سەرەکی » دۆسێ » ترەمپ داوا لە روسیا دەكات دەست لە پشتگیریكردنی ئەسەد هەڵبگرێت

بەرانبەر رووداوەكانی ئیدلب نیگەرانە

ترەمپ داوا لە روسیا دەكات دەست لە پشتگیریكردنی ئەسەد هەڵبگرێت

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا، داوا لە روسیا دەكات دەست لەو»ئابڕوچوونانە» هەڵبگرێت كە هێزەكانی سوپای سوریا ئەنجامی دەدەن، نیگەرانی ولایەتە یەكگرتووەكانیش دەخاتەڕوو بەرانبەر بەو سەركوتكارییانەی لە ناوچەی ئیدلیب ڕوودەدەن، ئەمەش لە 16ی شوباتی 2020 لەلایەن كۆشكی سپییەوە بڵاوكرایەوە.
هەر لەو چوارچێوەیەدا، مەولود چاوش ئۆغڵۆ وەزیری دەرەوەی توركیا بە سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی سوریای راگەیاندبوو كە هێرشەكانی سوپای سوریا پێویستە رابگیرێن.
بە پاڵپشتی هێزە ئاسمانییەكانی روسیا، هێزەكانی سوپای سوریا پێشكەوتنی باشیان لە 16ی شوباتدا بەدەستهێنان لە ئیدلب كە بە دوایین مۆڵگەی گروپەكانی ئۆپۆزسیۆن لە ناوچەكانی باكووری خۆرئاوای سوریا دادەنرێت.
ئاژانسی (فرانس پرێس) لە 17ی شوباتی 2020 ئاماژەی بە پەیوەندییەكی تەلەفۆنی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا كردبوو لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا كە تێیدا ترەمپ «نیگەرانی خۆی بەرانبەر بەو سەركوتكاریانە دەربڕیبوو لە ئیدلب و خواستی ویلایەتە یەكگرتووەكانی پێڕاگەیاندبوو لەبارەی پێویستی راگرتنی پاڵپشتی روسیا بۆ ئەو «ئابڕوچوونانەی كە لەلایەن سوپای سوریاوە لەو ناوچەیە ئەنجام دەدرێن».
توركیا 12 خاڵی چاودێری لە ئیدلب هەیە لە چوارچێوەی رێكەوتنێك كە لە ساڵی 2018 لەنێوان ئەنقەرە و مۆسكۆ لە سوچی ئیمزاكرا بۆ رێگرتن لە هێرشەكانی سوپای سوریا، بەڵام هێزەكانی سوپای سوریا بەردەوامبوون لەسەر پێشڕەوییەكانیان.
مەزەندە دەكرێت هێزەكانی سوپای سوریا چوار خاڵی چاودێری توركیایان گەمارۆدابێت، لەبەرانبەردا ئەنقەرە هەڕەشەی هێرشی بۆسەر هێزەكانی سوپای سوریا كردبوو، گەر لە كۆتایی مانگی شوباتدا پاشەكشە نەكەن.
چاوش ئۆغڵۆ لە كۆڕبەندی میونشن بۆ ئاسایش لە ئەڵمانیا بە رۆژنامەوانانی راگەیاندبوو»جەختمان لەسەر پێویستی راگرتنی هێرشەكان كردۆتەوە بۆسەر ئیدلب و بەپێویستی دەزانیین ئاگربەستی هەمیشەیی بكرێت و پێشێل نەكرێت».
دوابەدوای ئەوە وەفدێكی توركیا لە 17ی شوباتدا سەردانی ومۆسكۆی كرد، دوای ئەوەی پێشتر بەرپرسانی روسیا هاتبوونە ئەنقەرە و لەگەڵ توركەكاندا نەگەیشتبوونە رێكەوتنێكی شیاو.
وێڕای جیاوازیی هەڵوێستیان بەرانبەر بە ناكۆكییە بەردەوامەكانیان لە سوریا كە نۆ ساڵە لەنێوانیاندا هەیە، توركیا كە پشتیوانی لە گروپە چەكدارەكانی ئۆپۆزسیۆن دەكات لەگەڵ مۆسكۆ كە پاڵپشتی حكومەتی دیمەشقە، لەبارەی دۆسێی سوریاوە هەماهەنگیان هەیە.

پێشڕەوییەكی نوێ‌
لەم ماوەیەی دواییدا، هێزەكانی سوپای سوریا، ناوچەیەكی زۆرییان لە دەوروبەری ئیدلب لە باكووری خۆرئاوای سویا كۆنترۆڵكردەوە، بەو شێوەیە چەكدارانی سەر بە «هەیئەی تەحریری شام» و گروپەكانی ترییان لەو ناوچەیە دوورخستەوە.
روانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ لە 16ی شوباتی 2020 رایگەیاندبوو»بۆ یەكەمجار لە دوای ساڵی 2012، هێزەكانی سوپای سوریا بە تەواوەتی گوند و شارۆچكەكانی دەوروبەری شاری حەلەبیان كۆنترۆڵكردەوە، بەو شێوەیە بە تەواوەتی شارەكەیان لە مەترسییە ئەمنییەكان و هەڕەشەی بۆردومانی گروپە چەكدارەكان دوورخستەوە».
وێڕای كۆنترۆڵكردنی تەواوەتی شاری حەلەب لە ساڵی 2012 لەلایەن سوپای سوریاوە، دوای شەڕ و گەمارۆیەكی قورس كە چەند مانگێك بەردەوامبوو، بە تایبەتیش لە هەندێك گەڕەكی خۆرهەڵاتی شارەكە كە لەلایەن گروپە چەكدارەكانەوە دەستیان بەسەرداگیرابوو، شارەكە بەشێوەیەكی بەردەوام لەلایەن چەكدارانی گروپی «هەیئەی تەحریری شام» (بەرەی نوسرەی پێشوو) و گروپە چەكدارەكانی ترەوە كە لە دەوروبەری شارەكە و بە تایبەتیش لە بەری باكووری خۆرئاوا و لە گوند و شارۆچكەكانی ریفی خۆرئاواوە، دەكرایە ئامانج.
دوای ئەوەی لەم چەند رۆژەی رابردوودا رێگەی نێودەوڵەتی حەلەب- دیمەشق بە تەواوەتی كۆنترۆڵكرایەوە و بەری باشووری خۆرئاوا دەگەیەنێت بە شارەكە، هێزەكانی سوپای سوریا دەستیكرد بە پێشڕەوی بەرەو ناوچەكانی دەوروبەری حەلەب.
ئەم پەرەسەندنانە كە لە مانگی كانوونی یەكەمی 2019وە دەستیان پێكردووە، بونەتە مایەی كوژرانی زیاتر لە 380 مەدەنی، وەك روانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ ئاماژەی پێدەكات، نەتەوە یەكگرتووەكانیش باس لە ئاوەرەبوونی زیاتر لە 800 هەزار كەس دەكات لەو ناوچەیە.
هێزەكانی سوپای سوریا كە لەلایەن روسیا و ئێران و حزبوڵڵای لوبنانییەوە پشتیوانیان لێدەكرێت، لەئێستادا زیاتر لە 70%ی سوریایان كۆنترۆڵكردۆتەوە، بەشار ئەسەد سەرۆكی وڵاتەكەش بەڵێنیداوە هەموو رووبەری وڵاتەكە كۆنترۆڵبكاتەوە و بیانخاتەوە ژێر ركێفی خۆی.
هەر لەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەكەی لەگەڵ ئەردۆغاندا ئەنجامیدا كە لەلایەن كۆشكی سپییەوە ئاماژەی پێكرابوو، ترەمپ رایگەیاندبوو»دەستوەردانی بیانی لە لیبیا، تەنیا دەبێتە مایەی زیاتر خراپكردنی رەوشی وڵاتەكە».
لە لیبیا دوو حكومەتی ركابەر كێبڕكێ‌ لەسەر دەسەڵات دەكەن، یەكەمیان حكومەتی ویفاقی نیشتمانییە بەسەرۆكایەتی فایز سەراج كە بارەگاكەی لە تەرابلوسە و لەلایەن نەتەوە یەكگرتووەكانەوە دانپێدانراوە، دووەمیشیان لە خۆرهەڵاتی وڵاتەكەیە و لەلایەن خەلیفە حەفتەرەوە سەرۆكایەتی دەكرێت.
حەفتەر لەلایەن روسیا و ئیمارات و میسرەوە پشتیوانی لێدەكرێت، سەراجیش توركیا و قەتەر پشتیوانی لێدەكات.

print

 61 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*