سەرەکی » راپۆرت » مارو دووپشك کێشەیەکی تری هاووڵاتیانی كەركوك

مارو دووپشك کێشەیەکی تری هاووڵاتیانی كەركوك

راپۆرتی، هێمن ئەحمەد

دانیشتووانی گەڕەكە نوێیەكانی شاری كەركوك، بەتایبەتی ئەو گەڕەكانەی لە دوای پرۆسەی ئازادییەوە دروستكراون وەك گەڕەكەكانی (دەروازە، فەیلەق، پەنجاعەلی… هتد) نیگەرانن لە دەرمانڕێژنەكردنی گەڕەكەكانیان لە دژی مارو دووپشك ‌و مێش ‌و مەگەز لەلایەن لایەنی پەیوەندیدارەوە، لەگەڵ هاتنی وەرزی گەرمای هاویندا مار و دووپشكێكی زۆر بەنێو گەڕەك ‌و ماڵەكانی ئەو گەڕەكانە بڵاوبوونەتەوە و هاونیشمانیانیش لە كەمتەرخەمی بەرپرسانی شارەكە نیگەرانن.

لە وەرزی هاویندا ترسم لێیدەنیشێت
خاتوو خەدیجە خۆشناو ژنێكی تەمەن 45 ساڵە و دانیشتووی گەڕەكی دەروازەی شاری كەركوكە دەڵێت: لەگەڵ هاتنی وەرزی هاویندا ترس ‌و دڵەڕاوكێیەكی زۆرم لا دروست دەبێت، ئەویش بەهۆی بڵاوبوونەوەی مار و دووپشكەوە، چونكە خاوەنی دوو كچم ‌و كوڕم نییە تا بەرەنگاری مار و دووپشك ببینەوە، چەند شەوێك لە مەوبەر دراوسێكان رەشمارێكی گەورەیان لە بەر دەرگاكەیاندا كوشتووە.

ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد كە هەموو ساڵێك لەم وەرزەدا مار و دووپشك بەناو كۆڵانەكانی گەڕەكی دەروازە بڵاودەبێتەوە و هیچ كەس ‌و لایەنیكیش نییە بەهانامەوە بێن، داوا لە بەرپرسانی كەركوك دەكەین لایەنی پەیوەندیدار بۆ ئەو مەبەستە راسپێرێت.

مار و دووپشك هەراسانی كردووین
خاتوو لەیلا عەلی كچێكی تەمەن 30 ساڵ، دانیشتووی هەمان گەڕەكە و دەڵێت: بوونی خوڵ ‌و خاشاكێكی زۆر لە گەڕەكەیان ‌و دواكەوتنی شارەوانی لە هەڵگرتنی بۆتە هۆی بڵاوبوونەوەی مێش ‌و مەگەز لە گەڕەكەکە و دانیشتووانەكەی هەراسانكردووە، ئەمە جگە لە بڵاوبوونەوەی مار و دووپشك بۆیە داوا لە فەرمانگەی تەندروستی كەركوك دەكەین گەڕەكەكەمان بۆ دەرمانڕێژ بكات.

مێش‌ و مەگەز
كەریم جوامێر، پیاوێكی تەمەن 50 ساڵە ‌و دانیشتووی گەڕەكی كوردستان (فەیلەقە)و خاوەن 5 منداڵە، دەڵێت: پێش پرۆسەی ئازادی ئەم شوێنە سەربازگە بووە و لە دوای پرۆسەوە ئاوارە كوردەكان گەڕانەتەوە و رۆژ لە دوای رۆژیش ئەم شوێنە فراوانتر دەبێت، ناچاربووین لێرە نیشتەجێ ببین لەبەر ئەوەی ئاوارەین ‌و شوێنێكی دیكە شك نابەین، خزمەتگوزاریش وەك پێویست نییە لە ناوچەكەدا، شوێنكە زۆر كۆنە و هەموو جۆرە بوونەوەرێكی زیانبەخشی هەیە و بەتایبەتی مار و دووپشك و مێش ‌و مێشوولەش هەراسانی كردووین، بۆیە داوا دەكەین بەهانامانەوە بێن.

خاسە بۆتە شوێنی كەڵەكە بوونی خۆڵ و خاشاك
دێرین كەریم، گەنجێكی تەمەن 33 ساڵ، دانیشتووی نزیک رووباری خاسەی شاری كەركوكە وتی: «شەوانە بەهۆی مێشوولەوە خەومان نییە، چونكە گەڕەكەكەمان نزیكە لە ڕووباری خاسە، ئێستا رووبارەكە بۆتە شوێنی كەڵەكە بوونی ئاو و ئاوەڕۆ و خوڵ ‌و خاشاكێكی زۆری لێكۆبۆتەوە و بۆن و بەرامەكەشی لەولاوە. شەو تا بەیانی حەوانەوەمان نییە، گەر كارەبای نیشتیمانی ببڕێت ئەوە دەبێت ماڵەكەمان جێبهێڵێن.

مێشوولە تووشی نەخۆشی پێستی كردووە
مەحمود حەسەن، گەنجێكی تەمەن 37 ساڵ ‌و دانیشتووی گەڕەكی ئیمام قاسمی شاری كەركوك، دەڵێت: لە دوای پرۆسەوە بەشێوەیەكی زۆر بەدەگمەن گەڕەكەكان دەرمانڕێژ دەكەن لە دژی مێش ‌و مەگەز، داواكارم لە فەرمانگەی تەندروستی كەركوك چارەسەرێكی ئەم كێشەیەمان بۆ بكات، مێشوولە تووشی هەستیاری و نەخۆشی پێستی كردووم ‌و سەردانی پزیشكم كردووە دەڵێت: لە گازی مێشولەوە تووشی ئەو نەخۆشییە بوویت.

لە ناوبردنی پەتای رەش
د.دەنیز ئەنوەر بەڕێوەبەری هۆبەی فەرمانگەی تەندروستی كەركوك بە كوردستانی نوێی راگەیاند: پێشووتر تیمێك لە بەشی چاودێری فەرمانگەی تەندروستی شارەكە لە مانگی نیسانی رابردووەوە پێكهێنراوە و كراوەنەتە دوو بەشەوە، سەرجەم گەڕەكەكانی كەركوك لە سەعات پێنجی ئێوارەوە تا سەعات حەوت دوكەڵڕێژی ناوشاری كەركوك دەكەن بۆ نەهێشتنی مێشوولە و پەخشە، بەڵام ئێستا وەزارەتی تەندروستی عیراق ئەو هەڵمەتەی راگرتووە بەهۆی قەیرانەوە.

سەبارەت بە لەناوبردنی مێش، ئەو سەرچاوەیە وتیشی: هاووڵاتیان دەتوانن بۆ قەڵاچووكردنی مێش سەرەتا دەبێت داواكارییەك لە فەرمانگەی شارەوانی كەركوك پێشكەش بكەن دواتر ئێمەش دەچین گەڕەكەكەیان بۆ دەرمانڕێژ دەكەین.

سەبارەت بەمار و دووپشكیش وتی: دەرمانڕێژكردن بۆ لە ناوبردنی مار و دووپشك پەیوەندی بە ئێمەوە نییە، بەڵكو پەیوەندیی بە فەرمانگەی كشتوكاڵەوە هەیە.

پەیوەندیی بە ئێمەوە نییە
سەرچاوەیەك لە فەرمانگەی كشتوكاڵی كەركوك بە كوردستانی نوێی راگەیاند: دەرمانڕێژكردنی ناوشاری كەركوك پەیوەندی بە بەڕێوەبەرایەتیەكەی ئێمەوە نییە، بەڵكو پەیوەندی بە فەرمانگەی تەندروستیەوە هەیە، ئەوەی پەیوەندی بە ئێمەوە بێت هەموو جۆرە دەرمانێك دەدەینە جوتیاران تا دەغڵودانەكانیان دەرمانڕێژ بكەن.

وتیشی: بۆ ئاگاداری هەموو لایەك لە كەركوك دەرمانێك نییە مار بكوژێت، تەنیا بۆ دوورخستنەوە هەیە كە بۆنی سیری لێدێت ئەویش مار لەو شوێنە دووری دەخاتەوە، نەك بیكوژێت.

 208 جار بینراوە