سەرەکی » زانست » كه‌شتی نوح » نانی سپی بگۆڕن بۆ نانی بۆر

نانی سپی بگۆڕن بۆ نانی بۆر

لەدونیای ئابوریدا واباوە كە خەڵكی هەژارو كەمدەرامەت مەراقی نانەو خواردنی سەرەكیەتی، بۆیە كورد واراهاتوە كە زۆربەی خواردنەوەكان لەگەڵ نان بخواو زۆر خەڵك هەیە بەبێ نان تێر ناخوات، زانستیانەش دەركەوتوە كە نان بەو پێیەی كاربۆهێدراتێكی زۆری تێدایە بۆ جەستەی مرۆڤ پێویستە، زانستی تازەش دەریی خستوە كە نان چەندە پێویستە بۆ لەشی مرۆڤ ، بۆرەكەی دە ئەوەندە پێویستترو چاكترەو ئێستا لەهەموو ئەوروپاو رۆژئاوا زۆربەی خەڵكی نانی رەش یان بۆر لەجیاتی نانی سپی لەژەمەكاندا دەخۆن، خاسیەتەكانی نان وسەمونی بۆرVollkornbrot ئەوەیە كە بەهۆی پێكهاتەكەی كە بریتیە لە ژمارەیەك دانەوێلەوەی وەك گەنم و جۆو گەنمەشامی شۆفان و گەنمی سورو كەپەك و جۆرەكانی تر كە پڕن لە ڤیتامین وپرۆتین و هەریەكەیان سودی تایبەتی بۆ تەندروستی مرۆڤ هەیە.

لەناو ئەو دانەوێلە تێكەڵاوانەی كەنانی پتەوی لێ دروست دەكرێت بڕێكی باش لە ڤیتامین B و نیاسین و سیامین هەیە، جگە لەوەش ئاسن و مەگنسیۆم و زینك و مەنگەنیز هەیەو بۆ لەشی مرۆڤ زۆر پێویستن، دژە ئۆكسیدی وەك ترشی فیتیك و فرۆتیك و كبریت بەڕیژەی باش هەیە كە پێویستیەكانی مرۆڤ پڕ دەكاتەوە، هەروەها پێكهاتەی روەكی وەك ستانول وستیرولات و پۆلیفینۆل هەیە كە جەستەی مرۆڤ لە زۆر نەخۆشی دەپارێزن.

ئەو مادەو ڤیتامینانەی كەلە پێكهاتەی ئەو جۆرەنانەدا هەیە دەبنە رێگر لەبەردەم نەخۆشیەكان دڵ كە ئێستا هۆكاری سەرەكی مردنە لەسەر ئاستی هەموو دونیا، دەركەوتوە كەخواردنی 28 گم رۆژانە لە ئاردو نانی ئەو جۆرە دانەوێڵە تیكەڵاوانە بەڕیژەی 22٪ لەنەخۆشیەكانی دڵ دورمان دەخاتەوە.

توێژینەوەیەكی ئەمریكی كە ئەزمونیان لەسەر 17 هەزار كەس كردوەو بۆ ماوەی 10 ساڵ چاودێریان كردون كەبڕێكی زۆری لەوجۆرە نان و سەمونانەیان خواردوە دەركەوتوە كە بەڕیژەی 47٪ مەترسی توشبون بەنەخۆشیەكانی دڵیان لەسەر كەمبۆتەوە، لە توێژینەوەیەكی تری بەریتانی كەلەسەر 250 هەزار كەس كردویانەدەركەوتوە كەئەوانەی بەبەردەوامی ئەو جۆرە نانانە دەخۆن بە رێژەی 14٪ لە نەخۆشیەكانی مێشک و جەڵتەی مێشك دوركەوتونەتەوە.

نانی بۆر لەبەر ئەوهەموو ڤیتامین و پرۆتیانەی كەتێیدا هەیە، وادەكات زۆتر تێرت بكات وەك لەنانی سپی ئەوەش هۆكارێكی باشە بۆ دابەزاندنی كێش و ئەوانەی هەمیشە لەمجۆرانە بخۆن قەڵەونابن، زۆربەی بەرنامەكانی دابەزاندنی كێش ئەو جۆرە نانەی لەگەڵدایە كە زیانی زۆری نیە.

ئەو نانانە بۆ دوركەوتنەوە لە نەخۆشی شەكرەی لەجۆری دووەم زۆر باشن، پزیشكەكان هەمیشە رێنمایی دەدەنە نەخۆشەكان كە لەمجۆرە نانانە بخۆن، لە 16 توێژینەوەی جیاجیادا ئەوە سەلماوە كە خواردنی ئەو جۆرانە دەبێتە هۆی راگرتنی ئاستی شەكرەی خوێن و هاوسەنگ كردنی، هەروەها كرداری هەرسكردنی خواردەمەنیەكان ئاسان دەكاو هاوكارێكی باشی گەدەیە بۆ هەرسكردن، لە توێژینەوەیەكی سویدیشدا دەركەوتوە كە هۆكاریكی زۆرباشە بۆ رێگرتن لە هەوكردن، هەرلەو توێژینەوەیەدا ئاشكرابوە كەزۆرینەی ئەو ژنانەی كەبەبەردەوامی ئەو جۆرە نانانە دەخۆن كەمتریان درەنگتر دەمرن لەوانەی كە نانی سپی ودروستكراو لە گەنم دەخۆن.

بۆیە پزیشك وشارەزایانی بواری خواردەمەنی و تەندروستی مرۆڤ ئامۆژگاریمان دەكەن كە نانی سپی لەهەموو ژەمەكانمان بگۆرین بە نانی بۆری دروستكراو لە جۆرەها دانەوێڵە، هەروەها دەشڵێن لەدروستكردنی كێك و بسكویت و لەفەو جۆرەكانی تر بەهەمان شێوە ئاردی بۆر بەكاربێنین.

سەرچاوە: Mayo Clinic. Healthline

 112 جار بینراوە