سەرەکی » دۆسێ » لوبنان بەمشێوەیە ساڵی رابردووی بەڕێكرد

پانۆرامای ساڵی 2019

لوبنان بەمشێوەیە ساڵی رابردووی بەڕێكرد

ساڵی 2019 لە چەند روویەكەوە پڕبوو لە رووداوی دەگمەن بۆ لوبنان. تەنگژە سیاسییەكان لەگەڵ زیاتر خراپبوونی رەوشی ئابوری كەڵەكەبوون، ئەمەش تەوژمێكی ناڕەزایی فراوانی لێكەوتەوە كە بۆ زیاتر لە دوو مانگ دەچێت بەردەوامە.
ئەمەش دەركەوتووترین ئەو رووداوانەن كە لە ساڵی رابردوودا لە لوبنان رویاندا.

یەكەم وەزیری ژن بۆ ناوخۆ
رەیا ئەلحەسەن بە یەكەم وەزیری ژن بۆ ناوخۆ لە حكومەتەكەی سەعد حەریریدا دەستنیشانكرا كە لە مانگی كانوونی دووەمی ساڵی رابردوو پێكهێنرا (دواتر دەستیلەكاركێشایەوە)، بەوەش بووە یەكەم ژنی عەرەبی كە ئەو پۆستەی گرتەدەست.
رەیا ئەلحەسەن پێشتر لە ساڵی 2009دا بە وەزیری دارایی دەستنیشانكرا، لەو پۆستەدا تا ساڵی 2019 مایەوە.
دوایین حكومەتی لوبنانیش 3 ژنە وەزیری تری لەخۆگرت كە بریتیبوون لە مەی شدیاق و فیولیت خێروڵڵا و نەدا بوستانی.

فیلمی «كفرناحوم» كێبڕكێ‌ لەسەر ئۆسكار دەكات
فیلمی «كفرناحوم» بۆ نادین لبكی ژنە دەرهێنەری لوبنانی، كێبڕكێ‌ لەسەر خەڵاتی ئۆسكار دەكات وەك باشترین فیلمی بیانی، بەڵام نەیتوانی خەڵاتەكە بباتەوە كە فیلمی «رۆما»ی مەكسیكی دەستبەری كرد.
فیلمەكە باس لە مێرمنداڵێكی تەمەن 12 ساڵان دەكات كە لە گرتوخانەی نێوجەواناندایە بەو هۆیەی چەقۆی لە پیاوێك داوە، سكاڵای یاسایی لە دژی دایك و باوكیشی بەرزدەكرێت بەو هۆیەی هێناویانەتە ژیانەوە و فڕێیانداوەتە نێو ئەم ژیانە بێبەزەییەوە، تیشك دەخاتە سەر واقعی ژیانی توێژە پەراوێزخراوەكان لە لوبنان.
ئەمەش دووەم جارە كە فیلمی دەرهێنەرە لوبنانییەكان بۆ ئەو خەڵاتە كاندید دەكرێت، بەو پێیەی پێشتر فیلمی «پرسی 23»ی زیاد ئەلدویری دەرهێنەر ساڵێك لەمەوبەر كاندیدكرابوو كە ئەویش بە هەمان شێوە دووچاری شكستخواردن بووەوە.

هەڵبژاردەی سەبەتەی لوبنانی نەگەیشتە جامی جیهانی
نەگەیشتنی هەڵبژاردەی لوبنان بە مۆندیالی تپی سەبەتەی 2019، مشتومڕێكی زۆری لەبارەی خراپی ئیدارەی تیپەكە و هەڵسوكەوتی خراپی یاریزانان دروستكرد، وێڕای ئەوەی رێڕەوەكە بۆ گەیشتن تا ئاستێك ئاسان بوو.
لوبنان دوو یاریی كۆتایی لەسەر خاكی خۆی بەرانبەر هەریەك لە نیوزلەندا و كۆریای باشوور دۆڕاند، ئەمەش لەكاتێكدا كە سیستمی پاڵاتنی ئێستا رێگەی بە گەیشتنی 7 تیپی ئاسیایی دابوو بۆ گەیشتن بە یارییە كۆتاییەكان، بەو پێیەی وڵاتی میواندار راستەوخۆ سەردەكەوێت.
لوبنان لەو یارییەدا لە ساڵانی 2002 و 2006 و 2010 گەیشتبووە مۆندیال.

رووداوێكی ئەمنی لە جەبەل حكومەت لەگەڕدەخات
ساڵح غەریب وەزیری دەوڵەت بۆ كاروباری ئاوارەكان لە 30ی حوزەیرانی رابردوو، بەو هۆیەی تەقە لە كاروانی ئۆتۆمبێلەكانی كرا لە جەبەل لوبنان، دوان لە پاسەوانەكانی كوژران.
لەو دەمەدا پەنجەی تۆمەت بۆ حزبی سۆسیالیست بەسەرۆكایەتی وەلید جونبوڵات درێژكرا، بەو پێیەی ئەو ناوچەیەی رووداوەكەی تێدا بووە لەژێر هەژموونی ئەودایە.
ئەو رووداوە بووە مایەی راگرتنی كۆبوونەوەكانی حكومەت بۆ ماوەی زیاتر لە شەش هەفتە، ئەمەش لەسایەی پێداگری تەڵاڵ ئەرسەلان سەرۆكی حزبی دیموكراتی لوبنانی كە غەریب سەر بە حزبەكەیە كە داوای كردبوو دۆسێەكە رەوانەی ئەنجومەنی دادوەریی بكرێت (بەرزترین دەسەڵاتی دادوەریی لە لوبنان). بەڵام حزبی سۆسیالیست ئەوەی رەتكردبووەوە.
كێشەكە بە چاوپێكەوتنێكی نێوان جونبوڵات و ئەرسەلان كۆتایی هات و دۆسێكە رەوانەی دادگای سەربازی كرا.

رێگری لە تیپی «پرۆژەی لەیلا»
رێگە لە تیپی «پرۆژەی لەیلا» كرا لە سازكردنی ئاهەنگێك لە چوارچێوەی ئاهەنگە نێودەوڵەتییەكانی بیبلوس لە 9ی ئابی رابردوو، ئەمەش بەهۆی هەڕەشەی كوشتن بەو هۆیەی تیپەكە بە خراپەكاریی بەرانبەر بە سونبولە ئاینییەكان و بانگەشەكردن بۆ هاوڕەگەزبازی تۆمەتباركرا.
لیژنەی ئاهەنگەكان هەڵوەشاندنەوەی ئاهەنگەكەی بە ناوی «رێگرتن لە خوێنڕشتن و پارێزگاریی لە ئاسایش و سەقامگیری»ناوبرد.
تیپەكە لە پەیجی تایبەتی خۆی لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی (فەیسبوك) نوسیبوی»دووچاری شۆك بووە دوای ئەوەی بۆ ئاهەنگە مێودەوڵەییەكانی بیبلوس بانگێشتكراوە و رووبەڕووی «هەڵمەتێكی هەڵبەستراو بووەتەوە و بە لێدان لە ئازادی رادەربڕین و نزیكبوونەوەی لە بیركردنەوەی قەدەغەكراوەكان تۆمەتباركراوە، بەبێ‌ ئەوەی هەموو ئەمانە لە راستی نزیك ببنەوە».

«لوبنان گڕدەگرێت»
لوبنان لە 15ی تشرینی یەكەمی رابردوو، ئاگركەوتنەوەیەكی فراوانی بەخۆوەبینی كە دارستانەكانی لە چەند ناوچەیەك گرتەوە، بە تایبەتیش هەردوو ناوچەی موشریف والدامور لە جەبەل لوبنان، ئەمەش هاوكات بوو لەگەڵ بەرزبوونەوەی پلەی گەرما و خێرایی ئاستی با لە وڵاتەكەدا.
چاودێران توشی سەرسوڕمان بوون لە بڵابوونەوەی خێرای ئاگرەكە، لەكاتێكدا دانیشتوان لەنێو ماڵًەكانیاندا بە ئاگر گەمارۆدران. ئاگركەوتنەوەكان بە زیاتر لە سەد ئاگركەوتنەوە مەزەندەكران و بوونە مایەی گیانلەدەستدانی هاووڵاتییەك لەكاتی هەوڵەكانی كوژانەوەدا.
وڵاتانی قوبرس و ئەردەن و یۆنان، هێلیكۆپتەرییان رەوانەكرد بۆ یارمەتیدان لەپێناو كوژاندنەوەی ئاگرەكان.

راپەڕینی میللی
بڕیارەكەی محەمەد شەقیر وەزیری پێشووی پەیوەندییەكان بۆ سەپاندنی باج بەسەر پەیوەندییەكانی «واتساپ»، تەوژمێكی ناڕەزایی فراوانی لێكەوتەوە، دەیان هەزار كەس رژانە سەر شەقامەكانی بەیروتی پایتەخت و شارە سەرەكییەكانی تری ئەو وڵاتە.
ئەو بڕیارە خاڵی وەرچەرخان بوو بۆ بەرپابوونی راپەڕینێكی میللی دژ بە بژاردەی سیاسی فەرمانڕەوا لەگەڵ داواكارییەكان بۆ لێپێچینەوە لە گەندەڵكاران و گەڕاندنەوەی بەناو «پارە دزراوەكان».
دوای شكستی پاكێجی چاكسازی كە لەلایەن سەعد حەریری بۆ هێوركردنەوەی خۆپیشاندانەكان پێشكەشكرا، سەرۆك وەزیران لە 29ی تشرینی یەكەمی 2019 دەستیلەكاركێشایەوە.
هێزە سیاسییەكان بۆ ماوەی زیاتر لە دوو مانگ نەگەیشتنە رێككەوتن لەسەر دەستنیشانكردنی سەرۆكی حكومەتی نوێ‌، تا دواجار بازەكە بەسەر حەسان دیابەوە نیشتنەوە كە لە 20ی كانوونی یەكەمی رابردوو بۆ پێكهێنانی حكومەت راسپێردرا.
خۆپیشاندانەكان هاوشان بوون لەگەڵ دابەزینی بێپێشینەی بەهای دراوی لوبنانی و زیادبوونی پێشبینییەكان لەبارەی داڕمانی چاوەڕوانكراوی ئابوری وڵاتەكە.
تیپی عەهدی لوبنانی توانی یەكەم نازناوی كیشوەری ئاسیا بۆ تۆپی پێ‌ دەستبەربكات، و ببێتە یەكەم تیپی لوبنانی كە ئەو نازنازە بەدەستدەهێنێت.
یانەی عەهد، دوای بردنەوەی لە تیپی «25 ئەپرڵ»ی كۆریای باكوور بە گۆڵێكی بێ‌ بەرانبەر، نازناوەكەی بەدەستهێنا.
عەهد سێیەم تیپی لوبنانییە لە دوای نەجمە (2005) و سەفا (2008) كە دەگاتە یاریی كۆتایی.

print

 51 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*