سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » شانۆیی کوڕە دارکەنەکە و چەند سەرنجێکی رەخنەگرانە

لێكۆڵینه‌وه‌ی شانۆیی

شانۆیی کوڕە دارکەنەکە و چەند سەرنجێکی رەخنەگرانە

فاروق هۆمه‌ر

خۆشترین گۆرانی شانۆی سالار، كتێبێكی نوێی مامۆستا ئه‌حمه‌د سالاره‌ كه‌ سێ ده‌قی شانۆیی له‌ خۆ گرتووه‌ به‌ناوی ( ئه‌وانه‌ی توونی بابا چوون، خۆشترین گۆرانی، گره‌وی به‌ختی كوڕه‌داركه‌نه‌) ئه‌و كتێبه‌ ساڵی 2006 له‌ زنجیره‌ كتێبی ئینستیتیوتی كه‌له‌پوری كورد چاپكراوه‌.

1-2

ئه‌حمه‌د سالار به‌ده‌ر له‌ هونه‌ره‌كه‌ی، نووسه‌رێكی گه‌وره‌ و پڕ ئه‌زموونی ساڵانی هه‌شتاكانه‌ و له‌و ڕۆژگاره‌دا به‌ زنجیره‌یێك ده‌قی شانۆیی كه‌له‌پورئامێز ده‌گاته‌ چڵه‌پۆپه‌ی داهێنانی خۆی. ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ به‌ شانۆیی ( نالی و خه‌ونێكی ئه‌رخه‌وانی) ده‌ستپێده‌كات و دواتر به‌ شانۆیی ( جه‌زیری وانه‌ی ئه‌ڤین داده‌دات) ده‌گاته‌ كۆتایی بازنه‌كه‌. سالار بۆ ئه‌و ڕۆژگاره‌ له‌گه‌ڵ پۆلێك له‌ هاوڕێیانی هونه‌رمه‌ندی خۆی مه‌شخه‌ڵێك له‌ داهێنان به‌رزده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ له‌ودیوویی ئه‌و مه‌شخه‌ڵه‌وه‌ بزوتنه‌وه‌ و زیندوێتی ڕۆحی ئینسانی كوردی ڕه‌نگپێده‌دایه‌وه‌.
(لێره‌دا نابێ ڕۆڵی ئه‌و گروپه‌ له‌ هونه‌رمه‌ندانی گه‌وره‌ی مۆسیك و شێوه‌كاری و شانۆ، كه‌ وه‌ك گروپێكی تۆكمه‌ و یه‌ك ڕۆح هاوشانی مامۆستا سالار بوون نادیده‌ بكرێن و من له‌به‌ر زۆری ناوه‌كان له‌لایێك و ناسراوی ئه‌وان له‌ گۆڕه‌پانه‌كه‌دا خۆم له‌ ناوهێنانیان به‌دور ده‌گرم)
دۆست و ناحه‌زانی شانۆییه‌كانی سالار گه‌واهیده‌ری ئه‌و هه‌قیقه‌ته‌ن كه‌ ئه‌و زنجیره‌ شانۆییانه‌ بۆ هه‌تاهه‌تایه‌ له‌ناو ڕۆژگاره‌كانی میلله‌تی كوردا به‌ نه‌مری و زیندوێتی ده‌مێننه‌وه‌. ئه‌و ڕۆژگاره‌ بڵێسه‌ی زیندوێتی و به‌رزی ئه‌و شانۆییانه‌ نه‌ك هه‌ر له‌ كوردستان به‌ڵكو له‌سه‌ر شانۆییه‌كانی به‌غدادی پایته‌ختیش شوێنی سه‌رنج و چاولێكردن بوون و شانۆكارانی نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌بیش له‌ بینییان بێبه‌ش نه‌بوون.
من لێره‌وه‌ به‌ وته‌ی خودی مامۆستا سالاریش خۆی كه‌سێك بووم زۆر به‌ قووڵی له‌و شانۆییانه‌ی ئه‌و تێگه‌یشتووم و شیكارێكی زانستیانه‌م له‌كاتی خۆیدا بۆ كردوون. واته‌ دوور و نزیك یه‌كێك بووم له‌و كه‌سانه‌ی به‌و ئه‌زموونانه‌ سه‌رسام و شاگه‌شكه‌بووم و هیچ كات گومانم له‌ ده‌ماخبه‌رزی و زرنگی ئه‌و نه‌بووه‌، له‌زۆر جێگه‌ش مامۆستا به‌ ته‌نگمه‌وه‌ هاتووه‌ و كه‌سێك بووه‌ دوور و نزیك پشتگیری گه‌وره‌ی لێكردوم. به‌ڵام له‌دوای خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و سێ شانۆییه‌ تازه‌یه‌ی تووشی شۆكهاتم. یه‌كه‌م پرسیارێك كه‌ به‌ره‌و ڕووم بۆوه‌ ده‌رباره‌ی هێزی نووسین بوو كه‌ چۆن له‌ شوێنێك نوسه‌ر ده‌باته‌ كه‌شكه‌ڵانی ئاسمان و هه‌موو بوێرییه‌كی گه‌ڕان و قووڵبوونه‌وه‌ و نزیكبونه‌وه‌ له‌ مه‌ترسییه‌كانی تێدا ده‌خوڵقێنێ و له‌ شوێنێكی دیش ده‌ستبه‌رداری ده‌بێ و ره‌زیل و چرووك فڕێی ده‌داته‌ خوارێ و هه‌ر وه‌كو تازه‌پێگه‌یشتوویێك خۆی لێ نه‌بان ده‌كات.
من له‌ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌زموونی ئه‌حمه‌د سالاره‌وه‌ ده‌گه‌مه‌ ئه‌و هه‌قیقه‌ته‌ی نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ندانی كورد ( بێ له‌ ده‌رهاویشته‌كان) له‌ ده‌می كڵۆڵی و داماوی كورددا ده‌گه‌نه‌ پله‌ی داهێنان و له‌ ده‌می نزیكبوونه‌وه‌ له‌ ئیستقلالیش پشتی لێده‌كه‌نه‌وه‌ و ڕوو له‌ داهێنان و كاری جدی وه‌رده‌گێڕن.
من ئیدی به‌ر له‌وه‌ی ده‌ستبه‌رداری ئه‌و ڕابردووه‌ی ئه‌حمه‌د سالار بم و له‌م ئه‌زموونه‌ نوێیه‌ی بڕوانم كه‌ له‌م كتێبه‌ی به‌ر ده‌ستماندا خۆی نیشان ده‌دات، ده‌ڵێم ئه‌و پیاوه‌ له‌ ڕابردوودا به‌جۆرێك مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ كه‌له‌پوور و مێژووی كورد كردووه‌ كه‌ ئه‌وپه‌ڕی جوانناسی و سه‌لیقه‌ی به‌رزی خۆی نیشان داوه‌. هیچ كه‌سێكیش له‌و بواره‌دا گه‌ر بێئینسافی نه‌نوێنێ ئه‌وا ناتوانێ هه‌ر وا ساده‌ به‌ناویا گوزه‌ر بكات. ئیدی كه‌وایه‌ ئه‌و جوانناسه‌ په‌ڕناسه‌ له‌ كوێوه‌ به‌و ئه‌ندازه‌ خێرایه‌ له‌و به‌رزاییه‌وه‌ به‌رده‌بێته‌وه‌ خوارێ و له‌ لاسایی هه‌ڵۆوه‌ ده‌گاته‌ ئه‌وه‌ی له‌ دووی قه‌ل و داڵان بگه‌ڕێ و لاسایی ئه‌وان بكاته‌وه‌.

گره‌وی به‌ختی كوڕه‌ داركه‌نه‌كه‌
گره‌وی به‌ختی كوڕه‌ داركه‌نه‌كه‌، له‌ ریزبه‌ندی ئه‌م كتێبه‌دا به‌ شانۆی سێهه‌م و دوایین شانۆیی دێ و له‌ناو هه‌ر سێ شانۆییه‌كه‌ی دی دا له‌ ڕووی داڕشتنه‌وه‌ له‌وانی دی باشتر ده‌كه‌وێته‌ڕوو. ئێمه‌ش وه‌ك باشترینی شانۆییه‌كان لێی ده‌ڕوانین.
ئه‌م شانۆییه‌ش هه‌ر وه‌كو شانۆیی ئه‌وانه‌ی تونی بابا چوون به‌ هه‌بوو نه‌بوو ده‌ست پێده‌كات. كه‌س له‌ خوا گه‌وره‌تر نییه‌ و كه‌س له‌ پێغه‌مبه‌ر ئازیزتر نییه‌. هه‌ڵبه‌ت ئه‌و ده‌ستپێكه‌ بۆ دانیشتنێكی ساده‌ی گوێ ئاگردان ده‌گونجێ و كاری نووسه‌رانی گه‌وره‌ نییه‌ كه‌ په‌نچا ساڵێك له‌ناو كرده‌ی شانۆیی دا هه‌ناسه‌ بدات.
له‌ناو ده‌سپێكی شانۆییه‌كه‌وه‌ كوڕه‌ هه‌ژارێك دێته‌ ده‌ره‌وه‌ و ناوی لێده‌نێن كوڕه‌ داركه‌نه‌.. كوڕه‌ داركه‌نه‌، كوڕێكی داربڕه‌ و ڕۆژێك له‌ناو هێلانه‌یێك هێلكه‌ی باڵنده‌یێكی سه‌یر ده‌دۆزێته‌وه‌، هێلكه‌ ده‌فرۆشێ و بازرگانێك به‌ دوو لیره‌ لێی ده‌كڕێ. ئێمه‌ نازانین بۆچی ئه‌و بازرگانه‌ ئه‌وه‌نده‌ دڵگه‌وره‌یه‌ و دوو لێره‌ی زێڕ ده‌دات به‌ هێلكه‌ی باڵنده‌یێك كه‌ هیچ تایبه‌تمه‌ندییه‌كی نییه‌. كوڕه‌ داربڕ هه‌ر ڕۆژه‌ هێلكه‌یێك ده‌هێنێ و دوو لیره‌ وه‌رده‌گرێ و ئیدی داربڕینی له‌بیر ده‌چێته‌وه‌. له‌پڕ ده‌كه‌وینه‌ به‌رده‌م ئه‌وه‌ی كه‌ بازرگان نه‌خۆشه‌ و ته‌نیا به‌ خواردنی گۆشتی ئه‌و باڵنده‌یه‌ چاك ده‌بێته‌وه‌. تا ئێره‌ ئه‌م دوو كاره‌كته‌ره‌ هیچ سیمایێكی تایبه‌ت جیایان ناكه‌ته‌وه‌ و هیچ ململانێیك له‌ ئارادا نییه‌. ڕۆژێك بازرگان، كوڕه‌ داركه‌نه‌ ده‌باته‌ دوكانه‌كه‌ی و داوای لێده‌كات هه‌رچۆنێك بێ ئه‌و باڵنده‌یه‌ی بۆ ڕاو بكات و چی داوا بكات پێیده‌به‌خشێ. كوڕ زۆر به‌ ساده‌یی باڵنده‌ ده‌گرێ و بۆ بازرگانی دێنێ. بازرگان خاوه‌نی ئه‌نگوستیله‌ی به‌خته‌ و كوڕه‌ داركه‌نه‌ش داوای ئه‌نگوستیله‌كه‌ی لێ ده‌كات. بازرگان پێی ده‌ڵێ بڕۆ باڵنده‌م بۆ به‌ره‌وه‌ بۆ ماڵێ و بۆم بكه‌ به‌ خواردن و بۆم بهێنه‌ره‌وه‌ و منیش ئه‌نگوستیله‌ت ده‌ده‌مێ.
كوڕه‌ داربڕ ده‌ڕواته‌ ماڵێ و باڵنده‌كه‌ش ده‌گۆڕێ و باڵنده‌یێكی دی بۆ ئاماده‌ ده‌كات.
با لێره‌دا ئێستێ بكه‌ین و كه‌مێك له‌و ڕووداوانه‌ی به‌رده‌ستمان بكۆڵینه‌وه‌. ئه‌وه‌ی له‌به‌رده‌ستی ئێمه‌یه‌، مامه‌ڵه‌كردنه‌ له‌گه‌ڵ چیرۆكێكی ئه‌فسانه‌ئامێزدا. مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئه‌فسانه‌دا ده‌بێ كارێكی لێ بێته‌ده‌ر كه‌ له‌ ئه‌فسانه‌كه‌ باڵاتربێ. هێنانی ئه‌فسانه‌ داخوازی دامه‌زراندت لێده‌كات. دامه‌زاندنیش بێ ململانێ ناگونجێ. دۆزینه‌وه‌ی هێلكه‌یێكی ئه‌فسوناوی بۆ هه‌موو ڕۆژێك هه‌ست نه‌كردنه‌ به‌ ناوازه‌یی كرده‌ی ململانێ و كرده‌ی شانۆیی. وه‌ك وێنه‌كێشانی منداڵێكه‌ كه‌ به‌رده‌وام كۆمه‌ڵێك هێڵ ده‌كێشێ و له‌ژێریا ده‌نووسێ پیاو یان ژن. داربڕ وه‌كو ئه‌و مناڵه‌ هه‌موو ڕۆژێك ده‌ڕوات و هێلكه‌یێك ده‌دۆزێته‌وه‌ و پاره‌یێكی مفت وه‌رده‌گرێ. نازانین بۆچی بازرگان ئه‌و هێلكه‌یه‌ ده‌خوات و نه‌خۆشییه‌كه‌ی چییه‌. دواجار بازرگان داوای باڵنده‌كه‌ ده‌كات و داربڕیش بێ ئه‌وه‌ی ڕه‌نجی فه‌رهاد بكێشێ ( به‌پێی هه‌موو ئه‌فسانه‌كان كه‌ پاڵه‌وان به‌دوای مرازدا ڕێی هات و نه‌هات ده‌بڕێ) باڵنده‌ی بۆ ده‌هێنێ.
بازرگان داوا له‌ داربڕ ده‌كات باڵنده‌ی بۆ به‌رێ و بۆی بكات به‌ كه‌باب. داربڕ باڵنده‌ ده‌با و زۆر به‌ساده‌یی ده‌یگۆڕێ و باڵنده‌یێكی تری بۆ ده‌كات به‌ كه‌باب، به‌بێ ئه‌وه‌ی بازرگان هه‌ستی پێبكات. هه‌ر وه‌ك ئه‌وه‌ی بازرگان گه‌مژه‌ بێ.
داربڕ داوای ئه‌نگوستیله‌ی ئه‌فسوناوی له‌ بازرگان ده‌كات و زۆر به‌ ساده‌یی داربڕ ئه‌نگوستیله‌ی خۆی وه‌رده‌گرێت. ( له‌ ئه‌فسانه‌كان دا پاڵه‌وان هه‌زار و یه‌ك ڕێی هات و نه‌هات ده‌بڕێ و ده‌یان ئه‌ژدیها و دێو ده‌كوژێ ئه‌وجا ئه‌نگوستیله‌ی ئه‌فسوناوی ده‌باته‌وه‌.)
كه‌س ناپرسێ ئه‌گه‌ر بازرگان بۆ خۆی خاوه‌نی ئه‌نگوستیله‌ی ئه‌فسوناوییه‌ بۆچی ناتوانێ ده‌ردی خۆی پێچاره‌سه‌ر بكات؟
ئێمه‌ لێره‌دا له‌ ئاستی هوشیاری نووسه‌ر ده‌كه‌وینه‌ گومانه‌وه‌ و ده‌پرسین ئایا چۆن تا ئێره‌ بۆی نه‌كراوه‌ كرده‌ییه‌كی شانۆیی بخوڵقێنێ و وه‌ك خوێنه‌ر به‌ مناڵ بزانێ ئاوا حیكایه‌تی كرچ و كاڵی بۆ ده‌گێڕێته‌وه‌.
بازرگان: كوڕه‌كه‌م، من نه‌خوشییه‌كم هه‌یه‌ به‌ هیچ حه‌كیمێك چاری نایه‌، ته‌نیا و ته‌نیا به‌ خواردنی گۆشتی ئه‌و باڵنده‌یه‌ نه‌بێ كه‌ تۆ هێلكه‌كه‌یم بۆ ده‌هێنی، گه‌ر تۆ بتوانی ئه‌و باڵنده‌یه‌م بۆ بگریت و بۆم بێنی، ئه‌وا دڵت به‌ هه‌ر شتێكه‌وه‌ بێ، هه‌ر شتێ بخوازی، پێشكه‌شتی ده‌كه‌م، به‌ مه‌رجێ ئه‌و باڵنده‌یه‌م بۆ بێنی باشه‌؟

لاوازیی و كرچ و كاڵیی ده‌ق
ئێمه‌ له‌ لاوازی ئه‌و ڕسته‌یه‌ نادوێین، كه‌ ئاستی نووسه‌رێكی تازه‌ پێگه‌یشتوه‌ و به‌ یه‌ك هه‌ناسه‌ نووسراوه‌ و خاڵێكی تیا نییه‌ بۆ دابه‌شبوونی ڕسته‌كان. سایكۆلۆژییه‌تی ئه‌و كاره‌كته‌ره‌ هه‌ر به‌وه‌ ده‌كات له‌گه‌ڵ منداڵێك بدوێ. وشه‌ی باشه‌ له‌ كۆتاییدا ئه‌وه‌نده‌ی وشه‌یێكی گاڵته‌جارییه‌، ئه‌وه‌نده‌ وشه‌یێكی دڵنیایی نییه‌. ده‌ی بڕۆ عاقڵ ئه‌و باڵنده‌یه‌م بۆ بێنه‌، باشه‌.
لێره‌دا نه‌ بازرگان خۆی و نه‌ نووسه‌ریش هیچ جۆرێكی نه‌خۆشییان له‌ ئه‌ندێشه‌دا نه‌بووه‌. نازانین ئه‌و جۆری نه‌خۆشییه‌ چییه‌ كه‌ بازرگان هه‌یه‌تی و بازرگان له‌ دوكانی خۆی دا كار ده‌كات و هیچی پێوه‌ دیار نییه‌. ئه‌گه‌ر نه‌خۆشییه‌كیش نه‌زانرێ چییه‌ چۆن ده‌زانرێ به‌ چی چاره‌سه‌ر ده‌كرێ. له‌ زۆرێك له‌ ئه‌فسانه‌كاندا نه‌خۆشییه‌ك هه‌یه‌ تایبه‌ته‌ به‌ لاوازی یان قسه‌ نه‌كردن، ئه‌وجا كه‌سێك پێشنیاری سێوی ژیان یان ئاڵتوونی بۆ ده‌كات. ئه‌و باڵنده‌یه‌ چ باڵنده‌یێكه‌ و بازرگان له‌ كوێوه‌ زانی به‌ خواردنی ئه‌و باڵنده‌یه‌ چاك ده‌بێته‌وه‌.
كوڕه‌داركه‌ن: زۆرچاكه‌ خوا داویه‌تی، هه‌ر ئه‌مڕۆ له‌ واده‌ی ئێواره‌وه‌ لێی ئه‌چمه‌ پارێز و حه‌شارگه‌وه‌، ئه‌و ده‌مه‌ی باڵنده‌كه‌ دێته‌وه‌ سه‌ر هێلانه‌كه‌ی، ده‌ستبه‌جێ پڕی پێدا ده‌كه‌م و، ئاوا ( نه‌مایشی كاره‌كه‌ ده‌كات) ئاوا گرتم، ئۆخه‌ی خوایه‌، ئه‌مه‌ منم!
هه‌ر به‌هه‌مان داڕشتنی رسته‌سازی سه‌ره‌وه‌ خاڵێك له‌ناو دێڕه‌كان دا بۆ وه‌ستان نابینی. هه‌ندێجار یه‌ك لاپه‌ره‌ ده‌خوێنیته‌وه‌ بێ له‌ فاریزه‌ شتێكی دی نابینی. كوڕه‌داركه‌ن، به‌ ئاستێكی زۆر لاواز كه‌سایه‌تی بۆ داڕێژراوه‌ و هیچ جیاوازییه‌ك نییه‌ له‌گه‌ڵ داڕشتنی كه‌سایه‌تی بازرگان جوێیان بكاته‌وه‌. ئێمه‌ هه‌ر وه‌ك چۆن باڵنده‌كه‌ ناناسین، ئاواش ئاستی پاڵه‌وانێتی و جه‌ربه‌زه‌یی كوڕه‌داركه‌نیش ناناسین. ئه‌و هه‌رچی بوێ ده‌یكا. به‌ ئاره‌زووی خۆی ڕۆژانه‌ هێلكه‌ی باڵنده‌كه‌ ده‌با و به‌بێ ئه‌وه‌ش پێمان بڵێ ئایا باڵنده‌كه‌ هه‌ستی به‌ نه‌مانی هێلكه‌كانی خۆی كردووه‌ یان نا و چۆن ئه‌و هێلانه‌یه‌ی به‌جێنه‌هێشتوه‌، ئاوا زۆر ساده‌یش باڵنده‌كه‌ ده‌گرێ و ده‌یبا.
ده‌قی ئه‌و شانۆییه‌ به‌جۆرێك له‌ گاڵته‌جاری نووسراوه‌، با لێره‌دا كه‌مێك سه‌رنج له‌ دیالۆگی زیاده‌ و به‌رز و نزم بده‌ین:
ڕێبوار: خۆیه‌تی ئه‌وه‌ سه‌لامی كرد.
هه‌مووان: وه‌ عه‌له‌یكه‌ سه‌لام، یاخوا خاڵه‌ گیان به‌خێربێی.
كوڕه‌داركه‌ن: یاخوا به‌خێربێی، خاڵه‌ گیان ئه‌و كلیلانه‌م بده‌رێ من ده‌رگاكه‌ت بۆ ده‌كه‌مه‌وه‌، هانێ تۆ جارێ باڵنده‌كه‌م لێوه‌ربگره‌، به‌ قوربانه‌ خاڵه‌ وریابه‌ نه‌فڕێ.
بازرگان: ئافه‌رین، شێری شێر، كوڕی كوڕ…
ئه‌م شانۆییه‌ هیچ ململانێیه‌كی تیا نییه‌ و هه‌رچی ڕووده‌دات، ڕووده‌دات. بازرگان ئه‌نگوستیله‌ی هه‌یه‌ و زۆر ساده‌ ده‌یبه‌خشێ. بازرگان نه‌خۆشه‌ و دێت بۆ كار، هێلكه‌ ده‌خوات و نازانین بۆچی. كوڕه‌داركه‌نه‌ باڵنده‌كه‌ی لێ ده‌گۆڕێ و بازرگان ده‌شیخوا و دواتر نازانین ئایا چاك ده‌بێته‌وه‌ یان چاك نابێته‌وه‌. بازرگان ئه‌نگوستیله‌ی ئه‌فسوناوی هه‌یه‌ و زۆر ساده‌ ده‌یدات به‌ كوڕه‌داركه‌نه‌ و له‌ كاتێكا به‌ هیچ جۆرێك ڕوون نییه‌ چۆن و بۆچی. ئه‌ی بازرگان خاوه‌نی ئه‌نگوستیله‌یێكی وابێ بۆ تا ئێستا موجیزه‌یێكی بۆ چاكردنه‌وه‌ی خۆی پێ نه‌نواندووه‌؟ ئه‌وه‌ و گه‌لێ پرسیاری دی ئێمه‌ به‌ هیچ جۆرێك وه‌ڵامێكی له‌باره‌وه‌ نازانین.
لێره‌وه‌ بۆمان ده‌كرێ كه‌مێك كونجبڕی بكه‌ین و شتێك بدۆزینه‌وه‌: با جارێكی دی له‌م دیالۆگه‌ بڕوانینه‌وه‌.
كوڕه‌داركه‌ن: زۆر چاكه‌ خوا داویه‌تی، هه‌ر ئه‌مڕۆ له‌ واده‌ی ئێواره‌وه‌ لێی ده‌چمه‌ پارێز و حه‌شارگه‌وه‌، ئه‌و ده‌مه‌ی باڵنده‌كه‌ دێته‌وه‌ سه‌ر هێلانه‌كه‌ی، ده‌ستبه‌جێ پڕی پیاده‌كه‌م و ئاوا ( نمایشی كاره‌كه‌ ده‌كات) ئاوا گرتم، ئۆخه‌ی خوایه‌، ئه‌مه‌ منم!
هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای یارییه‌كه‌وه‌ شانۆییه‌ك له‌ ئارادا نییه‌ له‌سه‌ر ململانێ و كرده‌ییه‌كی شانۆیی تۆكمه‌ و به‌هێز داڕێژرابێ. نووسه‌ر هه‌رچی بوێ ده‌یكا و ده‌یڵێ. لێره‌دا ده‌بینین پاڵه‌وان هێزێكی نییه‌ له‌ سروشت و تواناكانی خۆیه‌وه‌ به‌ده‌ستی هێنابێ و نووسه‌ر وه‌ك بانمرۆڤێك ده‌یهێنێ و ده‌یبا و مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كات. هه‌ر لێره‌وه‌ش كاتێك پاڵه‌وان هێزی نییه‌ له‌ هه‌مانكاتدا مرۆڤێكیشه‌ بێ مۆڕاڵ و بێخه‌ون. مرۆڤێكی حیزفرسه‌ت و ته‌نیا په‌لامار ده‌دات.

print

 117 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*