سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 92)

ئەدەب – سێبەر و سایە

کاتێ مروارییەکانی ناخ دێنەگۆ

ماری القصیفی له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: نیگا عه‌زیز ناخه‌وم ده‌زانم كراسه‌ شینه‌كه‌ت بیرله‌ من ده‌كاته‌وه‌ و داوام ده‌كات! *** له‌ ئاوێنه‌ راده‌مێنم تۆ ده‌بینم، سه‌یری په‌نجه‌كانی ده‌ستم ده‌كه‌م په‌نجه‌كانی تۆ ده‌بینم، چاو داده‌خه‌م ئاوێته‌ت ده‌بم له‌ جه‌سته‌ی تۆدا ده‌ژیم و بۆنی تۆ ده‌گرم *** پیاوه‌ عاشقه‌كان هه‌موویان هه‌مان وشه‌ دووباره‌ ده‌كه‌نه‌وه‌ پیاوێك كه‌ من عاشقی بووم ئه‌و وشانه‌ی وت: كه‌ پێش ئه‌و ...

زیاتر »

سه‌رنجێك له‌ نێوان شیعری دوێنێ ‌و ئه‌مڕۆدا

سه‌دیق سه‌عید رواندزی به‌ درێژایی مێژووی شیعر وه‌ك ژانرێك له‌ ئه‌ده‌بی كوردیدا، هه‌میشه‌ هه‌ڵگری ناوه‌ڕۆك ‌و گوتارێك بووه‌، كه‌ له‌ شێوه‌ی په‌یامێكی سیاسی یاخود كۆمه‌ڵایه‌تی، گوزارشتی لێكراوه‌. ئه‌زموونی شیعری ئێمه‌ له‌ قۆناغی كلاسیكه‌وه‌ تاكو شیعری ئازاد كه‌ له‌ گۆرانی شاعیره‌وه‌ ده‌ست پێده‌كات ‌و ئیدی كێش ‌و قافیه‌ له‌ شیعردا نامێنێت ‌و فۆرمێكی ئازاد وه‌رده‌گرێت، هه‌ڵگری ئه‌و گوتاره‌ بووه‌. شاعیرانی ئێمه‌ ...

زیاتر »

ئه‌و ده‌ كتێبه‌ی له‌ دنیادا هه‌رایان ناوه‌ته‌وه‌

ئەدەب و هونەر له‌وه‌ته‌ی كتێب بووه‌ به‌ به‌شێكی گرنگ له‌ ژیانی مرۆڤدا، له‌ هه‌موو سه‌رده‌مه‌كاندا كۆمه‌ڵێ كتێب هه‌بوون به‌هۆی ناوه‌ڕۆكی نووسینه‌كانیانه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌گه‌نده‌ڵی، به‌دناوكردنی مه‌زهه‌ب، زمانی ناشیرین و ناپه‌سه‌ند، توندوتیژی، ره‌گه‌زپه‌رستی، مه‌سه‌له‌ی سێكس یان سیاسه‌ته‌وه‌، هه‌رایه‌كی زۆریان ناوه‌ته‌وه‌، چونكه‌ له‌م بوارانه‌دا چه‌ند مه‌سه‌له‌یه‌كی هه‌ستیاریان به‌شێوه‌كی ئاشكرا یان زۆر توندوتوندڕه‌وانه‌ خستۆته‌ڕوو، هه‌میشه‌ له‌گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌یاندا شه‌پۆلێكی توندی ناڕه‌زایی كه‌وتۆته‌وه‌ ئیتر له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵگاوه‌ ...

زیاتر »

گه‌شتی به‌هه‌شت

محه‌مه‌د كه‌ریم له‌ چایخانه‌ی مه‌چكۆ دێمه‌ ده‌ره‌وه‌. تیشكی خۆره‌كه‌ له‌ چاوم ده‌دات. ئه‌وه‌نده‌ شه‌كه‌ت و بێزارم، وه‌كو گای بنه‌، نازانم بۆ كوێ مل بنێم؟ ئاخر كه‌ركه‌ده‌ن به‌ كه‌ركه‌ده‌نی خۆی ده‌توانێ له‌م دۆزه‌خه‌دا بژی و وه‌ڕس نه‌بێت؟ به‌بێ ویستی خۆم هه‌نگاوه‌كانم به‌ره‌و گوزه‌ری عه‌لافه‌كانم ده‌به‌ن. به‌ لاچاو سه‌یرێكی قه‌ڵا ده‌كه‌م، له‌به‌رخۆمه‌وه‌ ده‌ڵێم: «ئای پیری خڵه‌فاو! بریا منیش وه‌كو تۆ ئارام و ...

زیاتر »

زیرەک ؛ناسنامەی گۆرانیی میللەتێک!

ساڵح بێچار نزیکەی سەدەیەک لەمەوبەر و ڕۆژی سێشەممە (٢٩-١١-١٩٢١)، هونەرمەندی گەورەی کورد مامۆستا (حەسەن زیرەک) لە شاری (بۆکان) ی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبوو. هەر لە هەمان ڕۆژدا ئەستێرەگەشەیەکی پڕ تیشک و جیلوە لە ئاسمانی هونەری گۆرانیی و موزیکی کوردییش دا هەڵهات. ڕێبەر و ڕێکخەرێکی شارەزا بۆ سەر ڕێچکەخستنی ئاواز و گۆرانی ڕەسەنی کوردەواریی پەیدا بوو. چریکەیەک خەڵکی کوردستانی ئاگادار و بێدارکردەوە ...

زیاتر »

حەسەنی شوان لە چوارتا

سەید حەکیم بەرزنجی – هەولێر ساڵی ١٩٤٢ لە گەرمەی شەڕی دووەمی جیهانیدا، ناوچەی سلێمانی تووشی تەنگوچەڵەمەیەکی ئابووریی نالەبار ببوو. خەڵکەکە ھەموو ڕوویانکردە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و لەوێوە بەباری وڵاخ گەنم و جۆیان دەهێنا. ھەروەھا مەڕ و بزن و بەران بەلێشاو خۆی دەکرد بەم دیودا. لە سەرەتای پاییزی ئەو ساڵەدا، ئێوارەیەک، ڕانەمەڕێک لەگەڵ شوانیکی ھەرزەکاری ڕووخوشدا خۆیکرد بە ئاوایی چوارتادا. دەمودەست جەڵەبچیەکانی ...

زیاتر »

قادر دیلان: پاش هەفتەیەک ئەو گۆرانییەی حەسەن زیرەک چووە سەر زاری هەموو خەڵکی سلێمانی

((دەقی دیدارێکی تەلەفزیۆنیی موزیککاری گەورەی کورد، مامۆستا قادر دیلان، لەگەڵ کەناڵی (MedTV) لە ساڵی ١٩٩٧ دا)) جه‌مالی ده‌لاك هه‌ڵسه‌نگاندن و قسه‌ له‌سه‌ركردنی كه‌سایه‌تیه‌ك ، چ شاعیر ، چ ئه‌دیب و نووسه‌ر چ هونه‌رمه‌ند ، هه‌روا ئاسان نییه‌ بۆ كه‌سێك كه‌ له‌ هه‌ر بوارێك له‌و بوارانه‌دا شاره‌زایی نه‌بێت ئه‌و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ له‌لایه‌ن كه‌سێكه‌وه‌ به‌ته‌واوی نرخ و به‌های خۆی ده‌درێنێ كه‌ له‌ یه‌كێك ...

زیاتر »

حەسەن زیرەک عودژەن بوو.. ئەیزانی عود بژەنێت لەبەر ئەوە عودەکەشی لەگەڵ خۆیا گیرا بوو !

محەمەد حەمەباقی حەسەن زیرەک بەو هەڵکەوتەی کە خەڵکی بۆکانە، بۆکان ناوجەرگەی جوگرافیای فەیزوڵڵا بەگییەکانە. ئاغاکانی فەیزوڵڵا بەگی وا ڕاهاتوون، یا بەو بۆنەیەوە کە خۆیان شەوق و زەوق و تاسەی هونەر و خۆشەویستییان بۆ هونەر هەیە، هەمیشە دیوەخانەکانیان تەرخان کردووە بۆ هونەرمەندانی ناوچەکانی دوور و نزیک، کە ئەڵێم دوور و نزیک واتا لە هەر شوێنێک هونەرمەندێک دەنگخۆشێک.. بیستوویانە ناوبانگی هەیە ناردوویانە ...

زیاتر »

حەسەن زیرەک لە ڕادیۆی کوردی کرماشان

نووسینی: ھۆمایون کەمانگەر و لە فارسیەوە: سەلاح حوسێن پور لە گەلاوێژی ١٣٤١ی ھەتاوی بەرنامەکانی ڕادیۆ دەنگی کوردی تاران داخران. حەسەن زیرەک لەگەڵ ھاوسەرەکەی و ھاوکارەکانی تری بۆ کرماشان گواسترانەوە و لە کرماشان درێژەیان بە چالاکییە ھونەریەکانیاندا. نامەی ژمارە ٤٠٢٤ لە بەرواری ٢ی ڕەزبەری ١٣٤١ی ھەتاوی(٢٤-٩-١٩٦٢) بەو مەبەستە نووسراوە. ڕادیۆ کرماشان لە ڕەزبەری ١٣٣٧ی ھەتاوی (ئەیلولی ١٩٥٨) دەستی بە بەرنامەی کوردی ...

زیاتر »

بۆ ئه‌وه‌ی له‌ خوێنه‌رێكی ناچالاكه‌وه‌ بپه‌ڕینه‌وه‌ بۆ خوێنه‌ركی چالاك ده‌بێت خوێنه‌رێكی بیركه‌ره‌وه‌ و قووڵبین بین

ئارام سدیق تا له‌ دنیای خوێنه‌ران و نووسه‌ران وردبینه‌وه‌، نهێنی زیاترمان له‌سه‌ریان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت. ئه‌م ماوه‌یه‌ی كه‌ به‌ سه‌رنجه‌وه‌ هه‌م له‌ خوێنه‌ران و هه‌م له‌ نووسه‌رانیش ورد ده‌بمه‌وه‌ زۆر هه‌قیقه‌تی تاڵم بۆ ده‌ركه‌وتووه‌. به‌شێك له‌ نووسه‌ران له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی نووسه‌رن، به‌ڵام بوونه‌وه‌ری دژه‌كتێب و دژه‌خوێندنه‌وه‌ن. ئه‌وه‌نده‌ی بۆیان بكرێت دژایه‌تی كتێب و خوێندنه‌وه‌ ده‌كه‌ن، چونكه‌ خۆیان نه‌ك نووسه‌ری ڕاسته‌قینه‌ نین، به‌ڵكو ناتوانن ...

زیاتر »