سەرەکی » وتار » ستران عه‌بدوڵڵا » بەغدادیبوونمان پێ دەفرۆشێ كە خۆمان بەغدادیین!

بەغدادیبوونمان پێ دەفرۆشێ كە خۆمان بەغدادیین!

حكومەتەكەی عەبادی لەگرتنەبەری رێوشوێن ‌و سزادانەكانی لەدژی  كوردستاندا پێی زۆر راكێشا‌و ئەوەش دەبێتە تۆوی سەرەتای رابوونێكی نوێی كوردستانی.
تەمبەڵیی لایەنە پەیوەندیدارەكانی هەرێمی كوردستان لە تیماركردنی ئەو برینانەی كە لەدوای ریفراندۆم هاتنە كایەوە‌و خۆلادانیان لە یەكخستنی سەرلەنوێی  ریزەكان بۆ نوێكردنەوەی تیمی كوردستانیش بەڵگەیەكی سەرەتاییە بەوەی كە جموجۆڵی نوێی  بزووتنەوەی كوردایەتی جوڵەو بزاوتێكی جیاواز دەبێت ‌و پشت بە خواستە مێژووییەكان دەبەستێت،   بێگومان ئاماژە نییە بەو كلك گرێدانە كاتییە، ئەگەر بێت ‌و پشتی بە دانایی ‌و سیاسەت ‌و شەراكەتی دەستووریی ببەستایە.
وادیارە بەغدا پێی زۆر راكێشا‌و زیادەڕۆیی كرد‌و مەستی ئەو سەركەوتنەیە كە خۆی دیاریی بیانییە وەك ئەوەی فوئاد عەجمی-ی بیرمەند وەسفیكردووە، هەروەها لەسایەی ئەو دەستلەپشتدانە ئیقلیمییە‌و ئەو بێدەنگییە نێودەوڵەتییەدا سەبارەت بەو گەمارۆیەی دەوری كوردستان، كە هەمان ئەو بێدەنگییە دیپلۆماسییەیە كە بەرامبەر ماف‌و ئیستیحقاقە دیموكراسییەكان هەبوو سەبارەت بە پەكخستنی پەرلەمان ‌و درێژكردنەوەی ناڕەوای سەرۆكایەتییەكان لە هەرێمی كوردستان بە پاساوی ئەولەوییەتدان بە جەنگی دژی تیرۆریزمی داعش.
كوردستان شایەنی ئەو سزا بەكۆمەڵە نییە،  بەپاساوی سزادان لەپای هەڵەیەك لە حساباتی سەركردایەتی كورددا،هەمیشە بزاوتێكی سیاسیی لۆكاڵی هەبووە بۆ روبەڕوبونەوەی دیاردەی ستەمكاریی لە كوردستاندا، لەو كاتانەی كە بەغدا بێدەنگ بوو لە مافە دەستوورییەكەی سەبارەت بە سەركەوتنی ئیستیحقاقە كوردستانییەكان ‌و پتەوكردنی دەسەڵات لەجیاتی پشتبەستن بە سەفقە سیاسییەكان، كەوابێ بۆچی سزای ئەم گەلە دەدەن كە بەشێوەیەكی شارسیتانیانەو ئاشتیخوازانە لەبارەی مافی چارەنووسی خۆیەوە قسەی خۆی كردووە؟ هەروەها چالاكانە بزاوتە جەماوەرییەكەی خستۆتەگەڕ لەزیاتر لەوێستگەیەكدا بۆ بەرگرییكردن لە مافەكانی بژێویی ‌و   دیموكراسیدا، لەو رۆژگارەی كە بەغدا خەریكی موغازەلەو موجامەلەی ئەوانە بوو كە شەرعییەتیان كۆتایی هاتبوو.
رەنگە ریفراندۆمی یەكلایەنە بەگوێرەی دیدگای بەغدا بازدانێك بووبێت بەسەر سەربانی دەستووردا، بەڵام هەر لەژیر بانی هەمان ئەو دەستوورەوە بەغدا چی كرد بۆ راكێشانی سۆزی گەلی هەرێمی كوردستان؟ ئاخۆ مادەی 140ی جێبەجێ كرد؟ ئایا چارەسەری پێشكەش كرد بۆ دۆسێی نەوت و شەراكەت ‌و ئەنجومەنی فیدرالی؟
یان ئاخۆ دڵی كوردی دایەوەو ئاشتی كردەوە  لە پای زامەكانی هەڵەبجەو ئەنفال ‌و پاكتاوی رەگەزی؟
ئایا ئەو حەشدە مەزهەبییە كە لە زەویدا فەساد دەچێنێت، پابەندبوونە بە دەستوورەوە؟ ناوبردنی ئەو كوردستانەی كە تەنانەت سەدامیش دانی پێدانابوو، بە باكووری عیراق  هەر پابەندبوونە بەو دەستوورەوە كە دەوترێت كورد پشتگوێی خستووە؟
یان ئاخۆ ئەو پاكتاوی رەگەزییەی  لە دوزخورماتوو كراوە كە گەیشتۆتە ئاستی  كۆمەڵكوژیی‌و جینۆسایدیش بەشێكە لە دەستووری نیشتمانیی عیراق؟ یاخود ئەو گەشتە خێرایانە بۆ پایتەختی ئەو وڵاتانەی كە دان بە كوردی خۆیاندا نانێن بۆ زیندوكردنەوەی چەند پەیمانێكی سەعد ئابادی دێرین هەر بەشێكە لە پڕۆژەی لەئامێزگرتنی گەلی كوردستان لەدوای ئەو گلانەی دوایی؟
چارەسەری تەنگژەكە لە كوردستان تەنها بە چارەسەری پچڕپچڕی سەربازیی ناكرێت بەجۆرێك كە جڵەوی سیاسییەكە لەسەر  كەشتییەكە فەرامۆش بكرێت، بەبێ خستنەڕووی دەستپێشخەرییەكی سیاسی كە ببێتە مایەی پتەوكردنی ئاشتیی كۆمەڵایەتی لە كەركوك. ئەوە لەكاتێكدا ئەو چارەسەرە سیاسییە لە هیچكام لە موسڵ ‌و ناوچەكانی خۆرئاوا پێشكەش نەكراوە لەدوای دەركردنی داعش، سەرباری ئەوەی كە دۆسێی داعش جیاوازە لە دۆسێی هەرێمی كوردستان كە دۆسێیەكی دەستوورییە.
 ئاخۆ سیاسەتی بەغدا سیاسەتی چوونە ناوەوەی سوپایە؟ چ سوپایەكیش، سوپایەكی پشت بەستوو بە پشتێوانێكی تایفی بۆ هەموو ناوچەیەك بەبێ رووپۆشێكی سیاسیی عەقڵانی كە پێویست بەوە نەكات سوپا لە رۆژانی داهاتوودا بگەڕێنەوە سەر داروپەردووی ئەو چارەسەرانەی كە لەسەر بنەمای هەژموونی سەربازیی بنیات دەنرێت.
با ئیتر ئاماژەدان بە سزای بەكۆمەڵ ‌و پێ راكێشان بۆ سوكایەتیكردن بەكورد بەس بێت، بەسە ئیتر لەخۆبایی بوون ‌و زمان درێژی بەرامبەر گەلێك كە لەسەر زەویی مێژوویی خۆی دەژی ‌و دەستدرێژیی نەكردۆتە سەر كەس.
چارەسەری لەخۆبایی بوونی بەشێك لە سەركردە كوردەكان بەوە بەرزبوونەوەی لەخۆبایی بوونی بەغدادی نابێت لەدژی گەلێك كە رووبەڕووی دیكتاتۆرییەتی بەعس بۆوە‌و هاوبەش بوو لە بنیاتنانی سیستمی دیموكراسیی عیراق ‌و لەسەروو ئەوەشەوە دەتوانێت رووبەڕووی پڕۆژەی هەموو خواستێكی دیكتاتۆریی داهاتوو لە هەموو عیراق و كوردستانیشدا ببێتەوە، چونكە ئەو كێوێكە لە روبەڕوبونەوەی ستەم.
رەنگە ئەمەش خزمەتێكی دیكە بێت بۆ شەریكە عیراقییەكان كە ئەمەی روودەدات نایخەینە ئەستۆی ئەوان، بەڵام چاوەڕێی ئەوەیان لێدەكەین لەگەڵ ئێمەدا بڵێن بەسە.
ئەم وتارە بەزمانی عەرەبی لە ماڵپەڕی (الایلاف)دا بڵاوکراوەتەوە.

 313 جار بینراوە