سەرەکی » وتار » ئیدریس جەبار

ئیدریس جەبار

خۆپیشاندانەكان لە عیراق

لەماوەیەكی كەم و وەك پوش لە ئاگربەربدرێت، خۆپیشاندانەكان بەغدا و شارەكانی باشورییان گرتەوە، «هەلی كار، بەگژداچوونەوەی گەندەڵی، باشكردنی ئاستی خزمەتگوزاریی»، ئەو دروشمە زەقانە بوون كە بەرزكرانەوە، بەڵام دواتر هەڵوەشاندنەوەی پرۆسەی سیاسی و روخانی حكومەت هاتەئارا. گۆڕینی داواكارییەكان بۆ هەڵوەشاندنەوەی پرۆسەی سیاسی، یان روخانی حكومەت، بونە مایەی بەلەسەكردنی ئەو حزب و لایەنە سیاسییانەی كە لە چوارچێوەی حەشدی شەعبیدا خاوەنی هێزی چەكدار ...

زیاتر »

پاشەكشەی ئەمریكا

سەرۆكەكانی پێشووی ئەمریكا بەردەوام جەختییان لەسەر نەریتی بەرزی ئەمریكایی و پشتنەكردنە دۆست و هاوپەیمان و لەبیرنەكردنی بەها مرۆییەكان دەكردەوە، ئەما سەرۆكی ئێستا لە سۆنگەی بازرگانی و قەبارەی قازانج و بەرژەوەندییەكانەوە دەڕوانێتە پەیوەندییەكان و هەر لەو سۆنگەیەشەوە بەبێ‌ گوێدانە پرەنسیپە باڵاكان، مامەڵە دەكات. مامەڵەكردن لەگەڵ كوردانی رۆژئاوا لەلایەن ئەمریكاییەكانەوە، هەر تەنیا لە چوارچێوەی جەنگێكی كاتی و شەڕێكی چەند رۆژەدا نەبوو، بەڵكو ...

زیاتر »

سیناریۆكان لە سوریا

سوریا لەئێستادا پێدەنێتە قۆناغی هەمواركردن یان دانانی دەستورێكی نوێ‌ بۆ وڵاتەكە، ئەمەش تائەندازەیەك ئاهێك بەبەر دیمەشقدا دێنێتەوە، تا هێندەی تر بكەوێتە خۆی و ئامادەكارییەكانی بۆ كۆنترۆڵكردنەوەی پاشماوەی خاكی وڵاتە چڕبكاتەوە. روسیا كە بەهێزترین گەمەكەرە لە سوریا، لەگەڵ بەهێزبوونەوەی دەسەڵاتەكانی بەشار ئەسەددایە و جگە لە سیناریۆی پتەوكردنی حكومەتی مەركەزی لە دیمەشق، پشتیوانی لە هیچ سیناریۆیەكی تر ناكات و تێكڕای تەرحەكانی ئەوروپا ...

زیاتر »

عیراق نابێتە گۆڕەپانی ململانێكان!

ناونیشانێكی سەیرە، سەیرتر لەوەش ئەوەیە كە بۆتە ویردی سەر زبانی تێكڕای سیاسەتوانان «عیراق نابێتە گۆڕەپانی ململانێكان»!. ململانێی نێوان ئەمریكا و ئێران، ناوچەكەی بە تەواوەتی شڵەقاندووە، عیراقیش كە لە دوای ساڵی 2003وە جێ‌ رمبازێی نێوان ئەم دوو هێزەیە، گۆڕەپانی ململانێكانە و پێشتر بە تەوافوق لەسەر دابەشكردنی هەژموون و دەستباڵایی تێیدا رێكەوتنكراوە، لەئێستاش و لەگەڵ پەرەسەندنی رووداوەكان، هێڵی پێشەوەی ئەو جەنگە دەبێت ...

زیاتر »

خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دوای چەند ساڵێك

نجومگەرەكان هەندێك جار پێشنبینییەكانیان بۆ رۆژگارەكانی داهاتوو هاتۆتەدی، بەڵام زۆرجاریش ئەوەی گوتویانە و پێشبنییان كردووە، بەپێچەوانەوە رویدا و تێڕوانینیان بۆ ئایندە هەڵەبووە، بەڵام خوێندنەوە و پێشبینی كردن بۆ واقعی ئێستای ناوچەكە، پێویستی بە شارزایی لە نەخشەی ئەستێرەكان لە گەردوون و فەلەكناسی نییە. ئەمەی ئێستا لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دەگوزەرێت، چەندان ساڵ لەمەوبەر پێشبینیكراو بوو، خوێندنە و شرۆڤە وردەكانیش كتومت باسیان لەم ...

زیاتر »

مامەڵەكردن لەگەڵ تەنگژەكاندا

چوونە سەر ستەیج و رەتكردنەوەی تۆمەتەكان و فەرمانكردن بە پاشەكشەكردنی میلیشیاكانی سەر سنور، نابێتە مایەی پاككردنەوەی پەرێزی وڵات بەرانبەر بەو رەفتار و هەڵسوكەوتانەی كە بێلایەنی عیراق لە ململانێ‌ ئیقلیمیەكاندا دەخەنە ژێر پرسیارەوە. هەرچەندە ئەمریكاییەكان رەتیدەكەنەوە هێرشەكەی سەر (ئارامكۆ) لە عیراقەوە ئەنجامدرابێت، هەرچەندە ریاز بە راشكاوی باس لە بەكارهێنانی خاكی عیراق ناكات، وەك سەرچاوەیەك بۆ پەلاماردانی دامەزراوە نەوتییەكانی، بەڵام دەستەواژەی نێو ...

زیاتر »

ئارامكۆ و بەرپابوونی جەنگ

لە ساتەوەختی پاشەكشەكردنی ئەمریكا لە رێكەوتنی ئەتۆمی لە مانگی ئایاری 2018وە، هەموو ئەگەرەكان كرانەوە بەڕووی بەرپابوونی جەنگ لەنێوان ویلایەتە یەكگرتووەكان و ئێران، ئەمە تەنیا هەر هێرشەكەی سەر كۆمپانیای (ئارامكۆ) نییە كە رووبەرەكانی لەو رووەوە كورتتركردۆتەوە. خوێندنەوە و شرۆڤەكردن بۆ ئەگەرەكانی بەرپابوونی جەنگ لەنێوان ئەمریكا و كۆماری ئیسلامی ئێران، فت و گوڵكردن نییە، چەندان لایەن و هاوكێشەی تێكەڵكێش لەخۆدەگرێت، هەر بەگژداچوونەوەی ...

زیاتر »

كێشە فرە رەهەندەكانی عیراق

هەر تەنیا نەبۆتە چەقی ململانێی نێوان ئەمریكا و ئێران، توركیاش لە باكوورەوە بە بیانووی بوونی (پەكەكە)، سەروەریی خاكەكەی پێشێل دەكات و لە خۆرئاواشەوە، ئەردەن لە لە بەر هەندێك ئیعتیبارات، نەوتەكەی بە نرخێكی رەمزی لێدەستێنێت. ئەوەی لەئێستادا مایەی نیگەرانی و دڵەڕاوكێی عیراقییەكانە، هەڵوێستی کوێتە لە باشوورەوە كە لە ئاوە ئیقلیمییەكاندا زیادەڕۆیی كردووەوە، و سنورە دەریاییەكانی بەزاندووە، و دەستی بەسەر هەندێك كێڵگەی ...

زیاتر »

خۆری سەرۆکی تورکیا

حەڤدە ساڵی رەبەقە ئەستێرەی بەختی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی ئێستای توركیا لە درەوشانەوەدایە، هیچ كێشە و تەنگژەیەك لەو ماوە دروورودرێژەدا نەیتوانیوە زەفەری پێببات، تەنانەت هەوڵی كودەتاكەی تەمموزی 2016ش كە خەریك جارێكی تر سوپای ئەتاتوركی، ركێف و دەسەڵات لە وڵاتەكەدا بگرێتەوەدەست. لەماوەی حەڤدە ساڵی رابردوو، هەژموونی ئەردۆغانی نەك تەنیا توركیا، بەڵكو سێبەری خۆی بەسەر زۆرێك لە وڵاتانی ناوچەكەدا كێشاوە، سەربازی نەبوبێت ...

زیاتر »

داڕشتنەوەی سیاسەت لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست

تا ئەندازەیەك لە شكست دەچێت، شكستێك كە بۆنی وازهێنان و خۆبەدەستەوەدانی لێنایەت، بەڵكو لە خۆگورجكردنەوە و داڕشتنەوەی پلان و سیاسەتەكان نزیكە. لەگەڵ ئێران و توركیا، لە سوریا و عیراقیشدا دووچاری نسكۆیەیەك بووە كە لە هیچ ئیدارەیەكی پێشووی ئەمریكادا نسكۆی وەها رووینەداوە و هێندەی ئێستا سیاسەتەكانی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا دووچاری پوكانەوە نەبووە. ململانێ‌ ئیقلیمییەكان و پەرتبوون و یەكنەكنەگرتنەوەی هەڵوێستەكان لە ناوچەكەدا، ...

زیاتر »