سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 137)

ئەدەب – سێبەر و سایە

من شه‌ره‌فی ئه‌وه‌م پێدرا یه‌كێك له‌ رۆمانه‌كانی…

من شه‌ره‌فی ئه‌وه‌م پێدرا یه‌كێك له‌ رۆمانه‌كانی گه‌لاوێژخان بكه‌م به‌ عه‌ره‌بی به‌ ناوی رێبوارێكی سه‌رگه‌ردان مامۆستا عه‌بدولكه‌ریم شێخانی باس له‌ ئه‌ده‌بیاتی گه‌لاوێژو جیهانبێژی گه‌لاوێژخان ده‌كات له‌بواری هونه‌رو رۆمان و شاكاره‌ ئه‌ده‌بییه‌كانی:  مامۆستا عه‌بدولكه‌ریم شێخانی سه‌باره‌ت به‌ گه‌لاوێژخان ده‌ڵێت: له‌ هه‌موو روویه‌كه‌وه‌ لێهاتووه‌، زۆر كه‌وتووه‌ته‌ ژێر كاریگه‌ری خاڵی خوالێخۆشبوو مامۆستا هه‌مزه‌ عه‌بدوڵڵا كه‌ یه‌كێكبووه‌ له‌ پیاوه‌ هه‌ره‌ به‌رزو تێكۆشه‌رو خه‌باتگێڕه‌كانی كورد، ...

زیاتر »

شه‌ڕ .. دوژمنه‌ سه‌رسه‌خته‌كه‌ی ژنان و منداڵانی كورد

ئا: ئاشتی‌ عه‌بدوڵڵا ناحیه‌ی زنانه‌ ده‌كه‌وێته‌ باكووری قه‌زای دووزخورماتوو و رۆژئاوای قه‌زای كفری. ژنۆرناڵ له‌سه‌ردانێكیدا بۆ زنانه‌ ئه‌و میوانانه‌ی به‌سه‌ركرده‌وه‌، كه‌ له‌ترسی ژیانیان دووزیان جێهێشتووه‌و ئێستا به‌شێكیان له‌ مه‌كته‌بی‌ ئاوه‌ سپی‌ و مزگه‌وتێكدا له‌ زنانه‌دا نیشته‌جێن. له‌تاریكی‌ شه‌ودا به‌ڕێكه‌وتن ئه‌سرا ئه‌و كچه‌ی كه‌ له‌خه‌می هاوڕێكه‌یدا به‌سیمایه‌كی شڵه‌ژاوو ده‌نگێكی پڕحوزنه‌وه‌ باسی جێهێشتنی ماڵه‌كه‌یانی ئه‌كرد، ئه‌سرا هه‌واڵی‌ مه‌رگی‌ كچه‌ هاوڕێكه‌ی‌ و دایك ...

زیاتر »

ئه‌زموونی‌ خانمه‌ رۆژنامه‌نووسێك

ئا: ژنۆرناڵ شەهێن حەمە نووری‌ سه‌ره‌تای ئه‌زمونی كاركردنی‌ ئه‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ساڵی ٢٠٠٠ له‌سه‌نته‌ری راگه‌یاندن و روناكبیری ژنان – رۆژنامه‌ی ریوان به‌وپێیه‌ی رۆژنامه‌كه‌ تایبه‌ت بوو به‌ ژنان بابه‌ته‌كانیشی‌ چاوپێكه‌وتن و ستۆری هه‌ر له‌سه‌ر ژنان بوو، هه‌روه‌ها به‌رنامه‌یه‌كی سه‌نته‌ری راگه‌یاندن و روناكبیری ژنانی‌ پێشكه‌ش كردوه‌و بۆ ماوه‌یه‌كیش ئاماده‌ی‌ كردوه‌ له‌رادیۆی ئه‌وكاته‌ی حكومه‌تی هه‌رێم . دواتریش له‌رۆژنامه‌ی راسان كه‌ رۆژنامه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌ ژنان ...

زیاتر »

جه‌نابی مام

هه‌ڵۆی شاخ‌ و شێره‌كه‌ی شام به‌رز و نه‌به‌ز به‌وره‌ و سام جه‌نابی مام شۆڕشی نوێ ‌و گیرسانه‌وه‌ی نه‌ڕوخان‌ و هه‌ڵسانه‌وه‌ی وانه‌ و وه‌ڵام جه‌نابی مام چاویلكه‌كه‌ و گۆچانه‌كه‌ی ته‌زبیحه‌ قل قه‌زوانه‌كه‌ی هێما و په‌یام جه‌نابی مام قاقاو نوكته‌ گێڕانه‌وه‌ی ئاسۆی دووری لێكدانه‌وه‌ی سه‌یر و سه‌رسام جه‌نابی مام بنكه‌و ماڵی له‌ جه‌رگه‌ی شه‌ڕ له‌ قووڵایی ناو جه‌ماوه‌ر پێگه‌ی مه‌قام جه‌نابی مام ...

زیاتر »

ده‌روێشیان، به‌ زیندوویی بوو به‌ ئه‌فسانه‌ی نه‌مریی

مه‌ریوان هه‌ڵه‌بجه‌یی عه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌روێشیان ساڵی ١٩٤١ له‌ شاری كرماشانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان و له‌ خێزانێكی هه‌ژار و له‌ یه‌كێك له‌ په‌راوێزترین و نه‌دارترین گه‌ڕه‌كه‌كانی ئه‌و شاره‌  له‌ دایك بووە. له‌ ته‌مه‌نی شه‌ش ساڵییه‌وه‌ خراوه‌ته‌ به‌ركار. شاگردیی به‌قاڵی و ته‌نه‌كه‌چی و مسگه‌ری و ده‌ستگێڕیی و ده‌یان كاری جیاوازی ئه‌زموون كردووه‌. له‌گه‌ڵ خوێندندا كرێكاری كردووه‌ هه‌میشه‌ یارمه‌تیده‌ر و هاوكاری باوكی و ئه‌ندامانی ...

زیاتر »

شیعری كوردی دوای راپه‌ڕین: گۆڕینی ئاسۆكانی چـاوه‌ڕوانی

عه‌بدولموته‌ڵیب عه‌بدوڵڵا 2 شێوازی ته‌عبیری ده‌لاله‌تخوازانه‌ گروپی یه‌كه‌م/ شیعری دنیایی شاعیری تازه‌گه‌ری كورد له‌ (دنیای شیعریی)ه‌وه‌ بۆ (شیعری دنیایی)، له‌ كاری شیعرییه‌وه‌ بۆ ده‌قگه‌رایی هه‌نگاوی هه‌ڵێنا… به‌ڵام ئه‌گه‌ر نیازی زمان له‌ شیعری كلاسیزمی كوردیدا خۆ سه‌پاندن بنوێنێ، هه‌میشه‌ له‌ سه‌ر وه‌ڵام وه‌ستا بێت، نه‌ك پرسیاركردن، ئه‌وه‌ قسه‌ی من ئه‌وه‌یه‌ كه‌ سه‌پاندنی زمان و نیازی دوور مه‌ودای زمان یه‌كتر ته‌واو ناكه‌ن، ...

زیاتر »

بنه‌ما هونه‌رییه‌كانی شانۆی منداڵان، له‌ زارۆخانه‌ و خوێندنگاكان

خه‌لیل عه‌لی كتێبی بنه‌ما هونه‌رییه‌كانی شانۆی منداڵان، له‌ زارۆخانه‌ و خوێندنگاكان. تازه‌ترین كتێبی چاپكراومه‌، له‌ بواری په‌روه‌رده‌ و هونه‌ر. ویستومه‌ له‌ رێگه‌ی ئه‌م كتێبه‌وه‌ مێژووی شانۆ له‌ دیرۆكی شه‌ش هه‌زار ساڵ له‌مه‌وبه‌ره‌وه‌ ده‌ست پێده‌كات تا ده‌گاته‌ سه‌رده‌می پۆستمۆدێرنه‌ بخه‌مه‌ڕوو. دواتر‌ باس له‌ هونه‌ری شانۆی منداڵ ده‌كات و قۆناغ و بنه‌ماكانی ئه‌م هونه‌رم ته‌ی كردووه‌. كتێبه‌كه‌ له‌ دووتوێی 600 لاپه‌ڕه‌دا نووسراوه‌و ...

زیاتر »

ئاره‌زووه‌ كاغه‌زییه‌كان

عه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌روێشیان له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم یه‌ك پارچه‌ مقه‌با به‌ ئه‌ندازه‌ی كاشییه‌ك بۆ حه‌وشه‌ی كۆشكه‌كه‌م به‌س بوو. چه‌ند پارچه‌ كاغه‌زێكی‌ ره‌نگاو ره‌نگ. سه‌وز بۆ زه‌وی‌ باخچه‌كه‌ و دره‌خته‌كان. زه‌رد بۆ هه‌یكه‌ل ‌و دیمه‌نی‌ كۆشكه‌كه‌. شین بۆ ئاوی‌ حه‌وزه‌كه‌ و چوارده‌وره‌كه‌ی‌. قاوه‌یی‌ بۆ گوێسه‌بانه‌كه‌ی‌. سوور و گۆشتیی‌ بۆ ماسییه‌كانی‌ ناو حه‌وزه‌كه‌ و گوڵه‌كانی‌ باخچه‌كه‌. هه‌ندێك سرێش ‌و چه‌ند ده‌نكه‌ شقارته‌یه‌ك ...

زیاتر »

ئه‌و پیاوه‌ی ئازاری زۆری چه‌شت به‌ڵام هه‌رگیز ملی كه‌چ نه‌كرد

ئا: ئه‌ده‌ب و هونه‌ر  عه‌لی ‌ئه‌شره‌ف ده‌روێشیان، چیرۆكنووس و رۆماننووس و توێژه‌ری ئه‌ده‌بیات، یه‌كێكه‌ له‌ نووسه‌ره‌ ناوداره‌كانی كوردی كرماشان، دوای ته‌مه‌نێك له‌ داهێنان و نووسین له‌ بواری ئه‌ده‌بیاتدا له‌ ته‌مه‌نی 76 ساڵیدا له‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌كی كه‌ره‌ج كۆچی دوایی كرد. زایه‌ڵه‌ی كرماشانییه‌كان له‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌كی كه‌ره‌ج خامۆش بوو، ده‌نگ و ئاوازی هه‌ژاران و به‌شمه‌ینه‌تانی كرماشانێك كه‌ ساڵه‌هایه‌ ئه‌و گۆرانییه‌ ده‌چڕن خۆم كرماشانی فارسی ...

زیاتر »

مه‌لا محه‌مه‌دی‌ چروستانی‌ مامۆستای‌ شیعر و ئیمان

ئاماده‌كردنی‌ بۆ ته‌له‌فزیۆنی‌ خاك: زاهیر سدیق چروستانی‌ یه‌كێكه‌ له‌ شاعیرانی‌ كورد،  هه‌ر له‌منداڵییه‌وه‌ له‌كه‌شێكی‌ ئاینی‌ دا په‌روه‌رده‌بووه‌، و كوڕی‌ خێزانێكی‌ ئاینی‌ بووه‌، باوگی‌ مه‌لای‌ مزگه‌وتی‌ ئابڵاخ بووه‌، كه‌ ئه‌و عه‌یامه‌ ئابڵاخ گوندێك بووه‌، چروستانی‌ سه‌ره‌تا لای‌ فه‌قێكانی‌ باوكی‌ ده‌ستی‌ به‌خوێندن كردووه‌، ورده‌ ورده‌ وانه‌ ئاینییه‌كانی‌ وه‌رگرتووه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌ستی‌ به‌ شیعر نووسین كردووه‌ و په‌ره‌ی‌ به‌و به‌هره‌یه‌ی‌ خۆی‌ داوه‌. ئه‌م ...

زیاتر »