سەرەکی » راپۆرت » ئیمارات: یەكێك لە وڵاتەكان دەستی لە پەلاماردانی كەشتییەكاندا هەبووە

تەنگژەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران قووڵدەبنەوە

ئیمارات: یەكێك لە وڵاتەكان دەستی لە پەلاماردانی كەشتییەكاندا هەبووە

دەوڵەتی ئیمارات ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی ئاگاداردەكات سەبارەت بە لێكۆڵینەوە سەرەتاییەكانی تایبەت بە پەلاماردانی كەشتییە نەوت هەڵگرەكان لەبەرانبەر كەنارئاوەكانی وڵاتەكە، و دەڵێت ئەگەرێكی زۆر هەیە یەكێك لە وڵاتەكان دەستی لەو پەلامارەدا هەبێت.
ئیمارات لایەنێكی دیاریكراوی دیاریی نەكرد كە گومان دەكرێت دەستی لەو پەلامارانەدا هەبێت كە لە مانگی رابردوودا ڕویاندا و كەشتییە نەوت هەڵگرە سعودییەكان و كەشتییەكی نەرویجی و كەشتییەكی ئیماراتییان كردبووە ئامانج.
بەپێی راپۆرتێكی ئیماراتی، «پەلامارەكان جێبەنجەیەكی پراكتیكی ئاڵۆز و رێكخراوییان پێوەدیارە».
ویلایەتە یەكگرتووەكان ئێرانی بە وەستان لە پشت ئەو ڕووداوەوە تۆمەتبار كردبوو، بەڵام تاران رەتیكردبۆوە دەستی لە پەلامارەكەدا هەبێت و داوای ئەنجامدانی لێكۆڵینەوە كردبوو.
پەلامارەكان لە 12ی ئایاری رابردوو لە ئاوە ئیقلیمییەكانی خۆرهەڵاتی میسرنشینی فجیرە رویاندا.
دەسەڵاتدارانی ئیماران لەو دەمەدا رایانگەیاندبوو، كەشتییەكان رووبەڕووی كاری تێكدەرانە بونەتەوە، سعودیەش لای خۆیەوە ئاماژەی بەو زەرەر و زیانە زۆرانە كردبوو كە بەر كەستییە نەوتە هەڵگرەكانی كەوتبوون.
ئەو پەلامارانە لەكاتێكدا بوو كە تەنگژەكانی نێوان ئێران و ویلایەتە یەكگرتووەكان ئاڵۆزییەكی زۆرییان بەخۆوەبینی.
جۆن بۆڵتۆن، راوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا، ئێرانی بە تێوەگلان لەو پەلامارانەدا تۆمەتباركردبوو.
بە گوتەی بۆڵتۆن»پێدەچێت مینی دەریایی لەلایەن ئێرانەوە بۆ ئەنجامدانی دەستدرێژیكردن سەر كەشتییەكان بەكارهێنرابێت».
ویلایەتە یەكگرتووەكان پێیوایە، ئەو پەلامارانە بەشێكن هەڵمەتێمی فراوانتر لە لە دژی واشنتۆن و هاوپەیمانەكانی. بەڵام وەزارەتی دەرەوەی ئیمارات تۆمەتەكانی ئەمریكای لەو بارەیەوە بە مایەی گاڵتەجاڕی وەسفكردبوو.

ئەگەری بەرپابوونی جەنگ
هەر سەبارەت بە تەنگژەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران، سەرۆكی ئەمریكا لە 5ی حوزەیرانی 2019 رایگەیاندبوو، بەرپابوونی جەنگ لە دژی ئێران ئەگەرێكی كراوەیە، بەڵام گرنگی زیاتر بە ئەنجامدانی گفتوگۆ دەدەن.
دۆناڵد تڕەمپ سەرۆكی ئەمریكا بە تەلەفزیۆنی ITV ی ڕاگەیاندبوو» ئامادەن بۆ دەستپێكردنی گفتوگۆكان لەگەڵ حەسەن رۆحانی سەرۆك كۆماری ئێران، و كاتێك ئەوان هاتنەسەر دەسەڵات، ئێران یەكەمین وڵاتی تیرۆر بوو لە جیهاندا، ئەمڕۆش لەوانەیە هاوشێوەی ڕابردوو مابێتەوە».
لە وەڵامی ئەگەری ڕوودانی جەنگ لەنێوان هەردوو وڵات، ترەمپ ئەگەری بەرپابوونی جەنگی بەدوورنەزانیبوو، بەڵام پرسیبووی «ئایا ئەوان ئەو رێگەیەیان دەوێت؟».
بە گوتەی سەرۆكی ئەمریكا «ئەوان ئاشتی و خێر برەو پێ دەدەن، بەڵام ڕوودانی جەنگیش ئەگەرێكی كراوەیە»، ئامادەیی خۆشی بۆ بۆ دەستپێكردنی گفتوگۆكان لەگەڵ حەسەن رۆحانی دەربڕیبوو.
ئەم قسانەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لەكاتێكدایە واشنتۆن چەند مانگێكە گەمارۆكانی بۆسەر تاران توندتر كردوە و لای خۆشییەوە ئێران رەتیدەكاتەوە شەڕییان بوێت، بەڵام ئامادەی وڵاتەكەی بۆ بەرگریكردنن لەبەرانبەر هەر ئەگەرێكی نەخوازراودا دەخاتەڕوو.

هەڵوێستی بەریتانیا
تێرێزا مەی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوەی بەریتانیا رایگەیاند، وڵاتەكەی نایەوێت ئاڵۆزییەكانی نێوان واشنتۆن و تاران بەردەوامبن.
لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانی هاوبەش لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە 4ی حوزەیرانی 2019، تێرێزا مەی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوەی بەریتانیا جەختی لەسەر پتەوكردنی پەیوەندییەكانی نێوان وڵاتەكەی و ئەمریكا كردبۆوە بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ دۆسێی ئێران.
لە سەرەتای كۆنفرانسە رۆژنامەوانییەكەدا تێرێزا مەی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوەی بەریتانیا ڕایگەیاندبوو:» لەگەڵ واشنتۆن هاوران بۆ بەدەستهێنانی ئامانجەكانیان لەدۆسێی ئێران و نایانەوێت ئاڵۆزییەكانی نێوان واشنتۆن و تاران بەردەوامبن».
دواتر، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا ڕایگەیاندبوو:» سوپاسی هەوڵەكانی بەریتانیا دەكەن لە هاوكارییەكانیان لە جەنگی دژی داعش،كار بۆ ئەوە دەكەن رێگری بكەن لە بەردەوامبوون و پەرەپێدانی بەرنامە ئەتۆمییەكەی ئێران».
بەگوتەی ترەمپ»دەیانەوێت پێكەوە كاری جددی بكەن بۆ رێگریكردن لە دۆسێی ئەتۆمی ئێران، چونكە لە ئێستادا چەكی ئەتۆمی هەڕەشەیەكی گەورەیە بۆ سەر ئاسایشی جیهان، وڵاتەكەشی دەیەوێت لەگەڵ بەریتانیا دڵنیابێتەوە لەوەی كە ئێران پەرە بە بەرنامە ئەتۆمییەكەی نادات».

هەڵوێستی چین
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی چین دەڵێت، وڵاتەكەی پشتیوانی لە جێبەجێكردنی رێككەوتنی ئەتۆمیی لەگەڵ ئێران دەكات.
كینگ شوانگ وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی چین لە 4ی حوزەیرانی 2019 و لە میانی كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانی، پشتیوانی وڵاتەكەی بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنی ئەتۆمی ئێران لەگەڵ وڵاتانی جیهان دووپاتكردبۆوە و ئەو رێككەوتنەشی بە تاكە رێڕەو بۆ چارەسەركردنی دۆسێی ئەتۆمیی ئێران دانابوو.
بەگوتەی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی چین»وڵاتەكەی هەوڵەكانی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم بەرز دەنرخێنێت لە چاودێریكردن و لێكۆڵینەوە لە دۆسێی ئەتۆمیی ئێران كە لەسەر بنەمایەكی بێلایەنانە ئەركەكانی رادەپەڕێنێت».
ئەو لێدوانەی كینگ شوانگ وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی چین لەكاتێكدایە، بەهۆی ناكۆكی ئابوورییەوە پەیوەندییەكانی نێوان چین و ئەمریكا لە دۆخێكی ئاڵۆزدایە و چەندان جار لێپرسراوانی هەردوو وڵات لێدوانی دژ بەیەكیانداوە، ئیدارەی ئەمریكا سزای بەسەر ژمارەیەك كۆمپانیای چینیدا سەپاندووە.

مەشقە سەربازییەكانی ئەمریكا
هێزی دەریایی ئەمریكا وێنە و تۆماری ڤیدیۆیی مەشق و راهێنانی هێزەكانی لەدەریای عەرەبدا بڵاوكردەوە.
ئەو مەشق و ڕاهێنانەی هێزە ئەمریكاییەكان لە دەریای عەرەب لەسەرەتای مانگی حوزەیرانی 2019، ئەنجامدراوە و تێیدا فڕۆكەی جۆری ئیف 18 و بی 52 بەشدارییانكردووە.
لای خۆیەوە جۆزێف جاستیلا فەرماندەی هێزە ئاسمانییە هاوبەشەكان لە بەیاننامەیەكدا لەو بارەیەوە رایگەیاندبوو»هێزە وشكانی و ئاسمانی و دەریاییەكانیان بەهێز و كاران و ئامادەن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەر هەڕەشەیەك لەو ناوچەیە كە بكرێتە سەر هێزە ئەمریكاییەكان».
لەبەرانبەردا جێگری فەرماندەی سوپای ئێران ڕایگەیاندبوو، هەر كەشتییەك، یان هێزێك بیەوێت لە سنوری ئێران نزیكبێتەوە، رووبەڕووی بەربەستێكی پتەو دەبێتەوە.
میدیاكانی ئێران لە 6ی حوزەیرانی 2019، لەزاری حەبیبوڵا سەیاری جێگری فەرماندەی سوپای ئێرانەوە بڵاویانكردبۆوە» لەگەڵ ئەمریكا گفتووگۆ ناكەن و ئامادەی جەنگن، ئەگەر هێرشیان بكرێتەسەر».
سەیاری دەڵێت»ئەمریكاییەكان باش ئەوان دەناسن لەكاتی شەڕدا، بۆیە ڕێگەنادەن هیچ فڕۆكەهەڵگرێكی ئەمریكایی لە سنورە ئاوییەكانیان نزیكبێتەوە».

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

گفتوگۆی پێكهێنانی حكومەتی نوێی هەرێم دەستپێدەكات

لەم هەفتەیەوە گفتوگۆی پێكهێنانی حكومەتی نوێی هەرێم دەستپێدەكاتەوە نوێنەران: لە ...