سەرەکی » وتار (پەڕە 1)

وتار

هێشتا پێویستمان بە ماركس ماوە؟

ئامادەكردنی: مامۆستا پێشڕەو (پێشڕەو ئیسماعیل) كارل ماركس (1818-1883ز) فەیلەسوف و سیاسەتمەدار و سۆسیۆلۆژ و ئابووریناس و مێژوونووس و رەخنەگر و شاعیر و ئەدیب بوو، زۆرجار دەبیستین كە گوایە تێور و تێز و بیروبۆچوونەكانی ماركس هەڵەن یان واقیعی نین و قابیلی جێبەجێكردن نین، لە راستیدا هەتا ئێستاش هیچ بیرمەندێك نەیتوانیووە بە بەڵگەی زانستی نادروستیی فیكر و بۆچوونەكانی ماركس رەتبكاتەوە، بەڵام خۆ ...

زیاتر »

وڕكگرتنی پێشوەختە ترسە لە ئەگەری دۆڕان

دوو ساڵی رابردوو عیراق شایەتی دەیان خۆپیشاندان ‌و ناڕەزایی بوو، كە لە زۆربەی خۆپیشاندانەكاندا قوربانی ‌و برینداری لێكەوتەوە تا بەناچاری كابینەی حكومەتی عیراق بە سەرۆكەكەشییەوە دەستیان لەكاركێشایەوە و لەدوای ناودێركردنی چەند كەسێك، مستەفا كازمی راسپێردرا بۆ پێكهێنانی كابینەیەكی راگوزەر بەمەبەستی راییكردنی كاروباری وڵات ‌و ئامادەكاریی بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختە. ئەگەرچی بەگوێرەی بڕیاری یەكەمجار و بەرلە هاتنە ئارای پەتای كۆرۆنا بڕیار بوو ...

زیاتر »

هەڵبژاردنی پێشوەختە و قەیرانی پێشوەختە

تاكو سەروەختی هەڵبژاردنەكانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، عیراق چەند رۆژێکی گەرموگوڕی پڕ ململانێ و پێكدادانی سارد و رەق تێدەپەڕێنێت، ئەم ماوەیە بۆ عیراقییەكان پڕە لە دوو دڵی و راڕایی و ناجێگیریی لە بڕیاردان و پێكدادانی بەرژەوەندییەكان و جەمسەرە جیاوازەكان، بۆ عیراقییەكان لەلایەك گەلێك قورس و تاقەت پڕوكێنە لە بڕیارە سیاسی و چارەنووسسازەكاندا، لەلایەكی دیكەشەوە زۆرینەی تاكی عیراقی بەم جۆرە بارودۆخانە راهاتوون ...

زیاتر »

پێشمەرگە و كەركوك و رەوتی شۆڤێنیستی

سۆزان حەمە تاتە گەڕانەوەی هێزی پێشمەرگە بۆ شاری كەركوك بابەتێكی هەستیارە و پێویستی بە هەنگاوی جدی و گرتنەبەری رێوشوێنی یاساییە، پێویستی بە گوشار و بەكارهێنانی كارتەكانە، بەتایبەت كە دوای هەڵبژاردنەكان هێزەكانی شیعە و سوننەی عیراق پێویستیان بە دەنگی كورد دەبێت بۆ پیكهێنانی حكومەتی داهاتوو. لە پرسی گەڕانەوەی پێشمەرگەدا بۆ كەركوك چەند لایەن و تێڕوانینێكی جیاواز هەیە، لە پشت هەر یەكێك ...

زیاتر »

پەیمان و هاوپەیمانی

ره‌نگین عه‌بدوڵڵا (1) بێدەنگیش سنووری هەیە سپینۆزا مه‌یلی زیادەڕەوی و چه‌له‌حانێی به‌رده‌وامی مرۆڤ وا ده‌بینێ، ئه‌گه‌ر وه‌ربگێڕدرێت بۆ بێده‌نگی، ئه‌وا جیهان شوێنێكی باشتر ده‌بێت بۆ مانه‌وه‌، راستیش ده‌كات، هات‌و هه‌رای سه‌ر سته‌یج‌و هاشوهوشی پشت مایكه‌كان، خۆگیڤكردنه‌وه‌ی به‌رده‌م شاشه‌‌و نه‌ڕه‌نه‌ڕی نێو هۆڵه‌كان، گوتاری پۆپۆلیستیانه‌ی نوخبەی هه‌ڵتۆقیووی نێو سیاسه‌ت به‌تایبه‌ت له‌كاتی هه‌ڵمه‌تی بانگه‌شه‌دا به‌ ئه‌ندازه‌یه‌ك تاقه‌ت پڕوكێنه‌، ژاوه‌ ژاوه‌كه‌ی هه‌ر ده‌مێنێته‌وه‌، به‌ڵام ...

زیاتر »

سیاسەتی بەرەنگاریی پیسبوونی ژینگە…

سیاسەتی بەرەنگاریی پیسبوونی ژینگە سوودی تەندروستی هەیە مەزەندەی رێكخراوی تەندروستیی جیهانی وایە، كە هۆكاری مردنی هەشت یەكی جیهان بۆ پیسبوون و گۆڕانی كەشوهەوا دەگەڕێتەوە، وێڕای ئەوەی خۆشگوزەرانی و ئابووریی جیهان بە تێچوونێكی زۆر گەورە بار دەكات. پیسبوون و گۆڕانی نەرێنی كەشوهەوا ساڵانە پێنج تریلیۆن دۆلار لەسەر خۆشگوزەرانیی مرۆیی دەكەوێت. لەگەڵ زیادبوونی دەردانی غازە ژەهراوییەكان و كەڵەكەبوونی لە هەوا و زەریاكاندا، ...

زیاتر »

چین، لە سەردەمی بایدن دا

لە چەند رۆژی رابردوودا، ئەمریكا هەنگاوێكی تری نا بۆ تەنگهەڵچنین بە چین. دوای كشانەوە لە ئەفغانستان، ئەمە دووەم جارە ئەمریكای سەردەمی بایدن، لەگەڵ بەریتانیا و ئوسترالیا گوشارەكانی بۆ سەر چین زیاد دەكات. لەوەتەی جۆ بایدن وەك سەرۆك لە كۆشكی سپی دەستبەكار بووە، سیاسەتێكی جیاواز لە چوارچێوەی ستراتیجێكی نوێ پەیڕەو دەكات. ئەولەویەتی وڵاتەكەی لە مەسەلەی تیرۆر و دۆسێكانی ترەوە گواستۆتەوە بۆ ...

زیاتر »

جیهان و قەیرانی رابەرایەتیکردن

رەمزی سەعید رەنگە بۆ یەکەمجار لە سەدەیەکدا، ئەوەی ئەمڕۆ دەگوزەرێت لە سەرکردایەتیکردنی جیهاندا بەرەو بۆشایی و وەهم بڕوات، چونکە جیهان لە دۆخی هاوسەنگیی هێز و بەرژەوەندیی هاوبەش بوو لەنێوان دوو زلهێزی گەورەی وەک (یەکێتی سۆڤێت و ئەمریکا)، بەڵام ئەم دۆخە بەردەوام نەبوو، لەگەڵ دابەزینی هاوسەنگیی و مانەوەی ئەمریکا لەسەر شانۆی گشتیی دیمەنەکە و رووداوەکان، ئیتر جیهان ئارامتر بوو و بەرژەوەندیی ...

زیاتر »

شەراكەت و نوێنەرایەتی پێكهاتەكان

سه‌رتیپ جه‌وهه‌ر لە گەرمەی هەڵمەتی هەڵبژاردن پرسی پێکەوەژیان لە كوردستان هێنراوەتە گۆڕێ، لە بەشێك لە میدیاكان و لێدوانی بەشێك لە لێپرسراوانی كوردستاندا باسی ئەو پرسە دەكرێت. لەڕاستیدا پرسی پێکەوەژیان لە كوردستان پرسیاری زۆر هەڵدەگرێت. پێكهاتە و رەنگی جیاواز لە كوردستان دەژین، گلەیی و گازندە و رەخنەی جدییان لە شەراكەت و پێکەوەژیان هەیە. پێیانوایە تائێستا بیرو هزری شەراكەت و پێکەوەژیان لەسەر ...

زیاتر »

هه‌ڵبژاردن و دیاریكردنی چاره‌نووسی داهاتووی نه‌ته‌وه‌كه‌مان

رەسوڵ بۆسکێنی هه‌ڵبژاردن وه‌ك پرۆسه‌یه‌كی دیموكراسی و بنیاتنانی پەرلەمان وه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌كی یاسایی و نوێنه‌ری خه‌ڵك، سیستمێکی جیهانییە و زۆربه‌ی ده‌وڵه‌تانی جیهان ئه‌م سیستمه‌ په‌یڕه‌وده‌كه‌ن، له‌م رێگەوه‌ ده‌توانن سه‌روه‌ری یاسا بچه‌سپێنن و چاودێری حكومه‌ت بكه‌ن و زیاتر هه‌وڵ بده‌ن بۆ چه‌سپاندنی دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری و پێكه‌وه‌ ژیانی ئاشتیانه‌، به‌ڵام لەوڵاتی ئێمەدا سەروەریی یاسا ئه‌وه‌نده‌ی دروشم بووە بۆ پاراستنی ده‌سه‌ڵات و به‌رژه‌وه‌ندی ...

زیاتر »