سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 18)

ئەدەب و هونەر

منی بكوژ

به‌كر حه‌سه‌ن ماوه‌یه‌ك بوو ئه‌و گرده‌پیاوه‌ی كه‌ ده‌بوایه‌ ساڵانێك پێشتر بمكوشتبا بۆ جارێكی تر كه‌وتبۆوه‌ دوژمنایه‌تی منی بكوژ… له‌ راستیدا ئه‌و پیاوێكی باڵابه‌رز و شان پان و لاوێكی رۆشنبیریش بوو. هه‌موو كێشه‌كه‌ی منیش له‌گه‌ڵ ئه‌ودا هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ ئه‌وه‌ بوو كه‌ ئه‌و نه‌یده‌توانی وه‌ك من بیر بكاته‌وه‌ و هه‌روه‌ها دژی خوێنرشتنیش بوو! من هه‌ر خۆشم ناوم نابوو گرده‌پیاو. ئه‌وه‌ش وه‌ك ...

زیاتر »

رۆجه‌ر ئه‌لیوت فرای

رەوەز ساماڵ رۆجه‌ر ئه‌لیوت فرای « Roger Eliot Fry « ره‌خنه‌گری هونه‌ر و هونه‌رمه‌ندی شێوه‌كاری به‌ریتانی. یه‌كێكه‌ له‌ هونه‌رمه‌ند و ره‌خنه‌گره‌ ناوداره‌كانی هونه‌ری شێوه‌كاری. به‌رهه‌مه‌كانی له‌سه‌ر ئاستی جیهانی هونه‌ری شێوه‌كاریدایه‌ و تابلۆكانی له‌ موزه‌خانه‌كاندا جێگای تایبه‌تی هه‌یه‌. ئه‌م هونه‌رمه‌نده‌ له‌ 16ی دیسه‌مبه‌ری 1866 له‌ له‌نده‌ن له‌ دایكبووه‌، كوڕی ئه‌دوارد فری بووه‌ كه‌ یه‌كێك بووه‌ له‌ قازییه‌كانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌. له‌ 9ی ...

زیاتر »

ئۆرهان پاموك: هیچ كاره‌كته‌رێك له‌م رۆمانه‌دا نییه‌ له‌ خۆم بچێت

ئه‌و نووسه‌ره‌ جیهانییه‌ به‌ ره‌گه‌ز توركه‌ی له‌ پڕێكدا بڕیار ده‌دات واز له‌ هونه‌ری شێوه‌كاری بهێنێت و ببێته‌ رۆماننووس به‌ رۆمانی جه‌وده‌ت به‌گ و كوڕه‌كانی دێته‌ نێو دنیای نووسین و هه‌ر به‌ وشه‌ نیگاری شار و سیما و ناخی مرۆڤه‌كانمان بۆ ده‌كێشێت، له‌ رۆمانی من ناوم سووره‌ گه‌شتی نێو وێنه‌ساز و به‌رگتێگره‌كانی ده‌ورانی عوسمانیمان بۆ ده‌نووسێته‌وه‌ و له‌ به‌فردا ده‌مانباته‌ ئه‌و ...

زیاتر »

شیكردنه‌وه‌ی كورته‌چیرۆكی پزیشكی لادێ-ی كافكا

له‌ناو ره‌خنه‌گران و ئه‌دیباندا كافكا نووسه‌رێكه‌، به‌ گێڕە‌ره‌وه‌ی جیهانی خه‌ون و خه‌یاڵ و زیاتر به‌ گێڕه‌وه‌ی مۆته‌كه‌ یان كابووس به‌ناوبانگه‌. ئه‌م بابه‌ته‌ به‌لای پیاوێكه‌وه‌ كه‌ زۆربه‌ی ساڵانی عومری كورتی له‌گه‌ڵ بێخه‌ویدا راهاتبوو، ناوبانگێكه‌ كه‌ مایه‌ی سه‌رنجه‌. له‌ راستیدا ده‌توانرێت ئاوا گوزارشتی لێبكرێت كه‌ خه‌ونه‌كانی كافكا گوایه‌ به‌هۆی كه‌مخه‌وییه‌وه‌، خۆنمایشكردنی خۆیان گوێزاوه‌ته‌وه‌ بۆ قه‌ڵه‌مڕه‌وی بێداری و هۆشیاری كافكا و له‌وانه‌یه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ ...

زیاتر »

سێ‌ خشته‌كی، یا گۆرانییه‌ چكۆله‌كانی كرمانج

عه‌بدوڵڵا تاهیر به‌رزنجی كۆمه‌ڵێك شیعری كورتی كورده‌كانی خۆراسانه‌. شاعیری ئێرانی هیوا مه‌سیح كۆیكردوونه‌ته‌وه‌ ‌و پێشه‌كی بۆ نووسیون ‌و كردوونی به‌ فارسی. وه‌ختی خۆی، شا ئیسماعیلی سه‌فه‌وی‌ و شا عه‌باس، به‌ زۆر كوردێكی زۆریان ‌ بۆ ناوچه‌ی خوراسان گواستووه‌ته‌وه‌، ئه‌ویش به‌ دوو مه‌به‌ست، یه‌كێكیان ئه‌وه‌ بوو، كه‌ كورد له‌ خاكی خۆی هه‌ڵكه‌نن ‌و هێز و ده‌سه‌ڵاتی كه‌مبكه‌نه‌وه‌، دووه‌میشیان ئه‌وه‌ بوو بیكه‌ن ...

زیاتر »

سێگۆشەی خودایی

عومه‌ر سەید بەرامبەر زەمین دانیشتووم و لێی دەڕوانم. بازنەیەک بیر و ئەندێشەی بردووم. نەخشەیەکی جەنجاڵ، بە خەیاڵ تیایدا دەگەڕێم و کنە و پشکنین دەکەم. دەگەڕێمەوە سەرەتا، پێش بوون و کات. سەرەتا وشە هەبوو. تۆپەڵێکی مەزن و گەورە. خودا وتی، ببە و بوو. وشە بە هەموو بۆشاییدا کشا و پەرشوبڵاو بووەوە. تۆپەڵ تۆپەڵ بوونە رستە. هەر گالاکسییەک رستەیەکە، هەموو گەردوون رۆمانێک ...

زیاتر »

کۆتا یاریی

سەید جاوید حیدری وەرگێڕانی: نەسێ جەبار سێ چوار کاتژمێر پێش هاتنم بۆ سەر جێگاکەم، ژوورەکەم تاریکە، گەرم و خۆشە. بۆنی داری سووتاو دەتوانم لەژێر لێفەکەمەوە هەست پێ بکەم. دەرەوە لە تەنیشت پەردە هەڵدراوەکەوە دەبینرێت، هێشتا بەفر دەبارێت و دەنگی با لە پشتەوەی شووشەی زۆپاکەوە دێت. گەڵای دارەکان دوور دەخاتەوە. کاتێک لەسەر سیسەمەکە راکشام، خەوم لێنەدەکەوت. بیرم لە هاوسەرەکەم دەکردەوە. بە ...

زیاتر »

ئۆرهان پاموك: من رۆماننووسێكی به‌ پلانم

ئه‌و نووسه‌ره‌ جیهانییه‌ به‌ ره‌گه‌ز توركه‌ی له‌ پڕێكدا بڕیار ده‌دات واز له‌ هونه‌ری شێوه‌كاری بهێنێت و ببێته‌ رۆماننووس به‌ رۆمانی جه‌وده‌ت به‌گ و كوڕه‌كانی دێته‌ نێو دنیای نووسین و هه‌ر به‌ وشه‌ نیگاری شار و سیما و ناخی مرۆڤه‌كانمان بۆ ده‌كێشێت، له‌ رۆمانی من ناوم سووره‌ گه‌شتی نێو وێنه‌ساز و به‌رگتێگره‌كانی ده‌ورانی عوسمانیمان بۆ ده‌نووسێته‌وه‌ و له‌ به‌فردا ده‌مانباته‌ ئه‌و ...

زیاتر »

پزیشكی لادێ

فرانس كافكا له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم زۆر شڵه‌ژابووم، سه‌فه‌رێكی خێرام له‌به‌ربوو. له‌ گوندێك له‌ دووری شانزه‌ كلیۆمه‌تره‌وه‌ نه‌خۆشێك كه‌ حاڵی خراپ بوو چاوه‌ڕێم بوو. فه‌زای دوور و درێژی نێوان من و نه‌خۆشه‌كه‌ به‌ به‌فر و با و بۆران ته‌نرابوو. گالیسكه‌یه‌كم هه‌بوو، سووكه‌ڵه‌، به‌جووتێ تایه‌ی گه‌وره‌وه‌، رێك ئه‌و شته‌بوو كه‌ به‌كه‌ڵكی رێگای گونده‌كانی ئێمه‌ ده‌هات. پاڵتۆ کەوڵەکەم له‌به‌ركرد، جانتای شته‌كانم گرت ...

زیاتر »

پۆرنۆگرافی له‌ نۆڤڵێتی په‌نجا و هه‌شت دا

نه‌زیره‌ ره‌سوڵی له‌ فارسییه‌وه‌: ئه‌ده‌ب و هونه‌ر زاراوه‌ی پۆرنۆگرافی بۆ یه‌كه‌م جار له‌ سه‌ده‌ی نۆزده‌دا هاته‌ ناو زمانی ئینگلیزییه‌وه‌. پۆرنۆگرافی بریتییه‌ له‌ وێنه‌گرتنی ره‌فتاره‌ سێكسییه‌كانی مرۆڤ یان ئاژه‌ڵ كه‌ ئامانجه‌كه‌ی جووڵاندن و وروژاندنی وه‌رگره‌. ئه‌مشه‌ له‌قاڵبه‌ جیاوازه‌كاندا ده‌بێت وه‌كو كتێب، وێنه‌، فیلم، گۆڤار، په‌یكه‌ر، وێنه‌كێشان و … ده‌خرێته‌ڕوو پۆرنۆگرافی یانی زه‌قكردنه‌وه‌ی سێكس و ئه‌ندامه‌ سێكسییه‌كان له‌ لایه‌كه‌وه‌ و دیارنه‌مانی ده‌روون ...

زیاتر »