سەرەکی » وتار » بورهان شێخ ڕەئوف‌ » ڤایرۆسی كۆرۆنا لە نێوان جیهان و رۆژهەڵاتی ناویندا

ڤایرۆسی كۆرۆنا لە نێوان جیهان و رۆژهەڵاتی ناویندا

ئێستا ئیتر ڤایرۆسی (كۆڤید 19) كۆرۆنا لە قۆناغی پشكنین و وردبینی و باسكردن و توێژینەوەوە پێی نایە قۆناغێكی ترەوە، ئەویش بڵاوبوونەوەیە بە هەموو جیهاندا، ئەمەش نەك بە وتەی میدیاكان و بانگەشە و لێدوانی ئەملا و ئەولا، بەڵكو رێكخراوی تەندروستیی جیهانی بە فەرمی رایگەیاند كە ڤایرۆسی كۆرۆنا پەتا و دەردێكی جیهانییە و هیچ سنوورێكی دیاریكراوی نییە.
لە هەمان كاتدا كە دەبێژین ڤایرۆسی كۆرۆنا جیهانییە، مەبەست سامناكی و توانای كوشندەیی ڤایرۆسەكە نییە، بە قەد ئەوەی كە سنوورێكی جوگرافیای دیاریكراوی نییە ‌و لە ناوچەیەكدا گەمارۆ نادرێت، هەروەكو چۆن سەرەتا لە شاری وۆهانی چین سەریهەڵدا كە پێشبینی دەكرا هەر لەوێندەر گەمارۆ بدرێت و كۆتایی پێبێت، بەڵام دواتر خێرا سنوورەكانی بڕی و بەڵگەكانیش ئەوەن تاوەكو ئێستا چەندین دەوڵەتی گرتۆتەوە و سەدان هەزار كەس تووشبوون و هەزاران كەسیش گیانیان لەدەستداوە. هەر ئەمەش رێكخراوی تەندروستی جیهانی ناچاركرد بە پەتایەكی جیهانی بیناسێت.
هەرچەندە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناو رووداوەكانی تایبەت بەو دەردە نەگریسە بە خێرایی بە هەموو جیهاندا پەل دەكوتێت، بەڵام لە رۆژهەڵاتی ناوین بە شێوازێكی ئاڵۆزتر و شێواو ترە، بەهۆی ئەوەی وڵاتانی ئەم ناوچەیە تێكەڵەیەكن لە دەوڵەمەند و هەژار، داهاتی تاك و كۆی، داهاتی گشتی و ژێرخانی سیستمی تەندروستی جیاوازە، ناوچەكە ناسەقامگیر و پڕ كێشە و ململانێی چەكدارییە، كە لە زۆرێك لە وڵاتانی ناوچەكەدا ژێرخانی تەندروستی زۆر لاواز كردووە.
جگە لەوانەش، شاڵاوی كۆچەری و پەنابەران لە نێوان وڵاتانی ئەم ناوچەیە و باری تەندروستی و سیستمی تەندروستی، ناوچەكەی شپرزە كردووە. لە هەمان كاتیشدا پەیوەندیی جیۆسیاسی وڵاتانی ناوچەكە لەگەڵ هەریەك لە چین و ئێران، كە كانگای سەرهەڵدانی ڤایرۆسی ناوبراون.
كاردانەوە و رێكارەكانی وڵاتانی ناوچەكە لە هەمبەر كۆرۆنادا، تا ئێستا راگەیاندنی حاڵەتی تووشبوون و مردن و چارەسەری ڤایرۆسەكە لە وڵاتێكەوە بۆ وڵاتێكی تری ناوچەكە جیاوازە ‌و ئەمەش رەنگە لەبەرئەوە ئەوە بێت كە بەهەر هۆكارێك لە هۆكارەكان، توانای ئەوەیان نییە پشكنینی ورد و تایبەت بە ڤایرۆسەكە بكەن.
سوریا، تا ئێستا هیچ حاڵەتێكی تۆمار نەكردووە سەرەڕای پەیوەندی توندوتۆڵی لەگەڵ ئێران، لەوانەیە بەهۆی سیستمی تەندروستی ماندوو ‌و شەكەتی ئەو وڵاتەوە بێت كە ناتوانێت ئەم ڤایرۆسە دەربخات.
یەمەن، هەمان دۆخی سوریای بەسەردا جێبەجێ دەبێت.
عەرەبستانی سعودیە، هەموو سەردان و مەراسیمە ئایینییەكانی حەج و عەمرەی هەڵوەشانەوە و تا كاتێكی نادیار سەردانی شاری مەككە تەنها بۆ دانیشتووانی شارەكەیە.
هەندێَ لە وڵاتانی كەنداو بۆ پێدانی ڤیزا بۆ سەردانیكەرانی وڵاتەكەیان، داوای بەڵگە و ئەستۆپاكی دەكەن لە ڤایرۆسی كۆرۆنا.
ئێران، هەرچەندە ئێرانییەكان بەهۆی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكەی مانگی شوباتەوە دواكەوتن لە راگەیاندنی حاڵەتە تووشبوەكان، ئەمەش زیانێكی گەورەی پێگەیاندن.
لە عیراق نزیكەی 250 حاڵەت ‌و لە هەرێمی كوردستانیش زیاتر لە 75 تووشبوو تۆماركراوە ‌و حكومەتی هەرێمی كوردستان رێكاری ورد و زانستی گونجاوی گرتۆتەبەر بۆ بەگژداچوونەوەی كۆرۆنا.

print

 97 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*