سەرەکی » وتار » بورهان شێخ ڕەئوف‌ » ئەمریكا و چین لە لێواری جەنگێكی سارددا

دەر و دراوسێ

ئەمریكا و چین لە لێواری جەنگێكی سارددا

واشنتۆن و پەكین لەسەر لێواری جەنگێكی سارددان بەمانای وشە، ئەمە مانشێت و سەردێڕی میدیا و رۆژنامەكان نییە، شرۆڤەی شرۆڤەكاران نییە، ئەمە وتەی (وانگ یی) وەزیری دەرەوەی چینە لەمەڕ دوا لێدوان و تۆمەتباركردنی یەكدی لە نێوان چین و ئەمریكا سەبارەت بە سەرهەڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆنا.

وەزیری دەرەوەی چین زیاتر مەترسیی ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەكانی نێوان وڵاتەكەی و ئەمریكای ئاشكراكرد ‌و وتی: ئەمریكا تووشی ڤایرۆسێكی سیاسی بووە، كە بەردەوام هانی كاربەدەستەكانی دەدات پەلاماری چین بدەن، ئامادەیی وڵاتەكەشی دەربڕی بۆ هەر هەوڵێكی نێودەوڵەتی بۆ دیاریكردنی سەرچاوەی سەرهەڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆنا (كۆڤید 19)، بەمەرجێك دوور بێت لە دەستێوەردانی سیاسی.

هەر لە میانی هەمان بابەتدا، وەزیرەكەی چین وتی: هەموو درۆ و دەلەسەكانی ئەمریكا بە ورد و درشتییەوە رەتدەكەمەوە ‌و هەندێك ناوەندی بڕیاری سیاسی لە ئەمریكا هەن، دەخوازن پەیوەندییەكانی نێوان ئەو دوو وڵاتە وەكو بارمتە دابنێن و بە ئاراستەی شەڕی سارددا بیبەن و ناكۆكی و ململانێی كۆن و كەڵەكەبووەكانی نێوانمان سەبارەت بە بازرگانی و كۆمپانیای هواوی و بارودۆخی هۆنگ كۆنگ مانا و ئاراستەی تری بدەنێ‌، بەتایبەتی دوای سەرهەڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆنا.

راستە پێشكەوتنی چین لە هەموو بوارەكانی بازرگانی و گەشەكردن و فراوانبوونی پەیوەندییەكانی لەسەر ئاستی جیهان بینیوە و چین پەلاماری هیچ وڵات و گەلێكی نەداوە لە مێژووی نزیكیدا، سەرەڕای زۆری ژمارەی دانیشتووانەكەی كە سەرووی 1,4 ملیار كەسە، هەموو ئەوانە وایانكردووە كە ببێتە هێزێكی خۆشەویست و دۆست لەلای زۆرێك لە گەلانی جیهان. لە بەرامبەردا ئەم پێشەوەچوونە گەورانەی چین مەترسی و دڵەڕاوكێی گەورەی لای ئەمریكییەكان خوڵقاندووە، ئەوەی لە ڤایرۆسی كۆرۆنا مەترسیدارتر و مەزنترە بۆ ئەمریكا ناوی چینە، ئەو عیملاقەی كە كاتی خۆی ناپلیۆن بۆناپارت وتی، لێی گەڕێن با هەر بخەوێت، چین ئەگەر رابێت جیهان داگیر دەكات.

مەترسیی ئەمریكا لە چین
سەرچاوەی مەترسییە گەورەكەی ئەمریكا لە چین، لە راستیدا ڤایرۆسەكە و ئەو كاریگەرییە نێگەتیڤانەی نییە كە لەسەر ئابووری ئەمریكا بە جێیهێشت، بەقەد ئەو ئاڵنگارییە گەورەیەی چین بۆ دۆلاری ئەمریكی كە دراوی نیشتمانییانە و بڕبڕەی پشتی سیستمە ئابوورییەكەیەتی، دروستیكردووە، كە حەفتا و پێنج ساڵە بێ‌ ركابەر كۆنترۆڵی هەموو ئاڵوگۆڕی دراو و بۆرسەكانی جیهانی كردووە. لە ئێستادا چین لە زۆر رێگە و پێگەوە كۆسپ و ئاڵتەرناتیڤی بۆ دروست دەكات، بە مەبەستی كۆتاییهێنان بە هەژموونی دۆلار لە نزیكترین كاتدا.

راستە تا ئێستا لە ئەمریكا نزیكەی 1.6 ملیۆن كەس تووشی كۆرۆنا بوون ‌و ئەو ڤایرۆسە نزیكەی 100 هەزار كەسی كووشتووە و ئەم ژمارانەش قابیلن بۆ هەڵكشان، ئەگەر سەرۆك ترەمپ كرەنتین كەم بكاتەوە یان رێكارەكان هەڵبگرێت، بەڵام هەڕەشەی گەورەتر بۆ ئەمریكا لە چینەوە پارە و دراوە تازەكەی چینە (یوان-ی دیجیتاڵی) كە هاتۆتە گۆڕێ‌ و تا ئێستا لە چوار هەرێمی ئەو وڵاتە كاری ئاڵوگۆڕی پێدەكرێت.
لە دوای پێنج ساڵ لە توێژینەوە و پێشخستن،ئێستا پلانەكەیان ساز و ئامادەیە بۆئەوەی ببێتە دراوێكی یەدەگی جیهانی، ئەگەر وەكو دۆلار بەهێزتریش نەبێت.

گرنگی دراوەكەی چین
گرنگی و بەهێزی دراوە دیجیتاڵییە تازەكەی چین (RMB دیجیتاڵ) لە دوو خاڵدا گرنگە:

1. شكستهێنانی هەر سزا و ئابڵۆقەیەك كە لە داهاتوودا ئەمریكا دژ بە چین پیادەی بكات.

2. بەخشینی هێز و توانایەكی جیۆسیاسی گەورە بە چین .
ئەمەش ئاسانكاریی گەورە بۆ كۆمپانیا چینییەكانی وەكو تنست و عەلی بابا دەكات، كە لە ئەفریقیا و ئەمریكای لاتین بە بەربڵاوی كار دەكەن، دەتوانن لەسەر مۆبایلە زیرەكەكانەوە قەبەترین ئاڵوگۆڕی دراو و بازرگانی بكەن، كە تەنها لە ساڵی 2018 دا بایی 41.5 تریلیۆن دۆلار بووە.

هەر لە ئێستاشدا ئابووری چین یەكەم وڵاتە كە بووژاوەتەوە و لە سەردەمی كۆرۆنادا هەر ئێستا 177 كەشتیی نەوتی گەورە بەرەو بەندەرەكانی ئەو وڵاتە دەڕۆن بۆئەوەی بارەكانیان بەتاڵ بكەن، جگە لە نیگەرانی ئەوروپییەكان لەسەر كڕینی بەش و سەهمی كۆمپانیا ئەوروپییەكان لەلایەن چینییەكانەوە بە نرخێكی هەرزان بە هۆی كۆرۆناوە، تەنانەت ئابووریناسێكی ئەوروپا هۆشداریدا لەوەی كە بەبێ‌ دەنگی و دوور لە هەر هەڵایەك، چین نیوەی جیهان دەكڕێت.

print

 259 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*