سەرەکی » وتار » جەمال ئارێز » سەرکەوتنی هاوپەیمانیی کوردستان بەهێزبوونەوەی پێگەی کوردستانە لە بەغدا

سەرکەوتنی هاوپەیمانیی کوردستان بەهێزبوونەوەی پێگەی کوردستانە لە بەغدا

جەمال ئارێز

دەشێت کاندیدانی لایەنە سیاسییەکانی عیراق بەشێکی زۆریان دووبارەبن، بۆیە ئەوە بۆتە مایەی نیگەرانیی دەنگدەرانی عیراق و قسەوباسیش لەسەر ئەوەیە کە زۆرێک لە تشرینییەکان بایکۆتی هەڵبژاردنەکە دەکەن، چونکە بە گوێرەی لێدوانی بەشێک لە سیاسەتمەداران و شرۆڤەکاران زۆربەی ئەوانەی کە لە خولەکانی پێشوودا نوێنەر بوون، نەک وەک پێویست نەیانتوانیووە ئاوڕ لە خەمەکانی شەقامی عیراقی بدەنەوە و ئاستی خزمەتگوزارییەکان لە باشوور و ناوەڕاستی عیراق ببەنە هەورازتر. بەڵکو زۆربەیان تەنیا دیاردەیەکی دەنگی بوون و هێندەی لە میدیاکاندا لێدوانی ئاگرینیان داوە، یەک لەسەدی ئەوە لەناو هۆڵی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقدا قسەیەکیان لەبارەی نەهامەتیی عیراقییەکانەوە نەبووە و ئەگەر قسەیەکیشیان لەوبارەیەوە هەبووبێت، ئەوا لەبەر ئەوەی زیان بە پەزەکان نەگات پێداگرییان لەسەر نەکردووە و کۆبیان بۆ نەکردووە.

یەکێک لەو خاڵانەی کە زۆرێک لە نوێنەرانی لایەنە دەستڕۆیشتووەکانی بەغدا لە پەرلەمان و حکومەتی فیدراڵ، زۆر پێداگریی لەسەر دەکەن تا بیکەنە پاساو بۆ خراپیی ئاستی خزمەتگوزارییەکان لە باشوور و ناوەڕاست، جووینەوەی قەوانی هەرێمە کە گوایە «پارەی عیراق هەمووی بۆ هەرێم دەچێت و هیچ لە داهاتی ئەو پارێزگایانەی هەرێمی کوردستانیش بۆ خەزێنەی دەوڵەت ناگەڕێتەوە».

ئەگەرچی لە هەرێمی کوردستانیشدا ناڕەزایی و گازاندە لە ئاستی خزمەتگوزارییەکان هەیە، بەڵام با بەراوردێک لەنێوان ئاستی خزمەتگوزاریی هەرێم و ناوچەکانی دیکەی عیراقدا بکەین و بزانین لێرە سەرەڕای ئەو گلەییانەش کە هەن بەو بەشە بودجەی کە لە باشترین بارودۆخدا 15٪ تێنەپەڕیووە کە بەغدا بۆ هەرێمی کوردستانی ناردووە و لە ساڵی 2014شەوە بڕاوە یان بە چکەچکە و خێر بڕێک پارە بە لێدەرکردنی پارەی بڕی 250 هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانەوە دەنێردرێت، چی کراوە و لە باقی شارەکانی ژێر دەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵدا چی کراوە کە ئەگەر رێژەی پارەی رەوانەکراوی بەغدا 15٪یش بووبێت، ئەوا پشکی بەغدا 85٪ بووە!

رۆژانە ئێمەمانان بەریەککەوتنمان لەگەڵ ئەو هاووڵاتییە عەرەبانەدا هەیە کە لە باشوور و ناوەڕاستەوە دێنە هەرێمی کوردستان و ئەو ریپۆرتاژە ڤیدیۆییانەشیان دەبینین کە یوتوبەرەکان لە چەناڵی خۆیان دایدەنێن و بۆخۆیان بەراوردی ئاستی خزمەتگوزارییەکان و ژینگە و خاوێنی شارەکانی هەرێم دەکەن بە شارەکانی دیکە، بۆیە ئەمەی ئێستا بەشێک لە کاندیدان و نوێنەرانی دووبارە کاندیدی لایەنەکان لەبارەی هەرێمەوە دەیڵێن بە بزوواندنی هەستی رەگەزپەرستی و شۆڤێنیستی و مەزهەبگەرایی، چیتر لای گەنجان و هاووڵاتیانی باشوور نایخوات، چونکە ئەوە بۆ سەردەمانێک رەنگە بازاڕی گەرم بووبێت کە تەکنۆلۆجیا و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لەئارادا نەبووە و خەڵکی هەرێم و شارەکانی تری عیراق لە یەکتریی دابڕابوون، بەڵام ئێستا زۆرێک لە چین و توێژەکانی عیراق هەر لە وەبەرهێنەوە بۆ سەرمایەدار و کرێکار و تەکنیککار بەشێکیان هەر بە ماڵەوە لە هەرێم نیشتەجێن یاخود هەر چەند هەفتە جارێک خەڵکێکی زۆر وەک گروپی گەشتیاری دێنە هەرێم، بۆیە چیتر یاریکردن لەسەر وەتەری نەتەوەیی و مەزهەبی دادی هەندێک لەو نوێنەر و حزبانە نادات و خەڵکی عیراق لەوە هۆشیارانەتر سەرچاوەی گرفتەکان دەزانن و بەو زوڕنایە هەڵناپەڕن کە کاکی نوێنەر بە پشتیوانیکردنی لە قسەیەکی ئایەتوڵڵا سیستانی و بزواندنی هەستی نەتەوەیی و تایفی بتوانێت متمانەی شەقامی شیعە و سوننە بەدەست بهێنێتەوە، دیارە ئەوە بۆ هەرێمی کوردستانیش هەر راستە و چیتر خەڵکی کوردستان بە دروشمی بریقەداری نەتەوەیی ناواقیعی و ستۆک و دوور لە تەگبیری ژیرانە و خوێندنەوەی تان و پۆی سیاسەتی ئیقلیمی و نێودەوڵەتی و گوێنەدان بە قسەی وڵاتە زلهێزەکان هەڵناخەڵەتێن، چونکە خەڵکی کوردستان پێویستیان بە سەقامگیریی و مووچە و هەلی کار و خزمەتگوزارییە، هەموو ئەوانەش ئەو دروشمانەن کە هاوپەیمانیی کوردستان بانگەشەیان بۆ دەکات و پێشتریش ئەو سیاسەتە نەخشەڕێگەی سیاسەتی حەکیمانەی مام جەلال و کاک نەوشیروان بووە، هەر ئەوەش بۆتە مایەی نزیککردنەوەی نوێنەرانی پێکهاتە نەتەوەیی و مەزهەبییە جیاجیاکان و هەر بە زاڵبوونی سیاسەتی پێچەوانەی ئەو رەوتە نەرمڕەوە ، نەک هاوسەنگیی هێز و تەوافوقی سیاسی نێوانی کوردستان و هەرێم تێکچوو، بەڵکو لایەنە سیاسییەکانی بەغداش چیتر ئاراستەیەکیان نەبینیووەتەوە تا بتوانێت بەو سیاسەتە حەکیمانەیە لە دەوری مێزێک کۆیان بکاتەوە و دروشمە مەزهەبی و خێڵەکییەکانیان لێ دابماڵێت و بیانکاتە خاوەنی دروشم و بەرنامەی نیشتمانی.

ئێستا بۆ گەڕاندنەوەی ئەو حیکمەتانەی سیاسەتی تەوافوق و پێکەوەژیان بە رێزگرتن لە تایبەتمەندییەکانی هەر پێکهاتەیەک دەنگدان بە هاوپەیمانیی کوردستان باشترین رێباز و رێگایە بۆ گەیشتنەوە بەو دۆخی تەوافوق و پێکەوەژیان بوژانەوەی گیانی نیشتمانی.

 197 جار بینراوە