سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 24)

ئەدەب و هونەر

هونه‌ر و پۆلینی هونه‌ر

ته‌یب جه‌بار هونه‌ر چییه‌؟ و چۆن پۆلین ده‌كرێت؟ وه‌ڵامی ئه‌م دوو پرسیاره‌ تاكو ئێستا جێگای مشتومڕه‌. سه‌دان ساڵه‌ چه‌ندین بیرمه‌ند و فه‌یله‌سوف له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ مشتومڕیانه‌ و نه‌گه‌یشتوونه‌ته‌ دوا وه‌ڵامی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌. هه‌ریه‌كه‌ و به‌پێی بیروبۆچوون و ئیجتیهادی خۆی رای له‌سه‌ر ده‌ربڕیوه‌. بۆیه‌ ئێمه‌ش له‌م نووسینه‌دا هه‌وڵده‌ده‌ین هه‌ندێ پێناسه‌ و جۆری پۆلینی هونه‌رتان پێشكه‌ش بكه‌ین له‌ كۆتاییشدا راو بۆچوونی خۆمانتان بۆ ...

زیاتر »

فه‌رموون چایه‌كی‌ گه‌رم

كامۆ حه‌وێزیی‌ كۆمه‌ڵه‌چیرۆكێكی عه‌زیز مه‌حمود پوور. له‌ گوتارێكی‌ پێشوودا باسمان له‌و بۆشاییه‌ گه‌وره‌یه‌ كرد، كه‌ له‌ چیرۆكی‌ كوردیدا هه‌یه‌، ته‌نانه‌ت له‌ ده‌ ساڵی‌ رابردوودا چیرۆكی‌ كوردی خه‌ریكه‌ پاشه‌كه‌شه‌ ده‌كات، كاری‌ وه‌رگێڕان و نووسینی‌ رۆمان، به‌شێوه‌یه‌كی‌ نیمچه‌ گشتیی‌ خه‌ریك بوو، چیرۆكی‌ كوردی‌ له‌ناوببات، به‌ڕاده‌یه‌كی‌ زۆر به‌تایبه‌ت لای‌ چاپخانه‌كان گرنگی پێ‌ نه‌ده‌درا، وه‌ك چۆن ماوه‌یه‌ك به‌هه‌ر پاساوێك بێت شیعریان چاپ نه‌ده‌كرد، به‌م ...

زیاتر »

به‌رچایی له‌ كه‌شێكی ئارامدا

ئیڤا دێر* له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم وه‌كو هه‌موو رۆژێكی دیكه‌ چووم بۆ لای (لویز) بۆ ئه‌وه‌ی قاوه‌كه‌م بخۆمه‌وه‌ و رۆژنامه‌ بخوێنمه‌وه‌. (لویز) له‌ ته‌نیشت مه‌یدانی (سان ئیپفر) كه‌ مه‌یدانێكی ئارام و بژوێنی ناوه‌ڕاستی شاره‌، رێستۆرانتێكی بچووك به‌ڕێوه‌ ده‌بات. شه‌قامه‌كانی ناوه‌ڕاستی شار زۆر باریكن، بۆیه‌ ناتوانن ئوتومبیلی زۆر له‌ خۆبگرن. ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی خۆشحاڵیی لات و بێ ئیشه‌كانی ئه‌م به‌شه‌ی شار. ...

زیاتر »

تابلۆ گه‌شه‌كانی گۆستاڤ كایلیبۆت

هونه‌ری» Impressionism» ئینتیباعی قوتابخانه‌یه‌كی هونه‌رییه‌ له‌ سه‌ده‌ی نۆزده‌دا له‌سه‌ر ده‌ستی كۆمه‌ڵێك هونه‌رمه‌ندی داهێنه‌ر هاته‌ ئاراوه‌. ئه‌م شێوازه‌ له‌ هونه‌ری شێوه‌كاریدا كه‌ له‌ ناوی تابلۆیه‌كی هونه‌رمه‌ندی فه‌ره‌نسی كلۆد مۆنییه‌وه‌ هاته‌ كایه‌ی هونه‌ره‌وه‌ و كۆمه‌ڵێك هونه‌رمه‌ند له‌و بواره‌دا داهێنانیان كرد به‌ تابلۆ ره‌نگاو ره‌نگه‌كانیان كه‌ گرنگیان به‌ ره‌نگ ئه‌دا. ئه‌م شێوازه‌ له‌ هونه‌ر نه‌قڵكردنی راسته‌وخۆی واقیعه‌ له‌ سروشته‌وه‌. له‌ پێشڕه‌وانی ئه‌م هونه‌ره‌ ...

زیاتر »

علی اصغر حداد: كه‌س ناتوانێت لاسایی شێوازی كافكا بكاته‌وه‌

وه‌رگێڕانی رۆمانی دادگایی-كافكا له‌لایه‌ن عه‌لی ئه‌سغه‌ر حه‌داده‌وه‌ كه‌ له‌لایه‌ن ده‌زگای چاپ و په‌خشی (ماهی)یه‌وه‌ (له‌ ئێران) چاپ و بڵاوكراوه‌ته‌وه‌، رووداوێكی گرنگ بوو له‌ بواری وه‌رگێڕانی رۆمانی بیانیدا. پێش ئه‌مه‌ش چه‌ند وه‌گێڕانێكی تری رۆمانی دادگایی بڵاوكرابۆوه‌، به‌ڵام، وه‌رگێڕانه‌كه‌ی عه‌لی ئه‌سغه‌ر حه‌داد یه‌كه‌م وه‌رگێڕانی ئه‌م رۆمانه‌یه‌ له‌ ده‌قه‌ ئه‌ڵمانییه‌كه‌یه‌وه‌. به‌ هه‌مانشێوه‌ وه‌رگێڕانی به‌رهه‌مه‌كانی تری كافكا له‌لایه‌ن ئه‌م وه‌رگێڕه‌وه‌ به‌شێوه‌ی هه‌ڵبژارده‌یه‌ك له‌ دوو ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ كتێبی مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵانی

كۆسره‌ت ئه‌حمه‌د ئه‌م كتێبه‌ی بوخاری وشیاری ئه‌گه‌ر له‌ پێشه‌كییه‌وه‌ حسابی بۆ بكه‌ین بریتییه‌ له‌17 به‌ش، یان بابه‌ت سه‌باره‌ت به‌ مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵان، لێكۆڵه‌ر 29 سه‌رچاوه‌ی به‌ زمانی جیاواز به‌ كارهێناوه‌ ئه‌مه‌ش متمانه‌ ده‌داته‌ خوێنه‌ر سه‌باره‌ت به‌لێكۆڵینه‌وه‌كه‌. گرنگی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ له‌وه‌دایه‌. ده‌كرێت ببێته‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی كورت و پوخت سه‌باره‌ت به‌ماه شه‌ره‌فخان، دۆزینه‌وه‌ی زانیاری و په‌یوه‌ندی نوێ به‌شێكه‌ له‌ هه‌نگاوه‌كانی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌. دیاره‌ لێكۆڵه‌ر ...

زیاتر »

ئیتر قیتاره‌كان ناگه‌ن

كامۆ حه‌وێزیی‌ ئه‌م كتێبه‌ كۆمه‌ڵه‌چیرۆكێكی چیرۆكنووسی گه‌نج سیروان كه‌ریمه‌ سیروان یه‌كێكه‌ له‌و گه‌نجانه‌ی‌ به‌ بێده‌نگی‌ ده‌نووسێ، به‌ بێده‌نگی ده‌رده‌كه‌وێت، هێمنانه‌ به‌سه‌ر شه‌قامه‌كاندا ده‌ڕوات، نووسه‌رێك له‌ روخساریدا غه‌مگینی‌ و ئازار ده‌بارێت، له‌ هه‌ناوی‌ هه‌موو دڵۆپێك له‌و ئازار و غه‌مگینییه‌ چیرۆكێكی‌ شاراوه‌ هه‌یه‌، جگه‌ له‌ نووسینه‌كانی‌ كه‌س له‌م خه‌مانه‌ی‌ سیروان تێناگات، له‌م ناونیشانه‌وه‌ ده‌گه‌ینه‌ ئه‌و بڕوایه‌ی‌ كه‌ رۆحی‌ سیروان كه‌ریم له‌ناو ئه‌و ...

زیاتر »

هونه‌ر و پۆلینی هونه‌ر

ته‌یب جه‌بار هونه‌ر چییه‌؟ و چۆن پۆلین ده‌كرێت؟ وه‌ڵامی ئه‌م دوو پرسیاره‌ تاكو ئێستا جێگای مشتومڕه‌. سه‌دان ساڵه‌ چه‌ندین بیرمه‌ند و فه‌یله‌سوف له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ مشتومڕیانه‌ و نه‌گه‌یشتوونه‌ته‌ دوا وه‌ڵامی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌. هه‌ریه‌كه‌ و به‌پێی بیروبۆچوون و ئیجتیهادی خۆی رای له‌سه‌ر ده‌ربڕیوه‌. بۆیه‌ ئێمه‌ش له‌م نووسینه‌دا هه‌وڵده‌ده‌ین هه‌ندێ پێناسه‌ و جۆری پۆلینی هونه‌رتان پێشكه‌ش بكه‌ین له‌ كۆتاییشدا راو بۆچوونی خۆمانتان بۆ ...

زیاتر »

ئه‌كته‌ره‌ ئه‌كتیڤه‌كه‌ی سینه‌ما

كامیرۆن میچیلی دیاز نووسه‌ر و ئه‌كته‌ر و كۆنه‌ نمایشكاری جلوبه‌رگ، ئه‌و ئه‌كته‌ره‌ دیار و ناسراوه‌ی كه‌ به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك له‌ خێزانێكی كوبییه‌ و باوكی ئیمیلۆ دیاز سه‌رۆكی كرێكارانی كۆمپانیای نه‌وته‌ له‌ كالیفۆرنیا و دامه‌زرێنه‌ری یونوكاله‌، دایكیشی به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك ئه‌ڵمانییه‌. كامیرۆن دیاز له‌ 30ی ئابی 1972 له‌سان دیێگۆ، كالیفۆرنیا له‌ دایكبووه‌، ئێستا ته‌مه‌نی 47 ساڵه‌ چالاكانه‌ به‌رده‌وامه‌ له‌ كاری هونه‌ری، ئه‌م ئه‌كته‌ره‌ ئه‌مریكییه‌ پێشتر ...

زیاتر »

تاوانی پیرۆز

بێهزاد قادری – ته‌نیا تاوانی من ئه‌وه‌ بوو! تۆ پێت وایه‌ ئه‌وه‌ تاوانه‌؟ نا، به‌ڕاستی ئه‌وه‌ تاوان نییه‌، به‌ڵام له‌ روانگه‌ی ئێمه‌وه‌ وایه‌. له‌ روانگه‌ی ئه‌وانه‌وه‌ ئه‌وه‌ تاوانه‌، گه‌وره‌ترین تاوان، له‌ كوشتن و بڕین و دزی خراپتره‌. به‌ڵام بێده‌نگیم هه‌ڵده‌بژارد. هیچم نه‌ده‌گوت، هه‌ڵسه‌نگاندنم نه‌ده‌كرد، دادوه‌ریم نه‌ده‌كرد و ته‌نیا پرسیارم ده‌كرد، كاری من پرسیاركردن و وردبوونه‌وه‌یه‌ له‌ بابه‌ته‌كه‌. وێڕای ئه‌وانه‌ش هیچی ...

زیاتر »