سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 80)

ئەدەب و هونەر

ژنێـکی بێسه‌ر

گونسالو مانویل تاڤارس له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم دایكه‌كه‌، به‌ ته‌نیا، به‌ڕێوه‌یه‌. سه‌ری نییه‌ و به‌ دوای سێ مناڵه‌كه‌یدا ده‌گه‌ڕێت. به‌ حه‌وشه‌ چۆڵه‌كه‌دا ده‌ڕوات. سه‌ری له‌ لاشه‌ی جیابۆته‌وه‌ رێچكه‌یه‌كی خوێن، رێچكه‌یه‌كی ژیانیی! له‌ دوای خۆیه‌وه‌ به‌جێده‌هێڵێت، تا ئه‌گه‌ر مناڵه‌كانی بیانه‌وێ بیدۆزنه‌وه‌. دایكه‌كه‌ پێی خۆشه‌ خۆی بیاندۆزێته‌وه‌ به‌ڵام سه‌ری نییه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ ناتوانێ بیاندۆزێته‌وه‌. دایكه‌كه‌، به‌ بێسه‌ر حه‌وشه‌ چۆڵه‌كه‌ ده‌گه‌ڕێ. چه‌ند جووچكێك به‌ ...

زیاتر »

له‌ ماڵی باوكمدا شوێنێك بۆ من نییه‌

سیامه‌ند هادی له‌ پرۆسه‌ی خوێندنه‌وه‌دا زۆر جار له‌ ڕێگه‌ی هه‌واڵ یان بابه‌تێكه‌وه‌ له‌سه‌ر نووسه‌رێك، واده‌كات به‌دوای به‌رهه‌مه‌كانیدا بگه‌ڕێیت، بۆ ئه‌وه‌ی بیخوێنیته‌وه‌. جگه‌ له‌ نووسه‌رانی وڵاتانی دیكه‌، به‌رده‌وام هه‌وڵم داوه‌ ئاگاداری نووسه‌رانی جه‌زائیر و مه‌غریب و هه‌ندێك جاریش تونس بم، چونكه‌ له‌ نێو نووسه‌رانی عه‌ره‌بدا، نووسه‌رانی ئه‌و وڵاتانه‌ تا راده‌یه‌ك جیاواز ده‌نووسن، ئه‌ویش زیاتر به‌هۆی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ سه‌رچاوه‌ی راسته‌خۆی رۆشنبیرییان زمانی ...

زیاتر »

زمان و وێنای شیعریی له‌ شیعری لیریكدا

ئه‌حمه‌د محه‌مه‌دی شاعیر بە‌ نموونه‌ جەمال نوری زمان بنه‌مایه‌كی زیندووی شیعره‌، كاتێك به‌ر تێكستێكی ئه‌ده‌بی ده‌كه‌وی، ئیتر چیرۆك بێ یان رۆمان، نۆڤڵێت، شیعر سه‌ره‌تا ئه‌وه‌ی كارده‌كاته‌ سه‌ر هه‌سته‌وه‌ره‌كانی مرۆڤ، زمانی به‌كاربردنی ده‌قه‌، به‌جورێك زمانی ده‌ق گه‌ر جوان چنرابێ و وشه‌كان هه‌ماهه‌نگیان تێدا، بێ له‌ رووی واتا و ناوه‌ڕۆكی ماناكانه‌وه‌ كاریگه‌ری جێهێشتبێ لای موته‌له‌قی كه‌ له‌ یه‌ك به‌یه‌كی وشه‌كان و دێڕه‌كان ...

زیاتر »

خۆڵه‌مێشی ناو داره‌كان بیره‌وه‌ریی و سه‌رنجێك

كاوه‌ حاجی عه‌زیز له‌ چواره‌مین فێستیڤاڵی گه‌لاوێژدا، واته‌ ساڵی 1999 ئه‌و كاته‌ به‌نده‌ ئه‌ندامی ده‌سته‌ی باڵای فێستیڤاڵ بووم هه‌ر ئه‌و ساڵه‌ بوو كه‌ بۆ یه‌كه‌مین جار خه‌ڵاتی ئه‌ده‌بی بۆ هه‌ر سێ بواره‌كه‌ (شیعر، چیرۆك، لێكۆڵینه‌وه‌) بڕی سه‌د هه‌زار دیناری سویسری ته‌رخان كرابوو. نامه‌وێ زۆری له‌سه‌ر بڕۆم ئه‌وه‌ی مه‌به‌ستمه‌ وه‌ك بیرخستنه‌وه‌یه‌ك به‌ خوێنه‌وارانی بڵێم: ده‌سته‌ی باڵای فێستیڤاڵ له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دا بوو ...

زیاتر »

نەگەڕانەوە لە خەوتن

کەژاڵ ئەحمەد پیاوەکانی ماڵی ئێمە کە شەو خەوتن؛ هەڵنەسان بۆ بینینی قژی کەوتووی خۆر لەسەر سفرەی بەیانی! بەبێدەنگیی رۆیشتن و نازی قۆری و بۆنی چا و بەریەککەوتنی پیاڵەکانیش بەئاگای نەهانین!! خودایە بۆ دەبێت… بەتەنیا هەر من بچم جارێک باوک و جارێک برایە بەخەبەربێنم، کە بۆخۆت دەتزانی ئەوان چیتر بەئاگا نایەن؟! بۆ دەبووایە،یەکەم هاوار من بیکەم؟! ئەی بۆ دەبێت تێل بۆ ...

زیاتر »

با هەڵی وەراند

په‌رژین عه‌بدولڕه‌حمان بەرەبەیانێکی پاییز گەڵا دەباری با دەی لوراند ژنێک، قژ ئاڵۆزکاو هیچ لەسەر خۆی نەبوو لەناو کزەبایەکی ساردا سوتووی جگەرەکەی دەتەکاندو درۆی پیاوێکی سپی وەک بەفری هاتەوە یاد. لەبەر خۆیەوە: ئای…قەدەر چ پەندێکی پێ دام چۆن بەشووی دام بە خەونیش نەم دیبوو. ئەم دەستگیرانە شارە نە ڕوخساری سپی نە دڵی سپی. ئەو ژنە قرچەی دەهات لە قەهرا نغرۆی چاکەتە ...

زیاتر »

دەمەوێت پێت بڵێم

ئیبراهیم هەورامانی‌ (1) نهێنی‌، خۆشبەختی‌ من، تۆیت. **** (2) تۆ دوریت، دوور… دوری‌، دوور. ئیتر چاوی‌ من چ سودێکی‌ هەیە؟ ***** (3) ئەم وەرزی‌ زستانە ، زستانێکی‌ زۆر، زۆر…. سارد دەبێت. بۆئەوەی‌، لەسەرمانا ڕەق هەڵنەیەم. وێنەکەت بەدیواری‌ ژورەکەمدا هەڵدەواسم. ***** (4) خه‌نده‌ی‌، سه‌ر لێوه‌كانت، له‌ ڕه‌فه‌ی‌ كتێبخانه‌كه‌مدا هه‌ڵده‌گرم. بۆ ڕۆژانی‌ بێ تۆیی ، كه‌ڵكم ده‌خۆن. ***** (5) بێ تۆ، لە ...

زیاتر »

ته‌نها تۆ رۆحیت رۆح …ئه‌ی‌ موسافیری‌ رۆحم

ڕۆژ هه‌ڵه‌بجه‌یی‌ من له‌وه‌ دڵنیام خه‌یاڵ له‌ده‌ست ده‌ده‌م، وێنای‌ چ عیشقیك له‌پایپی‌ شه‌وێكا بكێشم، كه‌ده‌بینم ئاسمانی‌ دڵی‌ زاخاوه‌ به‌دره‌خت كه‌چی‌ له‌سیمایا بیابان په‌تپه‌تێن ده‌كات.. ده‌مه‌وێ به‌ردێكی‌ تێگرم، كه‌چی‌ په‌نجه‌كانم تووشی‌ په‌تای‌ شكان ده‌كات.. تۆ سوارچاكێكی‌ بلورینی‌ ،نه‌ك خه‌ونه‌كانی‌ من هه‌ركاتێك سیمات ده‌كێشم به‌ئاوێزه‌ی‌ خه‌یاڵ نوقم ده‌بم تاسپێده‌ی‌ چاوه‌كانم، تالوتكه‌ی‌ تاریكی‌ هه‌ر سیزیفی‌ ته‌پاوتلم.. چ كافرستانێكه‌ ئه‌م جه‌نجاڵییه‌ی‌ من، كه‌دڵنیایم لێژ ...

زیاتر »

جوانییەكانی دۆنكیخۆتێ

كه‌ریم ده‌شتی- هه‌ولێر‌ چیتر چیرۆكی سوارچاكی ناخوێنمەوە ئێستا هاتوومەوە خۆم و شمشێرم داوە بە كاڵان سانشۆی برا قەیسەرەكان بە پەلكە شووتی ناڕووخێن بە سواری پشتی ئەسپە شێ‌ ئاوی دەریا تەواو نابێ‌ لەگەڵ بە سەرچوونی زەمان زۆرتر بیر لە زاتی خۆمان ئەكەینەوە كەمتر ئاسۆی گیا ئەبینین زۆرتر بەرەو سارای وجود ئەچینەوە لەگەڵ بە سەرچوونی زەمان زۆرتر ئەگرین بەڵام كەمتر پێئەكەنین زۆر ...

زیاتر »

دڵ ده‌فی‌ ده‌ستی‌ ده‌روێشی‌ ئه‌و

كورده‌وان محه‌مه‌د سه‌عید من دڵم له‌ سوێی‌ تۆ دڵه‌‌و سه‌رم سایه‌ی‌ ده‌نكێ مووروی‌ گه‌ردانه‌كه‌ی‌ ملی‌ تۆیه‌ عه‌قڵم كه‌لاوه‌كه‌ی‌ پشت ماڵتانه‌‌و عه‌شق تیایدا پشیله‌یه‌كی‌ ده‌سته‌مۆیه‌ من كه‌ رێی‌ هات‌و نه‌هاتم گرته‌به‌ر تۆ كه‌ بۆ گوڵكڕین چویته‌ بازاڕ نه‌ من خۆشه‌ویستیم ناسی‌‌و نه‌ تۆیش ده‌ناسرایته‌وه‌ له‌ مێژه‌ من دڵم ده‌فی‌ ده‌ستی‌ ده‌روێشێكه‌‌و له‌ تاو دێروژوان ده‌نگۆشه‌ له‌ مێژه‌ من عه‌قڵم كۆرپه‌ی‌ ناو ...

زیاتر »