڕانەوەی سەقامگیریمان بۆ بازاڕی جیهانی نەوت كرد)، وتیشی: (هەرگیز پێشبینی ئەوەمنەكرد ڕۆژێك لەڕۆژان، داوای بەرزكردنەوەی نرخی نەوت بكەم.. بەڵام ئەو نرخەی ئێستا گەلێك نزمە).

چاكبوونەوەی بارودۆخی بازاڕەكان
لەچوارچێوەی ئەو لێدوانانەی لەلایەن بەرپرسانی روسیا و ئەمریكا لەبارەی پێویستی گەڕانەوەی سەقامگیریی و هاوسەنگی بۆ نرخی نەوت لەجیهان دەدرێت، بەراورد بەو داشكانە سەختەی كە هەژدە ساڵە تۆمارینەكردووە، نرخی نەوت لەبازاڕی جیهانیدا؛ هەندێك بەرزبونەوەی تۆماركرد، كە پێشبینی نەدەكرا بەهۆی بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناوە هەرگیز بەوڕێژەیە خواست لەسەری كەمبێتەوە.

بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەجیهان و جەنگی نرخ لەنێوان سعودیە و روسیا و سەركەوتوونەبوونی وڵاتانی رێكخراوی ئۆپیك و وڵاتانی تری بەرهەمهێنی نەوت لەگەیشتن بەڕێكەوتن بۆ كەمكردنەوەی بەرهەمهێنان بەئامانجی پاڵپشتی نرخی نەوت لەسەرەتاكانی مانگی ئازاری ڕابردوو، بازاڕی جیهانی نەوت ڕووبەڕووی فشاری زۆر و تێهەڵكێش بۆتەوە.
هاوكێشەی ڕێكنەكەوتنی نێوان وڵاتانی ئۆپیك و روسیا و وڵاتانی تری بەرهەمهێنەری نەوت، بەقازانجی چین شكاوەتەوە، بەتایبەت كەئەو وڵاتە لەماوەی ڕابردودا بەهۆی كاریگەرییەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا چالاكییە ئابوری و پیشەسازییەكانی تاڕادەیەكی زۆر سست بوەن، بەڵام ئێستا بەهۆی كەمبوونەوەی مەترسییەكانی نەخۆشییەكە لەسەری، پێویستی بەبووژانەوەی زیاتری ئابووری و پیشەسازیی هەیە و بەشێكی زۆری ئەوكارەش بەدابینكردنی نەوت دەكرێت. بەشێكی زۆری پاڵێوگەكانی ئەو وڵاتە دەستیانكردووە بەكاری بەردەوام بۆ گەڕانەوە بۆ پێش قەیرانەكە.

لەلایەكیترەوە (بانكی ستاندرد تشارترد) پێشبینی ئەوەدەكات كە لەچارەكی دووەمی ئەمساڵ تێكڕای نرخی بەرمیلێك نەوتی برنت ببێتە (23) دۆلار بۆ هەربەرمیلێك، هەروەها پێشبینی ئەوەشیكردووە كەخواست لەسەر نەوت لەمانگی نیساندا بەڕێژەی (10.5) ملیۆن بەرمیل لەڕۆژێكدا دادەبەزێت بەراورد بەڕابردو كە (18.5) ملیۆن بەرمیل بووە لەڕۆژێكدا. بەشێكی زۆری ئەوەشی بۆ ڕێوشوێنەكانی تایبەت بەكۆرۆنا لەجیهاندا گەڕاندوەتەوە.
ئەو بانكە پێشبینی ئەوەشدەكات لە(2020)دا؛ خواست لەسەر نەوت بەڕێژەیەكی پێوانەیی كەدەگاتە (5.43) ملیۆن بەرمیل لەڕۆژێكدا بەتێكڕایی دابەزێت.
شیكەرەوانی بواری بانكەكانیش لەیاداشتنامەیەكدا، پێیانوایە زۆربونی بەربەرستەكانی وڵاتان لەسەر گواستنەوەی نەوت بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە زیاتر بووە لەوەی پێشبینیان کردووە.

print

 67 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*