سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » یادگارەكانی كۆماری كوردستان، لە سلێمانی

یادگارەكانی كۆماری كوردستان، لە سلێمانی

كاكشار ئۆرەمار: ناوەڕۆكی كتێبەكە هەمووی وتووێژی مێژوویین و كۆن نابن سەد ساڵی تر دەتوانرێت لە فیلمێكدا بەكاربهێنرێن

ئا/ كوردستانی نوێ‌

لە هۆڵی خاك لەشاری سلێمانی، مەراسیمی واژۆكردن و بڵاوكردنەوەی كتێبی (یادگارەكانی كۆماری كوردستان) كە بە كرمانجی ژوور بە پیتی لاتینی نووسراوەو چاپكراوە لەلایەن رۆژنامەوان و توێژەر (كاكشار ئۆرەمار)ەوە ئامادەكراوەو نووسراوە.
لەكتێبەكەدا، چەندین دیداری بڵاونەكراوەو تایبەت و توێژینەوەی لەخۆگرتووە لەبارەی كۆماری كوردستان لە مەهاباد، كە وردەكاری زۆری تێدایە…

محەمەد مێرگەسووری:
زۆر سوپاس بۆ ئامادەبوونتان هەموولایەك بەخێربێن، سەرەتا زۆر سوپاس بۆ كوردستانی نوێ بۆ سازكردنی ئەم كۆڕە، سوپاس بۆ بەڕێوەبەر‌و كارمەندانی هۆڵی خاك بۆ دابینكردنی هۆڵەكە، بۆ مەراسیمی واژۆكردنی ناساندنی كتێبی یادگارەكانی كۆماری كوردستان، بەڕێزان ئەمڕۆ لێرە كە كۆبووینتەوە بۆ شاكارێك كارێكی كاك (كاكشار ئۆرەمار) كە لەسەر كۆمارە هەمیشە زیندوەكەی كوردستان ئامادەی كردووە، ئەو كتێبە نزیكەی 650 لاپەرە دەبێت كە كۆمەڵێك بەڵگەنامەی تازەی تێدا بڵاوكراوەتەوە كۆمەڵی وێنەو چاوپێكەوتن نوسین شیكردنەوە لەسەر كۆماری كوردستان، یەكێك لە جیاوازیەكانی ئەم كتێبە لەگەڵ هەموو ئەوانی تر ئەوەیە، ئەوانەی دیداریان لەگەڵدا سازكراوە وەك شایەتحاڵێك بۆ كۆماری كوردستان دێت، خاڵێكی تریش ئەم كتێبە بەزمانی كرمانجی ژوور بە پیتی لاتینی چاپكراوە كە بۆ بەشێكی كوردی باكور ‌و رۆژئاوا سوودی لێدەبینرێت دەتوانرێت لە داهاتوودا سوودی هەبێت چونكە فرە بابەتە،هیوادارین ناوەندە ئەكادمیەكان سوودی لێوەربگرن، بەڵكو لە داهاتووشدا بتوانرێت ئەم كتێبە بكرێت بە دیالێكتی خوارو یان عەرەبی تا زیاتر سودی هەبێت كاك قەهاریش لێرەیە بەڕێوەبەری ئەو چاپخانەیە كە ئەم كتێبەی چاپكردووە. ئەم كتێبە دوو بەرگی تریشی بەڕێوەیە، لەبەر ئەوەش داهاتی ئەم كتێبانە كەمە بڕێك پارەمان لەسەر داناوە تا بتوانین دوو بەشەكەی تریشی لێ چاپ بكەین.

كاكشار ئۆرەمار:
زۆر سوپاس بۆ ئامادەبووان، سەرەتا باسی ئەوە دەكەم،لەو چەند ساڵەی كە من هاتووچۆی سلێمانیم كردووە، زۆر شوێن گەڕاوم ئەو پێشوازییەی كە لەو شارە كراوە بە تایبەت لە یادی كۆمار لە هیچ جێگایەكی تر نەكراوە، بۆیە شاری سلێمانی ئەوە دەسەلمێنی پایتەختی رۆشنبیرییە، لە كوردستانی نوێ بووم 20 كتێبیان لێكڕیم بۆ پشتگیری كارەكەم، وە لە سۆسیال میدیادا زۆر بەجوانی كارەكەیان بۆ بەڕێوەبردم لە هەولێر تەنها كەناڵ 24 هاتبوو ئەوە نیشانەی دڵسۆزی شارێكی وەك سلێمانییە، وە كۆمپانیای قەیوانیش 70 كتێبیان لێكڕیوم بۆ پشگیری كردن، بۆ من گرنگییەكەی ئەوەیە كە ئەو كتێبە لای ئێوە بێت بزانن لە رابردودا چیكراوە. سەبارەت بە كتێبەكەش یادگارەكانی سەردەمی كۆماری كوردستان، لە ساڵی 1946 سێ جلدە، جلدی یەكەمیان، ئەم ساڵ لە ساڵیادی بەرزكردنەوەی ئاڵادا لە 17-12-1945 كە هەڵكرابوو، دروست لە 75 ساڵەی لە 17-12-2019 بڵاومانكردەوە، ئێمەش ویستمان پەیامێك بدەینە داگیركەرانی كوردستان دێن ساڵێك پاش ئەوە لە ساڵی 1946 پایتەختی كۆمار داگیر دەكەن، ئەمساڵیش جلدی دووەم لە 17-12-2020 بڵاوبكەینەوە جلدی سێیەمیش لە 22-1-2021 لەساڵیادی راگەیاندنی كۆماری كوردساتان بڵاوبكەینەوە، پلانەكەمان واداناوە یان لە 31-3-1947 پێشەوا‌و هاوڕێیانی لە سێدارە دران ئینسان دەتوانێ لەو رۆژەشدا شتێك بڵاوبكاتەوە، ناوەڕۆكی كتێبەكەی من هەمووی وتووێژی مێژووین دەزانن ئەو وتووێژانە كۆن نابن سەد ساڵی تر دەتوانرێت لە فیلمێكدا بەكاربهێنرێت بۆ نمونە مینا خانم چیان كردووە چۆن هەوڵیان داوە كاتێ كۆمار نامێنێ‌ داواكاری پێشەوا لەو چی بووە ئەوە وەك وتەبێژێكی مێژوویی قسەی كردووە،من لە جلدی یەكەم ویستم هەموو ئەو كەسانەی لە كۆمار بەشدار بوون یەكێك پێشمەرگە بووە، یان وەزیری پەروەردە بووە یان بەرپرسیاری ئافرەتان بووە، یان خێزانی پێشەوا چۆن ژیانیان گوزەراندووە، یان چۆن جل‌و بەرگی مامۆستایان پاراستووە، من ویستومە بە هەڵدانەوەی مێژووی كۆماری باسی شۆڕشەكانی پێشووش بكەم شێخ عوبێدوڵڵای نەهری ئەمیرخانی لەپ زێڕین سمكۆی شكاك پاشان پێكهاتنی حزبی دیموكرات، كۆمەڵەی ژیانەوەی كورد ئەمانە هەمووی بە بەڵگە باسی ئاڵامان كرد، جێگەی خۆشحاڵییە لە كتێبەكەدا كاتێكی زۆرم بە پڕۆفسیۆری كورد جەلیلی جەلیلی دا كە مێژوو نوسێكی كوردە لە ئەوروپادا وتی ئەوە شتێكی مێژوویە خۆشی وتی پێشەكییەكی بۆ دەنوسم ئینشڵڵا جلدی دووەم ‌و سێیەمیش ئینشڵڵا چاپ دەكەین، زۆر سوپاس بۆ هەموو لایەك بۆ ئەو پێشوازییە.


*دواتر بەشێك لە ئامادەبووانی كۆڕەكە، چەند سەرنج و وتەیەكیان پێشكەشكرد:

جەلیل گادانی:
بەخێرهاتنی هەموو لایەك دەكەم، كەس حەزی بەوە نەكردووە حزبی دیموكرلاات ئاوها بڵاوبێت، بەڵام من هیوادارم جارێكی تر حزبی دیموكرات ببێتەوە حزبەكەی پێشەوا قازی هەر بەناوی حزبی دیمكراتی كوردستان كە لەسەرەتاوە ناوەكەی ئەوە بووە، ئومێد دەكەم خو پەنامان بدات یەك بگرین‌و عیناد نەبین تەفاهومان هەبێت تا ئەو وەسێتەی پێشەوا بەدی بێنین كە لەپەنای داردا دەفەرموێ یەك بگرن‌و پاڵ بەیەكەوە بنێن، بۆیە ئەگەر بەدیدی روونەوە تەماشای هەڵسوكەوتی یەكتری بكەین ئەو كارە زۆر ئاسان بێت بڕێك پیاوەتی‌و هیمەتی ئەوی كە هیوادارم ئەو هیمەتە لە هەردوو لاوە پەیدابێ. دوو: ئەو كارانەی لەو زەمانە هەبووە ئاماژەی پێكراوە، هەر لەو زەمانە لە رۆژنامەی كوردستان نوسراوە، هەر كەس كوڕو كچی بگاتە تەمەنی خوێندن، ئەگەر نەینێرنە قوتابخانە بۆ خوێندن كارەساتە، شاری مهاباد كە زێدی منە لە هەر زەمانی زووەوە، ئاوێكی پیس بەناوەڕاستی ئەو شارەدا دەڕۆشت، بەڵام لەماوەی ئەو 11 مانگەدا، بیرمە زۆرجار لیپرسراوانی كۆمار دەهاتن بەسەر كرێكارەكانەوە دەوەستان تا چۆن كارەكان دەكەن وە ئەو ئاوە داپۆشراو شاری مهابادی گۆڕی، هەروەك مامۆستا رەهبەر فەرمویان كاری ئێجگار گەورە كراوە ئیمان‌و باوەڕ نەبوایە لە 11 مانگدا ئەو هەموو كارە نەدەكرا، بەڵام بەداخەوە ناتەبایی ناوخۆیی لە لایەك‌و خیانەتی زۆردارانی جیهانی لە لایەكی دیكەوە ئەو كۆمارەیان لێتێكداین نەیان ێشت حكومەتی كوردستان بەردەوام بێم هیوادارم هەر سەركەوتووبن كاك كاكشار تۆش سەركەوتووبیت.

كاوە عەلی قازی:
هەموو لایەك بەخێربێن، زۆر سوپاس بۆ كاك كاكشار كە هەمیشە وەك خزمی خۆمان حسابمان بۆ كردووە زۆر تێكەڵمان بووە، ئێمە هەموومان دەڵێین كوردین، كەسێك جادە پاك دەكاتەوە كەسێك بەگیان ‌و بازوی خۆی، بازی كەس بە قەڵەم، بەڵام هەموو خزمەتی كوردستان دەكات، كورد هەر چەند دەوترێت یەك نین، بەڵام خۆزگە زیاترمان بكردایە، منیش هاتوم تا سڵاوی باوكمتان پێ رابگەێنم ‌و هیوادرام سەركەوتوبن.

رەهبەر سەید برایم:
زۆر سوپاس بۆ ئەو هەڤاڵانە بەڕاستی شتێكی جوانیان كردووە، یەكەم: ئەمڕۆ ئەو رۆژەیە كە سەرۆك ئۆچ ئالانیان تەسلیمی توركیا كرد 21 ساڵ پێش ئێستا، دووەم: كاك كاكشار باسی یەكێتی ئافرەتانی كرد ئەوەی لە كۆماری كوردستان هەبوو كە مینا خانم بوو ناوی یەكێتیی یایانی كوردستان بوو بۆ ئەوەش بەڵگە هەیە.
ئەو جلانەی كە من لەبەرمە پێی دەڵێن جلی دیموكراتی چونكە كە هاتنەوە بەكر ئاغای حەوێزی‌و موستەفا خۆشناو و مامۆستا وردی ئەو جلەیان هێنایە كۆیە، ئێستا پێی دەڵێن جلی دیموكرات. زۆر سوپاس

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*