سەرەکی » وتار » ستران عه‌بدوڵڵا » فراوانتر لە چەكوشی دادگا و نزیكتر لە ترپەی دڵی دادپەروەریپەڕە 2

فراوانتر لە چەكوشی دادگا و نزیكتر لە ترپەی دڵی دادپەروەری

ئینجا قوربان وتەزایەكی كایەی عەسكەری هەیە دەڵێ شەڕ زۆر لەوە هەستیار ترە بیدەیتە دەست جەنەڕاڵەكان. مانای ئەم وتەیە وایە هەڵسەنگاندن بۆ كردنی شەڕ یان نەكردنی هەر ئەوە نییە جەنەڕاڵ نرخاندن بۆ بەڵانسی هێز و توانای مەیدانی جەنگین بكات و ئینجا ناوی خوای لێ بێنێ و دەست بە پەلەپێتكەی تفەنگەكەدا بنێ. بەڵكو كە زانی تێچووی شەڕەكە لە دوور مەودادا زیاترە، دەبێ سەڵەواتێكی لێ بدا و دەست لەم بژاردەی وێرانییە هەڵبگرێ. لە پێش و لەپەنای جەنەڕاڵەوە پیاوماقوڵی تر هەن كە ئازایەتی بە دانایی دەگۆڕنەوە.

بەداخەوە پێنج خشتەكی بەس لەشیعرا رەواجی هەیە نەك لە وتاری سیاسییدا، دەنا دەهێنێ ئەم وتەزایە لە كایەی تریشدا هەوێنی پێنج خشتەكی بێت. وا چەند كایەیەك باس دەكەم :

– بۆ نموونە دادگا و دادوەری زۆر لەوە هەستیارترن بدرێتە دەست فەرمانبەری مەسلەكی دەق و بڕگەی بێ رۆح و گیانی یاساوە، چونكە ئەسڵ لە یاسا و دادگا رۆحی دادگەری و مافەكانە، نەك زەممە و كەسرەی نووسراوەكان.

رۆح و نیەتی عەدالەت ژیان و گیان لە دۆزەخی بیروكراسی دادگا و دەزگاكان دەپارێزێ.

ماف و دادوەری هی ئەوە نییە بكرێتە قوربانی فەزایەكی سیاسیی بێ رەحمانە كە جەوهەری ماف و دادپەروەری لە مانا و دەربەستە گشتییەكانی كۆمەڵگەی ئینسانی بەتاڵ دەكاتەوە.

ژیریی و دانایی زمامدارانی مەملەكەت لەوەوە دەردەكەوێت كە لەتەنگژەی وادا بە فەرهەنگی بەرزی سیاسی و هەڵسەنگاندنی وردی مەسڵەحەتی وڵات و دەوڵەتداریی پەراوێزی جووڵەی خۆیان فراوانتر بكەن و وزە و خەزینی خۆیان لە چارەسەردا بخەنەگەڕ، نەك لێگەڕێن دامەزراوە بیروكراسییە ژێر هەژموونەكان دۆ و دۆشاو تێكەڵ بكەن. وەك ئێستا لە كەیسی بە بنبەست گەیشتنی كەیسی حوكمدراوەكانی بادیناندا دەبینرێت.

– نموونەی تر لەسەر جووڵەی كاری پەرلەمانی و كورتكردنەوەی دیموكراسی و فراوانكردنی بەشداری سیاسیی كۆمەڵە لە تەنها پرۆسەی هەڵبژاردندا، دیموكراسی زۆر لەوە هەستیار ترە بكرێتە بارمتەی زۆرینە و كەمینەی ئەنجومەنەكان بێ ئەوەی توانای تەجرەبەی سیاسیی كۆمەڵگەكان ببرێتە سەرەوە تا هوشیاری گشتی دینگەیەكی وا پتەوی هەبێت كە بەرگەی لافاوی عەوام فریوی بگرێت و بتوانێت جۆرێك لە ئۆقرەی سیاسیی مسۆگەر بكات. بێگومان هەر دیموكراسیی و دیموكراسیی زیاتر چارەسەری قۆپاوییەكانی دیموكراسیی دەكات و هەڵبژاردنیش وێستگەیەكی چۆنایەتی جووڵەی دیموكراسییە، بەڵام باش و خاسیشە هەناسەی درێژی رەوتی دیموكراسیی ببینین و كۆی دیمەنەكە هەڵبسەنگێنین، ئەگینا دیموكراسی موجەرەدی خواریزمیات بەدەردی كۆمەڵگە راگوزەرییەكان نایخوات. ئاخر لە خۆڕا نییە چیرۆكی جووڵانەوە سیاسییەكانی دونیای سێ بێ رۆح و بێ گیان دەبێت ئەگەر جورعەیەكی بەتینی «دیموكراسیی كۆمەڵایەتی» لەگەڵدا نەبێت كە لە بابی گوزەران و ژیانێكی شەرافەتمەندانەی خێزان و چینوتوێژەكاندا جێی دەبێتەوە.

– دوا نموونە كە دەخوازم باسی بكەم پەیوەندی بە دونیا بچووكەكەی خۆمان، میدیاوە هەیە كە لەبەر هەورازنیشتنمان لە بورجی عاجی میدیادا خەریكە وەزیفەی بەرپرسیارێتی كۆمەڵایەتی پیشەكەمان لەبیردەكەین.

وەزیفەی قوڵی وا كە هەقە پێش مەیلە كەشخەییەكەی رۆڵی چالاكی مەدەنی بداتەوە و لە بیرمان بێت میدیا وەك رەفیقە گوناحەكەی تری، بەڕێز دیموكراسی، زۆر لەوە گوناحترە بارگاوی بكەین بە ئەركی قورستتر لە ئەركی خۆی كە فراوانكردنی فەزای گشتی بەشداری و بڕیاردانی دەستە جەمعییە لە كاروباری وڵات و كۆمەڵگەدا. ئەوەش رێك بە پێدانی زانیاری و گواستنەوەی هەواڵ و رووداوەكان لە چەپكێكی دەوڵەمەندی وادا كە یارمەتی كۆمەڵ بە دەستەبژێر و گشتییەوە بدات بڕیار و بژاردەی دروست بدەن و رەچاو بكەن. میدیا بەردەبازی پەڕینەوەی ئەو تایپە لە ئەفراد و ئەرباب نییە كە لەبەر ئەوەی ناونیشانی تر شك نابەن بوونەتە جەنگاوەری كورت خایەنی ئەم ئەركە هەستیارەی دەسەڵاتی چوارەم.

ئەوەندەم وت ، ئێوەش ئەم پێنج خشتەكییە دەوڵەمەند بكەن.

 622 جار بینراوە