سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 80)

ئەدەب – سێبەر و سایە

دیده‌ بونیادگه‌راییه‌كان

-گۆران به‌نموونه‌ – ژینۆ عه‌بدوڵڵا* ئه‌مه‌ ناونیشانی كتێبێكی هه‌ردوو ئه‌كادیمی وڕه‌خنه‌گرپ.د.زاهیر له‌تیف كه‌ریم وپ.د.نیان نه‌وشیروان مه‌ستی یه‌ كه‌له‌سه‌ر ئه‌ركی خۆیان وله‌لایه‌ن چاپخانه‌ی كارۆ وه‌،ئه‌م ساڵ 2018،چاپكراوه‌.كتێبه‌كه‌ كه‌پێكهاتووه‌ له‌ (10) لێكۆڵینه‌وه‌ پشتی به‌ڕێبازه‌ ڕه‌خنه‌ییه‌ تازه‌گه‌راییه‌كان به‌ستووه‌ كه‌سه‌رجه‌میان له‌ئه‌ده‌بیاتی ڕۆژهه‌ڵات به‌گشتی وئه‌ده‌بیاتی كوردی به‌تایبه‌تی هه‌تا ئێستا كاری له‌سه‌ر نه‌كراوه‌.هه‌روه‌ها لێكۆڵینه‌وه‌كان كه‌وتونه‌ته‌ ژێر یاسا زانستی وئه‌كادیمیاكانه‌وه‌ كه‌بۆ هه‌ر لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ك ئامانج وستراتیژییه‌ت وئه‌نجام ده‌ستنیشان ...

زیاتر »

نووسه‌رێك له‌ به‌فر

ئا: كاشما جه‌لال ئۆرهان پاموك، ڕۆمانووس و ئه‌دیب و ڕووناكبیری به‌ناوبانگی تورك و هه‌ڵگری خه‌ڵاتی نۆبڵه‌.ئه‌م ڕۆماننووسه‌ هه‌میشه‌ به‌رهه‌مه‌كانی به‌هۆی لێهاتوویی و ته‌كنیكی نووسینه‌وه‌و ئه‌و ڕووداوه‌ مێژووییانه‌ی له‌ به‌رهه‌مه‌كانیدا باسی ده‌كات بۆته‌ هۆی ئه‌وه‌ی زۆرترین خوێنه‌ر له‌ خۆی كۆبكاته‌وه‌ نه‌ك له‌ توركیا به‌ڵكو له‌ته‌واوی جیهانداو هه‌رێمی كوردستانیش به‌هۆی ئه‌وه‌ی زۆربه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی كراون به‌ كوردی. به‌گوێره‌ی ئامارێكی ڕێكخراوی یۆنسكۆ، به‌رهه‌كانی بۆ ...

زیاتر »

ئه‌ستێره‌یه‌كی‌ بزر، له‌ به‌رزایی‌ ئاسمان

ره‌هبه‌ر سه‌ید برایم شاعیرێكی‌ ون و ناو بزر ، سیاسه‌تمه‌دارێكی‌ پاك و روناك هزر ، به‌ زانیاری‌ و هۆشیار و سه‌رنج ورد ، به‌ناوی‌ نهێنی‌ و خوازراوه‌ی‌ (كچه‌ كورد ) له‌ جۆشانی‌ خرۆشانی‌ كانی‌ شیعری‌ ، شه‌له‌گه‌ی‌ هه‌ڵبه‌ستی‌ هه‌ڵبه‌ستووه‌ به‌ بیرو هزری‌ ، ژن زیاتر نزیكتره‌ له‌ ئاسمان ، زه‌ینه‌ب خان ( كچه‌ كورد ) ه‌ مه‌به‌ست و باسمان ، ...

زیاتر »

دیوانێك بۆ نیشتمان

له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج له‌م رۆژانه‌ی‌ به‌رێدا دیوانه‌ شیعرێكی‌ زه‌ینه‌ب خانی‌ كچه‌ كوردچاپ و بڵاو كرایه‌وه‌ ، دیوانێك لیپاو لیپ له‌ شیعری‌ ناسك و جوان كه‌ خاتونێكی‌ خوێنه‌واری‌ كورد نوسیویه‌تی‌ ، ئه‌م دیوانه‌له‌ لایه‌ن مامۆستا عه‌بدوڵا زه‌نگه‌نه‌وه‌ پێشه‌كیه‌كی‌ زۆر نایاب و جوانی‌ بۆ نووسراوه‌ ، كه‌ هه‌ر پێشه‌كیه‌كه‌ به‌سه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌ بایه‌خ و سه‌نگینی‌ كچه‌ كوردو خانه‌واده‌ خوێنه‌واره‌كه‌ی‌ بگه‌ین ، ...

زیاتر »

زمانی نووسین و خوێندنەوە

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (1٨) لە ڕاستیدا، ئەم گوتارەم بۆیە نووسی، چونكە لە لایەكەوە، هەست بە ئەو مەترسییە گەورەیە دەكەم، كە ڕووبەڕووی زمانی كوردیی بووەتەوە. لە لایەكی دیكەشەوە، ڕۆژی (21. 2)ی هەموو ساڵێ، یادی ڕۆژی زمانی دایك دەكرێتەوە، كە ساڵی (1999) لە (پاكستان)، هەموو لایەنە پێوەندیدارەكان كۆبوونەوە، هەوڵێكی زۆریان دا، تا زمانی نەتەوەیی گرووپە ئیتنییە جیاجیاكانی ئەو وڵاتە ببوژێننەوە، لەبەرئەوە ...

زیاتر »

مه‌مله‌كه‌تی ئه‌ده‌بی ئه‌لبێرتۆ مۆراڤیا

له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: نه‌رمین عوسمان محه‌مه‌د به‌ رای ئه‌لبێرتۆ مۆراڤیا هه‌ركه‌سه‌ كلیلی خۆی هه‌یه‌ بۆ زانینی راستی هێنری به‌لزاك پاره‌ی هه‌بووه‌ ‌و مۆراڤیا خۆی ژنی هه‌بووه‌ واتا كلیلی مۆراڤیا ژن بووه‌. مۆراڤیا رۆماننووسێكه‌ له‌ نێو دێڕه‌كان ‌و له‌ودیویانه‌وه‌ ده‌نووسێت ‌و تاڕاده‌ی نووقمبوون له‌ نێو ناخی مرۆڤدا مه‌له‌ ده‌كات تا بتوانێت بگاته‌ نێو قووڵاییه‌كان، مۆراڤیا نامۆ نه‌بوو له‌ سه‌رده‌مه‌كه‌ی خۆی ‌و نادیار ...

زیاتر »

ده‌رباره‌ی پڕۆژه‌ی كانه‌بی گوتارێكی دره‌نگوه‌خت، بۆچی كانه‌بی؟

فاروق هۆمەر فاروق هۆمه‌ر یه‌كێكه‌ له‌ چیرۆكنووسه‌ دیاره‌كانی نه‌وه‌ی نه‌وه‌ده‌كان، به‌ شێوه‌یه‌كی راستگۆیانه‌ و به‌ زمانێكی شیرین له‌ زنجیره‌ وتارێكدا ئه‌زموونی چیرۆكنووسینی خۆی و چه‌رمه‌سه‌رییه‌كانی سه‌ره‌تای چیرۆكنووسینی ده‌گێڕێته‌وه‌، دوای مۆڵه‌ت لێوه‌رگرتنی به‌ سوپاسه‌وه‌ پێمان باشبوو له‌ ئه‌ده‌ب و هونه‌ریش بڵاوی بكه‌ینه‌وه‌. ئه‌ده‌ب و هونه‌ر 1-سه‌ره‌تایێك ناچارم بۆ ئه‌وه‌ی له‌ كانه‌بی بدوێم، هه‌نگاوێك بگه‌ڕێمه‌وه‌ بۆ دواوه‌ بۆ ڕابردووی خۆم و له‌و ...

زیاتر »

ڤێرجینیا وۆڵف له‌ بیر مه‌كه‌ن

مه‌حمود نه‌جمه‌دین ئه‌م ساڵانه‌ی دوایی وه‌كو زۆر بواری دیكه‌ی رۆشنبیریی بواری وه‌رگێڕانیش گه‌شه‌ی باشی كردووه‌ و گه‌لێك به‌رهه‌می ناوازه‌ و شاكاری جیهانی وه‌رگێڕدراون، هه‌ر له‌به‌رهه‌مه‌كانی گابرێل گارسیا ماركیز و دۆسیۆیڤسكی و تۆلستۆی و چیخۆف و سالینجه‌ر و مارسیل پروست و ئۆرهان پاموك و نه‌جیب مه‌حفوز و مه‌حمود ده‌وڵه‌ت ئابادی و هتد… چه‌ ندین به‌رهه‌می دیكه‌ و ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ش هه‌ندێكیان زۆر ...

زیاتر »

دیوانه‌كه‌ی مه‌حوی

جه‌بار سابیر مامۆستایه‌كمان هه‌بوو ده‌یوت دزی دزێوترین كارێكه‌ كه‌ مرۆڤ ده‌یكات. له‌ ڕاستیدا كورتترین پێناسه‌ بۆ دزی بێ ڕه‌وشتییه‌‌. دزی له‌ هه‌موو ڕه‌فتارێكی مرۆڤ ناشیرینتره‌، به‌ڵام به‌ینی خۆمان بێ دزینی كتێب حه‌ڵاڵه‌ و بۆتان ڕێكه‌وت كتێب بدزن. چونكه‌ ئه‌مه‌ تاقه‌ دزییه‌كه‌ مرۆڤ لێوه‌ی فێرده‌بێ و هه‌ر ئه‌مه‌یش وای لێده‌كات له‌ دزی و درۆ دووربكه‌وێته‌وه‌. كتێب بدزه‌ و بیخوێنه‌وه‌، به‌ڵام دواتر ...

زیاتر »

چه‌ند شیعرێكی یانیس ریتسۆس

وه‌رگێڕانی: ئازاد به‌رزنجی كه‌ لای په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ ئه‌وه‌ستی كه‌ لای په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ ئه‌وه‌ستی شانه‌كانت په‌نجه‌ره‌ و ده‌ریا و به‌له‌می ماسیگره‌كان دائه‌پۆشێ كه‌ لای په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ ئه‌وه‌ستی ماڵه‌كه‌مان له‌ سێبه‌ری تۆ پڕ ئه‌بێ وه‌كو سایه‌ی په‌یكه‌رێكی باڵابه‌رزی فریشته‌یێ خونچه‌ی تابانی ئه‌ستێره‌كان له‌سه‌ر نوێنی گوێیه‌كانی تۆ ئه‌پشكوێن په‌نجه‌ره‌كه‌مان ئه‌بێته‌ ده‌روازه‌یێ به‌ ڕووی ته‌واوی دونیادا وه‌كو ڕاڕه‌وێكی لێ دێ به‌ ڕووی به‌هه‌شتا و تۆش ئه‌بیته‌ كانیاوی ...

زیاتر »