سەرەکی » ئەدەب و هونەر » هه‌وره‌ فیلم

دەق كاره‌كته‌ری وێنه‌

هه‌وره‌ فیلم

سه‌ڵاح جه‌لال

خوێندنه‌وه‌یه‌كی نوێیه‌ بۆ په‌رتووكی (سلێمانی و خاكی) ئه‌لبوومێكی دیكۆمینته‌ری له‌سه‌ر شاری سلێمانی، له‌ نێوان ساڵانی 1784 – 1991 نووسین و ئاماده‌كردنی (ئاسۆ عومه‌ر سواره‌)

دیمه‌نی یه‌كه‌م
فه‌زای شارێكی ئاوێته‌ به‌خوێن و گۆشت، ره‌نگاڵه‌ به‌ ره‌نگه‌ تێكه‌ڵاوه‌كان، ئاپۆره‌ به‌ ده‌یه‌ها ده‌نگی ناوازه‌، به‌ شه‌پۆلی وێنه‌ی بیره‌وه‌ری مه‌رگه‌ساته‌وه‌ له‌ فه‌زایا تێكه‌ڵاوده‌بوون و جیاده‌بوونه‌وه‌، تێكده‌شكان و دروست ده‌بوونه‌وه‌، ده‌بوون به‌ ئه‌لبوومێك له‌ سۆزی عاشقان و په‌رتووكێكی خواوه‌ندی له‌ مێژووی كافرۆشی و كه‌سانی رێی كاكێشانی مه‌رگ. له‌م شاره‌دا هه‌موو خوێندنه‌وه‌ و وێنه‌ و بیره‌وه‌رییه‌ك له‌ مه‌رگا به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت، مه‌رگ گرێكوێره‌ی شاره‌كه‌ی هه‌ڵگرتووه‌، وه‌ك كۆلاره‌یه‌كی گه‌ردوونی به‌ ده‌ستی كاره‌كته‌ری وێنه‌ییه‌وه‌ ده‌خولایه‌وه‌ و فه‌زای شاره‌كه‌یان دروست ده‌كرد و ده‌یانڕوخانده‌وه‌، كۆلاره‌یه‌ك ببووه‌ زمانی شار، هه‌موو ده‌نگ و ره‌نگ و جووڵه‌یه‌كی وه‌ستاند.

دیمه‌نی دووه‌م
كاره‌كته‌ری وێنه‌ به‌ كۆلاره‌كه‌یه‌وه‌ شاره‌كه‌ی پۆشی بوو، به‌ خه‌نده‌ی سه‌ر لێوی وێنه‌ی ژیانی ژیاوی شاره‌كه‌ی ده‌كێشا، هه‌موو شته‌كان وه‌ستان بوون، روانین ده‌كوژایه‌وه‌، خوێندنه‌وه‌یه‌كی گه‌ردوونی بۆ گه‌رده‌لوولێكی شاراوه‌ له‌ ده‌روونه‌وه‌ فه‌زای ده‌پۆشی، شارێك به‌ئاپۆرای هه‌ناسه‌ی فه‌لسه‌فی لوول ببوو، لاپه‌ڕه‌ی مێژوو به‌ شه‌پۆلی بیره‌وه‌ریی نه‌ستی كۆمه‌ڵییه‌وه‌ له‌ودیوی شته‌كانه‌وه‌ ده‌بوو به‌ ره‌مزی هه‌ره‌سهێنان و دروستبوونه‌وه‌، شارێك له‌ هه‌ناسه‌وه‌ ده‌ئافرێنرا، ئه‌و ته‌وژمه‌ وێنه‌ییانه‌ی دورگه‌كانی گه‌ردوونیان ده‌بڕی و له‌ شێوه‌ی هه‌ڵماقۆ ده‌هاتنه‌وه‌ یارییان به‌بیركردنه‌وه‌ی بیركراوه‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌، زه‌مه‌ن و روانین تێكه‌ڵاوی بێره‌نگی و بێده‌نگی ده‌كران، فه‌زا وه‌ك بووكه‌شووشه‌یه‌كی خواوه‌ندی ره‌نگی په‌لكه‌ زێڕینه‌ی پۆشی بوو، كاره‌كته‌ری پێشهاتی زه‌مه‌ن به‌ هه‌زاران وێنه‌ی سروشتی و خه‌یاڵییه‌وه‌ به‌كه‌وتنه‌ خواره‌وه‌ی ئه‌ستێره‌یه‌كه‌وه‌ هاته‌ سه‌ر فه‌زای روانین، كه‌سێك له‌ وێنه‌ دروست ببوو، هه‌زاران وێنه‌ فۆتۆیی جه‌سته‌یان پۆشی بوو، ببوونه‌ په‌رتووكێكی رۆحی، به‌سنگییه‌وه‌ گرتبووی و تیشكی هه‌تاوه‌كه‌ بۆ روانینه‌كان تیشكی پێده‌دایه‌وه‌:
( سلێمانی و خاكی) ئه‌لبوومێكی دیكۆمینته‌ری له‌سه‌ر شاری سلێمانی، له‌ نێوان ساڵانی 1784 – 1991 نووسین و ئاماده‌كردنی (ئاسۆ عمر سواره‌)ی له‌سه‌ر هه‌ڵكه‌ندرابوو.

دیمه‌نی سێیه‌م
گه‌رده‌لووله‌كه‌ ره‌وییه‌وه‌، پۆپه‌شمینێكی ده‌روونی به‌جێهێشت، خه‌یاڵ و خه‌ون و ئه‌فسانه‌ی دێر زه‌مانی هه‌ڵگرتبوو، شته‌كان كه‌وتنه‌ جووڵه‌، مار و مێروو باڵنده‌ كه‌وتنه‌ په‌ل و پۆ و راچه‌نین، مرۆڤ به‌ چیغی شاره‌وه‌ روانینیان هه‌ته‌ر ده‌دا، چاوه‌ڕوانی دیمه‌نی شاریان ده‌كرد، زمان له‌بێ زمانییه‌وه‌ ئافرێنرا، وێنه‌كه‌ ببووه‌ جێگه‌ی سه‌رسوڕمانی نه‌ته‌وه‌یی:

(با) گوتی: مرۆڤی لۆكه‌ییه‌، بێزمانه‌. كاره‌كته‌ری وێنه‌ییه‌.

وێنه‌كان بڵاوبوونه‌وه‌، بینه‌ران كه‌وتنه‌ خوێندنه‌وه‌ی ئاماژه‌ و ره‌مز و هێماكانی شار، كاره‌كته‌ری وێنه‌ هاته‌وه‌ سه‌ر شانۆ كۆلاره‌ی وێنه‌كانی بڵاوكرده‌وه‌:

سلێمانی گه‌وهه‌رێكه‌، شێخ ره‌زای تاڵه‌بانی مێژووه‌كه‌ی ده‌نووسێته‌وه‌.

به‌و قسه‌یه‌وه‌ په‌نجه‌ی هه‌ڵبڕی و شاره‌كه‌ی نه‌خشاند:

(له‌بیرم دێ سلێمانی كه‌ دار و مولكی بابان بوو

نه‌ مه‌حكومی عه‌جه‌م نه‌ سوخره‌كێشی ئالی عوسمان بوو

ته‌وافی كه‌عبه‌ بۆ ئه‌ربابی حاجه‌ت گردی سه‌یوان بوو

له‌به‌ر تابووری عه‌سكه‌ر رێ نه‌بوو بۆ مه‌جلیسی پاشا

سه‌دای مۆزیقه‌ و نه‌ققاڕه‌ تا ئه‌یوانی كه‌یوان بوو

درێغ بوو ئه‌و زه‌مانه‌، ئه‌و ده‌مه‌، ئه‌و عه‌سره‌، ئه‌و رۆژه‌

كه‌ مه‌یدانی جریدبازی له‌ ده‌وری كانی ئه‌سكان بوو

به‌زه‌بری حه‌مله‌یێ به‌غدای ته‌سفیر كرد و تێی هه‌ڵدا

سوله‌یمانی زه‌مان راستت ئه‌وێ، باوكی سوله‌یمان بوو

عه‌ره‌ب ئینكاری فه‌زڵی ئێوه‌ ناكه‌م ئه‌فزه‌ڵن ئه‌مما.

سه‌ڵاحه‌دین كه‌ دنیای گرت له‌ زومره‌ی كوردی بابان بوو

قه‌بری پڕ له‌ نوری ئالی بابان پڕ له‌ ره‌حمه‌ت بێ

كه‌ بارانی كه‌فی ئیحسانیان وه‌ك هه‌وری نیسان بوو.)

دیمه‌نی چواره‌م
كاره‌كته‌ری وێنه‌ توێژاڵكی رێبواری فڕێ دا، زمانی له‌ بێ زمانیدا كرده‌وه‌:

هه‌موو عاشقێك ئاوێنه‌یه‌كی هه‌یه‌، هه‌موو ئاوێنه‌یه‌ك عاشقێكی تیایه‌، من عاشق و ئاوێنه‌م، له‌ گه‌رده‌لوولی زمان و عیشقدا گێژ بووم. ره‌مزی وێنه‌كانی شارم، بۆشایی نێوان كه‌وتنه‌خواره‌وه‌ی وشه‌ له‌ بیركردنه‌وه‌م ده‌كه‌م به‌ منداڵدانی رسكاندنی وێنه‌، كاری من ئه‌و پانتاییه‌یه‌، مێژووی سلێمانی له‌ وێنه‌دا ده‌گێڕمه‌وه‌.
گه‌رده‌لووله‌كه‌ هه‌ڵیكرد، جه‌سته‌ وێنه‌ییه‌كه‌ به‌ ملپێچه‌كه‌ی تۆفانی هێمن كرده‌وه‌:

له‌ سه‌ره‌تای بوونی شاره‌كه‌وه‌ له‌ گێژه‌ڵووكه‌وه‌ له‌ دایكبووم، زامه‌كانم بێ زمانیان كردووم، ناچار بووم چووم بۆ شاری فه‌لسه‌فه‌، كه‌سێك پشتی گرتم:

وه‌ره‌ تۆ گه‌ڕیده‌ی مێژووی شارێكی بێ ناونیشانیت؟.
گوتم: نازانم ناونیشانی خۆم و شاره‌كه‌م.
گوتی: من هۆسره‌ڵم.
سیوچی ئۆتۆمۆبیله‌كه‌ی دامێ:

لێبخوڕه‌ هه‌تا ناونیشانت ده‌دۆزیته‌وه‌.
له‌ ئاوێنه‌كه‌م ده‌ڕوانی، په‌نجه‌ی راكێشا:

دواوه‌ رابردووه‌، ئێستایش ئێستایه‌، ئاینده‌یش ئه‌و شه‌پۆلانه‌ن ده‌یانبڕین، ئه‌و جێگایه‌ی بۆی ده‌چین ئاینده‌یه‌.
گه‌یشتینه‌ باخاتێك باخه‌وانێكمان بینی گوتی:

من گه‌لگامیشم. هاتوویت بۆ گیای نه‌مری؟.
گوتم: نازانم گیای نه‌مری چییه‌.
به‌ سه‌رسوڕماوییه‌وه‌ په‌لی گرتم و كێشی كردم هه‌تا لای ئۆتۆمۆبێله‌كه‌ و گوتی:

بچۆره‌وه‌ ناو ئۆتۆمۆبیله‌كه‌، له‌ ئاوێنه‌كه‌دا له‌ عیشقی بووندا خۆت بتوێنه‌ره‌وه‌، ئه‌وه‌ گیای نه‌مرییه‌.
تۆفانه‌كه‌ زیاتر بوو، كاره‌كته‌ری وێنه‌ هه‌ناسه‌یه‌كی هه‌ڵكێشا:
به‌و مۆمیاییه‌ كه‌وتمه‌ شاری شێتانه‌وه‌، نان و چاو خواردنم ده‌ست نه‌كه‌وت، له‌سه‌ر ئه‌ستێڵێك ئاوم خوارده‌وه‌، ئارتۆم بینی خۆی له‌ خوێنی بێ شوێنه‌واردا هه‌ڵكێشابوو، په‌نجه‌ی بۆ راكێشام:

ئه‌وه‌ شانۆی توندوتیژی ده‌نووسمه‌وه‌، تۆ زمانت شێتییه‌ و له‌ شاری شێتانه‌وه‌ هاتوویت، ئه‌و شانۆیه‌ ببه‌ بیخوێنه‌ره‌وه‌، كاتێك ته‌واوم كرد شاعیرێك گرتمی:

من هۆڵدرلینم وه‌ره‌ به‌ ئاماژه‌ په‌رتووكه‌كه‌ت بۆ وه‌رده‌گێڕم، نه‌مری شێتییه‌، شێتێتیش نه‌مری، لۆغۆز مانای مه‌عریفه‌ی شێتێتییه‌، لۆغۆز زمانی عاله‌م له‌ زمانی مه‌رگدا یه‌ك ده‌خات. ده‌بنه‌وه‌ به‌ زمانی ئاماژه‌و گریان و هێماو ره‌مز و نیشانه‌كان. به‌و بیره‌وه‌ بچۆ مێژووی شاره‌كه‌ت بنووسه‌ره‌وه‌.

زۆر سه‌رسام بووم هه‌ستمكرد توانیم جوگرافیای سلێمانی و خاكی له‌ وێنه‌دا بنووسمه‌وه‌.

به‌و زه‌نگه‌وه‌ راچه‌نیم یه‌كه‌م دیمه‌نی وێنه‌ی په‌رتووكی (سلێمانی و خاكی) له‌ ئه‌لبوومێكی دیكۆمینته‌ری له‌سه‌ر شاری سلێمانی، له‌ شانۆنامه‌ی گریگ پێشكه‌ش كرا.

دیمه‌نی پێنجه‌م:
كاره‌كته‌ری وێنه‌ له‌ پاركی ئازادیدا كه‌وته‌ نواندنی رۆڵی ئیبراهیم پاشا و به‌سواری ئه‌سپێكه‌وه‌ غارغارێنی ده‌كرد، مێردمنداڵێك له‌ پاشكۆیه‌وه‌ بوو توند ده‌ستی به‌پشتییه‌وه‌ گرتبوو، هه‌ڵاوی هیلاكییه‌كی بێ سنوور له‌ ده‌می ئه‌سپه‌كه‌یه‌وه‌ ده‌رده‌په‌ڕی، له‌سه‌ر كانیاوێكی پڕ له‌ سه‌وزه‌ گیا وه‌ستا، مێردمنداڵه‌كه‌ له‌ تینوێتیا دابه‌زی، ده‌می به‌ قوڵپی كانیاوه‌كه‌وه‌ ناو تێر ئاوی خوارده‌وه‌، ئیبراهیم پاشایش له‌ ئه‌سپه‌كه‌ی دابه‌زی خه‌تێكی كێشا:

شازاده‌ سلێمان، ئه‌م جێگه‌یه‌ ده‌كه‌مه‌ شار و به‌ ناوی تۆوه‌ ناوی ده‌نێم سلێمانی. كانی ئاسكانیش، ده‌كه‌مه‌ چه‌قی ئه‌م شاره‌ نوێیه‌.مێژووی دروستبوونی له‌م ساڵه‌وه‌1784 ده‌ستپێده‌كات
ئیماراتی بابان به‌ هه‌موو توخمێكیانه‌وه‌ هاتنه‌ ئه‌و ده‌شتاییه‌ به‌رینه‌ی، ئیبراهیم پاشا به‌ ئه‌سپه‌كه‌ی غارغارێنی تیادا ده‌كرد.

وێنه‌ دیمه‌نێك
كاروانێك به‌ ده‌م شێواوی فه‌زاوه‌ ده‌ركه‌وتن، ژن و منداڵ و پیاو و پیر، به‌سواری ئه‌سپ و كه‌ر و ماین و ئێستره‌وه‌، شوێنه‌واری ئه‌ماره‌تی ئه‌رده‌ڵان بوون، ئه‌ماره‌ته‌كه‌یان به‌هۆی جه‌نگێكی گه‌وره‌وه‌ روخا، به‌ سوپاسالاری مه‌ستووره‌خانه‌وه‌ هاتن و تێكه‌ڵاوبوون، شارێكیان پڕ كرده‌وه‌، ناونرا سلێمانی.

دیمه‌نی شه‌شه‌م
كاره‌كته‌ری وێنه‌ به‌و ئاڵایانه‌وه‌ له‌سه‌ر فه‌زای شانۆ ده‌گه‌ڕا، وێنه‌ی كه‌سایه‌تییه‌كان و دیمه‌نی سه‌ره‌تایی شاره‌كه‌ی ده‌خسته‌ فه‌زاوه‌ و هاواری ده‌كرد:

سلێمانی و خاكی.
وێنه‌ی ئیبراهیم پاشای به‌رزكرده‌وه‌:

له‌لایه‌ن میرنشینی بابان و له‌ سه‌رده‌می حوكمڕانی ئیبراهیم پاشای باباندا به‌ مه‌به‌ستی پایته‌ختی میرنشین سلێمانی بنیات نراوه‌.
دوایی یه‌ك یه‌كه‌ وێنه‌ی پاشاكانی بابان و ئه‌رده‌ڵانی خسته‌ فه‌زاوه‌:

ئه‌وه‌ پاشاكانی بابان و ئه‌رده‌ڵانن، ئه‌وانه‌ی مێژووی شاری سلێمانیان دروستكرد و بناغه‌ی شاره‌كه‌یان دانا.

دیمه‌نی دیمه‌نێك
شار وه‌ك گوندێكی كراوه‌، جووڵه‌یه‌كی گه‌وره‌ی گرتبوو، به‌ عه‌قڵێكی تازه‌وه‌ حه‌مام و بازاڕ و خان و خانوو و باڵاخانه‌ و شه‌قامیان دروستده‌كرد، پیشه‌گه‌رانی ته‌لارسازی له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ هاتبوون بۆ كاركردن.

دیمه‌نێكی ناوه‌خته‌
شێخ مارفی نۆدێ له‌ حه‌وشه‌ی مزگه‌وتی گه‌وره‌ وانه‌ی به‌ قوتابیه‌كانی ده‌گوته‌وه‌، پۆل پۆل به‌پێی ئاسته‌كانیان دانیشتبوون، هه‌ر پۆله‌ فه‌قێیه‌ك وانه‌ی پێده‌گوتنه‌وه‌، وه‌ك زانكۆیه‌كی ئاینی و رۆشنبیری بناغه‌ی رۆشنبیری سلێمانیان دامه‌زراند.

دیمه‌نی حه‌وته‌م
كاره‌كته‌ری وێنه‌، كۆلاره‌كه‌ی راكێشا، سه‌دان وێنه‌ كه‌وتنه‌ خواره‌وه‌، وێنه‌یه‌كی هه‌ڵگرته‌وه‌:

(بنووسه‌ پیری دڵم ئه‌مری كرد ئیتاعه‌م كرد
له‌ ئیبتیداوه‌ كه‌به‌یتی موناسیبی دیوان
گه‌دایه‌كی وه‌كو مه‌حوی قه‌له‌نده‌رێكی كورد
میسالی پادشاهی فورسه‌ ساحیبی دیوان)
ده‌ه‌نگی به‌رزكرده‌وه‌:
ئه‌وه‌ مه‌حوی شاعیری شاری سلێمانییه‌.
گێژه‌ڵووكه‌ گه‌ردوونییه‌كه‌ هات، كاره‌كته‌ری وێنه‌ له‌ ده‌وری خۆی خولایه‌وه‌، پۆپه‌شمینێكی له‌ خۆی ئاڵاند:

– ده‌ستیكرد به‌گێڕانه‌وه‌ی یه‌كه‌مین حكومه‌تی عیراق و وێنه‌ی مه‌لیك مه‌حمودی به‌رزكرده‌وه‌:

– یه‌كه‌م مه‌لیكی عیراق و كورد، شێخی نه‌مر رۆڵی گه‌وره‌ی گێڕا له‌ پێشكه‌وتنی سلێمانی و شه‌ره‌فی ده‌وڵه‌تی بۆ سلێمانی به‌رجه‌سته‌ كرد، یه‌كه‌م پایته‌ختی عیراق و كوردستان سلێمانی بوو.

دیمه‌نی دیمه‌نێك
جه‌ماوه‌ری شار، له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ سوار و پیاده‌ ده‌هاتنه‌ ناو شار، ساته‌وه‌ختی هێنانه‌وه‌ی ته‌رمی شێخ مه‌حمود بوو بۆ سلێمانی. شار هه‌وری گریه‌ و مه‌رگی هه‌ڵگرتبوو، تووڕه‌یی و قین و تۆڵه‌ له‌ دار و دره‌خته‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وت.

دیمه‌نی هه‌شته‌م
گه‌رده‌لووله‌كه‌ ته‌وژمێكی ئه‌فسانه‌یی هێنا، فه‌زا به‌ شه‌پۆلی وێنه‌ پڕبووه‌وه‌، هیچ تروسكه‌یه‌ك نه‌ما، كاره‌كته‌ری وێنه‌ كولاره‌كه‌ی كرده‌وه‌، وێنه‌كان رژانه‌ ناو شار، هه‌موو شوێنێكیان پڕ كرده‌وه‌، به‌و جۆره‌ كتێبی سلێمانی و خاكی له‌ وێنه‌وه‌ دروست بوو، یه‌ك یه‌ك له‌ فه‌زاوه‌ به‌ده‌م ره‌شه‌بایه‌كی به‌هێزه‌وه‌ گه‌رده‌لولێكیان دروست كرد له‌ وێنه‌.

كاره‌كته‌ری وێنه‌ هه‌موو رووداو و گۆڕانكاری و كه‌سایه‌تییه‌ گرنگه‌كانی شاری نمایش كرد، له‌ كه‌سانی رامیاری و شاعیر و نووسه‌ران و پیشه‌گه‌رانه‌وه‌ هه‌تا وێنه‌ پیشه‌یی و ژیانه‌ ئاساییه‌كه‌ی شار و ناونرا سلێمانی.

دیمه‌نی نۆیه‌م: میتا مه‌رگ
شاسوارێك له‌ گۆیژه‌وه‌ هاته‌خوار له‌ سه‌ره‌تای شاره‌كه‌وه‌ وه‌ستا چیرۆكی په‌رتووكی سلێمانی و خاكی گێڕایه‌وه‌:

كاره‌كته‌ری وێنه‌ توانی هونه‌رێكی نوێ له‌ مێژووی گێڕانه‌وه‌ دابهێنێت، له‌ په‌رتووكێكی 828 لاپه‌ڕه‌ییدا مێژووی وێنه‌یی شارێك بنووسێته‌وه‌، له‌ رێی ره‌مزو هێما و نیشانه‌كانه‌وه‌ هه‌موو خه‌سڵه‌ت و بیر و بۆچوون و روانینێكی ئه‌م شاره‌ی له‌ تۆڕی ئاماژه‌دا كێشاوه‌.

دیمه‌نی دیمه‌نێك
وێنه‌یه‌كی پانۆرامای سلێمانی به‌ ئاپارتمان و باڵاخانه‌ و پێشكه‌وتنه‌كانییه‌وه‌، هۆڕینی ئۆتۆمۆبیله‌كان تێكه‌ڵاو ده‌بوون، سوپا و ئاڵای كوردستان.

شاسوار كۆلاره‌ی كاره‌كته‌ری وێنه‌ی هه‌ڵدایه‌وه‌:
ئه‌مه‌یش نه‌خشه‌یه‌كی هونه‌ری نوێیه‌ بۆ سلێمانی و فه‌زایه‌كی خۆكرده‌ له‌گه‌ڵ مێژووی رابردوو ئێستا و ئاینده‌دا به‌یه‌كه‌وه‌ چرای زه‌مه‌نیان داگیرساندووه‌ و هه‌تا مێژوو مێژووه‌ وه‌ك مۆمی سلێمان له‌گه‌ڵ مێژووی شاره‌كه‌دا هه‌ر به‌رده‌وام ده‌بێت. چۆن كاره‌با ناوی ئه‌دیسۆنی له‌سه‌ره‌ به‌و جۆره‌یش ئه‌م په‌رتووكه‌ به‌ناوی ئاسۆ سواره‌وه‌ هه‌تا كۆتایی بوون نمایش ده‌كرێته‌وه‌.

دیمه‌نی دیمه‌نێك
گرته‌ی دیكۆمێنتاری كاره‌كته‌ری وێنه‌ نیشان ده‌درێت، له‌ ده‌رگای ماڵان ده‌دات، ته‌ق ته‌ق:

وێنه‌ی باوكه‌ شه‌هیده‌كه‌تم به‌ری.

وێنه‌كانی شاعیر.
نازانن من ئاسۆم، موگناتیسی وێنه‌كانی شارم، ئه‌م وێنه‌ نازدارانه‌ ده‌كه‌م به‌ په‌رتووكێك.

دیمه‌نێك
چایخانه‌ی شه‌عب كاره‌كته‌ری وێنه‌ له‌ سوچێكدا دانیشتووه‌، به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌ گه‌شه‌كه‌ی خه‌لك له‌لایه‌وه‌ دانیشتوون و وێنه‌ وه‌رده‌گرێت و له‌ پشته‌كه‌ی ناونیشان و رۆژ ده‌نووسێت.

چاوپێكه‌وتنی ته‌له‌فزیۆنی و گرته‌ی شانۆییه‌كانی كاره‌كته‌ری وێنه‌ تێكه‌ڵاوده‌بن، ده‌بنه‌ گه‌رده‌لوولێكی گه‌ردوونی.

دیمه‌نی گه‌رده‌لوول
كاره‌كته‌ری وێنه‌ كولاره‌كه‌ی به‌ گه‌رده‌لوولی باو تۆفانه‌وه‌ به‌سه‌ر فه‌زای شاره‌كه‌دا بڵاوكرده‌وه‌، جه‌سته‌ی شار له‌ كۆلاره‌كه‌دا پێچرایه‌وه‌، سلێمانی و خاكی نووسینی ئاسۆ عومه‌ر سواره‌.

سه‌رچاوه‌: (سلێمانی و خاكی) ئه‌لبوومێكی دیكۆمینته‌ری له‌سه‌ر شاری سلێمانی، له‌ نێوان ساڵانی 1784 – 1991 نووسین و ئاماده‌كردنی (ئاسۆ عمر سواره‌) چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی شڤان سلێمانی.2020.

 178 جار بینراوە