سەرەکی » ئاراستە » له‌ ئه‌یاله‌تی‌ شاره‌زووره‌وه‌ به‌ره‌و ئه‌ودیوی مێژوو

گوندی گردی گۆ_ هه‌رێمی شاره‌زوور

له‌ ئه‌یاله‌تی‌ شاره‌زووره‌وه‌ به‌ره‌و ئه‌ودیوی مێژوو

دڵشاد و گوندەکانی وڵات

شاره‌زوور و مێژوو و باڵنده‌كانی‌ سورێن
به‌پێی هه‌ندێك سه‌رچاوه‌ چل ساڵ «40 ساڵ» دوای جه‌نگی چاڵدێرانی كوردستانی‌ موكریان له‌نێوان هێزه‌ داگیركه‌ره‌كانی‌ سه‌فه‌ویه‌ توركه‌ شیعه‌كان و عوسمانلیه‌ توركه‌ سوننه‌كان كه‌ كوردستانی‌ تێدا دابه‌شكرا، ئه‌یاله‌تی شاره‌زوور له‌(1554زاینی) دروست بووه‌و كه‌ (أربیل، كسنان، جبل حمرین، صباح، زنجیر، بیكاس، قلعه‌ غازی، تیلتاری‌، رودین، باك، أبرومان سلیمانیه‌، میسل) بوو له‌گه‌ڵ (جنگوله‌)و (هزر مردود، الحوران، هزیر، رودین و أوشنی و زۆریتر)و پایته‌ختی كه‌ركوكی كورد بووه‌. له‌(معجم البلدان ) هاتووه‌ كه‌ ده‌شتێكی به‌رینی نێوان (أربیل و همدان)ه‌ (زوری‌ كوڕیب ئه‌ژده‌هاك_ ئاستیاك_ ئاوه‌دانیكردۆته‌وه‌ و پێیان گوتوه‌ (نیم أزرایی) نێوه‌ی ڕێ. عباس العزاوی‌ نوسه‌ری‌ عێراقی ده‌رباره‌ی‌ شاره‌زوور ده‌ڵێ: مێژووی‌ ئه‌م لیوایه‌ زۆر كۆنه‌، ساسانییه‌كان ئاوه‌دانیان كردۆته‌وه‌، كاتێك سوپای عه‌ره‌بی ئیسلام په‌لاماری‌ شاره‌زووری‌ دا، شاره‌زوورییه‌كان لێیان ڕاپه‌ڕین. خوێنێكی زۆر ڕژا ئینجا له‌ساڵی 643 زاینی داگیركرا له‌لایه‌ن (عه‌ته‌به‌ی‌ كوڕی فه‌رقه‌دی ئه‌ل سلمی) دووپشك به‌عه‌ره‌به‌ موسڵمانه‌ په‌لامارده‌ره‌كانییه‌وه‌ ده‌داو ده‌مرن (شهرزور_ السلی مانیه‌_ ساغكردنه‌وه‌ی‌ محه‌مه‌د عه‌لی قه‌ره‌داغی). له‌مێژوودا داودو سوله‌یمان باسی شاره‌زووریان كردووه‌و ئه‌سكه‌نده‌ری‌ گه‌وره‌ له‌وێ ژیاوه‌و دواتر مردووه‌، خه‌ڵكه‌كه‌ی‌ ئازاو بوێر بوون و كورد بوون له‌(گه‌ڵاڵی)و (باسیان)و (حه‌كیم)و (سولی)و (یاقوتی حه‌مه‌وی‌_ معجم البلدان) شاره‌زوور له‌170ی‌ كۆچی بۆ 193ی كۆچی خرایه‌سه‌ر موسڵی كورد هه‌تا دوا خه‌لیفه‌ی‌ ڕاشدین، پاشان بووه‌ به‌ مه‌یدانی‌ شه‌ڕی ناوخۆی ئیسلام له‌كۆتایی سه‌رده‌می‌ ئه‌مه‌وییه‌كان و له‌سه‌رده‌می عه‌باسییه‌كاندا (ته‌ته‌ر)ه‌كان په‌لاماری شاره‌زووریاندا، كورده‌كان به‌رگرییان كردو له‌جه‌نگی (عین چالوت 1260 زاینی)به‌ره‌نگارییان بوونه‌وه‌ (ئیبن حجر/الدر الكامنه‌). هیراكلیۆس ئیمپراتۆری ڕۆمه‌كان له‌ساڵی «628ی زاینی» په‌لاماری‌ شاره‌زووری‌ داوه‌و داگیری كردووه‌، پانزه‌ ساڵ دوای‌ حكومڕانی ڕۆمه‌كان له‌ساڵی 643ی‌ زاینی عه‌ره‌به‌ ئیسلامه‌ داگیركه‌ره‌كان شاره‌زووریان پاش مقاومه‌تێكی زۆر ئه‌وجا داگیركردووه‌، قه‌یسه‌ر كاتێ نامه‌ بۆ ئه‌نجومه‌نی‌ پیرانی ڕۆما ده‌نێرێ باسی شاره‌زووری‌ تێدا كردووه‌ به‌ناوی‌ (سیازوور)، ئاشور ناسر پاڵی سێیه‌م پاشای ئاشوری‌ له‌ساڵی 884 پ.ز هێرشی كردۆته‌سه‌ر وڵاتی‌ زامواو داگیری كردووه‌، له‌سه‌ده‌ی‌ (4 پ. ز) ئه‌سكه‌نده‌ری‌ مه‌كدۆنی شاره‌زووری‌ داگیركردووه‌. فارس شاره‌زوور به‌ «نیم أزرای) له‌ناوه‌ڕاستی (ته‌ختی سوله‌یمان)ی كوردستانی موكریان و مه‌دائینی ناوزه‌د كردووه‌. به‌رله‌ «پێنج هه‌زار» ساڵ له‌گوندی به‌كراواو له‌گردی یاسین ته‌په‌، شارێكی گه‌وره‌ بووه‌و ژیانی تیابووه‌، ده‌وڵه‌تی حه‌سنه‌وی و ده‌وڵه‌تی عه‌یاری‌ و ده‌وڵه‌تی (به‌نی دووله‌ف) له‌شاره‌زوور حكومڕان بوو ئه‌مه‌ وێڕای میرنشینی ئه‌رده‌ڵان. شاره‌زوور 675 كم چوارگۆشه‌ ڕووباره‌كانی‌ زه‌ڵم و تانجه‌رۆو ڕیشێن‌و ئێڵان هۆزو چه‌می دۆمان و ڕوباری‌ بێسان سوورو كانی‌ پانكه‌و سه‌ڕاوی سوبحان ئاغای لێیه‌. شوێنی ئه‌سترۆنۆمی واته‌ «گه‌ردونی» كه‌ به‌پێی هێڵه‌كانی‌ پانی و درێژی بایه‌خێكی زۆری هه‌یه‌ به‌تایبه‌ت هێڵی پانی كه‌ 180 پله‌یه‌، پله‌كانی‌ گه‌رما به‌پێی ئه‌م هێڵانه‌ دیاری‌ ده‌كرێ، شاره‌زوور بازنه‌ی‌ پانی 35,10 _ 35,28 پله‌ باكورو هێڵی درێژی 45,35 _46,2 پله‌ ڕۆژهه‌ڵاته‌. شاره‌زوور پێكهاته‌ی‌ خاكه‌كه‌ی‌ واته‌ دروستبوونی خاكی شاره‌زوور ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ زه‌مه‌نی‌ جیۆلۆجی چواره‌م واته‌ چاخی (پلاستۆسین)، درێژی له‌ڕۆژهه‌ڵات بۆ ڕۆژئاوا 45كم و پانی ده‌شتی شاره‌زوور له‌15 بۆ 25 كم و به‌رزی له‌ڕوی ده‌ریاوه‌ 450 بۆ 600 مه‌تره‌. تۆبۆگرافیای شاره‌زوور (به‌رزونزمی) به‌چیای سه‌ركه‌ش ده‌وره‌ دراوه‌، شاخی هه‌ورامان 2160م به‌رزه‌، له‌ئاڤێستادا به‌هه‌واری‌ به‌رزنگه‌ ناوی‌ هاتووه‌ له‌دامێنی تاڤگه‌ی‌ (وه‌زنی)یه‌و شاخی سورێن 2548م له‌ئاستی ده‌ریاوه‌ به‌رزه‌ له‌گه‌ڵ شاخه‌كانی‌ (هێلانه‌ چه‌رخ)و (به‌رده‌به‌ل)و (شاخی ئاشبڵاخ)و (شاخی سه‌ی‌ سایه‌ق)و (شاخی ئه‌حمه‌و بڕنه‌)و (شاخی كونه‌گورگ)، جۆری ئاووهه‌وای‌ شاره‌زوور (SA)یه‌ هاوینی وشك و زستانی‌ ساردو باراناوییه‌. ئاوی ژێرزه‌وی شاره‌زوور 890كم چوارگۆشه‌یه‌و قوڵایی ئاوژێرزه‌وی شاره‌زوور 15 هه‌تا 30 مه‌تره‌یه‌، جۆرو ڕه‌نگی خاكه‌كه‌ی‌ له‌خاكی‌ (كه‌سته‌نائی)یه‌ ڕه‌نگی قاوه‌یی و مه‌یله‌وسووره‌ MAIESAIL. یه‌كێك له‌ناحیه‌كانی‌ شاره‌زوور (ناحیه‌ی سیروان)ه‌ كه‌ 533 مه‌تر له‌ئاستی ڕووی ده‌ریاوه‌ به‌رزه‌و 65 گوند له‌سنوره‌كه‌یدایه‌.

ناحیه‌ی‌ سیروان و چه‌ن وشه‌یه‌ك له‌ مێژوو
مه‌لیكی كوردستان (مه‌لیك مه‌حمود) له‌سه‌ره‌تای‌ په‌نجاكانی‌ سه‌ده‌ی‌ ڕابردوو سه‌ردانی‌ ناوچه‌كه‌ ده‌كات و له‌گه‌ڵ گوندی كێله‌سپی و گوندی جان جان له‌كانی‌ وه‌یسی كۆده‌بنه‌وه‌و به‌ڵێن ده‌دات له‌م ناوچه‌یه‌ ئیداره‌یه‌كیان بۆ دروست بكات، له‌ساڵی 1957 له‌سه‌رده‌می پاشای عێراق «سیروان» كراوه‌ به‌ناحیه‌، ( سێ ڕوان) سێ جۆگه‌، 97 گوند بووه‌ ئێستا 60 گوندی ئاوه‌دانه‌، له‌ڕۆژنامه‌ی‌ (وه‌قائیعی عێراقی) ژماره‌ 800 له‌9/5/1963 شاره‌وانی‌ بۆ دانراوه‌ له‌6/8/1986 له‌ناو دۆزه‌خی جه‌نگی ئێران_ عێراق، گه‌وره‌ترین تاوان به‌رامبه‌ر ناحیه‌ی‌ سیروان ئه‌نجام دراوه‌ له‌لایه‌ن تۆپخانه‌كانی‌ ئێرانه‌وه‌ تۆپباران كراوه‌. خوێندنگه‌ی‌ سیروانی‌ سه‌ره‌تایی كردووه‌ به‌قه‌سابخانه‌و 184 شه‌هیدو 200 برینداریان داوه‌ له‌پای هیچ، ته‌نها شه‌ڕو غه‌زه‌بی دوو نه‌ته‌وه‌ی‌ فارس و عه‌ره‌ب كه‌ كورد هیچ ته‌ره‌ف نه‌بووه‌ له‌م جه‌نگه‌داو به‌هه‌ردوولا كوردستانیان وێران و سوتان. یه‌كێك له‌گونده‌كانی‌ ناحیه‌ی‌ سیروان و ده‌شتی شاره‌زوور گوندی «گردی گۆ»یه‌ له‌سه‌ر ڕوباری‌ زه‌ڵم.

ئاوایی گردی گۆی سه‌ر ڕوباری‌ زه‌ڵم
یه‌كێك له‌شوێنه‌ گرنگه‌كانی‌ شاره‌زوور له‌مێژوودا شوێنه‌واری‌ قه‌ڵای‌ گردی گۆیه‌، كه‌ توره‌كه‌ ڕێژه‌و ده‌ستكرده‌، خۆڵی گرده‌كه‌ خۆڵی ناوچه‌كه‌ نییه‌ و چه‌وره‌، نازانرێ له‌كوێوه‌ هێنراوه‌، ژێر گرده‌كه‌ كانیاوێكی سازگارو هه‌میشه‌ییه‌، له‌م شێوه‌ گرده‌ توره‌كه‌ ڕێژه‌ له‌ «گردخێر»و «گردی گێڵه‌ك»و «گردی شیره‌مه‌ڕ»و «گردی سڵه‌مان»و «گردی مه‌تا»و «گردی ته‌په‌كه‌ل»و «گردی شه‌ریف»و «گردی لامه‌ركه‌سی» ئه‌مانه‌ بازنه‌ گردێكن له‌شاره‌زوور كه‌ په‌یوه‌ندی مێژووی به‌شوێنه‌واره‌كانی‌ ئه‌و ناوچانه‌و ماده‌كان و لۆلۆییه‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ له‌ده‌شتی شاره‌زوورو چیاكانی‌ ده‌وروبه‌ری‌ ژیاون و له‌و گردو چیایانه‌وه‌ قه‌واره‌ی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ خۆیان پاراستووه‌و له‌و سه‌رده‌مانه‌ به‌ئاگر یه‌كتریان ئاگاداركردۆته‌وه‌. (ڕزگار حه‌مه‌ڕه‌شی ئه‌ول محه‌مه‌و) دانیشتووی گردی گۆیه‌ ئه‌و به‌گوندستانی‌ ووت: ژماره‌یه‌ك ده‌خمه‌ (گۆزه‌و ئێسك و پروسك) دۆزراوه‌ته‌وه‌ له‌گه‌ڵ (زمرود)و (سكه‌)ی‌ ساسانی و هه‌ندێ ورده‌واڵه‌ی‌ ئه‌و سه‌رده‌مانه‌ دۆزراوه‌ته‌وه‌ ڕه‌نگه‌ بۆ سه‌رده‌می لۆلۆیی و گۆتی و مادده‌كان بگه‌ڕێته‌وه‌، چونكه‌ ئه‌وانه‌ به‌ده‌یان سه‌ده‌ له‌م ناوچانه‌ ژیاون و ڕه‌گه‌زی كۆنی كوردن، ده‌ڵێن گردی گۆ (گردی گۆتی) بووه‌و په‌یوه‌ندی به‌پایته‌ختی لۆلۆیی و گۆتییه‌كانه‌وه‌ له‌(به‌كراوا) بووه‌. سه‌باره‌ت به‌ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی‌ گردی گۆ له‌مێژووی‌ نزیك له‌سه‌ده‌ی‌ نۆزده‌هه‌م (لالۆ عه‌زیز محه‌مه‌و عه‌مین) به‌گوندستانی‌ گوت: پیاوێكی نازدارو ناودارو جوامێر بوو ناوی‌ (ئه‌ول محه‌مه‌یی كاكه‌ خان) بوو، سه‌رۆكی ئێڵی (جافی سه‌یانی) بوو له‌ساڵی 1881 به‌خۆو ئێڵ و مێگه‌ل و چاتۆل و باری‌ گاوه‌ هاتۆته‌ گردی گۆتی، هه‌ر ئه‌م پیاوه‌ جوامێره‌ ئاشی ئاوی دامه‌زراندووه‌، جۆوه‌ی‌ بۆ ڕاكێشاوه‌، ئه‌و ده‌مانه‌ دوو ترۆمبێل بوو ئی (حه‌سه‌ن ته‌یاره‌)و (حوسێن ته‌یاره‌) بوو، له‌پردی كۆن لای‌ به‌حره‌كه‌ سوار ئه‌ووین، ئه‌گه‌ر یه‌كێك سه‌ر چه‌مچه‌ی‌ پیكابه‌كه‌ی‌ به‌ركه‌وتایه‌ مه‌لیك بوو، چوونی خه‌ڵك له‌شاره‌زووره‌وه‌ بۆ سلێمانی‌ گران بوو، زه‌حمه‌ت بوو، وای‌ ده‌زانی‌ ده‌چێته‌ چین دوور بوو كاكه‌ دڵشاد گیان، جوله‌كه‌ی‌ كورد هه‌بوون لێره‌ (یاقووه‌ جوو)و (ساڵحه‌ جوو)و (سۆنه‌ جوو) له‌گه‌ڵمان ده‌ژیان و سه‌رڕاست بوون و توتنیان ده‌كرد، ده‌یانبرد بۆ هه‌ڵه‌وجه‌ یان سلێمانی‌ ساغیان ده‌كرده‌وه‌، جل و به‌رگیان كوردی بووشه‌ڕواڵی خام وه‌ك ئێمه‌و چه‌رمی وڵاخمان ده‌كرده‌ پێڵاو، لێره‌ (كه‌ریم خه‌نی) یه‌ك بوو (مزه‌مید) بوو ده‌رزییه‌كی بوو 10 ساڵ بوو پێی بوو گه‌رمی ده‌كردو له‌سه‌دان كه‌سی پێ ده‌دا، له‌ساڵی 1958 (ئه‌لی فه‌تاح)و (كوێخا حه‌مه‌ڕه‌ش)و (رادێو)یان له‌سلێمانی‌ كڕی، چایخانه‌یه‌ك له‌خه‌راجیان بوو ئی حاجی سه‌مین بوو. كوره‌ ئه‌وكاته‌ ژیان ئاسان بوو ئاسان دڵه‌ی‌ برازام.

گردی گۆو كشتوكاڵ و جوتیاری
كه‌مالی ئه‌حمه‌یی كوێخا حه‌مه‌ڕه‌شی ئه‌نجومه‌نی‌ گوندی گردی گۆیه‌، ئه‌و بۆ گوندستان دواو ڕایگه‌یاند: گردی گۆ دوو كه‌رتی‌ كشتوكاڵمان هه‌یه‌ (كه‌رتی 17 چۆڵمه‌ك)و 10 جوتیار خاوه‌نێتی‌و (كه‌رتی‌ شێخ موسێ ژماره‌ 15) 50 جوتیاری له‌سه‌ره‌. ئێمه‌ له‌سه‌ر ڕوباری‌ زه‌ڵم ژماره‌یه‌ك جۆوه‌مان هه‌ڵگرتووه‌ بۆ پاراو و ئاودێری زه‌وییه‌ ده‌یمه‌كانمان ، یه‌كه‌م (ته‌وێڵه‌جۆ)و (سه‌رگه‌ته‌جۆ)و (شێخ موسێ جۆ)و (ته‌په‌سه‌رقوڵه‌جۆ)و (چۆڵمه‌ك جۆ) به‌پێی یاسای ژماره‌ 117ی ساڵی 1973ی چاكسازی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری ئه‌و ده‌مه‌ی‌ عێراقی هه‌ر جوتیارێك 7 دۆنم له‌كه‌رتی‌ شێخ موسێ و 5 دۆنم زه‌وی له‌كه‌رتی‌ چۆڵمه‌ك هه‌یه‌. به‌گشتی گونده‌كه‌مان نزیكه‌ی‌ 700 دۆنم زه‌وی شیاومان هه‌یه‌ بۆ كشتوكاڵ، له‌وه‌ڕگاو پاوان، 70 دۆنم زه‌ویمان هه‌یه‌، (25) باخی گه‌وره‌مان هه‌یه‌ پێی ئه‌ڵێین باخه‌ هه‌ناره‌و میوه‌ی تر، له‌ساڵی 1977 ژماره‌ی‌ 30 ماڵی تیابووه‌ له‌م ئاواییه‌، سه‌رچاوه‌ی‌ ئاوی خواردنه‌وه‌مان (كانی‌ فه‌قێ)یه‌ سازگارو بێ خه‌وشه‌.

نه‌هامه‌تییه‌كانی‌ ئاوایی گردی گۆی هه‌رێمی شاره‌زوور
شێخ حه‌مه‌غه‌ریب شێخ حه‌مه‌ ساڵح گۆپته‌په‌یی دانیشتووی ئاوایی به‌ گوندستانی‌ ووت: ئێمه‌ شێخانی‌ سه‌نگاوین قه‌ومی شێخ ڕه‌شی قه‌ڵاباوكی شه‌هید وریاین، باوكم چۆته‌ (بانه‌ یار)ی لای‌ قه‌یتولی سه‌رپێلی زه‌هاوی‌ كورد، من له‌ساڵی 1953 له‌بانه‌یار له‌دایك بووم، عه‌لی به‌یی حسێن به‌گی جاف پورزای‌ باوكم بوو هاتو ووتی شێخ حه‌مه‌ساڵح چی ئه‌كه‌ی‌ له‌م وڵاتی‌ غه‌ریبیه‌ وه‌ره‌ بۆ شاره‌زوور، هاتین و سێ پارچه‌ زه‌وی پێبه‌خشین و خانومان كرد، ئا له‌م ئاواییه‌ چوارجار خانومان له‌لایه‌ن سوپا داگیركه‌رو جه‌نگی عاره‌ب و فارسه‌وه‌ سوتاوه‌، بڕوابكه‌ ئه‌م دێیه‌ 7جار سوتاوه‌و كاولكراوه‌ چونكه‌ ناوه‌ندی سه‌ره‌ڕێی هه‌ورامان و شاره‌زوورو هه‌ڵه‌وجه‌یه‌، هه‌ر داگیركه‌رێ ده‌هات ده‌ستی به‌ئێمه‌ ڕاده‌هێنا بۆ سوتان و كاولكردن، له‌سه‌رده‌می تاوانباری‌ گه‌وره‌ قه‌بره‌كه‌ی‌ پڕ له‌شه‌یتان بێ (زه‌عیم سدیق) سێجار گردی گۆ سوتاوه‌و كاولكراوه‌و تاڵان‌و بڕۆ كراوه‌. (ئایش ئه‌حمه‌د شامراو) ووتی‌: له‌ساڵی 1963 كه‌ گردی گۆ سوتاوه‌ باوكم باریكردووه‌ بۆ (قاینه‌جه‌) له‌كانی‌ قیبله‌ له‌و چه‌مه‌ من له‌دایك بووم، به‌خوا سه‌عات چواری‌ عه‌سره‌كه‌ی‌ نه‌یده‌وێرا سه‌رده‌ربێنی عه‌سكه‌ره‌ بێحورمه‌ته‌كانی عه‌ره‌ب له‌سه‌ر ئه‌و قه‌ڵایه‌وه‌ ته‌قه‌یان لێده‌كردین، دوو برازایان لێ شه‌هید كردم و چوار كه‌سمان زیندانی‌ كراوه‌، له‌ولاشه‌وه‌ (سه‌لما محه‌مه‌دئه‌مین) دانیشتووی ئاوایی گردی گۆ هه‌لێ دایه‌و به‌گوندستانی‌ گوت: من كه‌نیشكی كوێخا حه‌مه‌ومینی فاته‌ی‌ ئاوایی (حه‌مه‌ قه‌ره‌ج)م به‌و خوایه‌ی‌ قیسمه‌تی‌ هێنامه‌ گردی گۆ، ئه‌م سوپای سه‌دامه‌ ده‌هات چه‌پۆكێكی پێدا ده‌كێشاین ئه‌و سوپا ده‌هات ژیانمان نه‌بوو، له‌ترس و له‌رزا ده‌ژیایین، ڕه‌نج بێوه‌ر بووین، تاڵان كریاو و هه‌ناسه‌ سارد بویین، به‌خوا 80 هه‌نگه‌ڵانمان بوو له‌م ئاواییه‌ تۆپی ئێران له‌ناوی‌ بردن و ده‌غڵودانمان له‌گه‌ڵ هه‌نگی به‌سه‌زمان كه‌ له‌قورعانا ناوی‌ هاتووه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ هه‌ڵده‌قرچان و ده‌سوتان. ئێستاش، خوا پێشمه‌رگه‌ ڕاوه‌ساوكا، ژیان پڕ له‌ئازادی، پڕ له‌باڵنده‌و شه‌پۆله‌كانی‌ زه‌ڵمه‌، هه‌موو جۆره‌ كشتوكاڵێ، میوه‌یه‌ك، ده‌كه‌ین. جاران (په‌موو)مان ده‌كرد، په‌موو چنین و قۆزاخه‌ چنین، (جه‌مالی عه‌به‌شه‌یتان)و (حه‌مه‌ی‌ عه‌زه‌) به‌لۆری ده‌هاتن لێمانیان ده‌كڕی، ئێستا 60 ماڵین، نزا و تكامان وایه‌ خوا ئه‌م ده‌ردی‌ كۆرۆنامان له‌كۆڵ كاته‌وه‌و كورد یه‌ك بێ و به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌توانین ووڵاتی‌ كورده‌واری‌ بپارێزین و به‌سه‌ر داگیركه‌رو دوژمنانا سه‌ركه‌وین. ده‌شبێ هه‌ر یه‌ك بین، نابێ په‌رت بین.

print

 207 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*