سەرەکی » دۆسێ » عیراق، هۆشداریی لەبارەی مایەپوچبوونەوە دەدرێت

سێ‌ پێشنیاز بۆ باشكردنی ئابووری دەخرێنەڕوو

عیراق، هۆشداریی لەبارەی مایەپوچبوونەوە دەدرێت

لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق، هۆشداریی دەدات لە مایەپوچبوونی وڵات گەر تەنیا پشت بە داهاتی نەوت ببەستێت و پێیوایە حكومەت دەیەوێت تۆپەكەی هەڵبداتە گۆڕەپانی پەرلەمان و خۆی لە بەرپرسیارێتییەكان بدزێتەوە، ئەندامێكی لیژنەی ئابوری و وەبەرهێنانی پەرلەمانیش، سێ‌ پێشنیار بۆ باشكردنی رەوشی ئابوری و باشكردنی گوزەرانی خەڵك دەخاتەڕوو.

لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، بەردەوامبوونی عیراق لەسەر پشت بەستن بە قەرزكردن، لە ماوەی شەش مانگدا دەبێتە هۆی مایەپوچبونی وڵات، ئێستاش حكومەت دەیەوێت بابەتی مووچە و دواكەوتنی فڕێبداتە گۆڕەپانی پەرلەمان و خۆی لە بەرپرسیارێتییەكەی بدزێتەوە.

لەبەیاننامەیەكدا لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق رایگەیاندووە، لەكاتێكدا چاوەڕوان بون حكومەت و وەزارەتی دارایی ماددەكانی یاسای قەرزی ناوخۆیی و دەرەكی كە لە 24-6-2020 دا لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانەوە پەسەندكراوە جێبەجێبكات، لە ماوەی 60 ڕۆژیشدا پلانی چاكسازیی ئابوری و دارایی پێشكەش بە پەرلەمان بكات، بەڵام پڕۆژەیاساكە وەك سنورداركردن لەلایەن وەزارەتی داراییەوە نیشاندراوە.

ئەوەشی خستۆتەڕوو، بەردەوامبونی عیراق لە پشت بەستن بە قەرزكردن بە تەنیا دەبێتە هۆی مایەپوچبونی وڵات لە ماوەی شەش مانگدا، ئەو پرسیارەش دەوروژێنێت كە دواتر چی دەكەن؟ ئایا ئەوە چارەسەرە؟ ئەگەر نرخی نەوت زیاتر لەمەی ئێستا داببەزبێت چی دەكەن؟
لیژنەی دارایی، نیگەرانە لەوەی حكومەت تۆپەكە بخاتە گۆڕەپانی پەرلەمان و پەسەندكردنی یاسای قەرزكردن و لەو بارەیەوە دەڵێت،، بەمزوانە دەبێتە هۆی ڕوخانی وڵات لە ڕێگەی مایەپوچبونی دەوڵەت كە لێكەوتەكانی بۆ نەوەكانی داهاتوو دەمێنێتەوە، حكومەت هەوڵدەدات فشار لەسەر دەسەڵاتی یاسادانان دروستبكات و دەیەوێت بڵێت، «بێ ڕەزامەندی لەسەر یاسای قەرزكردن، مووچە نییە» ئەمەش سوكایەتیكردن و تێكەڵكردنی بابەتەكانە.

لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق باسی لەوەشكردوە، دەیانەوێت هەموو گەلی عیراق دڵنیا بكەنەوە، كە مەسەلەی مووچە لە ئەستۆی دەسەڵاتی یاسادانان نییە، بەڵكو ئەركی حكومەتە و كرۆكی ئەرك و پابەندبونەكانیشیەتی لە بەردەم گەلی عیراق و هەر هەوڵێكیش بۆ گواستنەوەی بەرپرسیارێتیەكە بۆسەر شانی پەرلەمان دورە لەراستیەوە.

هەر لەبارەی رەوشی ئابوری و دارایی عیراقەوە، ئەندامێكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، سێ پێشنیاری بۆ تێپەڕاندنی قەیرانی دارایی دەخاتەڕوو.

نەدا شاكر جەودەت ئەندامی لیژنەی ئابووری و وەبەرهێنانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ڕایگەیاند:»چاوخشاندنەوە بەزیادكردنی فرۆشتنی دراوی بیانی و كەرتی پەیوەندییەكان لەگەڵ كۆنتڕۆڵكردنی دەروازە سنوورییەكان هۆكاری بنەڕەتییە بۆ پشتیوانیكردنی حكومەت و تێپەڕاندنی قەیرانی دارایی».

بە وتەی نەدا شاكر جەودەت «عیراق زۆر باش دەبێت ئەگەر هاتوو سەرچاوەكانی بەشێوەیەكی باش و بخرێتەگەڕ و دەبێتە یەكێك لەهەرە باشترین وڵاتەكان و ڕێژەی خۆشگوزەرانی بەرز دەبێت، بەڵام ئەوەی ئێستا هەیە لە 35%ی گەلی عیراق لەهێڵی هەژاریدان و ئەوەش كارەساتێكی غەمبارە لەوڵاتێكدا كە سەرجەم پێداویستییەكانی بوژانەوەی تێدایە.

ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەڵێت» عیراق پێویستی بە چاوخشاندنەوە و بەزیادكردنی ئاشكرای فرۆشتنی دراوی بیانی و هیچ وڵاتێك نییە ڕێگەبدات بەچوونە دەرەوەی دراوی بیانی بەو شێوەیە لەگەڵ چاوخشاندنەوە بە كەرتی پەیوەندییەكان، چونكە سەرچاوەیەكی گرنگە و هیچی كەمتر نییە لەسەرچاوەكانی نەوت و لەكاتی بەڕێوەبردنی بەشێوەی دروست داهاتی زەبەلاح بۆ دەوڵەت دابین دەكات».

 648 جار بینراوە