سەرەکی » هەمەڕەنگ » رۆژی جیهانیی منداڵان

رۆژی جیهانیی منداڵان

لوقمان محەمەد رەشید

یەكەم رۆژی مانگی حوزەیران، رۆژی جیهانیی منداڵانە.. ئەم یادە لە زۆربەی وڵاتانی جیهاندا دەكرێتەوە، بەڵام رێكەوتی ڕۆژەكەی جیاوازە.. بەشێكی زۆری وڵاتان لە رۆژی 1ی حوزەیراندا یادی رۆژی جیهانیی منداڵان دەكەنەوە كە خۆیشمان لە كوردستان لەم رۆژەدا یادی دەكەینەوە.

لەڕاستیدا رۆژێكی دیاریكراو لە هەموو جیهاندا نییە كە تێیدا ئەم یادە بكرێتەوە، چونكە لە وڵاتێكەوە بۆ یەكێكی دیكە جیاوازە، بەڵام بەشی هەرە زۆری وڵاتانی جیهان یادی رۆژی جیهانیی منداڵان دەكەنەوە، ئەمەش با كاتەكانی جیاوازیش بێت، بەڵام ئاماژەیەكی راستەوخۆیە بۆ ئەوەی كە منداڵان وەك توێژێكی زۆرینەی كۆمەڵ، هەڕەشەیان لەسەرەو پێویستە دەنگ و هەوڵەكان یەكبخرێن بۆ رەواندنەوەی هەڕەشەو مەترسییەكانی سەر ژیانیان.

رەنگە پرسیاری مەعقول لێرەدا ئەوەبێت كە ئاخۆ منداڵانی جیهان هەڕەشەو مەترسییان لەسەرە؟ ئاخۆ مافە ئاساییەكانیان، ئەو مافانەیان كە لەجاڕنامەی گەردوونیی مافی منداڵاندا تۆماركراوە، بۆیان دەستەبەردەكرێت؟ بێگومان نەخێر.

رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، لە ئامارەكانی پێشوویدا ژمارەی ترسناكی راگەیاندووە و دەڵێت» 218 ملیۆن منداڵ كە تەمەنیان لە نێوان (5 بۆ 17) ساڵاندایە، لەسەرانسەری جیهاندا ئیشدەكەن و دەیان ملیۆنیان جۆرە كارێكیان پێدەكرێت كە راستەوخۆ مەترسییە بۆ سەر ژیانیان».

بەشێوەیەكی گشتی وڵاتانی ئەفریقاو بەدوایدا وڵاتانی ئاسیاو دوای ئەوانیش هەردوو ئەمریكاكەو ئینجا وڵاتە عەرەبیەكان و پاشان ئەوروپا، بەڕێژەیەكی مەترسیدار منداڵانیان تێدا خراوەتە بەر كارەوە.
كێشەكە هەر لە ئیشپێكردنی منداڵدا نەوەستاوەتەوە، بەڵكو ژمارەیەكی زۆری منداڵان دووچاری پێشێلكارییە قورسەكان لەكاركردن، دەبنەوە، لەوانە زۆریان لێ‌ خراونەتە جەنگەكانەوەو كراون بە چەكدار. بەشێكی دیكەیان مێشكی منداڵانەیان شۆردراوەتەوە و كراونەتە ئامێری بەرژەوەندیی بەرژەوەندخوازە جیاجیاكان.

بەشێكی دیكەی منداڵان لەخوێندن و پەروەردەو چاودێریی تەندروستی و تەنانەت خێزانییش بێبەشكراون. دەیان هەزاریان لێ‌ ئاوارەو دەربەدەر بووە. ئەمە بێجگە لە دەیان نەهامەتی و مەرگەساتی تر كە خەون و خولیاو تەمەنی منداڵییان لێ‌ هەڵكێشاون، بەمەیش نەك مومارەسەی ژیانی منداڵانەی تەمەنیان ناكەن، بەڵكو دەبنە ئەندامێكی لاوازی كۆمەڵگەكەیان و هیچ دوورنییە ئاڕاستەو ئاقارە خراپەكان نەگرنەبەر.

ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ منداڵانی كۆمەڵگەی خۆیشمان، بەداخەوە هێشتا ژمارەیەكی زۆری منداڵانی ئێمەیش خەونە رەنگاوڕەنگەكانیان هەڵدەوەرن. هێشتا منداڵی ئیشكەر لەسەر شەقامەكان و شوێنەكانی كارو بازاڕو كوچە و كۆڵانەكانماندا هەن. هێشتا دایك و باوكی زۆر هەن كە ناتوانن پێداویستیە ئاساییەكانی رۆژانەی منداڵەكانیان دابین بكەن.

هێشتا زۆر كەس هەن كە مافی منداڵیان بەلاوە نەك هەر گاڵتەیە بەڵكو بەدرۆیەكی دەستكردی دەزانن. بێگومان هۆكاری زۆر لەپشت ئەم دۆخەوەن كە رەنگە دیارترینیان هەولومەرجە گشتییەكەو كەلتوورو ئاستی رۆشنبیریمان بێت.

print

 207 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*