سەرەکی » زانست (پەڕە 18)

زانست

چەند ڤایرۆس لە هەناوماندا دەژی و چۆن سوود لە چالاكییەكانیان دەبینین؟

ئامادەکردنی: تارا شێخ عوسمان ڤایرۆسەكان بەشێكن لە شفرەی بۆماوەیی ئازاد و هەموو كات هەڕەشە نین بۆ شارستانییەتەكان، بەڵكو چەند سودێكیشیان هەیە. زانایانی بەشی بایۆلۆژیای مایكرۆسكۆبی لە زانكۆی پزیشكیی سیبیریا باس لە پێكەوە ژیانی مرۆڤ و ڤایرۆسەكان دەكەن بە درێژایی تەمەنی شارستانییەتەكان و ئاماژە بەوە دەدەن لەگەڵ تەمەنی مرۆڤایەتی و گەشەكردنیدا ئەو زیندەوەرە زۆر وردانەی كە بەچاوی ئاسایی نابیندرێن بەردەوام بوون ...

زیاتر »

تەلێسكۆبی هابڵ هەڵۆی گەردوون ئاشكرا دەكات

كەشتیی نوح بەم دواییە تەلێسكۆبی هابڵ دیمەنێكی سەرنجڕاكێشی گەردوونیی ڕەوانەی بنكەی ناسا كرد كە ناتوانرێت بە تەلسكۆبی زەمینی ببینرێت بەهۆی دووریی لە گەلە ئەستێرەكەمانەوە. تەلێسكۆبی هابڵ كە ئامێرێكی ئاژانسی فەزایی ناسایە توانی دیمەنێكی ناوازە تۆمار بكات كە لە گەردوونی بەرفراوان و دووردا بینیویەتی. تیمی سەرپەرشتیاری تەلێسكۆبەكە ئەو دیمەنە ڤیدیۆییانەی هابڵ تۆماریكردووە لە لاپەرەی خۆیان لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر دایانناوە و ...

زیاتر »

هەسارۆكە و كلكدارەكان چی دەنێرن بۆ زەوی؟

كەشتیی نوح زاناكان دەڵێن رۆژانە (14)ملیۆن تەن گەرد و تۆزی پاشماوەی هەسارۆكە و كلكدارە تێپەڕبووەكان دەگاتە سەر زەوی. ماوەی دوو دەیەیە زاناكانی سەنتەری نیشتمانیی فەرەنسا بۆ تۆێژینەوەی زانستیی (CNRS) بەهاوكاریی زانكۆی( پاریس ساكلای) و مۆزەخانەی نیشتمانیی بۆ مێژووی سروشت لە پاریس و پەیمانگەی جەمسەری فەرەنسا سەرقاڵی توێژینەوە و پێوانەكردنی ئەو گەردو تۆزانەن. زاناكانی ئەو تیمە ئاماژە بەوە دەكەن كە رۆژانە ...

زیاتر »

بۆچی پێویستە برۆكلی بخۆین؟

كەشتیی نوح برۆكلی یەكێكە لەو سەوزانەی پێویستە هەموو كەسێك برێكی باشی لێبخوات، چونكە سوودە تەندروستییەكانی زۆرن و بۆ ئەو كەسانەش باشە كە دەیانەوێت كێشیان دابەزێنن. زۆركەس سیستمێكی خۆراكیی دیاركراو پەیڕەو دەكەن بۆ پاراستنی سەلامەتی جەستەی و پتەوكردنی بەرگریی و دابەشكردنی كالۆری بەسەر ژەمەكانی ڕۆژانەی بۆ ئەوەی خۆراكێكی باش و لە رووی تەندروستییەوە بەسوود بخوات، زۆر خۆراكیش دەخاتە ئەو بەرنامەیەیەوە كە ...

زیاتر »

كۆمپانیای كرۆنشتاتی روسی درۆنێكی بەهێز‌و نوێ دروست دەكات

ئا؛ئالان رەئوف كۆمپانیای كرۆنشتاتی روسی سەرقاڵی دروستكردنی فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی (درۆن) ی نۆێیە كە لە مانگی نۆڤەمبەری داهاتوو بەرهەم دێت. لەبەیاننامەیكی رەسمیدا كۆمپانیای ناوبراو ئاشكرای كرد ئەم درۆنە نوێیە بەناوی ئاریۆن توانای هەڵگرتنی 200 كیلۆگرام تەقەمەنی هەیە بۆلێدان لە ئامانەجە دوور‌و دیاریكراوەكان. پێشتریش درۆنە دروستكراوەكانی ئەم كۆمپانیا روسیە لە جەنگی دژ بە گروپە تیرۆرستییەكان لەسوریا بەكارهاتووە. كۆمپانیای ناوبرا‌و ئاشكرایكردووە نزیكەی 1500 ...

زیاتر »

بەرزبوونەوەی گوشاری خوێن هۆكارە بۆ مردنی كتو‌پڕ

ئالان رەئوف سەرۆكی بەشی نەخۆشییەكانی دڵ لە نەخۆشخانەی جەنگاوەرانی دێرین لە مۆسكۆ د. سیرگی ئیڤانۆڤ رایگەیاند بەرزبونەوەی گوشاری خوێن لەناو گەنجاندا هۆكارە بۆ مردنی كتوپڕ. ئیڤانۆڤ رایگەیاند بەرزبوونەوەی گوشاری خوێن كاریگەری نەرێنی دەكاتە سەر ئەندامە گرنگەكانی لەشی مرۆڤ بەتایبەت مێشك‌ و دڵ ‌و گورچیلە, هەروەها هۆكارە بۆ لاوازبوونی بیری مرۆڤ. ئیڤانۆڤ ئاماژەی كرد كە بەرزبوونەوەی گوشاری خوێن دەبێتە هۆی توشبون ...

زیاتر »

داهێنەری (PDF) كۆچی دواییكرد

كەشتیی نوح رۆژی (16)ی ئەم مانگە چارلز گیشكی هاوبەشی دامەزرێنەری كۆمپانیای (Adobe) و داهێنەری شێوازی دیكۆمێنتی گوازراوەی (PDF) لە تەمەنی (81) ساڵیدا لە ویلایەتی كالیفۆرنیای ئەمریكا كۆچی دواییكرد. شانتانۆ نارایینی سەرۆكی جێبەجێكاری كۆمپانیای (Adobe) لە لێدوانێكیدا مردنی گیشكی راگەیاند و ئاشكرایكرد، گیشی كە نازناوەكەی (چاك) بوو شۆرشێكی لەبواری بڵاوكردنەوەی ئەلكترۆنیدا هەڵگیرساند. هەروەها ئەو لێپرسراوەی ئەدۆب لە نامەیەكیدا بۆ كارمەندانی كۆمپانیاكەی ...

زیاتر »

هەرزانترین كرێ خانوو لە ئەڵمانیایە

ئامادەكردنی: بورهان ئەمین گوندی فوگەری Fuggerei سەربە شاری Augesburgی باشووری ئەڵمانیایە، بریتیە لە كۆنترین و نایابترین گوند لەسەر ئاستی جیهان كە تا ئیستاش خەڵكی بەهەمان سیستمی كۆن لێی نیشتەجێن، ئەو گوندە پێكهاتووە لە 140 شوقەی 60 مەتری و 67 خانوی گەورە و بچووك، لەسەدەی پانزەهەم لەلایەن «جاكوب فۆجەر» گەورە دەوڵەمەند و خانەدانی ئەڵمانی، تایبەت بۆ خەڵكی دەستكورت و پیشەوەر و ...

زیاتر »

لە سەرهەڵدانی كۆرۆنادا لە وەهمێكی گەورەدا دەژیاین

كەشتیی نوح پسپۆڕانی بواری تەندروستی ئاشكرایانكرد هەندێك لەو رێوشوینانەی لە سەرەتای كۆرۆنادا گیرانەبەر، سوودی نەبووە بۆ رێگرتن لە بڵاوبوونەوەی پەتای كۆڤید-19. لە سەرەتای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا بە جیهاندا، ناوەندە تەندروستییەكان سەرنجیان خستبووە سەر پاكژكردنەوەی رووبەری كەلوپەل و ئەو شتانەی رۆژانە بەكاردەهێنرێن، مەبەست لەوەش رێگرتن بوو لە تەشەنەسەندنی ڤایرۆسەكە، بەڵام ئەنجامی لیكۆڵینەوەكانی ئەم دواییە شتێكی تریان دەرخست. زانایانی پەیمانگەی زانستی تەكنیكی ...

زیاتر »

ئاژەڵە ماڵییەكان و ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ(covid-19)

دكتۆر فەرەیدون عەبدولستار* بە پێی سەرچاوەكانی رێكخراوی تەندروستیی جیهان(W . H .O) دەركەوتووە كە نەخۆشیی كۆرۆنای نوێ ناسراو بە كۆڤید-19 لە نەخۆشییە مرۆژەڵییەكانە بەوەی لە سەرەتاوە لە چین و لە شاری ۆهان لە شەمشەمە كوێرەوە گوازراوەتەوە بۆ مرۆڤ و لە ئەنجامدا لە ساڵی 2020 زۆر بە خێرایی بە گشت وڵاتانی جیهاندا بڵاوبۆوە و زیانی گەورەی تەندروستی و ئابووریی پێگەیاندن. بەم ...

زیاتر »