سەرەکی » راپۆرت » نه‌وت، دوكه‌ڵ بۆ گوندنشینان و به‌رهه‌میش نادیارە

نه‌وت، دوكه‌ڵ بۆ گوندنشینان و به‌رهه‌میش نادیارە

ئا: گوندستانی نوێ

هاوڵاتیانی كوردستان به‌ گشتی ناڕازین له‌وه‌ی‌ كه‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی كوردستان به‌رنامه‌ی‌ پێویست و گرنگی نییه‌ بۆ سامانی‌ ژێر زه‌وییه‌كه‌یی و ئه‌و نه‌وته‌یشی ده‌رده‌هێنرێت نازانرێت بۆ كوێ ده‌برێت و چی لێده‌كرێت؟
ژماره‌یه‌ك هاوڵاتی‌ گونده‌كان كه‌ ئێستا بیری نه‌وت و كێڵگه‌ی‌ نه‌وتی كه‌وتۆته‌ گونده‌كانیانه‌وه‌ به‌ مه‌رجی بڵاونه‌كردنه‌وه‌ی‌ ناوه‌كانیان بۆ «گوندستانی‌ نوێ» دوان و له‌ هاوڵاتیانی شاره‌كان زیاتر بێتاقه‌تن له‌ پرسی ده‌رهێنان و هه‌نارده‌كردنی‌ نه‌وت، به‌ بۆچوونی ئه‌و هاوڵاتیانه‌ كه‌س نازانێت به‌رهه‌می نه‌وتی كوردستان چه‌نده‌ و چۆنه‌ و بۆ كوێ هه‌نارده‌ ده‌كرێت و كێ پاره‌كه‌ی‌ وه‌رده‌گرێت:
هاوڵاتیانی كوردستان له‌سایه‌ی‌ وڵاتێكی پڕ نه‌وتدا هێشتا دڵخۆش نین و پێیانوایه‌ نه‌وت ناتوانێت ژیانی هاوڵاتیان دابین بكات و دڵنیایی بداته‌ گه‌نجان و كرێكاران و بێكاره‌كان كه‌ نه‌وت ببێته‌ داینه‌مۆ و بزوێنه‌ری‌ كۆمه‌ڵگه‌ و هه‌موو ئه‌وانه‌ی‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی دارایی و پاره‌یان نییه‌ له‌ سایه‌ی نه‌وت و به‌رهه‌مه‌كانیدا بحه‌سێنه‌وه‌.
(ع، م) هاوڵاتییه‌كی گوندنشینه‌ و یه‌كێكه‌ له‌و هاوڵاتیانه‌ی‌ كه‌ خۆشحاڵ نییه‌ به‌وه‌ی‌ كه‌ نه‌وت له‌ گونده‌كه‌یاندا دۆزراوه‌ته‌وه‌، ئه‌و به‌ گوندستانی‌ نوێی گوت : نه‌وت له‌ هه‌موو جیهاندا بووه‌ته‌ مایه‌ی خێر و بێر بۆ هاوڵاتیان و جیهان له‌ ئێستادا شه‌ڕی نه‌وت ده‌كات، به‌ڵام له‌ كوردستانه‌كه‌ی‌ ئێمه‌ نه‌وت بووه‌ته‌ به‌ڵاو نه‌ك نه‌بووه‌ته‌ كیسه‌ی‌ پڕی ماڵ و ئاشتی ناوخۆیی دابین نه‌كردووه‌ به‌ڵكو نه‌وت وایكردووه‌ كه‌ حیزبه‌كان شه‌ڕی له‌سه‌ر بكه‌ن و كه‌س نه‌زانێت ئه‌و نه‌وته‌ داهاته‌كه‌ی‌ چه‌نده‌.
وه‌ك ده‌زانرێت له‌ گونده‌كاندا هێزێكی زۆری كار كۆبووه‌ته‌وه‌ و پانتایی كارو ئیشیش له‌ گونده‌كاندا زۆره‌ و هیچ پاڵنه‌رێكیش نییه‌ ئه‌و هێزه‌ كاره‌ بخاته‌گه‌ڕ، به‌پێوه‌ری‌ ناوچه‌یی و هێزی كار له‌ گونده‌كاندا، ده‌بوو ئه‌و گوندانه‌ی‌ كه‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كانی‌ تێدا ده‌دۆزرێته‌وه‌ و كاری‌ تێدا ده‌كرێت، هێزی كار له‌ گونده‌كاندا بجوڵێنێت، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ كه‌ تاكو ئێستا ئه‌وه‌ نابینرێت.
ئه‌و هاوڵاتییه‌ وتیشی: ئه‌وه‌ی‌ ئێمه‌ی‌ گوندنشین سوودمان له‌ نه‌وت بینیووه‌ ته‌نها ئه‌وه‌یه‌ كه‌ دوكه‌ڵه‌كه‌ی‌ بۆ ئێمه‌یه‌ و هه‌موومان ڕۆژانه‌ ئه‌م ژه‌هره‌ ده‌نۆشین، به‌یانیان سه‌یری سه‌ر جامی سه‌یاره‌ و په‌نجه‌ره‌كانمان ده‌كه‌م ڕه‌شی دووكه‌ڵی نه‌وته‌كه‌ی‌ لێ نیشتووه‌ و ته‌نها به‌ سابوون و تایت لێی ده‌بێته‌وه‌. ئه‌وه‌ هه‌موو سووده‌كه‌ی‌ نه‌وته‌ بۆ ئێمه‌. ئه‌مه‌ سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی‌ زه‌وییه‌كانمان فه‌وتاوه‌ و ئه‌گه‌ر خۆمان زه‌وییه‌كانمان بكردایه‌ به‌ كشتوكاڵ و گه‌نم و جۆ ڕه‌نگه‌ له‌ نه‌وته‌كه‌ زیاتر و زۆرتر به‌رهه‌ممان ده‌ست بكه‌وتایه‌.
به‌پێی بۆچوونه‌كان كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كان زیانێكی زۆریان گه‌یاندووه‌ به‌ سروشتی گونده‌كان و ئه‌و كێڵگه‌ نه‌وتییانه‌ ئه‌وه‌نده‌ی‌ زه‌ره‌ری‌ بووه‌ ئه‌وه‌نده‌ قازانجی نه‌بووه‌.
(ح ، ع، س) گه‌نجێكی كرێكاری‌ یه‌كێك له‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كانی‌ گونده‌كانه‌ و هه‌مان موعاناتی‌ هه‌یه‌ كه‌ نه‌وت سوودی بۆ گوندنشینان نه‌بووه‌ و ئه‌و به‌ «گوندستانی‌ نوێ»ی وت: من له‌ زۆر كه‌س باشتر ده‌زانم ئه‌م كێڵگه‌ نه‌وتییانه‌ چی زه‌رێكی به‌ خاك و ژینگه‌ و له‌وه‌ڕگاكان گه‌یاندووه‌، جاران زۆرێكی گونده‌كان خواخوایان بوو بیره‌ نه‌وتێك له‌ گونده‌كه‌یاندا بدۆزرێته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر خه‌ڵكی گونده‌كان وه‌ك منی لێ ده‌زانن ئه‌وا هه‌رگیز خۆزگه‌ به‌وه‌ ناخوازن بیره‌ نه‌وت له‌ گونده‌كه‌یاندا بدۆزرێته‌وه‌، چونكه‌ له‌هه‌ر گوندێكدا بیره‌ نه‌وتێك دۆزرایه‌وه‌ ئیتر ده‌بێت بڵێین ئه‌و گونده‌ سودی نییه‌ بۆ ژیانكردن، هه‌ر گوندێك بیره‌ نه‌وتی تێدا دۆزرایه‌وه‌ سه‌یری ڕووبه‌ری‌ خاكه‌كه‌ی‌ بكه‌ ئینجا ده‌زانیت چی به‌ڵایه‌كه‌.
گونده‌كانی‌ كوردستان به‌ درێژایی مێژوو خاوه‌ن هێزی كار و زۆربون و هێزێكی كارامه‌ بونه‌ بۆ جوڵاندنی‌ بازاڕی ناوخۆ و كاڵای خۆماڵی، به‌ڵام له‌ ئێستادا وه‌ك پێویست گرنگیان پێنادرێت و خه‌میان لێناخورێت كه‌ ئه‌وانیش تواناو هێزی خۆیان بخه‌نه‌كار و ببنه‌ به‌شێك له‌ پرۆسه‌ی‌ بوژاندنه‌وه‌ی‌ كه‌رتی كشتوكاڵ و جوڵه‌ی بازاڕ.
ئه‌و هاوڵاتییه‌ له‌ باره‌ی‌ جوڵاندنی‌ هێزی كار به‌بۆنه‌ی‌ بوونی ئه‌و كێلگه‌ نه‌وتییانه‌وه‌ بۆ گوندستانی نوێ وتی: به‌ داخه‌وه‌ ده‌بوو هه‌ر بیره‌ نه‌وتێك له‌ شوێنێكدا دۆزرایه‌وه‌ هاوڵاتیان و كرێكاره‌كانی‌ ئه‌و ناوچه‌یه‌ به‌ پله‌ی‌ یه‌كه‌م تێیدا سوودمه‌ند ببن و ته‌عین ببن، به‌ڵام ئه‌وه‌ی‌ هه‌ستی پێده‌كرێت ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كۆمپانیاكان خۆیان به‌ویستی خۆیان یان به‌ واسیته‌ی‌ هه‌ندێك به‌رپرس كرێكاریتر بۆ كێلگه‌كان ده‌هێنن و ناچار هاوڵاتیانی گونده‌كانیش سه‌یری ده‌ستی ئه‌وان بكه‌ن.
به‌ به‌راورد به‌و وڵات و هه‌رێمانه‌ی‌ جیهان و ناوچه‌كه‌ و چوار لای‌ كوردستان كه‌ نه‌وتیان كردووه‌ته‌ مایه‌ی ئارامی و خۆش ژیانی، هاوڵاتیانی گونده‌كان خۆشحاڵ نین به‌ كێڵگه‌ نه‌وتیه‌كان و هه‌میشه‌ به‌ گله‌یی بن ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌وان ده‌ڵێن كه‌س نازانێت داهاتی‌ ئه‌م نه‌وته‌ چی لێدێت؟
«أ، ق» هاوڵاتییه‌كی دیكه‌ بۆ گوندستانی‌ نوێ قسه‌ی كردو وتی: میلله‌ت هیچی سودی له‌ به‌رهه‌می نه‌وت وه‌رنه‌گرتووه‌، ئێمه‌ له‌ ئیزاعه‌كانه‌وه‌ گوێمان لێیه‌تی و ده‌یبینین كه‌ نه‌وت بۆ جیهان بووه‌ته‌ ئامه‌و و له‌پاڵیدا حه‌ساونه‌ته‌وه‌ و ده‌وڵه‌مه‌ند بوونه‌ و نازانن برسێتی و نه‌بوونی چییه‌، به‌ڵام له‌كوردستان و له‌ سایه‌ی‌ ناڕوونی كاره‌كانی‌ وه‌زاره‌تی سامانه‌ سروشتییه‌كاندا نازانرێت به‌رهه‌می نه‌وتی هه‌رێمی كوردستان چییه‌ و چۆنه‌ و بۆ میلله‌ته‌ یان بۆ كاربه‌ده‌سته‌كان. به‌ڕاستی هێشتا ئه‌و گوندانه‌ی‌ كه‌ كێڵگه‌ی‌ نه‌وتی تێده‌كه‌وێت و سودمه‌ند نه‌بوونه‌ له‌ به‌رهه‌مه‌كانی‌ نه‌وت و ئه‌و كاروبارانه‌یش له‌ گونده‌كاندا كراوه‌ وه‌ك ڕێگاو بان و كاره‌با به‌شێكی بۆ خزمه‌تی‌ كۆمپانیاكان خۆیانه‌.
ئه‌وه‌ی‌ چاوه‌ڕێ ده‌كرێت له‌م كێڵگه‌ نه‌وتیانه‌ی‌ له‌ گونده‌كاندا هه‌یه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌رفه‌تی زیاتر بدرێت به‌ هاوڵاتیانی گونده‌كان كه‌ سودمه‌ند بن له‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كان و ته‌نها دوكه‌ڵه‌كه‌ی‌ بۆ ئه‌وان نه‌بێت. چونكه‌ هه‌میشه‌ ئه‌م هاوڵاتیانه‌ خۆیان به‌ غه‌درلێكراو ده‌زانن و داوا ده‌كه‌ن شه‌فافییه‌ت هه‌بێت له‌ داهاتی‌ نه‌وتی هه‌رێمی كوردستاندا.
«أ ، ق» وتیشی: ئه‌گه‌ر له‌ داهاتوودا ئاوڕێك له‌م نایه‌كسانییه‌ نه‌درێته‌وه‌ ئه‌وا هه‌میشه‌ ئێمه‌ زه‌ره‌ری ئه‌وه‌ ده‌كه‌ین كه‌ ئه‌م نه‌وته‌ دوكه‌ڵه‌كه‌ی‌ بۆ ئێمه‌ بێت و به‌رهه‌مه‌كه‌یشی نادیاربێت و كه‌س نه‌زانێت چۆن ده‌خرێته‌ خزمه‌ت هاوڵاتیانه‌وه‌ و ئه‌م داهاته‌ به‌ یه‌كسان و بۆ هه‌موان نییه‌.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*