سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 95)

ئەدەب – سێبەر و سایە

به‌فریش ره‌شی پۆشی

دیاری سابیر كه‌ من خۆم خاوه‌نی پرسه‌م، له‌ كێ بكه‌م سه‌ره‌خۆشی..؟ بۆ كۆچی تۆ مامی گه‌وره‌، هه‌تا به‌فریش ره‌شی پۆشی.. گردی سه‌یوان پرسه‌ی گێڕا، سنگی خۆی كوتا ئه‌رخه‌وان.. له‌تاو گریانی پێكه‌نین، قه‌ندیل سه‌ری خۆی دانه‌وان.. خه‌زه‌ڵوه‌ر سه‌ری سوڕماوه‌، پاییزیش تووشی شۆك بووه‌.. چونكه‌ ئه‌وه‌ی هه‌ڵی وه‌ران گه‌ڵا نه‌بوو، پیره‌دارێكی سه‌وز بوو، پێشمه‌رگه‌ بوو، هه‌م سه‌ركرده‌و سه‌رۆك بووه‌.. ئێستا ئاسمان هه‌ڵوه‌دایه‌، ...

زیاتر »

پێشینه‌ی‌ مێژوویی بزاڤی‌ ڕۆشنبیری‌ شاری‌ سلێمانی‌

د.ئاراس محه‌مه‌د ساڵح شاری‌ سلێمانی‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا مێژوویه‌كی‌ دێرینی‌ نیه‌، به‌ڵام له‌ ڕور مێژووی‌ بزاڤی‌ ڕۆشنبیری‌ و ئه‌ده‌بی‌و سیاسی‌و كه‌لتوریه‌وه‌ مێژوویه‌كی‌ گه‌وره‌ی‌ بۆخۆی‌ تۆماركردووه‌، لێره‌دا ئه‌و پرسیاره‌ دێته‌وه‌ پێشه‌وه‌ ئه‌م شاره‌ له‌گه‌ڵ ته‌مه‌نێكی‌ كه‌مدا چۆن ئه‌و مێژووه‌ی‌ گه‌وره‌ی‌ تۆماركردووه‌و له‌ڕووه‌كانی‌ ڕۆشنبیری‌‌و فه‌رهه‌نگیه‌وه‌ زوو گه‌شه‌ی‌ كرددوه‌و هه‌نگاوی‌ گه‌وره‌ی‌ ناوه‌، به‌تایبه‌تی‌ هه‌ر له‌دوای‌ دروستكردنی‌ شاری‌ سلێمانی‌ توانی‌ شێوه‌زاری‌ سلێمانی‌ بكاته‌ زمانی‌ شیعرو ...

زیاتر »

سلێمانی‌، له‌ پایته‌ختی‌ (میرنشینی‌ بابان)ه‌وه‌ بۆ پایته‌ختی‌ رۆشنبیری‌ كوردستان

عومه‌ر ئیسماعیل مارف-قه‌ڵادزێ‌ * گومانی‌ تێدا نییه‌ (برایم پاشا1782-1802ز)ی‌ میری‌ بابان، له‌ دیرۆك و رابردووی‌ نه‌ته‌وه‌ی‌ كورددا كه‌سایه‌تییه‌كی‌ ئه‌وه‌نده‌ نه‌مر و شایسته‌یه‌، هه‌ر بۆیه‌ پێویست بوو هه‌تا ئێستا چه‌ندین كتێبی‌ قه‌باره‌ گه‌وره‌ و بچووك له‌سه‌ر ژیان و سه‌رده‌می‌ فه‌رمانڕه‌واییه‌كه‌ی‌ و به‌ تایبه‌ت یه‌كێك له‌ دیارترین كاره‌ گرنگ و ناوازه‌كانی‌ كه‌ دروست كردنی‌ شاری‌ سلێمانی‌ یه‌، بنووسرایه‌؟! چونكه‌ وه‌كو پێشتریش زۆرێك ...

زیاتر »

شاری‌ خۆشه‌ویستی‌

ئیسماعیل محه‌مه‌د لێم مه‌پرسه‌ بۆ ئه‌وه‌نده‌… من په‌یوه‌ستم به‌م شاره‌وه‌ به‌ گۆیژه‌ و مامه‌یاره‌وه‌ به‌ ئاوی‌ سه‌رچناره‌وه‌ سلێمانی‌ له‌ ئاو ئه‌چێ‌… هیچ كه‌سێ‌ به‌بێ‌ ئاو ئه‌ژی‌ له‌ ئۆكسجین و خۆر ئه‌چێ‌… كه‌س بێ‌ هه‌وا و هه‌تاو ئه‌ژی‌ سلێمانی‌ هه‌ر به‌ تایبه‌ت … خوا بۆ شاری‌ خوڵقاندووه‌ بۆیه‌ شارێكی‌ زیندووه‌ بۆ كه‌س ده‌سته‌مۆ نه‌بووه‌ سلێمانی‌ مه‌ته‌رێزه‌ بۆ كورد پشتیوان و هێزه‌ ...

زیاتر »

چی بنووسم مامە گیان

كامیل ئه‌حمه‌د فه‌ره‌ج   باران ئەبارێ منیش یەکێ لەکارەکان… ئەبێت ڕێژەکان وەرگرم ((پێشتر ناسراو دارا..دواتر شەهێن ،کارزان سەلام ، ئارام زانیاری یان دا تابگاتە مام))٭٭ سەیری پێنجوێن، قەڵادزێ ئەکەی ئەڵێی کامیل فێڵ نەکەی نەچی پێنجوێن زیاد بنووسی قەڵادزێ کەم بهێنێ قەڵادزێ حاجی عەلی لێیه پێمان ئەڵێ نا مامەگیان ڕاستیەکانم نووسیوە لەگەڵ هەموو ڕاستیەکا بۆ چاوی تۆ کوڵمی تۆ..ووشەکانم ڕامووسیوە کەتۆ ...

زیاتر »

ساراماگۆ: ئێمه‌ كوێرین یان شێتین؟

خوسێ ساراماگۆ (1922-2010) له‌ گوندێكی بچووكی باكووری لیشبۆنه‌ له‌ خێزانێكی جووتیار له‌ دایك بووه‌، له‌ ته‌مه‌نی دوو ساڵیدا له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی چوونه‌ته‌ لیشبۆنه‌ و له‌وێ خوێندنی ده‌ستپێكردووه‌، به‌ڵام له‌ قۆناغی ئاماده‌ییدا له‌ پێناوی دابینكردنی ژیان و گوزه‌راندا وازی له‌ خوێندن هێناوه‌ و جۆره‌ها كاری وه‌كو ئاسنگه‌ریی و فیته‌ری و كرێكاری كردووه‌، ماوه‌یه‌كیش له‌ رۆژنامه‌ی ئۆرگانی حزبی كۆمۆنیستی پرتوگال نووسه‌ر و وه‌رگێڕ ...

زیاتر »

شیعری كوردی دوای راپه‌ڕین: گۆڕینی ئاسۆكانی چاوه‌ڕوانی

عه‌بدولموته‌ڵیب عه‌بدوڵڵا 3  و كۆتایی دووه‌م: دنیای به‌تاڵی شیعری، شێوازی ئه‌بستراكتی ته‌عبیری (دره‌وشاوه‌): ئه‌گه‌رچی ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر هه‌مان هێڵی پێشوو، له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو ته‌مومژه‌ی كه‌ هه‌ڵیگرتووه‌، به‌ڵام له‌ شێوازی ئه‌بستراكتی ته‌عبیری گه‌ردوونی روونتر خۆی ده‌نوێنێ، هه‌مه‌ڕه‌نگی و فره‌ ره‌هه‌ندی له‌ خۆ ده‌گرێت، مه‌یلێكی رۆحی زۆری تێدا به‌دی ده‌كرێت و له‌ بری پشتبه‌ستن به‌ ونبوون، پشت به‌ كه‌له‌پوری دره‌وشاوه‌ی دنیایی ده‌به‌ستێت، ده‌مه‌وێ ...

زیاتر »

سنه‌ وه‌ك مانگ و كه‌مه‌ندی ئاسمانێك له‌ ئه‌ستێره‌

ئه‌و كاته‌ی مانگ رووناكی ئه‌رشیف ده‌كات ئه‌و كاته‌ی ئاو ده‌فته‌ری بیره‌وه‌رییه‌كانی پڕ ده‌كات له‌ شه‌پۆل ئه‌و كاته‌ی ئه‌ستێره‌ به‌رگی پرشنگداری له‌به‌ر ده‌كات ئه‌و كاته‌ی ئاسمان پایه‌كانی خۆی له‌ سنه‌ داده‌نێت هه‌ر ئه‌و كات جریوه‌ و مانگ رووناكی و ره‌نگ و وشه‌ شه‌پۆل و سه‌وزایی ده‌بنه‌ پیاوێكی ئه‌ستێره‌یی له‌ ئاسماندا ده‌بێته‌ ره‌نگ و ده‌نگ و رووناكی و وشه‌ ئه‌وكاته‌ی شمشاڵێك له‌سه‌ر ...

زیاتر »

مه‌عروف به‌ نموونه‌

پ.د.زاهیر له‌تیف كه‌ریم به‌شی‌ یه‌كه‌م سه‌ره‌تایه‌كی تیۆری: گه‌ر سیمۆڵۆژیا،له‌ڕێگه‌ی وورده‌كارییه‌ شاراوه‌كانی ووشه‌ وكارنامه‌كانییه‌وه‌،گه‌ڕان بێت به‌مه‌به‌ستی به‌ده‌ستهێنانی گوتارێك یان به‌رفراوانی ئیستاتیكای ده‌ق ئه‌وا پشكنین وتوێكاریش به‌مانای ووردكرنه‌وه‌ی ماناكان ووه‌رگرتنی زانیاری ناڕاسته‌وخۆ وشیكردنه‌وه‌ وهه‌ڵسه‌نگاندن وبڕیاردان دێت.هه‌موو ئه‌مانه‌ خۆیان له‌هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ ودامه‌زراندن وگواستنه‌وه‌ی یه‌كه‌ بچووكه‌كانه‌ بۆ گه‌وره‌كان وبه‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌.دواتر دۆزینه‌وه‌ی سه‌ره‌داوی زانیارییه‌كان وچڕبوونه‌وه‌یان له‌یه‌كه‌ گه‌وره‌ وبچووكه‌كان له‌ڕێگه‌ی كردنه‌وه‌ی كۆدی هێما وئایكۆن وئیندێكسه‌كانه‌وه‌ به‌ئه‌نجام ده‌گه‌یه‌نرێت.له‌گۆشه‌یه‌كی تریشه‌وه‌،سیمۆڵۆژیا ...

زیاتر »

وێبسایتێك، بۆ قه‌ڵه‌م و مه‌عریفه‌ت

 ژینۆ عه‌بدولڵا* *له‌یه‌كه‌م ڕۆژی دامه‌زراندنی وێبسایت و تۆڕی سۆشیال میدیای  www.galawezh.com   بیر له‌وه‌كراوه‌ته‌وه‌ زۆرترین بینه‌رو خوێنه‌ر ببێته‌ میوانی و به‌تایبه‌ت توێژه‌ران و مامۆستاو خوێندكارانی زانكۆو نووسه‌ران و ئه‌دیبان، بۆ ئه‌وه‌ی ڕایه‌ڵه‌ی په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌ده‌بیاتی گه‌لاوێژ و خوێنه‌ر هه‌میشه‌ به‌رده‌وام بێت به‌ تایبه‌ت كه‌ ئه‌لبرتۆ ئیكۆ خوێنه‌ر به‌ چه‌قی كاری ئه‌ده‌بی و داهێنان داده‌نێت. به‌هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌م ئه‌زمونه‌ بۆ نووسه‌رانی كورد ...

زیاتر »