سەرەکی » وتار » د.به‌ختیار شاوه‌یس‌ » نوێبوونەوەی یەکێتی لە رەفتارەوە تا روخسار

له‌ كۆنگره‌ی چواره‌م

نوێبوونەوەی یەکێتی لە رەفتارەوە تا روخسار

(11)
سێیەم / نوێبوونەوەی رووخسار (كاراكتەر)

ئەگەر ئەنجامە نەخوازراوەكانی هەڵبژاردنەكانی خولی چوارەمی پەرلەمان، یەكێتیی مەحكوم بە نوێبوونەوەیەكی سەراپاگیری هەمەلایەنەی سیاسی و رێكخراوەیی و دوورمەودای ستراتیژی بكات، و رەگەزە بنچینەییەكانی ئەم پرۆسەیەش بەنوێبوونەوەی فیكر دەستپێبكات و بەناو نوێبوونەوەی ئۆرگان( سیستەم) رێچكەی گرتبێت، ئەوا رەگەزی سێیەم كەنوێبوونەوەی رووخسار( كاراكتەر) ە مانكانی ئەم پرۆسە دوورمەودا و قوڵە رەنگرێژ دەكات.
بەرلەهەرشتێك پێویستە ئاماژە بەوە بكەین كە، ئەگەر ئەنجامەكانی هەڵبژاردن بەوشێوەیە نەبوایەو دەنگەكانی یەكێتی كورتی نەهێنایە ئەوا دۆخی ناوخۆی حیزب مەحكوم بوەبە نوێبوونەوە لەئاستەكانی فكر و سیستەم و كاراكتەر كەئەمەش لەپەیرەو و پرۆگرامەكەیدا وادەكەی دیاریكراوە كە كۆنگرەی چوارەمینی یەكێتییە.
هەر لەسەرەتای دەركەوتنی ئەنجامەكانەوە بەشێوەیەكی رێژەیی، بەڵام لەئاستێكی فراواندا، دەنگۆی گۆڕینی رووخساری حزب دەستیپێكرد و مەسەلەكە وا لێكدرایەوە كە ئەگەر چەند دەموچاوێكی نوێ‌ بهێنرێتە پێشەوە ئەوا دەنگە لەدەستچووەكانمان بۆ دەگەرێتەوە و سەرلەبەری ئاستەنگە رێكخراوەیی و سیاسییەكانمان ئاسۆی كرانەوەیان بەروودا دەكرێتەوە و لەقۆناغی چەقبەستویی و داخراویی رزگاریان دەبێت. كە بەتێڕوانینی تایبەتی ئەم وتارە فاكتەری بنەڕەتیی ئەم دەنگۆیانە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە سیاسەتی گۆڕان بەشێوەیەكی رێكخراو كاری لەسەر ئەمە دەركرد و لەرێگەی راگەیاندن و میكانیزمەكانی دیكەی كارلێككەر لەسەر رای گشتی و دەروونی تاكەكان دۆخەكەی بە بەرژەوەندیی خۆی شكاندەوە و كاریگەری نێگەتیڤیشی لەسەر بیركردنەوە و دیدگای یەكێتییەكان و بەتایبەتی گەنجان درووستكرد. هەربۆیە ئەگەر هەڵبژاردنی 21ی ئەیلولی 2013 وەربگرین دەبینین كە بە بەراورد بە خولەكانی دیكە هەم لەكاندیدی لیستەكان بەگشتی و هەم لەو كانیدانەشی بوونە ئەندامی پەرلەمان خولێكی رووخسار تازەیە و زۆرتر ئاسەواری گەنجبوون بە كاری پەرلەمانییەوە زاڵە و تێكرای لیستەكان لەمەدا دەتوانن باس لەدەستكەوت بكەن، بەڵام ئەوەی گۆڕانی جیاوازتر كرد بۆ دوو مەسەلە دەگەرێتەوە، كە یەكەمیان ئەوەیە كە سەرۆكی لیستەكەیان كاراكتەرێكی گەنج بوو دواتریش كردیانە سەرۆكی پەرلەمان و توانیان ئەمە زیاتر بقۆزنەوە بەوەی كە پێكهاتەی گەنجان بەلای خۆیاندا رابكێشن و وایبگەیەنن كە تەنها بزووتنەوەی گۆڕانە جێگەی گەنجان و شوێنی سەوزبوونی خەونەكانیان و لەمانەوە ئەم دیاردەیە سەریهەڵداوە و دووەمیان بۆئەو فاكتەرە بونیادیە دەگەڕێتەوە كە گۆڕان تازەترین حزبی سیاسی تاقینەكراوەیە لەئاستی جێبەجێكردنی بەڵێنەكانی لەناو جومگەكانی دەسەڵات و ئەمەش بەشێوەیەكی ئۆتۆماتیكی هاوتەریب دەبێت لەگەڵ گەنجاندا بەوپێیەی گەنج بەردەوام ئەو رۆحی سەركێشیەی تیایە بۆئەوەی زووتر لەكاراتەرەكانی دیكە هۆگری دیاردە نوێیەكان دەبیت و پەیوەست و تێكەڵیان دەبێت. هەربۆیە لەم خوێندنەوەوە سەرباری ئەوەی كە هاتنە پێشەوەی گەنجانی هێزەكانی دیكە بەگشتی و گۆڕانیش بەتایبەتی زیاتر تاكتیكی سیاسییە نەك ستراتیژێكی قووڵ ، بەڵام سەركەوتنی تاكتیكە سیاسییەكە بەتایبەتی دوای ئەوەی كە دەركەوت %70 دەنگدەری كورد تەمەنیان لەخوار 30 ساڵییەوەیە و گۆڕانیش ژمارەی دەنگەكانی بەرزتر بوو لە ئاستی پێشبینیەكانی خۆیان لەهەردوو هەڵبژاردنی 25ی تەمووزی 2009 و 21ی سیبتەمبەری 2013 بونە هۆی بەرزبوونەوەی ئەو دەنگانەی كە داوای نوێبوونەوەی یەكێتیان دەكرد لەرووخسار و دەموچاوەكەی.
هەروەك چۆن شتێكی دیماگۆجیە ئەگەر پێمان وابێت ئەو كاراكتەرەی كە تەمەنیان لەنێوان ساڵانی دەیەی دووەم یان دەیەی سێیەمی تەمەنیەتی گەنجەو سیما تایبەتیەكانی گەنجبوونی بەسەردا تەوزیف دەبێت، پێویستە بیانكەینە سەركردایەتی، واتا گەنجیەتی بە تەمەنەوە ببەستینەوە و دایبڕین لە بیركردنەوە و تواناو تێكۆشان و وزە و ئیرادە، ئەوا بۆیەكێتیش خوێندنەوەیەكی خەیاڵ ئامێزە ئەگەر پرسی نوێبوونەوەی رووخسار تەنها لە رووكەشدا ببینین و قووڵ نەچینە خوارێ‌ بۆ جەوهەری مەسەلەكە، بەمانایەكی دیكە هاتنە پێشەوەی كاراكتەری نوێ‌ پرۆسێسێكی سەرپێی و هەرەمەكی نییەو لەهەندێ رەهەندەوە بەهێندەی چارەنووسی یەكێتیی لەم دۆخە هەستیارەدا گرنگ و كاریگەرە.
لەم نێوەندەدا پێویستە ئاماژە بەوە بدەین كە هەموو ئەو هەڤاڵانەی كە ئێستا سەركردایەتی یەكێتیی دەكەن، لەگەڵ ئەوەشدا كە بەرپرسیاریەتی ئەنجامەكانی هەڵبژاردنیان خستووەتە سەرشانی خۆیان، بەڵام نابێت بەشێوەیەكی موتڵەق خەتی چەپ و راست بەسەر هەمویاندا بهێنین، هەروەها بەدیوەكەی دیكەدا ناكرێت هەركەسێك كە گەنجبوو سیفەتی سەركردایەتی تیابێت و بتوانێت جڵەوی سیاسی و ستراتیژی و تەكتیكی و ئابووری و دەوڵەتداری هێزێكی وەك یەكێتیی بدەیتێ‌، یان ئەگەر گەنجێك لەئۆرگانەكەی خۆیدا لە كۆمیتە یان مەڵبەند یان مەكتەب سەركەوتوو نەبووبێت و جێ پەنجەی دیارنەبێت، ئیتر چۆن دەكرێت ئەركەكانی فراوانتر بكەیت و تەنها لەبەرئەوەی بڵێن یەكێتیی گەنجی كردوەتە سەركردایەتی متمانەی خۆمانی پێبدەین. كە لەبەشی ئایندەدا بەووردی ئەمە روون دەكەینەوە.

 58 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*