سەرەکی » زانست (پەڕە 11)

زانست

بەكارهێنانی چەتر لە وەرزی هاویندا

راپۆرتی، هێمن ئەحمەد بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما لەم وەرزەدا بەتایبەتی لە شاری كەركوك بەشێوەیەك لە شێوەكان خەڵكی تووشی نیگەرانی و بێتاقەتی كردووە، لە كاتێكدا كارەبای نیشتمانی لە شارەكەدا وەک پێویست نییە، بۆیە ئێستا چەند دیاردەیەكی جیاواز و سەرنجڕاكێش لە شاری كەركوك بەدی دەكرێت كە نموونەیەکیان هەڵگرتنی چەترە بۆ خۆپاراستن لە گەرمای پڕوكێنەری هاوین، كە خۆی لە خۆیدا شتێكی زۆر ئاسایی و ...

زیاتر »

«بۆ روبەڕوبوونەوەی پەتاكان دەبێت پەند لە (كۆڤید- 19) وەربگرین»

ژمارەیەك لە پسپۆڕان لەبارەی پەتا كوشندەكانی داهاتوو هۆشداریی دەدەن لەوەی ئەگەر جیهان لە پەیوەندیی نێوان مرۆڤ و گیانلەبەران و ژینگە تێنەگات لە پێناوی پلاندانان بۆ قەڵاچۆكردنی پەتاكان لە داهاتوودا، بڵاوبوونەوەی پەتای (كۆڤید – 19) رۆشنایی خستە سەر گرنگیی ئەو توێژینەوانەی كە لە سەرانسەری جیهان كراون سەبارەت بە چۆنێتی گواستنەوەی ڤایرۆسەكان. كاساندرا پیری پڕۆفیسۆری توێژەر لە زانستی بەرگریی ڤایرۆسی لە زانكۆی ...

زیاتر »

فڕۆكەیەكی كارەبایی تێڕوانینمان بۆ هۆكانی گواستنەوە دەگۆڕێت

تارا شێخ عوسمان فڕۆكەی كارەبایی (eVTOL) دەتوانێت گۆڕانكارییەكی ریشەیی بكات لە ئایندەی هۆكانی گواستنەوەدا. ئەم فڕۆكە كارەباییە یان ئۆتۆمبیلە فڕیووەی كە بە كارەبا كاردەكات، سەرنشینەكان لە شارێكەوە بۆ شارێكی تر و لەناو شارێكدا دەگوازێتەوە و هیچ جۆرە گازێكی كاربۆنی دەرنادات و هیچ ژاوەژاوێكیش دروست ناكات، ئەم دوو هۆكارەش وا دەكەن كە بە باشترین دۆستی ژینگە دابنرێت. هەریەك لە هێڵی ئاسمانیی ...

زیاتر »

سیر و قاوە زیان بە گەدەی خاڵی دەگەیەنن

پسپۆڕانی چارەسەری سروشتیی و خۆراكە چارەسەركەرەكان هۆشداریی دەدەن كە نابێت سیر یان قاوە بە گەدەی بەتاڵ بخورێت و بخورێتەوە، چونكە هەردوو بابەتەكە زیان بە گەدە دەگەیەنن. ئەو پسپۆڕانە دەڵێن: شتێكی زۆر خراپە مرۆڤ بە سكی خاڵیی سیر یان قاوە بەكاربهێنێت، چونكە ئەو دوو بابەتە گەدە دەوروژێنن و كەسەكە تووشی ئازار دەكەن، بەڵام دەتوانن بابەتێكی وەك سیر یان پیاز تێكەڵی خواردنەكانیان ...

زیاتر »

(یاكا) ماموسە کوڵکنەکەی چاخی بەستەڵەك، بەرەو زیندوبوونەوە دەچێت

ئا: فەهمی عوسمان مامۆستا لەبەشی جیۆلۆجی تارینا ئارام، خوێندکاری بەشی جیۆلۆجی بێچویەكی ماموسی کوڵکن لە ناوچەی سیبیریا كە ناویان ناوە یاكا بە بەستوویی لەناو سە‌هۆڵبەندانەکانی ئەو ناوچەیەدا دۆزرایەوە. یاكا تەمەنی دەگەڕێتەوە بۆ 28 هەزار ساڵ لەمەوبەر. ئەم بێچووە خانەكانی لەشی تووشی لە ناوچوون و تێكچوونی سەخت نەبووە. تیمێك لە زانایانی روسیا و ژاپۆن دەستیانکردووە بە دووبارە چاندنەوەی خانەكانی ئەم ماموسە ...

زیاتر »

گەرمیی گۆی زەوی هەڕەشە لە مرۆڤایەتی دەكات

لە دەیەكانی داهاتوودا لافاو مەرگەسات دەنێتەوە ئامادەكردنی – بورهان ئەمین بەپێی توێژنەوەی دەزگا تایبەتە جیهانییەكان و شارەزایانی بواری ژینگە و كەشوهەوا، لەماوەی 30 ساڵی داهاتوودا گەورەترین كێشەی جیهان بەرزبوونەوەی پلەی گەرمای سەر رووی زەوی و روودانی لافاوە كە هەر 100 ساڵ جاریك لە ناوچەیەكی جیهان روودەدات. بەگوێرەی پێشبینی ئەو شارەزایانە بێت، تا ساڵی 2050 جارێكی تر مرۆڤایەتی تووشی كارەساتێكی هاوشێوەی ...

زیاتر »

رۆڵی مرۆڤ لە تێكدان و هاوسەنگی ژینگەدا

م . سەردار عەبدولڕەحمان ئیبراهیم ئاشكرایە لە رۆژگاری ئەمڕۆماندا چەمكی ژینگەپارێزیی بۆتە یەكێك لە گرنگترین ئەو بابەتانەی كە سەرنجی تەواوی كۆمەڵگەی مرۆڤایەتی بۆخۆی راكێشاوە، بۆتە سەردێڕی زۆر لە بابەتەكانی ناو كایەی سیاسی و ئابووریی و كەلتوری و فەرهەنگیی گەلان. ژینگەی ئەمڕۆ بەهۆی پێكهاتە سروشتی و مرۆییەكانەوە دووچاری كۆمەڵێك گرفت و ئاریشەی جۆراوجۆر بۆتەوە، شوێنێك نییە لەم جیهانەدا كە دەرەنجامەكانی پیسبوونی ...

زیاتر »

ناوی پەرەمێز لە چییەوە هاتووە؟

کەشتی نوح پەرەمێز یان پرایمەس (Primus) ناوی یەكەمین تەباخە كە بە نەوت كاری كردووە، بۆ یەكەمینجار لە سوید بەرهەم هاتووە. پەرەمێز یان پرایمەس (Primus) لە ساڵی (1892) لەلایەن میكانیكییەكی سویدی بە ناوی (فرانك ولهلم لنكۆبست) ەوە دروستكراوە كە بیرۆكەكەی لە ئاگردانێكی دەستیی لەحیمكردنەوە وەرگرتووە، دواتر كەسێكی تر بۆتە هاوبەشی و پێكەوە یەكەم كارگەی دروستكردنی جۆرە تەباخێكی بچووكیان داناوە و ناویان ...

زیاتر »

چ كاتێك گونجاوە بۆ قاوە خواردنەوە

ئا: ئالان رەئوف خواردنەوەی كوپێك قاوە یان زیاتر بۆتە دیاردەیەكی باو لای مرۆڤ و ئەم چێژ وەرگرتنە لە خواردنەوەی قاوە رۆژبەرۆژ لە زیادبوندایە، بەڵام دەپرسین چ كاتێك گونجاو‌و تەندروستە قاوە بخۆینەوە. لەمبارەیەوە د. مارگرێتا كورولۆفا پسپۆڕی زانستی خۆراكی لە روسیا دەڵێت: خواردنەوەی قاوە لەگەڵ ژمەخواردنەكاندا پێكەوە نا تەندروست ‌و نەگونجاوە، چونكە خواردنی قاوە لەگەڵ خواردندا وادەكات رێگربێت لەوەی جەستەی مرۆڤ ...

زیاتر »

رێگە سروشتییەكانی دیاریكردنی ئاراستەكان

تارا شێخ عوسمان قیبلەنما توانای دیاریكردن و زانینی ئاراستەكانی ئاسان كردووە و خێراتری كردووە بێ ئەوەی مرۆڤ بۆ ماوەیەكی درێژ بیر بكاتەوە، بەڵام بەكارهێنانی ئەو ئامێرە پێویستی بە شارەزایی هەیە و ئەمەش لێهاتووییەكە هەموان نییانە، كەواتە جێگرەوەكەی لە سروشتدا چییە؟ خۆر: رێگەیەكی ئاسانە بۆ دیاریكردنی ئاراستەكان سەیركردنێكی خێرای خۆر بێ هیچ خۆماندوكردنێك كاری قیبلەنما دەكات، هێندە گرنگە بزانین كە خۆر ...

زیاتر »