سەرەکی » زانست (پەڕە 11)

زانست

چاوی خواوەند لە بولگاریایە

لە بولگاریادا چەندین شوێنی سەرنجڕاكێش هەیە كە بووەتە ڕووگەی گەشتیاران یەكێك لەوانەش ئەشكەوتی چاوی خواوەندە. ئەم ئەشكەوتە ناوی (Prohodna)دایە و(٢)كیلۆمەتر لە گوندی (كارلۆڤۆ)ەوە دوورە و (112)كیلۆمەتریش لە سۆفیای پایتەختەوە دوورە و یەكێكە لە ئەشكەوتە بەناو بانگەكان و ساڵانە ژمارەیەكی زۆری گەشتیاران سەردانی دەكەن. هۆكاری سەرنجڕاكێشیی ئەشكەوتەكە ئەوەیە كە دوو ڕۆژنەی گەورە بە ساپیتەی ئەشكەوتەكەوەیە كە وای لە ساپیتەكە كردووە دیمەنێكی ...

زیاتر »

نهێنیی بەهێزیی سیستمی بەرگریی شەمشەمەكوێرە چییە؟

كۆمەلێك لەزانایان نهێنی ئەوەیان ئاشكرا كردووە كە بۆچی سیستمی بەرگریی شەمشەمەكوێرە بەهێزە سەرەرای ئەوەی ڤایرۆسەكان دەچنە لەشییەوە، بەڵام زۆر بەكەمی زیانیان پێدەگات؟ شتێكی ڕێكەوت نییە كە خراپترین پەتا ڤایرۆسییەكانی ئەم ساڵانەی دوایی وەك سارس و ئیبۆلا سەرچاوەكەی شەمشەمەكوێرە بێت، ئەگەری زۆرە ئەم ڤایرۆسەی ئێستاش كە بە ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ یان (NCOV-19) ناسراوە سەرچاوەی بڵاو بوونەوەكەی هەمان شەمشەمەكوێرە بێت، ئەمەش ئەوەیە ...

زیاتر »

ژن و ژینگە

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* کاتێ ژینگەی یەکەمی هەموو مرۆڤێك، بریتی دەبێ لە منداڵدانی ژنێك و پاشان هەر ژنیش دەبێتە لانەی بەردوەوامیدان بە هەموو بوونەوەر، واتە ژن دەبێتە ژینگەی بەردەوامیدان بە ژیان، جا ئەو ژیانە لە چ ژینگەیەکدا بۆ بوونەوەرەکان دەڕەخسێ و لە چ هەلومەرجێکدا؟ ئەوە دەوەستێتە سەر کۆمەڵێ فاکتەری جۆراوجۆر و تێکهەڵکێشراو و بەیەکەوە ڕایەڵکراو، وەکو فاکتەری ئابووری، سیاسی، کولتوری، ڕۆشنبیری، ...

زیاتر »

عه‌لوه‌

عه‌لوه‌ ئه‌و ناوه‌نده‌ی كه‌ سه‌وزه‌و میوه‌ی هاورده‌كراو به‌رهه‌می ناوخۆی لێ كۆده‌كرێته‌وه‌و، دواتر دابه‌ش ده‌كرێت به‌سه‌رشارو شارۆچكه‌ گوند و گه‌ڕه‌كه‌كانا. جاله‌ڕێی به‌قاڵی دوكانداره‌ وه‌بێت یان سۆپه‌ر ماركێت و ماركێت، یا به‌هۆی فرۆشیاری گه‌ڕۆك كه‌له‌ ئێستادا ماتۆڕو پیكاب به‌كاردێنن. سه‌وزه‌و میوه‌ خۆراكی ڕۆژانه‌ی خه‌ڵكه‌، پێویسته‌ هه‌میشه‌ تازه‌و خاوێن بێت، كه‌ده‌ڵێین خاوێن، مه‌به‌ست له‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌بێت به‌شێوه‌یه‌كی سرووشتی به‌رهه‌م هاتبێت، له‌كۆكردنه‌وه‌و عه‌مباركردن و ...

زیاتر »

چین بەفڕۆكەی بێفڕۆكەوان لەگەڵ كۆرۆنا…

چین بەفڕۆكەی بێفڕۆكەوان لەگەڵ كۆرۆنا دەجەنگێت حكومەتی چین لەڕێگەی شێوازێكی نوێوە لەگەڵ ڤایرۆسی كۆرۆنا دەجەنگێت. لەوەتەی ڤایرۆسی كۆرۆنا (COVID-19) لە كانوونی یەكەمی ساڵی 2019 دا لەشاری ووهانی چین بڵاو بووەو دواتر لە زۆربەی وڵاتانی جیهاندا دەركەوت، حكومەتی چین چەندین رێوشوێنی خۆپارێزیی گرتووەتەبەر بۆ زاڵبوون بەسەر ئەو ڤایرۆسەی ئەو وڵاتەی ڕووبەرووی كارەساتی مرۆیی و ئابووریی كردووەتەوە. لەو چوارچێوەیەشدا لێپرسراوانی سەلامەتیی گشتیی ...

زیاتر »

ژنە كۆمپیوتەرەكەی ناسا كۆچی دوایی كرد

ئاژانسی ناسا كۆچی دوایی یەكێكی تر لەكارمەندە نمونەییەكانی خۆی ڕاگەیاند كە بە ( ژنە كۆمپیوتەرەكە) ناسرا بوو و بەرپرس بوو لە دیاریكردنی ڕێرەوی گەشتە فەزاییەكان. لەم چەند ڕۆژەی دواییدا ( كاترین جۆنسۆن)ی خانمە زانای بیركاری بە ڕەچەڵەك ئەفریقیی لە تەمەنی (١٠١) ساڵیدا كۆچی دواییكرد و ئاژانسی ناساش لەجریوەیەكیدا لە لاپەڕەی خۆی لە تویتەر هەواڵەكەی بڵاوكردەوە و ڕایگەیاند « هەمیشە شانازیی ...

زیاتر »

چەند نهێنییەكی جیهانی هەنگ ئاشكرا دەكرێت

لە نوێترین توێژینەوەدا دەركەوتووە هەنگ بۆ دۆزینەوەی باشترین سەرچاوەی خۆراك چەند جووڵەیەكی سەمائامێز دەكات. زاناكانی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا سەركەوتوو بوون لەدروستكردنی فەرهەنگێك كە نزیكەی (1500)سەمای تایبەتی هەنگەكان لە خۆدەگرێت كە هەنگەكان پشتی پێدەبەستن بۆ پەیوەندیكردن بە یەكترەوە . ئەم جووڵانەش لەچوارچێوەیەی توێژینەوەیەكی گەورەدا كۆكراوەتەوە سەبارەت بەو شێوازەی كە خاوەن كیلگەكانی هەنگەوانی دەتوانن بەكاری بهێنن بۆ بەخێوكردنی هەنگ و بەدەستهێنانی باشترین ...

زیاتر »

بلاكبیریی ماڵئاوایی دەكات

بڕیارە لەكۆتایی مانگی ئابی ئەمساڵ، تەلەفۆنە ژیرەكانی بلاكبیریی بە یەكجاریی ماڵئاوایی بكەن و بازاڕەكانی جیهان جێبهێڵن. دوای ئەوەی ڕۆژێك لەڕۆژان پێشەنگی تەكنەلۆژیای تەلەفۆنە هۆشمەندەكان بوو، تەلەفۆنەكانی بلاكبیریی گەیشتنە كۆتایی، بەو پێیەی كۆمپانیای كەنەدی بەرهەمهێنەری ئەو جۆرە تەلەفۆنانە بڕیاری دا لە كۆتایی مانگی ئابی داهاتوودا بە تەواوی لە بازارەكان بكشێتەوە، هۆكارەكەشی نەمانی كڕیارانی ئەو جۆرە تەلەفۆنەیە. پێشتر و لەسەرەتای دەیەی یەكەمی ...

زیاتر »

پرینتەرێكی سێ دووریی شۆڕشێك لە بواری چارەسەركردنی سووتاویی

زانایانی زانكۆی تۆرنتۆی كەنەدا چارەسەرێكی نوێیان بۆ نەهێشتنی شوێنەوارەكانی سوتاویی پێست دۆزییەوە. زاناكانی زانكۆی تۆرینتۆ دوای(١٠)ساڵ لە توێژینەوەی ورد توانیان چارەسەرێكی نوێ بدۆزنەوە بۆ چارەسەركردنی ئەو سوتاوییانەی كە ڕێژەكەیان زۆرە بێئەوەی پێویستیان بەوە بێت لەپێستی ساغی نەخۆشەكە ببڕن و ئازارەكەی بكەنە دوو ئازار. ئەو زانایانە لە ڕێگەی دروستكردنی دەزگایەكەوە كە دەتوانێت پێستی دەستكرد بە شێوەی سێ دووریی پرینت بكات ، ...

زیاتر »

وزەی بایۆلۆژی

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* فاکتەری زۆر هەبوون کە دەبوونە پاڵپشتی بەرهەمهێنانی وزەی سەوز، بەتایبەت دوای ئەوەی کە نائارامی و نادڵنیایی بۆ دەستکەوتنی وزەی تەقلیدی وەکو (نەوت و گاز) زۆر ناوچەی دەگرتەوە، بەتایبەتی ئەو ناوچانەی کە سەرچاوەی بەرهەمهێنانی وزەی فۆسیل یا تەقلیدی بوون، جگە لەوەی گۆڕانی کەشوهەوا و فشاری نێودەوڵەتی و پارتە سەوزەکان و ویستی جەماوەر بۆ پاراستنی ژینگە، بۆ کەمکردنەوەی دووەم ...

زیاتر »